Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

Hearrá biebmá israellaččaid

161

16,1
4 Mos 33,10č
Sii johttájedje Elimis, ja oppa Israela searvegoddi bođii Sinmeahccái, mii lea Elima ja Sinaja gaskkas. Sii ollejedje dohko nuppi mánu vihttanuppelogát beaivvi maŋŋil go ledje vuolgán Egyptas. 2Meahcis oppa searvegoddi nimmorišgođii Mosesa ja Arona vuostá 3
16,3
14,11č+
ja sii dadje sudnuide: “Vare Hearrá giehta livččii časkán min jámas Egyptas, go mii ain čohkkáimet biergobáđi guoras ja boraimet gallás. Muhto doai leahppi dolvon min deike meahccái vai mii buohkat geat leat dáppe, nealgut jámas!”

4

16,4
20,20
5 Mos 8,2
Hearrá celkkii Mosesii: “Mun divttán láibbi arvit didjiide almmis, nu ahte álbmot beassá juohke beaivvi mannat čoaggit dan nu ollu go dárbbaša. Ná mun beasan geahččalit sin, vai oainnán doahttalitgo sii mu lágaid vai eai. 5Go sii guđát beaivvi ráhkadit dan maid leat viežžan, de dat lea guovtte geardde eambbo go sii muđui čogget juohke beaivvi.”

6Moses ja Aron dajaiga israellaččaide: “Otná eahkeda dii ipmirdehpet ahte Hearrá ieš doalvvui din eret Egyptas, 7ja ihttá iđida dii beassabehtet oaidnit Hearrá hearvásvuođa. Hearrá lea gullan din nimmoreamen su vuostá. Munno vuostá dii ehpet nimmor, dasgo moai ean leat mahkkege.” 8Moses dajai vel: “Hearrá addá didjiide otná eahkeda bierggu borrat ja ihttin láibbi, nu ahte dii gallánehpet. Hearrá gullá mo dii nimmorehpet su vuostá. Ehpet dii nimmor munno vuostá, muhto Hearrá vuostá.”

9Moses dajai Aronii: “Gohčo oppa Israela searvegotti Hearrá ovdii, dasgo son lea gullan sin nimmoreami.” 10

16,10
4 Mos 12,5
14,10
16,19
Go Aron lei sárdnumin Israela searvegoddái, de buohkat jorggihedje meahci guvlui, ja dalle Hearrá hearvásvuohta almmustuvai balvvas.

11Hearrá sártnui Mosesii: 12“Mun lean gullan israellaččaid nimmoreami. Cealkke sidjiide ná: Odne eahkedisveaigin dii oažžubehtet bierggu borrat ja ihttin iđedis dii oažžubehtet láibbi gallás. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun lean Hearrá, din Ipmil.”

13

16,13
Neh 8,3
Sál 78,24eč
105,40
16,13 váktillottit uhca bárbmolottážat mat girdet stuorra moahtin.Eahkedis siidii bohte nu ollu váktillottit ahte dat gokče dan ollásit. Iđedis lei eatnamis suoldni siidda birra, 14ja go suoldni lei badjánan, de meahcis lei dego fiinna smierus geardi, asehaš dego bihci eatnama alde. 15
16,15
5 Mos 8,3
Joh 6,31
1 Kor 10,3
16,15 Miison dát lea hebreagillii man hu. Danin borramuš oaččui nama “manna”, gč. v. 31.Go israellaččat oidne dan, de sii jerre guhtet guoimmisteaset: “Miison dát lea?” Sii oainnat eai diehtán mii dat lei. Moses celkkii: “Dát lea láibi maid Hearrá lea addán didjiide borrat. 1616,16 omermihtu sullii 3,6 lihttera.Ná Hearrá lea gohččon: Čogget dan nu ollu go iešguhtege dárbbaša, omermihtu veardde guhtiige. Juohkehaš galgá čoaggit sidjiide geat leat su goađis.” 17Israellaččat dahke nu, ja muhtumat čogge ollu, earátgis uhccán. 18
16,18
2 Kor 8,15
Muhto go sii mihtidedje dan omermihtuin, de ii báhcán liiggás dasa gii lei čoaggán ollu, iige dasge váilon gii lei čoaggán uhccán. Juohkehaš lei čoaggán dan mađe maid dárbbašii. 19Moses dajai sidjiide: “Ii oktage oaččo guođđit das maidege iđedassii.” 20Muhtumat eai jeagadan Mosesa, muhto guđđe das juoidá iđedassii. De dasa šadde suovssat, ja dat havssiidii. Moses moaráhuvai sidjiide.

21Ná sii čogge juohke iđida dan mađe maid iešguhtege dárbbašii, muhto go beaivváš goardigođii, de dat suttai. 22Guđát beaivvi sii čogge guokte dan mađe láibbi, guokte omera juohkehačča várás, ja searvegotti oaivámuččat manne muitalit dan Mosesii. 23Dalle son dajai sidjiide: “Dat lea nugo Hearrá lea cealkán: Ihttin lea sabbat, Hearrá bassi sabbat. Láibot odne maid áigubehtet láibut, ja vuššet maid áigubehtet vuoššat, muhto vurkejehket ihttážii dan mii lea liiggás.” 24Ja sii vurkejedje dan iđedassii, nugo Moses lei gohččon, iige dat havssiidan eaige dasa boahtán suovssat. 25Moses dajai: “Borret dan odne! Odne lea Hearrá sabbat, ehpetge dii gávnna dan odne eatnamis. 26Guhtta beaivvi dii galgabehtet čoaggit dan, muhto čihččet beaivi lea sabbat, iige dat leat dalle gávdnamis.”

27Čihččet beaivvi goittotge soapmásat álbmogis vulge dan čoaggit, muhto eai sii gávdnan maidege. 28Hearrá celkkii Mosesii: “Man guhká dii biehttalehpet doallamis mu báhkkomiid ja mu lágaid? 29Muitet ahte Hearrá ieš lea ásahan didjiide sabbaha, ja danin son addá didjiide guđát beaivvi borramuša guovtti beaivái. Juohkehaš galgá orrut báikkistis, ii oktage oaččo vuolgit das čihččet beaivvi.” 30De álbmot vuoiŋŋastii čihččet beaivvi.

31

16,31
4 Mos 11,7
Israellaččat gohčodedje dan biepmu mannan. Dat sulastahtii koriandersiepmaniid, muhto lei vielgat ja das lei honnetgáhku smáhkka. 32
16,32
Hebr 9,4
Moses dajai: “Ná Hearrá lea gohččon: Váldde manna ovtta omera dievva ja atnet dan áimmuin, vai boahtti buolvvat besset oaidnit dan láibbi mainna mun bibmen din meahcis, dalle go mun dolvon din eret Egyptas.” 33Moses dajai Aronii: “Váldde ruhku, bija dan sisa omera dievva manna ja bija dan Hearrá muođuid ovdii. Dat galgá vurkejuvvot boahtti buolvvaid várás.” 34Aron dagai nugo Hearrá lei gohččon Mosesa, ja vurkii manna lihtuárkka ovdii. 35
16,35
Jos 5,12
Israellaččat borre manna njealljelogi jagi, dassážii go bohte eatnamii gos ásse olbmot. Sii borre dan dassážii go bohte Kanaana rájiide.

36Omer lea efamihtu logádas.

17

Čáhci bávttis

171

17,1
4 Mos 20,1eč
33,14
Oppa Israela searvegoddi vulggii Sinmeahcis ja manai luoitalanbáikkis nubbái Hearrá gohččumiid mielde. Álbmot luoitalii Refidimii, muhto doppe ii lean čáhci juhkat. 2
17,2
5 Mos 6,16
Matt 4,7
De olbmot riidališgohte Mosesiin ja dadje: “Atte midjiide čázi juhkat!” Moses vástidii: “Manne dii riidalehpet muinna? Manne dii geahččalehpet Hearrá?” 3Muhto álbmot goikkai, ja dat nimmorii Mosesa vuostá ja dajai: “Manne don dolvot min eret Egyptas? Dáhtutgo don min goikat jámas oktan mánáideametguin ja omiideametguin?” 4
17,4
4 Mos 14,10
Dalle Moses čuorvvui Hearrá ja dajai: “Maid mun dagan dán álbmogii? Sii measta juo geađgádit mu.” 5
17,5
7,20
Hearrá celkkii Mosesii: “Vácce álbmoga ovddabealde ja váldde mielde muhtun Israela vuorrasiid. Ja go vázzilat, de váldde gihtii dan soappi mainna časket Nileanu. 6
17,6
5 Mos 8,15
Sál 78,15č
105,41
Jes 48,21
1 Kor 10,4
Mun čuoččun du ovddas bávtti alde Horebis. Časkke bávtti, de das golgagoahtá čáhci, ja álbmot beassá juhkat.” Moses dagai nu Israela vuorrasiid oaidnut. 7
17,7
Sál 95,8č
17,7 Massa ja Meriba Hebreagiel sánit mearkkašit “geahččalit” ja “riidalit”.Son bijai dan báikki namman Massa ja Meriba, danne go doppe israellaččat ledje nimmoran Mosesa vuostá ja geahččalan Hearrá ja dadjan: “Iigo Hearrá leatge minguin?”

Soahti amaleklaččaiguin

8

17,8
5 Mos 25,17eč
Refidimis amaleklaččat bohte ja fallehedje Israela. 9Moses dajai Josuai: “Vállje midjiide olbmáid ja vuolgge soahtat amaleklaččaiguin. Ihttin mun manan čuožžut várrečohkkii Ipmila soabbi gieđas.” 10Josua dagai nugo Moses lei gohččon ja soađai amaleklaččaiguin, muhto Moses, Aron ja Hur gorgŋo várrečohkkii. 11Nu guhká go Mosesa gieđat ledje badjin, de israellaččat bihte, muhto go son luittii gieđaid gahččat, de bihtigohte amaleklaččat. 12Go Mosesa gieđat lossugohte, de Aron ja Hur bijaiga su čohkkát geađggi ala, ja soai ieža doalaiga su gieđaid badjin goappáge bealde. De son vejii doallat gieđaid badjin dassážii go beaivváš luoitádii. 13Nu Josua časkkii amaleklaččaid ja sin soahteveaga.

14

17,14
4 Mos 24,20
1 Sam 15,2č20
Hearrá celkkii Mosesii: “Čále dán girjái, vai dat ii vajálduva, ja loga dan Josuai. Mun áiggun sihkkut eret amaleklaččaid muittu eatnama alde.” 15Dasto Moses huksii áltára ja bijai dan namman “Hearrá lea mu soahteleavga”. 16Son dajai: “Giehta Hearrá soahteleavgga ala! Hearrá soahtá amaleklaččaiguin buolvvas bulvii.”

18

Jetro galleda Mosesa

181Midjanlaš báhppa Jetro, Mosesa vuohppa, gulai buot maid Ipmil lei dahkan Mosesii ja iežas álbmogii Israelii ja mo Hearrá lei buktán israellaččaid eret Egyptas. 2

18,2
2,21č
4,20
Jetro válddii mielddis Mosesa áhká Sippora gean Moses lei vuolggahan ruoktot, 318,3 Geršom >2,22.ja su guokte bártni. Nuppi namma lei Geršom, danin go Moses lei dadjan dalle go son riegádii: “Mun lean vieris dán eatnamis”. 418,4 Elieser Namma mearkkaša “Ipmilan lea (mu) veahkki”.Nuppi namma lei Elieser, danin go Moses lei dadjan dalle go son riegádii: “Áhččán Ipmil bođii munnje veahkkin ja gájui mu farao miehkis.” 5Mosesa vuohppa Jetro, Mosesa bártnit ja su áhkká bohte Mosesa lusa meahccái gosa son lei luoitalan Ipmila vári vuollái. 6Jetro cealkkihii Mosesii: “Mun, du vuohppa Jetro, lean boahtán du lusa du áhkáin ja su guvttiin bártniin.” 7Dalle Moses vulggii vuohpas ovddal, gopmirdii su ovdii ja cummistii su, ja soai dearvvahalaiga. Dasto soai manaiga Mosesa goahtái. 8Moses muitalii vuohppasis buot maid Hearrá lei dahkan faraoi ja egyptalaččaide israellaččaid dihte, ja buot váivviid mat ledje deaividan sin mátkkis, ja mo Hearrá lei beastán sin. 9Jetro illudii buot dan buori dihte maid Hearrá lei dahkan Israelii, go son lei beastán sin egyptalaččaid gieđas. 10Son dajai: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá guhte besttii din egyptalaččaid ja farao gieđas, ja guhte besttii dán álbmoga egyptalaččaid soardima vuolde. 11
18,11
8,10+
Dál mun dieđán ahte Hearrá lea stuorit go buot eará ipmilat; mun dieđán dan das mo egyptalaččaide geavai go sii čevllohalle israellaččaid vuostá.” 12De Jetro, Mosesa vuohppa, buvttii boaldinoaffara ja njuovvanoaffariid Ipmilii, ja Aron ja buot Israela vuorrasat bohte boradit Mosesa vuohpain Ipmila ovdii.

13

18,13
5 Mos 1,9eč
Maŋit beaivvi Moses čohkánii dubmet álbmoga, ja olbmot čužžo Mosesa birra iđedis eahkedii. 14Go Mosesa vuohppa oinnii man ollu Moses šattai bargat álbmoga dihte, de son dajai: “Fertetgo don bargat dán buot álbmoga dihte? Manne don čohkkát dás okto ja oppa álbmot čuožžu du birra iđedis eahkedii?” 15Moses vástidii vuohppasis: “Álbmot boahtá mu lusa jearrat neavvagiid Ipmilis. 16Go sis lea riidoášši, de sii bohtet mu lusa, ja mun čoavddán sin ášši ja almmuhan sidjiide Ipmila báhkkomiid ja lágaid.” 17De vuohppa dajai Mosesii: “Diet ii leat buorre. 18Don váibadat iežat ja olbmuid geat leat du birra. Dát bargu lea beare lossat dutnje, itge don veaje doaimmahit dan okto. 19Guldal dal neavvaga maid mun attán dutnje, de Ipmil lea duinna. Leage don ieš álbmoga ovddasteaddji Ipmila ovddas ja buvtte sin áššiid su ovdii. 20Čilge álbmogii dárkilit báhkkomiid ja lágaid ja oahpat sidjiide dan geainnu maid sii galget vádjolit ja buot maid sii galget dahkat. 21Muhto don galggat válljet álbmoga gaskkas dohkálaš olbmáid geat ballet Ipmilis, luohtehahtti ja vuoigatlaš olbmáid, ja bidjat sin álbmogii duháha, čuohtása, vihttalohkása ja lohkása oaivámužžan. 22Sii sáhttet dán rájes čoavdit álbmoga áššiid. Dušše deaŧalaš áššiid sii galget buktit du ovdii, muhto buot uhcit áššiid sii ožžot čoavdit ieža. Nu du iežat noađđi geahppána, go don divttát sin guoddit dan ovttas duinna. 23Jos dagat ná ja jos maiddái Ipmil gohčču du dahkat dáinna lágiin, de don ceavzzát, ja dát olbmot mannet ruoktot duhtavažžan.” 24Moses gulai vuohpas neavvaga ja dagai nugo son lei dadjan. 25Son válljii dohkálaš olbmáid israellaččaid gaskkas ja bijai sin álbmogii duháha, čuohtása, vihttalohkása ja lohkása oaivámužžan. 26Sii čovde álbmoga áššiid; dušše váttis áššiid sii bukte Mosesii, muhto uhcit áššiid sii čovde ieža.

27De Moses dagai vuohpainis earrodearvvuođaid, ja Jetro máhcai iežas eatnamii.