Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
14

Israellaččat mannet meara rastá

141Hearrá celkkii Mosesii: 2

14,2
4 Mos 33,7
“Gohčo israellaččaid jorggihit ja luoitalit Pi Hahirota lusa Migdola ja meara gaskii. Luoitalehket Baal Sefona buohta mearragáddái. 3Dalle farao gáddá ahte israellaččat čádjidit eaige dádjat eret meahcis. 4
14,4
4,217,5+
Mun buoššudan farao váimmu, nu ahte son doarrida sin. Muhto mun čájehan iežan fámu faraoi ja oppa su soahtevehkii. Dalle egyptalaččat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.” Israellaččat dahke nugo Hearrá lei gohččon.

5Go Egypta gonagassii muitaluvvui ahte álbmot lei vuolgán, de gonagas ja su hoavvaolbmát bohte eará oaivilii ja dadje: “Maid mii leat bargan, go luittiimet israellaččaid vuolgit eret min bálvalusas!” 6Ja farao geassastahtii heasttaid soahtevovnnas ovdii ja válddii mielde soahteveagas 7ja buot Egypta soahtevovnnaid, guhttačuođi válljovovnna ja daid veagaid. 8Hearrá buoššudii farao, Egypta gonagasa, váimmu, nu ahte son vulggii doarridit israellaččaid geat roahkkadit ledje vuolgán Egyptas. 9Egyptalaččat, buot farao heasttat, soahtevovnnat, vovdnaolbmát ja oppa su soahteveahka, doarridedje sin ja jokse sin doppe gos sii ledje luoitalan mearragáddái Pi Hahirota luhtte, Baal Sefona buohta. 10Go farao lahkonii, de israellaččat oidne ahte egyptalaččat joksagohte sin. Israellaččat suorganedje ja čurvo Hearrá 11

14,11
16,3
Sál 106,7
ja dadje Mosesii: “Eaigo Egyptas lean hávddit, go don buktet min deike meahccái jápmit? Manne don leat dahkan ná min vuostá ja dolvon min eret Egyptas? 12Eatgo mii doppe juo dadjan dutnje: ‘Divtte min orrut ráfis ja bálvalit egyptalaččaid.’ Buoret livččii bálvalit egyptalaččaid go jápmit meahccái!” 13Muhto Moses celkkii álbmogii: “Allet bala. Bissot dás; odne dii beassabehtet oaidnit mo Hearrá gádju din. Dan maid dii odne oaidnibehtet dáhpáhuvvamin egyptalaččaide, dii ehpet goassege šat beasa oaidnit. 14
14,14
5 Mos 1,30
3,22
Jos 10,1442
Jes 30,15
Hearrá soahtá din ovddas, ja dii galgabehtet orrut jávohaga!”

15Hearrá celkkii Mosesii: “Manne don čuorvvut munnje? Gohčo israellaččaid vuolgit johtui. 16Bajit iežat soappi, geige gieđa meara badjel ja ludde dan, vai israellaččat besset mannat meara rastá goikása mielde. 17Mun buoššudan egyptalaččaid váimmu, nu ahte sii vulget doarridit din. Mun čájehan iežan fámu go duššadan farao ja oppa su soahteveaga, buot su soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid. 18Egyptalaččat ipmirdit ahte mun lean Hearrá, go mun čájehan iežan fámu go duššadan farao, su soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid.”

19

14,19
23,2023
Ipmila eŋgel gii lei mannan israellaččaid ovddabealde, sirddii ja manai sin maŋis. Balvabázzi sirddii sin ovddabealde ja manai sin maŋis, 20
14,20
Sál 105,39
nu ahte dat bođii egyptalaččaid veaga ja israellaččaid veaga gaskii. Balvva mielde šattai seavdnjat, muhto israellaččaide dat čuvgii ija, nu ahte geažos ijas veagat eai lahkanan nubbi nubbái.

21

14,21
Jos 3,16
Sál 66,6
114,3
Jes 63,12
De Moses bajidii gieđa meara badjel, ja Hearrá ájii meara eret garra nuortabiekkain mii bosui geažos ija, ja mearra šattai goikeeanamin. Čáhči juohkásii guovtti beallái, 22
14,22
Jos 4,23
Sál 78,13
106,9
1 Kor 10,1č
Hebr 11,29
ja israellaččat rasttildedje meara goikása mielde, ja čáhci lei seaidnin goappašiid bealde. 23Egyptalaččat doarridedje sin, ja buot farao heasttat, su soahtevovnnat ja vovdnaolbmát bohte sin maŋis gasku meara. 2414,24 Árrat iđedis iđitvuorru, ija maŋimuš oassi. Idja juhkkojuvvui golmma idjagohcinvurrui idja ja beaivi.Árrat iđedis Hearrá geahčai dollabáccis ja balvabáccis egyptalaččaid veaga guvlui ja moivašuhtii dan. 25Son divttii sin vovnnaid juvllaid vuodjut, nu ahte šattai váttisin beassat ovddos. Dalle egyptalaččat dadje: “Mii fertet báhtarit! Hearrá soahtá israellaččaid beale min vuostá!”

26Hearrá celkkii Mosesii: “Geige gieđa meara badjel, de čázit máhccet egyptalaččaid, sin soahtevovnnaid ja sin vovdnaolbmáid ala.” 27Moses geigii gieđa meara badjel, ja iđitbeallái čáhci máhcai sadjásis. Dat márai báhtareaddji egyptalaččaid njeaiga, ja Hearrá jávistii sin gasku meara. 28Čáhci máhcai ja govččai soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid, oppa farao soahteveaga mii lei boahtán israellaččaid maŋis merrii. Ii oktage sis báhcán heggii. 29Muhto israellaččat rasttildedje meara goikása mielde, ja čáhci lei seaidnin sin goappašiid bealde. 30Ná Hearrá gájui dan beaivvi Israela egyptalaččaid gieđas, ja israellaččat oidne egyptalaččaid veallámin jábmin mearragáttis. 31

14,31
4 Mos 12,7č
Jos 1,1č7
1 Gon 8,56
Sál 105,26
Go israellaččat oidne mo Hearrá lei časkán Egypta, de sii balle Hearrás ja osko sutnje ja su bálvaleaddjái Mosesii.

15

Israela vuoitolávlla

151Dalle Moses ja israellaččat lávlo Hearrái dán máidnunlávlaga:

Mun lávllun Hearrái,

son lea stuoris ja allat;

heasttaid ja olbmáid

son suhppii merrii.

2

15,2
Sál 118,14
Jes 12,2
Hearrá lea mu givrodat ja fápmu,

son gájui mu.

Son lea mu Ipmil,

su mun máinnun,

son lea mu áhči Ipmil,

su gudnin mun lávllun.

3

15,3
3,15+
Hearrá lea soahteolmmái,

Hearrá lea su namma.

4Farao soahtevovnnaid

ja soahteveaga

son suhppii merrii,

su válljoolbmát

heavvanedje Ruksesmerrii.

5Čiekŋalasat gokče sin,

sii vudjo čiekŋalassii dego geađggit.

6

15,6
Sál 118,15
Du olgeš giehta, Hearrá,

imašlaš ja gievra,

du olgeš giehta, Hearrá,

cuvke vašálačča.

7Allatvuođastat don časkkát

vuostálastiidat.

Don divttát iežat moari buollit,

dat loaktá sin dego oalggaid.

8Don bossot, ja čáhci čoagganii,

bárut čužžo čopman,

čiekŋalasa rávnnjit stirdo

gasku meara.

9Vašálaš dajai:

“Mun doarridan ja jovssan sin,

mun juogán sállaša

ja duhtadan iežan hálu.

Mun rohtten miehkkán,

mun duššadan sin.”

10Don bosádit vuoiŋŋanasainat,

ja áhpi govččai sin,

veagalaš čáziide

sii vudjo dego ladju.

11

15,11
8,10+
Hearrá, gii lea du láhkásaš

ipmiliid gaskkas?

Gii lea nugo don,

hearvásmahttojuvvon ja bassi,

máidnojuvvon

hirbmatlaš daguidat dihte,

don guhte dagat ovddolaš daguid?

12Don geigejit olgeš gieđa,

ja eanan njielastii sin.

13Oskkáldasvuođastat

don oahpistit álbmoga

maid ledjet lonistan,

fámuinat don láidejit dan

bassi ássanbáikásat.

14Álbmogat doarggistedje

go gulle dan,

Filistea ássit dohppehalle ballui.

15Dalle Edoma oaivámuččat

suorganedje,

Moaba veagalaččat doarggistedje,

buot Kanaana ássit

roahppánedje balus.

16Sii suorganedje ja šadde ballui,

du gieđa fámus sii jávohuvve

dego geađgi,

dan botta go du álbmot,

Hearrá, lea mannan meaddel,

dan botta go álbmot

maid leat alccesat vuoitán,

lea mannan meaddel.

17

15,17
Sál 78,54
15,17 várrái Jerusalema Sionvárri.Don doalvvut sin gosa sii galget,

don gilvvát sin dan várrái

mii lea du opmodat,

dan báikái maid don, Hearrá,

leat dahkan iežat ássanbáikin,

bassibáikái maid du gieđat

leat vuođđudan.

18

15,18
Sál 93,1+
Hearrá lea gonagas

álo ja agálaččat!

19

15,19
14,23eč
Go farao heasttat, su soahtevovnnat ja vovdnaolbmát ledje mannan merrii, de Hearrá máhcahii čáziid sin ala, muhto israellaččat manne goikása mielde meara rastá.

20

15,20
Sál 68,26
Profehtanisson Mirjam, Arona oabbá, válddii rumbbu gihtii, ja buot nissonat čuvvo su, derpe rumbbuid ja dánso.

21Mirjam jođihii lávlaga:

Lávlot Hearrái,

son lea stuoris ja allat,

heasttaid ja olbmáid

son suhppii merrii!

Vádjoleapmi meahcis álgá

22

15,22
4 Mos 33,8č
Moses doalvvui israellaččaid Ruksesmearas Šura meahccái. Go sii ledje vádjolan doppe golbma beaivvi eaige lean gávdnan čázi, 2315,23 Mara Namma mearkkaša “rihča”.de sii bohte Marai, muhto sii eai sáhttán juhkat Mara čázi, go dat lei rihča. Dan dihte dat báiki gohčoduvvui Maran. 24Álbmot nimmorii Mosesa vuostá ja dajai: “Maid mii dál juhkat?” 25Moses čuorvvui Hearrá, ja Hearrá čájehii sutnje muorrabihtá. Dan son bálkestii čáhcái. Go son dagai nu, de čáhci šattai njálggisin. Doppe Hearrá attii álbmogii lága ja vuoigatvuođa, ja doppe son geahččalii sin. 26
15,26
23,25
5 Mos 7,15
Son celkkii: “Jos don guldalat dárkilit maid mun sártnun ja dagat dan mii lea riekta mu čalmmiin, doahttalat mu báhkkomiid ja doalat buot mu lágaid, de mun vealtadan du buot dain buozalvasain maiguin mun ráŋggáštin egyptalaččaid. Dasgo mun lean Hearrá, du buorideaddji.”

2715,27 Elim ája Sinainjárgga oarjjabealde.Dasto sii bohte Elimii. Doppe ledje guoktenuppelohkái čáhceádjaga ja čiežalogi pálbmamuora. Sii luoitaledje dohko čáhcegáddái.

16

Hearrá biebmá israellaččaid

161

16,1
4 Mos 33,10č
Sii johttájedje Elimis, ja oppa Israela searvegoddi bođii Sinmeahccái, mii lea Elima ja Sinaja gaskkas. Sii ollejedje dohko nuppi mánu vihttanuppelogát beaivvi maŋŋil go ledje vuolgán Egyptas. 2Meahcis oppa searvegoddi nimmorišgođii Mosesa ja Arona vuostá 3
16,3
14,11č+
ja sii dadje sudnuide: “Vare Hearrá giehta livččii časkán min jámas Egyptas, go mii ain čohkkáimet biergobáđi guoras ja boraimet gallás. Muhto doai leahppi dolvon min deike meahccái vai mii buohkat geat leat dáppe, nealgut jámas!”

4

16,4
20,20
5 Mos 8,2
Hearrá celkkii Mosesii: “Mun divttán láibbi arvit didjiide almmis, nu ahte álbmot beassá juohke beaivvi mannat čoaggit dan nu ollu go dárbbaša. Ná mun beasan geahččalit sin, vai oainnán doahttalitgo sii mu lágaid vai eai. 5Go sii guđát beaivvi ráhkadit dan maid leat viežžan, de dat lea guovtte geardde eambbo go sii muđui čogget juohke beaivvi.”

6Moses ja Aron dajaiga israellaččaide: “Otná eahkeda dii ipmirdehpet ahte Hearrá ieš doalvvui din eret Egyptas, 7ja ihttá iđida dii beassabehtet oaidnit Hearrá hearvásvuođa. Hearrá lea gullan din nimmoreamen su vuostá. Munno vuostá dii ehpet nimmor, dasgo moai ean leat mahkkege.” 8Moses dajai vel: “Hearrá addá didjiide otná eahkeda bierggu borrat ja ihttin láibbi, nu ahte dii gallánehpet. Hearrá gullá mo dii nimmorehpet su vuostá. Ehpet dii nimmor munno vuostá, muhto Hearrá vuostá.”

9Moses dajai Aronii: “Gohčo oppa Israela searvegotti Hearrá ovdii, dasgo son lea gullan sin nimmoreami.” 10

16,10
4 Mos 12,5
14,10
16,19
Go Aron lei sárdnumin Israela searvegoddái, de buohkat jorggihedje meahci guvlui, ja dalle Hearrá hearvásvuohta almmustuvai balvvas.

11Hearrá sártnui Mosesii: 12“Mun lean gullan israellaččaid nimmoreami. Cealkke sidjiide ná: Odne eahkedisveaigin dii oažžubehtet bierggu borrat ja ihttin iđedis dii oažžubehtet láibbi gallás. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun lean Hearrá, din Ipmil.”

13

16,13
Neh 8,3
Sál 78,24eč
105,40
16,13 váktillottit uhca bárbmolottážat mat girdet stuorra moahtin.Eahkedis siidii bohte nu ollu váktillottit ahte dat gokče dan ollásit. Iđedis lei eatnamis suoldni siidda birra, 14ja go suoldni lei badjánan, de meahcis lei dego fiinna smierus geardi, asehaš dego bihci eatnama alde. 15
16,15
5 Mos 8,3
Joh 6,31
1 Kor 10,3
16,15 Miison dát lea hebreagillii man hu. Danin borramuš oaččui nama “manna”, gč. v. 31.Go israellaččat oidne dan, de sii jerre guhtet guoimmisteaset: “Miison dát lea?” Sii oainnat eai diehtán mii dat lei. Moses celkkii: “Dát lea láibi maid Hearrá lea addán didjiide borrat. 1616,16 omermihtu sullii 3,6 lihttera.Ná Hearrá lea gohččon: Čogget dan nu ollu go iešguhtege dárbbaša, omermihtu veardde guhtiige. Juohkehaš galgá čoaggit sidjiide geat leat su goađis.” 17Israellaččat dahke nu, ja muhtumat čogge ollu, earátgis uhccán. 18
16,18
2 Kor 8,15
Muhto go sii mihtidedje dan omermihtuin, de ii báhcán liiggás dasa gii lei čoaggán ollu, iige dasge váilon gii lei čoaggán uhccán. Juohkehaš lei čoaggán dan mađe maid dárbbašii. 19Moses dajai sidjiide: “Ii oktage oaččo guođđit das maidege iđedassii.” 20Muhtumat eai jeagadan Mosesa, muhto guđđe das juoidá iđedassii. De dasa šadde suovssat, ja dat havssiidii. Moses moaráhuvai sidjiide.

21Ná sii čogge juohke iđida dan mađe maid iešguhtege dárbbašii, muhto go beaivváš goardigođii, de dat suttai. 22Guđát beaivvi sii čogge guokte dan mađe láibbi, guokte omera juohkehačča várás, ja searvegotti oaivámuččat manne muitalit dan Mosesii. 23Dalle son dajai sidjiide: “Dat lea nugo Hearrá lea cealkán: Ihttin lea sabbat, Hearrá bassi sabbat. Láibot odne maid áigubehtet láibut, ja vuššet maid áigubehtet vuoššat, muhto vurkejehket ihttážii dan mii lea liiggás.” 24Ja sii vurkejedje dan iđedassii, nugo Moses lei gohččon, iige dat havssiidan eaige dasa boahtán suovssat. 25Moses dajai: “Borret dan odne! Odne lea Hearrá sabbat, ehpetge dii gávnna dan odne eatnamis. 26Guhtta beaivvi dii galgabehtet čoaggit dan, muhto čihččet beaivi lea sabbat, iige dat leat dalle gávdnamis.”

27Čihččet beaivvi goittotge soapmásat álbmogis vulge dan čoaggit, muhto eai sii gávdnan maidege. 28Hearrá celkkii Mosesii: “Man guhká dii biehttalehpet doallamis mu báhkkomiid ja mu lágaid? 29Muitet ahte Hearrá ieš lea ásahan didjiide sabbaha, ja danin son addá didjiide guđát beaivvi borramuša guovtti beaivái. Juohkehaš galgá orrut báikkistis, ii oktage oaččo vuolgit das čihččet beaivvi.” 30De álbmot vuoiŋŋastii čihččet beaivvi.

31

16,31
4 Mos 11,7
Israellaččat gohčodedje dan biepmu mannan. Dat sulastahtii koriandersiepmaniid, muhto lei vielgat ja das lei honnetgáhku smáhkka. 32
16,32
Hebr 9,4
Moses dajai: “Ná Hearrá lea gohččon: Váldde manna ovtta omera dievva ja atnet dan áimmuin, vai boahtti buolvvat besset oaidnit dan láibbi mainna mun bibmen din meahcis, dalle go mun dolvon din eret Egyptas.” 33Moses dajai Aronii: “Váldde ruhku, bija dan sisa omera dievva manna ja bija dan Hearrá muođuid ovdii. Dat galgá vurkejuvvot boahtti buolvvaid várás.” 34Aron dagai nugo Hearrá lei gohččon Mosesa, ja vurkii manna lihtuárkka ovdii. 35
16,35
Jos 5,12
Israellaččat borre manna njealljelogi jagi, dassážii go bohte eatnamii gos ásse olbmot. Sii borre dan dassážii go bohte Kanaana rájiide.

36Omer lea efamihtu logádas.