Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
13

Buot vuosttašriegádeaddjit gullet Hearrái

131Hearrá celkkii Mosesii: 2

13,2
13,12č
22,29
34,19č
3 Mos 27,26č
4 Mos 3,13
Neh 10,36
Luk 2,23
“Basut munnje juohke vuosttašriegádeaddji israellaččaid gaskkas, sihke olbmuid ja omiid vuosttašriegádeddjiid. Buot mii rahpá eatniheakka, gullá munnje.”

3

13,3
12,15+
Moses dajai álbmogii: “Muitet dán beaivvi, dan beaivvi go vulggiidet Egyptas, šlávvaviesus, danin go Hearrá doalvvui din gievrras gieđain doppe eret. Dan beaivvi ii oaččo borrat suvruduvvon láibbi. 4
13,4
12,2
13,4 abib mánu nisan nubbi namma. mánut.Odne dii vuolgibehtet, abibmánus. 5
13,5
1 Mos 15,18eč
2 Mos 3,8
13,5 áhčiide áhčči.Go Hearrá dasto lea buktán din kanaanlaččaid, hetlaččaid, amorlaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid eatnamii, dan eatnamii maid son vuordnumiin lea lohpidan din áhčiide addit didjiide, eatnamii mas golgá mielki ja honnet, de bálvalehket su álo dán mánus dáinna lágiin: 6
13,6
12,15+
Čieža beaivvi galggat borrat suvrutkeahtes láibbi, ja čihččet beaivvi galgá doallat basiid Hearrá gudnin. 7Dan čieža beaivvi galggat borrat dušše suvrutkeahtes láibbi. Suvruduvvon láibi dus ii oaččo leat, iige suvrradáigi gostege du rájiid siste. 8
13,8
12,26č
Muital bárdnásat dan beaivvi: ‘Ná dáhpáhuvvá dan muitun maid Hearrá dagai munnje, go mun vulgen Egyptas.’ 9
13,9
5 Mos 6,8
11,18
Dat galgá leat mearkan du gieđas ja dovdomearkan du gállus, vai Hearrá láhka álo livččii du njálmmis ja don muittášit, mo Hearrá gievrras gieđain buvttii du Egyptas. 10Váldde vuhtii dán lága mearriduvvon áigái jagis jahkái.

11Go Hearrá lea buktán du kanaanlaččaid eatnamii, nugo son vuordnumiin lea lohpidan dutnje ja du áhčiide, ja addán dan dutnje, 12

13,12
13,2+
de don galggat addit Hearrái buot mii rahpá eatniheakka. Buot du omiid varis vuosttašriegádeaddjit gullet Hearrái. 1313,13 ásena ásen adnojuvvui buhtismeahttumin iige geavahuvvon oaffareallin; gč. 34,20. lonistit oaffaruššat juoidá eará dan sajis.Muhto lonis alccesat lábbáin juohke ásena vuosttašriegádeaddji. Jos it dáhto lonistit dan, de doaje das niskki. Lonis juohke vuosttašriegádeaddji bártni gii dutnje riegáda. 14Go du bárdni boahtteáiggis jearrá dus maid dat mearkkaša, de vástit sutnje: ‘Hearrá doalvvui min gievrras gieđain Egyptas, šlávvaviesus. 15
13,15
4,23+
Go farao lei nággár ja biehttalii luoitimis min, de Hearrá gottii Egyptas juohke vuosttašriegádeaddji, sihke olbmuid vuosttašriegádeddjiid ja omiid vuosttašriegádeddjiid. Dan dihte mun oaffarušan Hearrái juohke varisbeali mii rahpá eatniheakka, ja lonistan juohke vuosttašriegádeaddji bártni.’ 16Lehkos dat mearkan du gieđas ja dovdomearkan du gállus, vai muittášit ahte Hearrá doalvvui min gievrras gieđain eret Egyptas.”

Balvabázzi ja dollabázzi

17Go farao lei luoitán álbmoga vuolgit, de Ipmil ii dolvonge sin dan geainnu mii manná filistalaččaid eatnama čađa, vaikko dat lei njuolgadeamos, danin son jurddašii ahte álbmot gáhtá ja máhccá Egyptii go oaidná soađi buollámin. 18Ipmil baicce divttii álbmoga mannat meahci čađa Ruksesmeara guvlui. Israellaččat vulge Egyptas dego soahteveahka.

19

13,19
1 Mos 50,25
Hebr 11,22
Moses válddii mielde Josefa dávttiid, danne go Josef lei váldán israellaččain vuordnása ja cealkán: “Ipmil atná dis fuola, ja dalle dii galgabehtet doalvut mu dávttiid mielddádet dáppe eret.”

20Israellaččat sirdájedje Sukkotis ja luoitaledje Etamii, meahci ravdii. 21

13,21
40,36eč
4 Mos 9,15eč
14,14
Neh 9,12
Sál 78,14
13,21 balvabáccis, dollabáccis Ipmil almmustuvvá dávjá balvvaid ja dola siste. Vrd. Sál 18,12č; 97,2eč.Hearrá jođii sin ovddabealde beaivet balvabáccis ja čájehii sidjiide geainnu, ja ihkku dollabáccis ja čuovggai sin geainnu. Nu sii besse johtit ijatbeaivái. 22Balvabázzi ii gáidan beaivet iige dollabázzi ihkku álbmoga luhtte eret.

14

Israellaččat mannet meara rastá

141Hearrá celkkii Mosesii: 2

14,2
4 Mos 33,7
“Gohčo israellaččaid jorggihit ja luoitalit Pi Hahirota lusa Migdola ja meara gaskii. Luoitalehket Baal Sefona buohta mearragáddái. 3Dalle farao gáddá ahte israellaččat čádjidit eaige dádjat eret meahcis. 4
14,4
4,217,5+
Mun buoššudan farao váimmu, nu ahte son doarrida sin. Muhto mun čájehan iežan fámu faraoi ja oppa su soahtevehkii. Dalle egyptalaččat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.” Israellaččat dahke nugo Hearrá lei gohččon.

5Go Egypta gonagassii muitaluvvui ahte álbmot lei vuolgán, de gonagas ja su hoavvaolbmát bohte eará oaivilii ja dadje: “Maid mii leat bargan, go luittiimet israellaččaid vuolgit eret min bálvalusas!” 6Ja farao geassastahtii heasttaid soahtevovnnas ovdii ja válddii mielde soahteveagas 7ja buot Egypta soahtevovnnaid, guhttačuođi válljovovnna ja daid veagaid. 8Hearrá buoššudii farao, Egypta gonagasa, váimmu, nu ahte son vulggii doarridit israellaččaid geat roahkkadit ledje vuolgán Egyptas. 9Egyptalaččat, buot farao heasttat, soahtevovnnat, vovdnaolbmát ja oppa su soahteveahka, doarridedje sin ja jokse sin doppe gos sii ledje luoitalan mearragáddái Pi Hahirota luhtte, Baal Sefona buohta. 10Go farao lahkonii, de israellaččat oidne ahte egyptalaččat joksagohte sin. Israellaččat suorganedje ja čurvo Hearrá 11

14,11
16,3
Sál 106,7
ja dadje Mosesii: “Eaigo Egyptas lean hávddit, go don buktet min deike meahccái jápmit? Manne don leat dahkan ná min vuostá ja dolvon min eret Egyptas? 12Eatgo mii doppe juo dadjan dutnje: ‘Divtte min orrut ráfis ja bálvalit egyptalaččaid.’ Buoret livččii bálvalit egyptalaččaid go jápmit meahccái!” 13Muhto Moses celkkii álbmogii: “Allet bala. Bissot dás; odne dii beassabehtet oaidnit mo Hearrá gádju din. Dan maid dii odne oaidnibehtet dáhpáhuvvamin egyptalaččaide, dii ehpet goassege šat beasa oaidnit. 14
14,14
5 Mos 1,30
3,22
Jos 10,1442
Jes 30,15
Hearrá soahtá din ovddas, ja dii galgabehtet orrut jávohaga!”

15Hearrá celkkii Mosesii: “Manne don čuorvvut munnje? Gohčo israellaččaid vuolgit johtui. 16Bajit iežat soappi, geige gieđa meara badjel ja ludde dan, vai israellaččat besset mannat meara rastá goikása mielde. 17Mun buoššudan egyptalaččaid váimmu, nu ahte sii vulget doarridit din. Mun čájehan iežan fámu go duššadan farao ja oppa su soahteveaga, buot su soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid. 18Egyptalaččat ipmirdit ahte mun lean Hearrá, go mun čájehan iežan fámu go duššadan farao, su soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid.”

19

14,19
23,2023
Ipmila eŋgel gii lei mannan israellaččaid ovddabealde, sirddii ja manai sin maŋis. Balvabázzi sirddii sin ovddabealde ja manai sin maŋis, 20
14,20
Sál 105,39
nu ahte dat bođii egyptalaččaid veaga ja israellaččaid veaga gaskii. Balvva mielde šattai seavdnjat, muhto israellaččaide dat čuvgii ija, nu ahte geažos ijas veagat eai lahkanan nubbi nubbái.

21

14,21
Jos 3,16
Sál 66,6
114,3
Jes 63,12
De Moses bajidii gieđa meara badjel, ja Hearrá ájii meara eret garra nuortabiekkain mii bosui geažos ija, ja mearra šattai goikeeanamin. Čáhči juohkásii guovtti beallái, 22
14,22
Jos 4,23
Sál 78,13
106,9
1 Kor 10,1č
Hebr 11,29
ja israellaččat rasttildedje meara goikása mielde, ja čáhci lei seaidnin goappašiid bealde. 23Egyptalaččat doarridedje sin, ja buot farao heasttat, su soahtevovnnat ja vovdnaolbmát bohte sin maŋis gasku meara. 2414,24 Árrat iđedis iđitvuorru, ija maŋimuš oassi. Idja juhkkojuvvui golmma idjagohcinvurrui idja ja beaivi.Árrat iđedis Hearrá geahčai dollabáccis ja balvabáccis egyptalaččaid veaga guvlui ja moivašuhtii dan. 25Son divttii sin vovnnaid juvllaid vuodjut, nu ahte šattai váttisin beassat ovddos. Dalle egyptalaččat dadje: “Mii fertet báhtarit! Hearrá soahtá israellaččaid beale min vuostá!”

26Hearrá celkkii Mosesii: “Geige gieđa meara badjel, de čázit máhccet egyptalaččaid, sin soahtevovnnaid ja sin vovdnaolbmáid ala.” 27Moses geigii gieđa meara badjel, ja iđitbeallái čáhci máhcai sadjásis. Dat márai báhtareaddji egyptalaččaid njeaiga, ja Hearrá jávistii sin gasku meara. 28Čáhci máhcai ja govččai soahtevovnnaid ja vovdnaolbmáid, oppa farao soahteveaga mii lei boahtán israellaččaid maŋis merrii. Ii oktage sis báhcán heggii. 29Muhto israellaččat rasttildedje meara goikása mielde, ja čáhci lei seaidnin sin goappašiid bealde. 30Ná Hearrá gájui dan beaivvi Israela egyptalaččaid gieđas, ja israellaččat oidne egyptalaččaid veallámin jábmin mearragáttis. 31

14,31
4 Mos 12,7č
Jos 1,1č7
1 Gon 8,56
Sál 105,26
Go israellaččat oidne mo Hearrá lei časkán Egypta, de sii balle Hearrás ja osko sutnje ja su bálvaleaddjái Mosesii.

15

Israela vuoitolávlla

151Dalle Moses ja israellaččat lávlo Hearrái dán máidnunlávlaga:

Mun lávllun Hearrái,

son lea stuoris ja allat;

heasttaid ja olbmáid

son suhppii merrii.

2

15,2
Sál 118,14
Jes 12,2
Hearrá lea mu givrodat ja fápmu,

son gájui mu.

Son lea mu Ipmil,

su mun máinnun,

son lea mu áhči Ipmil,

su gudnin mun lávllun.

3

15,3
3,15+
Hearrá lea soahteolmmái,

Hearrá lea su namma.

4Farao soahtevovnnaid

ja soahteveaga

son suhppii merrii,

su válljoolbmát

heavvanedje Ruksesmerrii.

5Čiekŋalasat gokče sin,

sii vudjo čiekŋalassii dego geađggit.

6

15,6
Sál 118,15
Du olgeš giehta, Hearrá,

imašlaš ja gievra,

du olgeš giehta, Hearrá,

cuvke vašálačča.

7Allatvuođastat don časkkát

vuostálastiidat.

Don divttát iežat moari buollit,

dat loaktá sin dego oalggaid.

8Don bossot, ja čáhci čoagganii,

bárut čužžo čopman,

čiekŋalasa rávnnjit stirdo

gasku meara.

9Vašálaš dajai:

“Mun doarridan ja jovssan sin,

mun juogán sállaša

ja duhtadan iežan hálu.

Mun rohtten miehkkán,

mun duššadan sin.”

10Don bosádit vuoiŋŋanasainat,

ja áhpi govččai sin,

veagalaš čáziide

sii vudjo dego ladju.

11

15,11
8,10+
Hearrá, gii lea du láhkásaš

ipmiliid gaskkas?

Gii lea nugo don,

hearvásmahttojuvvon ja bassi,

máidnojuvvon

hirbmatlaš daguidat dihte,

don guhte dagat ovddolaš daguid?

12Don geigejit olgeš gieđa,

ja eanan njielastii sin.

13Oskkáldasvuođastat

don oahpistit álbmoga

maid ledjet lonistan,

fámuinat don láidejit dan

bassi ássanbáikásat.

14Álbmogat doarggistedje

go gulle dan,

Filistea ássit dohppehalle ballui.

15Dalle Edoma oaivámuččat

suorganedje,

Moaba veagalaččat doarggistedje,

buot Kanaana ássit

roahppánedje balus.

16Sii suorganedje ja šadde ballui,

du gieđa fámus sii jávohuvve

dego geađgi,

dan botta go du álbmot,

Hearrá, lea mannan meaddel,

dan botta go álbmot

maid leat alccesat vuoitán,

lea mannan meaddel.

17

15,17
Sál 78,54
15,17 várrái Jerusalema Sionvárri.Don doalvvut sin gosa sii galget,

don gilvvát sin dan várrái

mii lea du opmodat,

dan báikái maid don, Hearrá,

leat dahkan iežat ássanbáikin,

bassibáikái maid du gieđat

leat vuođđudan.

18

15,18
Sál 93,1+
Hearrá lea gonagas

álo ja agálaččat!

19

15,19
14,23eč
Go farao heasttat, su soahtevovnnat ja vovdnaolbmát ledje mannan merrii, de Hearrá máhcahii čáziid sin ala, muhto israellaččat manne goikása mielde meara rastá.

20

15,20
Sál 68,26
Profehtanisson Mirjam, Arona oabbá, válddii rumbbu gihtii, ja buot nissonat čuvvo su, derpe rumbbuid ja dánso.

21Mirjam jođihii lávlaga:

Lávlot Hearrái,

son lea stuoris ja allat,

heasttaid ja olbmáid

son suhppii merrii!

Vádjoleapmi meahcis álgá

22

15,22
4 Mos 33,8č
Moses doalvvui israellaččaid Ruksesmearas Šura meahccái. Go sii ledje vádjolan doppe golbma beaivvi eaige lean gávdnan čázi, 2315,23 Mara Namma mearkkaša “rihča”.de sii bohte Marai, muhto sii eai sáhttán juhkat Mara čázi, go dat lei rihča. Dan dihte dat báiki gohčoduvvui Maran. 24Álbmot nimmorii Mosesa vuostá ja dajai: “Maid mii dál juhkat?” 25Moses čuorvvui Hearrá, ja Hearrá čájehii sutnje muorrabihtá. Dan son bálkestii čáhcái. Go son dagai nu, de čáhci šattai njálggisin. Doppe Hearrá attii álbmogii lága ja vuoigatvuođa, ja doppe son geahččalii sin. 26
15,26
23,25
5 Mos 7,15
Son celkkii: “Jos don guldalat dárkilit maid mun sártnun ja dagat dan mii lea riekta mu čalmmiin, doahttalat mu báhkkomiid ja doalat buot mu lágaid, de mun vealtadan du buot dain buozalvasain maiguin mun ráŋggáštin egyptalaččaid. Dasgo mun lean Hearrá, du buorideaddji.”

2715,27 Elim ája Sinainjárgga oarjjabealde.Dasto sii bohte Elimii. Doppe ledje guoktenuppelohkái čáhceádjaga ja čiežalogi pálbmamuora. Sii luoitaledje dohko čáhcegáddái.