Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

Gávccát giksi: rásselohkut

101

10,1
4,21+
Hearrá celkkii Mosesii: “Mana farao lusa, danin go mun lean buoššudan farao ja su hoavvaolbmáid váimmu, vai beasan dahkat dáid oavdduid sin oaidnut, 2ja vai don sáhtát muitalit iežat mánáide ja mánáid mánáide man garrasit mun meannudin egyptalaččaiguin ja makkár oavdduid mun dahken sin gaskkas. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun lean Hearrá.”

3Moses ja Aron manaiga farao lusa ja dajaiga sutnje: “Ná cealká Hearrá, hebrealaččaid Ipmil: Man guhká don biehttalat vuolláneames munnje? Luoitte mu álbmoga vuolgit, vai sii besset bálvalit mu. 4Jos don biehttalat luoitimis mu álbmoga, de ihttin mun divttán rásselohkuid boahtit du eatnamii. 5Dat gokčet eatnama nu ahte eanan ii sáhte oidnojuvvot. Dat borret bázahusaid mat seilo čuorpmasdálkkis, ja dat borret velá buot muoraidge mat šaddet din eatnamis. 6Dat devdet du šloahta ja du hoavvaolbmáid viesuid ja buot eará egyptalaččaid viesuid. Dakkára eai du áhčit eaige máttaráhčit leat oaidnán dan beaivvi rájes go sii ásse dán eatnamii, gitta otná rádjái.” De Moses jorggihii ja vulggii farao luhtte.

7Farao hoavvaolbmát dadje faraoi: “Man guhká dát olmmái galgá leat midjiide giellan? Luoitte Israela olbmáid bálvalit Hearrá, iežaset ipmila. Itgo don veláge ipmir ahte muđui Egypta duššá?” 8Dalle Moses ja Aron vižžojuvvuiga farao lusa, ja farao dajai sudnuide: “Mannet ja bálvalehket Hearrá, ipmileattet. Muhto geat mannet?” 9Moses vástidii: “Mii mannat buohkat, sihke nuorat ja boarrásat. Mii mannat oktan bártniideametguin ja nieiddaideametguin, smávvaomiideametguin ja stuorraomiideametguin, danin go mii doallat basiid Hearrá gudnin.” 10Muhto farao dajai sidjiide: “Vissásit Hearrá livččii dinguin jos mun luoittášin din ja din áhkáid ja mánáid vuolgit! Dies oaidná ahte dis leat bahás áigumušat. 11Dies ii šatta mihkkege, muhto mannet dii olbmát bálvalit Hearrá, danhan dii lehpet gáibidange.” Ja soai áddjojuvvuiga eret farao luhtte.

12

10,12
Sál 78,46
105,34
Hearrá celkkii Mosesii: “Geige gieđa Egypta badjel ja gohčo rásselohkuid boahtit eatnamii. Dat borret buot eatnama šattuid, buot maid čuorbmasat leat bázahan.” 13Moses geigii soappis Egypta badjel, ja Hearrá divttii nuortabiekka bossut badjel eatnama geažos dan beaivvi ja ija. Go iđit šattai, de nuortabiegga lei buktán rásselohkuid. 14Dat lávde oppa Egyptii ja seivo suhkkes moahtin miehtá oppa eatnama. Dakkár rásselohkkoeatnatvuohta ii leat goassege leamaš ovdal iige goassege šatta maŋŋil. 15Dat gokče eatnama nu ahte dat šattai čáhppadin. Dat borre buot mii šattai eatnamis, ja buot šaddosiid mat ledje báhcán muoraide čuorpmasteami maŋŋá. Ii gostege oppa Egyptas lean šat ruonas, ii muorain iige eatnamis. 16
10,16
8,8+
Farao gohčui hoahpus rávkat lusas Mosesa ja Arona ja dajai: “Mun lean suddudan Hearrá, dudno Ipmila, vuostá ja dudno vuostá. 17Addi goit munnje mu suttu ándagassii vel dán háve ja rohkadalli Hearrá, Ipmileatte, vai son jorgalivččii mus eret dán issoras ráŋggáštusa.” 18Moses vulggii farao luhtte ja rohkadalai Hearrá, 19ja Hearrá jorgalii biekka garra orjješbieggan, mii doalvvui rásselohkuid eret ja suhppii daid Ruksesmerrii. Ii báhcán oktage rásselohkku buot Egypta rájiid sisa. 20
10,20
4,21+
Muhto Hearrá buoššudii farao váimmu, iige farao luoitán israellaččaid vuolgit.

Ovccát giksi: seavdnjadas

21Hearrá celkkii Mosesii: “Geige gieđa almmi guvlui, de Egyptii šaddá dakkár seavdnjadas ahte dan sáhttá gieđain duohtadit.” 22

10,22
Sál 105,28
Moses geigii gieđa almmi guvlui, ja Egyptii šattai suhkkes seavdnjadas golmma beaivái. 23Olbmot eai oaidnán guhtet guimmiideaset eaige sáhttán mannat gosage golmma beaivái, muhto israellaččaid ássanguovlluin lei čuovgat. 24Farao rávkkai Mosesa lusas ja dajai: “Mannet bálvalit Hearrá. Dušše smávvaoamit ja stuorraoamit galget báhcit. Maiddái din áhkát ja mánát ožžot vuolgit dinguin.” 2510,25 boaldinoaffarin boaldinoaffar.Moses vástidii: “Vaikko don ieš attášit midjiide elliid njuovvanoaffarin ja boaldinoaffarin Hearrái, min Ipmilii, 26de min oamit galget maid boahtit min mielde, deike ii oaččo báhcit ii gazzage. Mii váldit omiin dan maid oaffaruššat Hearrái, Ipmilasamet. Mii eat iežage dieđe makkár oaffariiguin mii bálvalit Hearrá, ovdal go leat ollen dohko.” 27Muhto Hearrá buoššudii farao váimmu, iige farao dáhtton luoitit israellaččaid. 28Farao dajai Mosesii: “Mana eret, alege šat boađe mu čalmmiid ovdii. Jos mun vel oktii oainnán du, de don jámát!” 29Moses vástidii: “Don leat vuoigadis. Mun in šat goassege boađe du čalmmiid ovdii.”

11

Maŋimuš giksi dieđihuvvo

111

11,1
12,31eč
Hearrá celkkii Mosesii: “Vel ovtta givssi mun divttán deaividit farao ja egyptalaččaid. Das maŋŋil son luoitá din vuolgit. Ja go son luoitá din, de son ádjá din buohkaid dáppe eret. 2
11,2
1 Mos 15,14+
Cealkke dál álbmogii ahte juohke olmmái ja nisson galgá bivdit ránnjástis silbalihtiid ja gollelihtiid.” 3Hearrá lei dahkan egyptalaččaid miehtemielalažžan israellaččaide, ja farao hoavvaolbmát ja Egypta álbmot atne Mosesa alla árvvus.

4Moses celkkii faraoi: “Ná cealká Hearrá: Gaskaija áigge mun manan Egypta čađa, 5

11,5
4,23+
ja dalle Egyptas jápmet buot vuosttašriegádeaddjit, farao vuosttašriegádeaddji rájes gii čohkká truvnnus, gitta šlávvanissona vuosttašriegádeaddji rádjái gii čohkká giehtamillu duohken. Buot omiid vuosttašriegádeaddjit maid jápmet. 6
11,6
12,30
Ja oppa Egypta eatnama deavdá stuorra bárgun, man lágáš ii leat leamaš ovdal iige šatta šat maŋŋil. 7Muhto ii beanage hara israellaččaide, ii olbmuide iige omiide. Das dii ipmirdehpet ahte Hearrá dahká erohusa Egypta ja Israela gaskkas. 8Dalle buot du hoavvaolbmát bohtet mu lusa, gopmirdit mu ovdii ja rohkadallet mu vuolgit eret din luhtte ja doalvut eret oppa iežan álbmoga. Dalle mun vuolggán.” Ja Moses vulggii moaris farao luhtte.

9Hearrá celkkii Mosesii: “Farao ii guldal dudno. Dat dáhpáhuvvá vai mun beasan dahkat eatnat ipmašiid Egypta eatnamis.” 10

11,10
4,21+
Moses ja Aron dagaiga buot dáid ipmašiid farao ovddas, muhto Hearrá lei buoššudan farao váimmu, nu ahte son ii luoitán israellaččaid vuolgit eatnamis.

12

Beassážat

121Hearrá celkkii Mosesii ja Aronii Egyptas: 2

12,2
3 Mos 23,5
4 Mos 9,2eč
28,16
5 Mos 16,1č
12,2 Dát mánnu mánnu abib dahjenisan, gč. 13,4. beassážat. mánut.“Dát mánnu galgá leat din mánuin vuosttamuš. Dat galgá leat didjiide jagi vuosttaš mánnu. 3Cealki oppa Israela searvegoddái: Dán mánu logát beaivvi juohke dáluisit galgá váldit lábbá dahje gihci, ovtta lábbá dahje gihci ain bearraša ja viesu nammii. 4Jos bearaš lea ilá unni borrat oppa ealli, de dáluisit galgá váldit ealli ovttas lagamus siidaguimmiinis olbmuid logu mielde. Dii galgabehtet dan vuođul meroštallat man ollu iešguhtege borrá. 5Ealli galgá leat almmá vigi haga, jahkásaš varis, láppis dahje gihcci. 6
12,6
5 Mos 16,6
Atnet dan áimmuin dán mánu njealljenuppelogát beaivvi rádjái, ja de oppa Israela searvegotti čoagganeapmi galgá njuovvat dan eahkedisveaigin. 7Váldet dan vara ja sihkkot dan uksastoalppuide ja uksabielkái dain viesuin main sii borret lábbá. 8Borret bierggu dan seammá ija, basset dan dolas ja borret dan oktan suvrutkeahtes láibbiin ja rihča urtasiiguin. 9Ehpet oaččo borrat das maidege njuoskkasin dahje čázis vuššojuvvon, muhto galgabehtet bassit dan dolas oktan oivviin, julggiiguin ja siskilušaiguin. 10
12,10
4 Mos 9,12
Ehpet oaččo guođđit das maidege iđedassii; jos mihkkege báhcá iđedassii, de dat galgá boldojuvvot. 1112,11 hoahpus Gč. Jes 52,12. beassážat Hebreagiel sátni pesach mearkkaša sihke “beassážat” ja “beassášoaffar”. beassážat.Go dii lehpet boradeamen, de dis galgá leat gákti boahkánastojuvvon, gápmagat juolggis ja soabbi gieđas, ja dii galgabehtet boradit hoahpus. Dat leat Hearrá beassážat. 12
12,12
4 Mos 33,4
Dan ija mun jođán miehtá Egypta ja gottán Egyptas juohke vuosttašriegádeaddji, sihke olbmuid ja elliid vuosttašriegádeddjiid, ja mun dubmen buot Egypta ipmiliid. Mun lean Hearrá. 13
12,13
Hebr 11,28
12,13 manan meaddel “Mannat meaddel” hebreagillii sulastahttá sáni pesah mii jorgaluvvo sániin “beassážat”. Nu čilgejuvvo allabasiid namma.Varra galgá leat mearkan dain viesuin main dii lehpet. Go mun oainnán vara, de mun manan meaddel, iige duššadeaddji časkkástat deaivva din, go mun časkkán Egypta.

14Dát beaivi galgá leat didjiide muitobeaivi. Dollet dan Hearrá bassin. Atnet dan agálaš ásahussan buolvvas bulvii. 15

12,15
13,3eč
23,15
34,18
3 Mos 23,6
4 Mos 28,17č
5 Mos 16,3
1 Kor 5,6eč
Čieža beaivvi dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi, ja juo vuosttaš beaivvi dii galgabehtet jávkadit suvrradáiggi viesuineattet. Juohkehaš gii borrá suvruduvvon láibbi dan čieža beaivvis, galgá jávkaduvvot Israelis. 16Vuosttaš beaivvi dii galgabehtet doallat bassi čoagganeami, ja nu maiddái čihččet beaivvi. Daid beivviid ehpet oaččo bargat maidege; dušše dan maid iešguhtege borrá, oažžubehtet ráhkadit. 17Dii galgabehtet doallat suvrutkeahtes láibbi basiid, danne go aiddo dan beaivvi mun dolvon din soahteveagaid eret Egyptas. Danin dát beaivi galgá dollojuvvot ávvubeaivin, ja dat galgá leat agálaš ásahus buolvvas bulvii. 18Vuosttaš mánu njealljenuppelogát beaivvi eahkeda rájes dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi gitta dan mánu guoktelogivuosttaš beaivvi eahkeda rádjái. 19Čieža beaivái ii suvrradáigi oaččo leat din viesuin. Juohkehaš gii borrá suvruduvvon láibbi, galgá jávkaduvvot Israela searvegottis, lehkos son dal vieris dahje eatnamis riegádan olmmoš. 20Dii ehpet oaččo borrat maidege suvrásiid; dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi dain báikkiin gos ain ásažehpet.”

21Moses rávkkai lusas buot Israela vuorrasiid ja dajai sidjiide: “Mannet viežžat lábbá guđege bearrašii ja njuvvet dan beassášoaffarin. 2212,22 isopgihpu isop.Váldet dasto isopgihpu ja buonjostehket dan varas mii lea lihtis, ja sihkkot vara uksabielkái ja guktui uksastoalppuide. Ii oktage dis oaččo mannat uvssas olggos ovdal iđida. 2312,23 duššadeaddji eŋgel gii ráŋggášta. Vrd. 2 Sam 24,16; 2 Gon 19,35.Hearrá manná Egypta čađa ja časká egyptalaččaid, muhto go son oaidná vara uksastoalppuin ja uksabielkkás, de son manná dan uvssa meaddel iige divtte duššadeaddji boahtit din viesuide goddit din. 24Dát galgá leat agálaš ásahus didjiide ja din mánáide. 25Ja go dii ollebehtet dan eatnamii maid Hearrá addá didjiide lohpádusas mielde, de galgabehtet doallat dán vieru. 26

12,26
13,814
5 Mos 6,20eč
Go din mánát jerret dis: Maid dát vierru mearkkaša? 27de galgabehtet vástidit: Dát lea beassášoaffar Hearrái; go son gottii egyptalaččaid, de son manai israellaččaid viesuid meaddel ja sesttii min ruovttuid.” Dalle álbmot luoitádii eatnamii ja rohkadalai.

28Israellaččat vulge das ja dahke aiddo nugo Hearrá lei gohččon Mosesa ja Arona.

Logát giksi: egyptalaččaid vuosttašriegádeaddjit goddojuvvojit

29

12,29
4,23Sál 78,51
105,36
Gaskaija áigge Hearrá sorbmii Egyptas buot vuosttašriegádeddjiid, farao vuosttašriegádeaddji rájes gii čohkká truvnnus, gitta fáŋgga vuosttašriegádeaddji rádjái gii čohkká giddagasas, ja buot omiid vuosttašriegádeddjiid. 30
12,30
11,6
Go farao, su hoavvaolbmát ja buot egyptalaččat dan ija oidne mii dáhpáhuvai, de šattai Egyptas garra bárgun, danin go ii lean oktage viessu mas ii lean jábmi. 31
12,31
11,1č
Farao rávkkai ihkku lusas Mosesa ja Arona ja dajai: “Vulget eret mu álbmoga gaskkas, doai ieža ja buot israellaččat, ja mannet bálvalit Hearrá, nugo lehpet bivdán! 32Váldet maid smávvaomiid ja stuorraomiid mielde ja mannet! Ja go dál vuolgibehtet, de buressivdnidehket maiddái mu!” 33Egyptalaččat hoahpuhedje israellaččaid vuolgit eret eatnamis, danne go sii jurddašedje: “Muđui mii buohkat jápmit.”

34Dalle israellaččat válde mielddiset láibungáriid siste dáiggi mii ii lean vel suvron, gisse gáriid biktasiid sisa ja gudde daid oalggi alde. 35Israellaččat ledje dahkan nugo Moses lei gohččon: Sii ledje bivdán egyptalaččain silbalihtiid ja gollelihtiid ja biktasiid. 36

12,36
1 Mos 15,14+
Ja Hearrá lei dahkan egyptalaččaid miehtemielalažžan israellaččaide, nu ahte sii ožžo maid bivde. Ná israellaččat válde sállaša egyptalaččain.

37

12,37
4 Mos 1,46
33,35
12,37 Ramses >1,11. Sukkot Hebreagiela mielde “lastagoađit”; dás dat lea báikenamma Gosena nuortaráji lahka.Israellaččat vulge johtui Ramsesis Sukkota guvlui. Sii ledje birrasii guhttačuođiduhát vázzi olbmá, earret nissoniid ja mánáid. 38Sii válde mielddiset smávvaomiid ja stuorraomiid, hui stuorra ealu. Sin fárrui vulge maid ollu buotlágán olbmot. 39Dan dáiggis maid sii bukte Egyptas, sii ráhkadedje suvrutkeahtes gáhkuid, danne go sii ledje áddjojuvvon eret Egyptas ovdal go dáigi lei geargan suvrut, eaige sii lean ráhkadan alcceseaset velá niesttige.

40

12,40
1 Mos 15,13+
Israellaččat ledje ássan Egyptas njeallječuođigolbmalogi jagi. 41Aiddo dan beaivvi go njeallječuođigolbmalogi jagi ledje nohkan, de buot Hearrá soahtevegat johttájedje eret Egyptas. 42Dan ija Hearrá gozii vai beassá doalvut sin eret Egyptas; dat lea Hearrái basuhuvvon idja, ja dan ija buot israellaččat galget gohcit buolvvas bulvii.

43Hearrá celkkii Mosesii ja Aronii: “Dát ásahus guoská beassášlábbái: Ii oktage vierroeatnamiid olmmoš oaččo borrat dan, 44muhto juohke šlávva gii lea ostojuvvon ruđain, oažžu dan borrat, jos son lea vuos birračuhppojuvvon. 45Ii oktage vieris gii lea ássamin muhtin áiggi din luhtte, iige oktage beaivebálkkolaš oaččo borrat dan. 46

12,46
4 Mos 9,12
Joh 19,36
Lábbá galgá borrat ovttahat viesus. Bierggu ii oaččo doalvut viesus olggos, iige ovttage dávtti oaččo doadjit. 47Oppa Israela searvegoddi galgá dahkat nu. 48Jos du luhtte ássá muhtun vieris gii hálida doallat beassážiid Hearrá gudnin, de buot su dálu olbmábealle galgá birračuhppojuvvot. Dalle son sáhttá boahtit doallat beassážiid, ja son adnojuvvo eatnamis riegádan olmmožin. Muhto ii oktage birračuohpakeahtes olmmoš oaččo borrat beassášlábbá. 49Oktat láhka galgá leat eatnamis riegádan olbmui ja vierrásii gii ássá din gaskkas.”

50Israellaččat dahke nu. Sii dahke buot nugo Hearrá lei gohččon Mosesa ja Arona. 51Ja aiddo dan beaivvi Hearrá doalvvui oppa israellaččaid joavkku eret Egyptas.