Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

Haman dáhttu goddit buot juvddálaččaid

313,1 Agag lei Saula vuostálasti. Gč. 1 Sam 15,8. >2,5.Dáid dáhpáhusaid maŋŋil gonagas Xerxes attii alit árvvu Agaga maŋisboahttái Hamanii, Hammedata bárdnái, ja bijai su buot eará oaivámuččaid bajábeallái geat ledje su luhtte. 2Buot gonagasa virgeolbmát geat ledje Gonagaspoarttas, luoitádedje čippiid ala ja gopmirdedje eatnamii Hamana ovddas, dasgo nu gonagas lei gohččon. Muhto Mordekai ii čippostan iige gopmirdan eatnamii su ovddas. 3Gonagasa virgeolbmát geat ledje Gonagaspoarttas, jerre Mordekajis: “Manne don nágget gonagasa gohččuma vuostá?” 4Sii jerre sus dan beaivválaččat, muhto son ii guldalan sin. De sii muitaledje dán Hamanii vai besset gullat dohkkehiigo son Mordekaja ákka; son lei oainnat muitalan ahte son lea juvddálaš.

5Go Haman oinnii ahte Mordekai ii čippostan iige gopmirdan gitta eatnamii su ovddas, de son moaráskii sakka. 6Son anii beare uhccin ráŋggáštit dušše Mordekaja. Go son lei gullan man álbmogii Mordekai gulai, de son dáhtui duššadit maiddái Mordekaja álbmoga, buot gonagas Xerxesa riikka juvddálaččaid.

73,7 nisanmánus … rádjái mánut.Gonagas Xerxesa guoktenuppelogát ráđđenjagi vuosttaš mánus, nisanmánus, suhppejuvvui Hamana gohččuma mielde pur dahjege vuorbi juohke beaivái ja juohke mánnui gitta guoktenuppelogát mánu, adarmánu, rádjái.

8

3,8
3 Mos 26,334 Mos 23,9
5 Mos 4,5č
Dasto Haman dajai gonagas Xerxesii: “Du riikkas lea álbmot mii ássá bieđgguid buot dan provinssain eará álbmogiid gaskkas. Sin lágat leat earálágánat go eará álbmogiid lágat, eaige sii doahttal gonagasa lágaid. Gonagassii ii heive diktit sin orrut ráfis. 93,9 logiduhát taleantta sullii 342 000 kilo.Jos don anát buorrin, gonagas, de čálit gohččuma ahte sii galget duššaduvvot. Mun vihkken logiduhát taleantta silbba du virgeolbmáide, vai sii besset bidjat daid gonagasa dávvirgámmárii.” 103,10 seailasuorbmasa dát attii Hamanii fámu seailidit čállosiid gonagasa nammii. Vrd. 1 Mos 41,41č. ▶ seaila.Dalle gonagas válddii suorpmastis seailasuorbmasa ja attii dan agaglaš Hamanii, Hammedata bárdnái, juvddálaččaid vašálažžii, 11ja dajai sutnje: “Silba gullá dutnje ja dan álbmogii oaččut dahkat maid dáhtut.”

123,12 satráhpaide persialaš virgeolmmái. >Esra 8,36.Vuosttaš mánu golbmanuppelogát beaivvi gonagasa čállit rávkojuvvojedje čoahkkái. Hamana gohččuma mielde čállojuvvojedje reivvet gonagasa satráhpaide, juohke provinssa eatnanhearrái ja juohke álbmoga oaivámuččaide, guđege provinsii dan iežas čállimiin ja guđege álbmogii dan iežas gillii. Reivvet čállojuvvojedje gonagas Xerxesa nammii ja seilejuvvojedje gonagasa signeahttasuorbmasiin. 133,13 adarmánu mánut.Reivvet vuolggahuvvojedje áirasiid mielde buot gonagasa provinssaide, ja dain mearriduvvui ahte buot juvddálaččat, nuorat ja boarrásat, smávva mánážat ja nissonat, galge goddojuvvot ja duššaduvvot ovttahat beaivvi, guoktenuppelogát mánu, adarmánu, golbmanuppelogát beaivvi, ja ahte sin opmodaga oaččui stajidit. 14Girjji geardduhus galggai vuolggahuvvot buot provinssaide ja almmuhuvvot buot álbmogiidda, vai dat ráhkkanivčče dan beaivái.

15Áirasat vulge gonagasa gohččuma mielde dalán go láhka lei addojuvvon Susa ladnis. Gonagas ja Haman čohkáneigga juhkat, muhto Susa olbmot ledje hirpmástuvvan.

4

Mordekai bivdá veahki Esteris

414,1 gaikkodii … vuovttaidasas morraša dahje gáhtamuša mearkan. ▶ moraštanvierut.Go Mordekai gulai mii lei dáhpáhuvvan, de son gaikkodii biktasiiddis, gárvodii horstta ja botkkuhii gunaid vuovttaidasas, vulggii vázzit miehtá gávpoga ja bajidii stuorra ja bahča bárguma. 2Son bisánii gonagasa poartta šilljui, dasgo ii oktage gii lei gárvodan morašbiktasiid, beassan sisa gonagasa šlohttii. 3Juohke provinssas gosa gonagasa sátni ja gohččun bođii, juvddálaččat šadde stuorra morrašii. Sii fástudedje, čirro ja luibme, ja eatnagat ođđe seahkaid ja gunaid alde. 4Go bálvánissonat ja hoavvaolbmát muitaledje dán dronnegii, de son dohppehalai ballui. Son vuolggahii biktasiid vai Mordekai gárvodivččii daid horstta sadjái, muhto son ii váldán daid vuostá. 5Dalle Ester rávkkai lusas Hataka, hoavvaolbmá gean gonagas lei bidjan su bálvaleaddjin, ja gohčui su mannat Mordekaja lusa gullat mii lei dáhpáhuvvan ja maid son oaivvildii. 6Hatak vulggii ja deaivvai Mordekaja gávpoga márkanšiljus gonagasa poartta ovddas. 7Mordekai muitalii buot mii lei dáhpáhuvvan, ja man ollu silbba Haman lei lohpidan addit gonagasa dávvirgámmárii, jos son beassá duššadit juvddálaččaid. 8Mordekai attii Hatakii geardduhusa dan reivves mii lei čállojuvvon Susas ja mas lei mearrádus duššadit juvddálaččaid, vai son čájeha dan Esterii ja muitala sutnje buot. De Mordekai bivddii Hataka ávžžuhit dronnega mannat gonagasa lusa átnut árpmu iežas álbmogii.

9Hatak máhcai muitalit Esterii maid Mordekai lei dadjan. 10Dalle Ester gohčui Hataka mannat Mordekaja lusa ja dadjat: 11“Buot gonagasa virgeolbmát ja provinssaid álbmogat dihtet ahte jos guhtege, olmmái dahje nisson, manná gonagasa siskkit šloahttašilljui bovdekeahttá, dalle lágas lea sutnje dušše okta ráŋggáštus: jápmin. Dušše jos gonagas geige golleráđđensoappis su guvlui, de son birgeha heakkas. Muhto dál mun in leat bovdejuvvon gonagasa lusa golmmalogi beaivái.”

12Go Mordekai gulai maid Ester lei dadjan, 13de son gohčui vástidit sutnje ná: “Ale gátte ahte don leat áidna juvddálaš gii beasat eallit, danne go don ásat gonagasa šloahtas. 14

4,14
1 Mos 45,7
4,14 eará sajis Ipmilis.Jos don dán áiggi orut jávohaga, de juvddálaččaide gal boahtá veahkki ja gáddjojupmi eará sajis, muhto don oktan áhčát sogain duššat. Ja gii diehtá, jos don leat beassan dronnegin aiddo dákkár áiggiid várás.”

15Dalle Ester gohčui vástidit Mordekajii: 16

4,16
2 Gon 7,4
“Rávkka čoahkkái buot Susa juvddálaččaid fástudit mu dihte. Allet bora alletge juga golmma beaivái ja golmma idjii. Maiddái mun ja mu bálvánissonat fástudit seammá láhkái. De mun vuolggán gonagasa lusa, vaikko dat leage lága vuostá. Jos mun ferten jápmit, de mun jámán.” 17Mordekai vulggii ja dagai aiddo nugo Ester lei gohččon.

5

Dronnet Estera guossemállásat

51Goalmmát beaivvi Ester gárvodii gonagaslaš gárvvuidis ja loaiddastii siskkit šloahttašilljui, aiddo gonagasa truvdnosále buohta. Gonagas lei čohkkámin truvnnustis sále váldouksii čalmmiid. 2

5,2
4,11
Go son oinnii dronnet Estera čuožžumin šiljus, de sus njuorai váibmu, ja son čujuhii Estera golleráđđensoppiin mii sus lei gieđas. Ester loaiddastii gonagasa ovdii ja guoskkahii soabbegeaži. 3
5,3
Mark 6,22eč
Gonagas jearai sus: “Maid don siđat, dronnet Ester? Mii lea du átnumuš? Vaikko bivddášit beali mu riikkas, de don oaččut dan.” 4Ester vástidii: “Jos dat orru gonagasa mielas buorre, de bohtos gonagas ovttas Hamaniin odne guossemállásiidda maid mun lean lágidan gonagasa gudnin.” 5Gonagas dajai: “Gáhččet viežžat Hamana, vai moai besse ollašuhttit Estera sávaldaga!”

Dasto gonagas ja Haman bođiiga guossemállásiidda maid Ester lei lágidan. 6Go soai jugaiga viinni, de gonagas jearai Esteris: “Maid don siđat, mii lea du átnumuš? Vaikko bivddášit beali mu riikkas, de don oaččut dan.” 7Ester vástidii: “Mu sávaldat ja átnumuš lea dát: 8Jos dat orru gonagasa mielas buorre ja jos gonagas dáhttu deavdit mu sávaldaga ja átnumuša, de bohtoska gonagas ja Haman maiddái ihttin guossemállásiidda maid mun lágidan dudnuide. De mun dagan nugo don dáhtut, gonagas.”

Haman cegge harcamuora Mordekaja várás

9

5,9
3,2
Dan beaivvi Haman vulggii doppe ilus ja buori mielas. Muhto go son oinnii ahte Mordekai čohkkái gonagasa poarttas iige čuožžilan čájehit sutnje gudni, de son moaráskii. 10Son goit doalahalai iežas ja manai ruoktot. De son rávkkai lusas ustibiiddis ja áhkás Sereša. 11
5,11
3,1
9,10
Son rámidii sidjiide iežas stuorra riggodaga ja bártniidis eatnatvuođa, ja dan ahte gonagas lei addán sutnje alla árvvu ja alidan su eará oaivámuččaid ja gonagasa virgeolbmáid bajábeallái. 12Haman dajai vel: “Dasa lassin mun lean áidna olmmoš gean dronnet Ester divttii boahtit gonagasain guossemállásiidda maid son lei lágidan. Maiddái ihttážiige mun lean bovdejuvvon su lusa oktan gonagasain. 13Muhto buot dát ii leat munnje galle, nu guhká go mun šattan oaidnit juvddálaš Mordekaja čohkkámin gonagasa poarttas.” 145,14 vihttalogi állana sullii 25 mehtera.De su áhkká Sereš ja buot su ustibat dadje sutnje: “Divtte cegget harcamuora, vihttalogi állana alu, ja bivdde gonagasas ihttin ahte Mordekai harccastuvvo dasa. De don beasat mannat gonagasain ilolažžan guossemállásiidda.” Hamana mielas dát lei buorre ráva, ja son divttii cegget harcamuora.