Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
8

Buorre eanan

81Dollet oskkáldasat oppa dan lága maid mun odne attán didjiide, vai beassabehtet eallit ja eatnánit ja váldit oapmineattet dan eatnama maid Hearrá vuordnumiin lohpidii din áhčiide. 2Muitet mo Hearrá, din Ipmil, lea oahpistan din meahcis njealljelogi jagi. Son bagadii din ja geahččalii din vai beassá diehtit, áigubehtetgo dii doallat su báhkkomiid vai ehpet. 3

8,3
2 Mos 16,14–35
Matt 4,4
Son bagadii din nelggiin ja biepmai din mannain maid ehpet dii eaige din áhčitge dovdan. Son dáhtui oahpahit didjiide ahte olmmoš ii eale dušše láibbis, muhto juohke sánis mii boahtá Hearrá njálmmis. 4
8,4
29,5
Neh 9,21
Dan njealljelogi jagis din biktasat eai nohkan eaige din juolggit bohtanan. 5
8,5
Sát 3,12
Ipmirdehket dalle ahte Hearrá, din Ipmil, bagada din nugo olmmái bagada iežas bártni. 6Dollet Hearrá, Ipmileattet, báhkkomiid, nu ahte vádjolehpet su geainnuid ja ballabehtet sus.

7Hearrá, din Ipmil, doalvu din dan buori eatnamii gos leat jogažat ja ádjagat ja gos čiekŋalasa čázit golggiidit legiin ja váriin, 8nisu ja bivggi, viidnemuora, fiikonmuora ja granáhtaehpelmuora, oliivamuora ja honnega eatnamii. 9Dan eatnamis dii ehpet dárbbaš eallit vátnivuođas iige dis váillo mihkkege. Dan eatnama geađggit leat ruovdi, ja dan váriin dii sáhttibehtet boltut veaikki. 10Go dii dalle borrabehtet gallás, de máidnot dalle Hearrá, Ipmileattet, go son lea addán didjiide dan buori eatnama. 11Váruhehket vajáldahttimis Hearrá, Ipmileattet. Dollet su báhkkomiid, njuolggadusaid ja lágaid maid mun odne attán didjiide. 12Go dii borrabehtet gallás ja huksebehtet čáppa viesuid ja ássabehtet dain, 13go din gusat ja sávzzat eatnánit, go didjiide čoggo silba ja golli ja buot din opmodat lassána, 14de váruhehket čeavlumis ja vajáldahttimis Hearrá, Ipmileattet, gii buvttii din Egyptas, šlávvaviesus. 15

8,15
2 Mos 17,6
4 Mos 20,11
21,6–9
Son oahpistii din čađa stuorra ja hirpmus meahci gos ledje dievva mirkogearbmašat ja skorpiovnnat, čađa čázehis goikeeatnama. Son divttii čázi golggiidit garra bávttis, 16ja meahcis son attii didjiide manna borrat, biepmu maid din áhčit eai dovdan, danne go son dáhtui bagadit ja geahččalit din ja maŋimustá atnit didjiide buorrevuođa. 17Allet gátte ahte dii lehpet iežadet fámuin ja iežadet gievrras gieđain háhkan alcceseattet dan riggodaga. 18
8,18
28,1–14
Muitet ahte Hearrá, din Ipmil, addá didjiide fámu háhkat riggodaga, danin go dán beaivvige son bisuha lihtu maid dagai din áhčiiguin ja maid nannii váliin.

19

8,19
28,15–68
30,17–20
Jos 23,16
Muhto jos dii vajáldahttibehtet Hearrá, Ipmileattet, ja vádjolehpet eará ipmiliid maŋis ja bálvalehpet ja rohkadallabehtet daid, de mun duođaštan didjiide odne ahte dii duššabehtet. 20Nugo álbmogat maid Hearrá duššada din ovddas, nu diige duššabehtet, jos dii ehpet gula Hearrá, din Ipmila.

9

Hearrá addá vuoittu

91Gula, Israel! Don manat dál Jordana rastá vuoitit álbmogiid mat leat stuoribut ja gievrrabut go don, stuorra gávpogiid maid muvrrat ollet gitta almmi rádjái. 2

9,2
4 Mos 13,33
Doppe ásset anaklaččat, dat stuorra allašattot álbmot maid don dovddat ja geaid birra leat gullan daddjojuvvon: “Gii bihtá anaklaččain?” 3
9,3
4,24
Dihtet dalle odne ahte Hearrá, din Ipmil, ieš manná din ovddas duššadeaddji dollan. Son duššada sin, son diktá din vuolidit sin. Dii ádjibehtet sin eret ja duššadehpet sin hoahpus, nugo Hearrá lea lohpidan didjiide.

4

9,4
1 Mos 15,16
3 Mos 18,24–30
Go Hearrá, din Ipmil, ádjá sin eret din ovddas, de allet gátte ahte Hearrá diktá din boahtit dán eatnamii ja váldit dan oapmineattet iežadet vanhurskkisvuođa dihte. Ii, daid eará álbmogiid ipmilmeahttunvuođa dihte Hearrá, din Ipmil, ádjá daid eret din ovddas. 5
9,5
1 Mos 12,2č
5 Mos 1,4–8
22,16–18
26,3–5
Dii ehpet beasa boahtit daid eatnamii ja váldit daid oapmineattet danin go dii lehpet vanhurskásat ja vuoiggalaččat, muhto Hearrá, din Ipmil, ádjá daid álbmogiid eret din ovddas daid ipmilmeahttunvuođa dihte, ja danin go son dáhttu deavdit lohpádusa maid son vuordnumiin attii din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii. 6
9,6
2 Mos 32,9
5 Mos 31,27
Dihtet dalle ahte Hearrá, din Ipmil, ii atte didjiide dán buori eatnama oapmineattet din iežadet vanhurskkisvuođa dihte, danin go dii lehpet gážžáris álbmot.

Gollegálbi ja Mosesa rohkadus álbmoga ovddas

7

9,7
2 Mos 14,11
15,24
16,2č
17,2č
4 Mos 11,1–15
14,1–3
25,1–5
Muitet dan, alletge goassege vajáldahte mo dii meahcis moaráhuhtiidet Hearrá, Ipmileattet. Dan beaivvi rájes go dii vulggiidet Egyptas gitta dassážii go bođiidet dán báikái, dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostá. 8
9,8
2 Mos 32
Horebis dii moaráhuhtiidet Hearrá. Son moaráhuvai nu ahte dáhtui duššadit din. 9
9,9
2 Mos 24,18
Go mun ledjen gorgŋon várrái váldit vuostá geađgetávvaliid, daid távvaliid mat nannejedje lihtu maid Hearrá dagai dinguin, mun orron váris borakeahttá ja jugakeahttá njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija. 10
9,10
2 Mos 31,18
Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala maidda son lei čállán iežas suorpmain. Dain ledje buot dat sánit maid Hearrá sártnui didjiide dola siste, dalle go dii leiddet čoagganan vári vuollái. 11Go dat njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija ledje gollan, de Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala, lihtutávvaliid.

12

9,12–14
2 Mos 32,7–10
Ja Hearrá celkkii munnje: “Njieja dáppe hoahpus, danne go du álbmot maid buktet Egyptas, lea dahkan issoras dagu. Sii leat juo gáidan dan geainnus maid mun gohččon sin vádjolit. Sii leat leiken alcceseaset ipmilgova.” 13Hearrá celkkii vel munnje: “Mun oainnán ahte dát álbmot lea gážžáris álbmot. 14Divtte mu orrut, de mun duššadan dan ja sihkun dan nama eatnamis. Muhto du mun dagan gievrrat ja stuorit álbmogin go dat.”

15Mun njidjen buolli váris, ja mus ledje dat guokte lihtutávvala gieđas. 16Mun oidnen ahte dii leiddet suddudan Hearrá, Ipmileattet, vuostá, ahte leiddet leiken alcceseattet burrogálbbi ja nu gáidan dan geainnus man Hearrá gohčui din vádjolit. 17

9,17
2 Mos 32,19
Mun dohppejin goappašiid gieđaiguin dan guokte távvala, bálkestin daid ja cuvkejin daid din oaidnut. 18
9,18
2 Mos 34,28
Dasto mun fas luoitádin Hearrá muođuid ovdii, ja nugo ovddit hávege mun orron njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija borakeahttá ja jugakeahttá dan stuorra suttu dihte maid dii dagaidet go barggaidet dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja moaráhuhtiidet su. 19Mun oainnat ballen Hearrá buolli moaris, danin go son lei nu moaráhuvvan ahte áiggui duššadit din. Muhto Hearrá gulai mu vel dan hávege. 20Maiddái Aronii Hearrá lei nu moaris ahte áiggui duššadit su. Danin mun rohkadallen dalle maiddái Arona ovddas. 21
9,21
2 Mos 32,20
Mun válden din suttolaš duoji, burrogálbbi, ja bolden dan. Mun cuvkejin dan ja ferdnejin dan gavjan, ja gavjja mun botkalin jogažii mii golggai váris.

22

9,22
2 Mos 17,1–7
4 Mos 11,1–331–34
Dii moaráhuhtiidet Hearrá maiddái Taberas, Massas ja Kibrot Hattaavas. 23
9,23
4 Mos 13,3
14,1–45
Nu lei maid dalle go Hearrá áiggui vuolggahit din Kadeš Barneas ja celkkii: “Mannet dan eatnamii maid mun lean addán didjiide, ja váldet dan oapmineattet!” Dalle dii gážžárušaidet Hearrá, Ipmileattet, gohččuma vuostá. Dii ehpet luohttán sutnje ehpetge gullan su. 24Dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostái nu guhká go mun lean dovdan din.

25Mun luoitádin nappo Hearrá muođuid ovdii ja veallájin das njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija, danne go Hearrá lei áitán duššadit din. 26

9,26
2 Mos 32,11–14
Mun rohkadallen Hearrá: “Hearrá, mu Ipmil, ale duššat iežat álbmoga, iežat opmodaga, maid don stuorisvuođastat leat beastán ja buktán Egyptas gievrras gieđain. 27Muitte bálvaleddjiidat Abrahama, Isaka ja Jakoba, alege beroš dán álbmoga gážžárvuođas, ipmilmeahttunvuođas ja suttus. 28
9,28
4 Mos 14,16
Muđui dan eatnama olbmot gos don buktet min, dadjet: ‘Hearrá ii nagodan doalvut sin dan eatnamii maid lei sidjiide lohpidan, muhto vašuhii sin ja dan dihte ájii sin meahccái jápmit.’ 29Muhto siihan leat du álbmot ja du opmodat, geaid don buktet Egyptas stuorra fámuin ja bajiduvvon gieđain.”

10

Lihtuárka ja levilaččaid báhppavuohta

101

10,1
2 Mos 25,10–16
34,1–427č
Dalle Hearrá celkkii munnje: “Duddjo guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, ja goarkŋo mu lusa várrái. Daga maiddái árkka muoras. 2
10,2
2 Mos 25,1621
Távvaliidda mun čálán seammá sániid mat ledje dain távvaliin maid don cuvkejit. Bija távvaliid dasto árkii.” 3
10,3
2 Mos 34,4
1 Gon 8,9
10,3 akasiamuoras akasiamuorra.Mun dahken árkka akasiamuoras ja duddjojin guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, ja gorgŋon várrái távvalat gieđas. 4Hearrá čálii távvaliidda seammá sániid go ovddit hávege, dan logi báhkkoma maid son gulahii didjiide dola siste, go dii leiddet čoahkis vári vuolde. Hearrá attii távvaliid munnje, 5
10,5
2 Mos 40,20
ja mun njidjen váris. De mun bidjen távvaliid árkii maid ledjen dahkan, nugo Hearrá lei mu gohččon, ja das dat dasto adnojuvvojit.

6

10,6
4 Mos 20,28
33,31–39
10,6 Mosera dás Horvárri, gosa Aron jámii. Vrd. 4 Mos 20,22–29.Israellaččat vulge johtui Beerot Bene-Jaakanis ja bohte Moserai. Dohko Aron jámii, ja dohko son hávdáduvvui. Báhppan Arona maŋŋil šattai su bárdni Elasar. 7Moseras álbmot manai Gudgodai ja Gudgodas Jotbatai, eatnamii gos leat ollu jogažat.

8

10,8
2 Mos 32,25–29
4 Mos 3,5–10
4,15
6,22–27
Daid áiggiid Hearrá čulddii Levi čeardda guoddit lihtuárkka, čuožžut Hearrá muođuid ovddas, bálvalit su ja buressivdnidit álbmoga su nammii, nugo sii ain dahket. 9
10,9
4 Mos 18,20–24
5 Mos 12,12
Sii eai ožžon oasi eaige opmodaga ovttas vieljaideasetguin. Hearrá ieš lea sin opmodat, nugo son lea lohpidan.

10

10,10
2 Mos 32,11–14
Mun orron váris seammá guhká go ovddit gearddege, njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija. Hearrá gulai mu maiddái dán háve ja lohpidii ahte ii duššat din. 11Hearrá celkkii munnje: “Vuolgge johtui ja jođit israellaččaid, vai sii besset váldit oapmineaset dan eatnama maid mun vuordnumiin lohpidin sin áhčiide addit sidjiide.”

Ráhkistehket Hearrá ja dollet su báhkkomiid

12

10,12
6,5Mi 6,8
Ja dál, Israel, maid Hearrá, du Ipmil, gáibida dus? Dušše dan ahte don balat Hearrás, Ipmilisttát, nu ahte álo vádjolat su geainnuid, ráhkistat su ja bálvalat Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus ja oppa sielus 1310,13 Hearrá báhkkomiid ja lágaid dán oktavuođas čujuhuvvo láhkačoakkáldahkii 5 Mos 12–26.ja doalat Hearrá báhkkomiid ja lágaid, maid mun odne attán dutnje, vai dutnje geavvá bures. 14
10,14
1 Mos 14,1922
Sál 24,1
Hearrái, din Ipmilii, gullet albmi ja almmiid albmi, eanan ja buot mii das lea. 15Muhto dattetge Hearrá gessui aivvefal din áhčiide. Son ráhkistii sin, ja din, sin náli, son lea válljen iežas álbmogin buot álbmogiid gaskkas. 16
10,16
30,6
Jer 4,4
31,33
10,16 Birračuhppet … váimmodet >3 Mos 26,41.Birračuhppet dan dihte váimmodet ovdaliikki ja heitet nággáruššamis. 17
10,17
7,21
2 Muit 19,7
Job 34,19
Sál 89,79
Apd 10,34
1 Tim 6,15
Hearrá, din Ipmil, lea ipmiliid Ipmil ja hearráid Hearrá, stuorra Ipmil ja hirpmus sáŋgár gii ii geahča olbmo hápmái iige váldde duolgguid. 18
10,18
Sál 68,6
Son veahkeha oarbásiid ja leaskkaid oažžut vuoigatvuođa, son ráhkista vierrása ja biebmá ja bivttasta su. 19
10,19
2 Mos 22,21+
Maiddái dii galgabehtet ráhkistit vierrása, danne go dii ieža leiddet vierrásat Egyptas. 20
10,20
6,13+
Ballet Hearrás, Ipmilisttádet, bálvalehket su, lehket su lahka ja vurdnot su nammii. 21Son lea din rápmi, son lea din Ipmil. Dii lehpet iežadet čalmmiiguin oaidnán daid stuorra ja hirpmus daguid maid son lea dahkan din ovddas. 22
10,22
1 Mos 15,5
22,17
46,27
Dušše čiežalogis ledje din áhčit go sii manne Egyptii, muhto dál Hearrá, din Ipmil, lea dahkan din eatnagin nugo almmi násttit.