Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

Logi báhkkoma

51Moses rávkkai čoahkkái oppa Israela ja dajai: Gullet, israellaččat, daid lágaid ja njuolggadusaid maid mun odne almmuhan didjiide. Ohppet daid ja ellet dárkilit daid mielde. 2

5,2
2 Mos 19–20
5 Mos 29,1
Hearrá, min Ipmil, dagai minguin lihtu Horebis. 3
5,3
29,14č
Son ii dahkan lihtu min áhčiiguin, muhto minguin geat leat dás odne, minguin buohkaiguin geat odne leat eallimin. 4
5,4
2 Mos 19,17eč
Muođus muhtui Hearrá sártnui didjiide dola siste váris. 5
5,5
2 Mos 19,1620–24
20,19–21
Mun čužžon dalle Hearrá ja din gaskkas ja almmuhin didjiide Hearrá sániid, danne go dii balaidet dolas ehpetge gorgŋon várrái. Ná Hearrá celkkii:

6

5,6
2 Mos 20,2–17
Mun lean Hearrá, du Ipmil, gii bukten du Egyptas, šlávvaviesus. 7
5,7
6,14
Dus eai oaččo leat eará ipmilat go mun. 8
5,8
4,16–18
Don it oaččo dahkat alccesat ipmilgova itge makkárge hámi das mii lea badjin almmis, it das mii lea vuollin eatnama alde itge das mii lea čáziin eatnama vuolde. 95,9 áhčiid áhčči.Don it oaččo rohkadallat daid itge bálvalit daid, dasgo mun, Hearrá, du Ipmil, lean áŋgiris Ipmil, gii mávssahan áhčiid vearredaguid mánáide gitta goalmmát ja njealját bulvii daidda geat vašuhit mu, 10
5,10
7,9
muhto árkkálmasttán duháhiid go sii ráhkistit mu ja dollet mu báhkkomiid. 11Don it oaččo cealkit duššás Hearrá, Ipmilat, nama, dasgo Hearrá ii ane sivaheapmin dan gii cealká duššás su nama.

12

5,12
2 Mos 20,8–11
23,12
31,13–17
34,21
35,2
5,12 sabbatbeaivvi >2 Mos 20,8.Doala sabbatbeaivvi ja basut dan, nugo Hearrá, du Ipmil, lea gohččon du dahkat. 13Guhtta beaivvi galggat bargat ja doaimmahit buot bargguidat, 14muhto čihččet beaivi lea Hearrá, du Ipmila, sabbat. Dalle don it oaččo bargat maidege, it don iige du bárdni iige du nieida, ii du šlávva iige du šlávvanisson, ii du vuoksá iige ásen, eai du eará oamit iige vieris gii ássá du gávpogiin. Nu du šlávva ja du šlávvanisson oažžu vuoiŋŋastit nugo donge. 15Muitte ahte don ieš ledjet šlávvan Egyptas, ja ahte Hearrá, du Ipmil, buvttii du doppe gievrras ja bajiduvvon gieđain. Dan dihte Hearrá, du Ipmil, lea gohččon du doallat sabbatbeaivvi.

16Gudnejahte áhčát ja eatnát, nugo Hearrá, du Ipmil, lea gohččon du dahkat, vai dutnje geavvá bures ja don oaččut eallit guhká dan eatnamis maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje. 17Don it oaččo goddit. 18Don it oaččo rihkkut náittosdili. 19Don it oaččo suoládit. 20Don it oaččo cealkit vearreduođaštusa lagamuččat vuostá. 21Don it oaččo anistuvvat lagamuččat áhkkái. Don it oaččo anistuvvat lagamuččat vissui itge beldui, it su šlávvii itge šlávvanissonii, it su vuoksái itge su ásenii itge masage mii lea su.

22

5,22
2 Mos 20,18
31,18
Dáid sániid Hearrá sártnui didjiide go dii buohkat leiddet čoahkis vári vuolde. Son sártnui daid alla jienain dola, balvva ja seavdnjadasa siste. Eará son ii sárdnon. Son čálii sániidis guovtti geađgetávvalii ja attii daid munnje. 23
5,23
2 Mos 20,18–20
Go dii leiddet gullan jiena seavdnjadasa siste dan botta go várri bulii dollan, de buot din čeardaoaivámuččat ja vuorrasat bohte mu lusa 24
5,24
4,33
ja dadje: “Hearrá, min Ipmil, lea čájehan midjiide hearvásvuođas ja stuorisvuođas, ja mii leat gullan su jiena dola siste. Odne mii leat oaidnán ahte olmmoš sáhttá gullat Ipmila sárdnumin ja dattetge bissut heakkas. 25Manin mii dalle fertešeimmet jápmit? Duot stuorra dolla boaldá min. Jos mii velá oktii gullat Hearrá, min Ipmila, sárdnumin, de mii jápmit. 26Gii jámolaččaid lea beassan eallit maŋŋil go lea gullan ealli Ipmila jiena dola siste, nugo mii leat? 27
5,27
2 Mos 24,37
Mana don Hearrá, min Ipmila, lusa ja guldal maid son sárdnu. Muital dasto midjiide buot maid Hearrá, min Ipmil, lea sárdnon dutnje, de mii guldalit ja jeagadit.”

28Go Hearrá gulai maid dii sártnuidet munnje, de son celkkii: “Mun lean gullan maid dát álbmot sártnui dutnje. Buot maid sii sárdno, lea riekta. 29Vare sis livččii dakkár miellaláhki ahte sii álo ballet mus ja dollet buot mu báhkkomiid! Dalle sidjiide ja sin mánáide geavvá álelassii bures. 30Gohčo sin máhccat gođiidasaset, 31muhto báze don dása mu ovdii, de mun dieđihan dutnje oppa lága, buot mearrádusaid ja njuolggadusaid. Daid don galggat oahpahit sidjiide, vai sii dollet daid dan eatnamis maid mun attán sidjiide oapmin.”

32

5,32
28,14
Jos 1,7
Dahket dal oskkáldasat dan maid Hearrá, din Ipmil, lea gohččon din dahkat. Allet spiehkkas olgeš alletge gurut beallái, 33
5,33
4,40
6,2
11,9
muhto vádjolehket juohke dáfus dan geainnu man Hearrá, din Ipmil, lea gohččon din vádjolit. Dalle dii beassabehtet eallit, didjiide geavvá bures ja dii oažžubehtet ássat guhká dan eatnamis maid váldibehtet oapmineattet.

6

Gula, Israel!

61Dát leat dat báhkkomat, lágat ja njuolggadusat maid Hearrá, din Ipmil, lea gohččon mu oahpahit didjiide, vai dii doallabehtet daid dan eatnamis maid dál mannabehtet váldit oapmineattet. 2

6,2
5,33
Jos dii ballabehtet Hearrás, Ipmilisttádet, dii ja din mánát ja mánáid mánát, ja oppa eallináiggi doallabehtet buot su lágaid ja báhkkomiid maid mun attán didjiide, de dii eallibehtet guhká. 3
6,3
2 Mos 3,8
Gullet, israellaččat! Dollet daid dárkilit, vai didjiide geavvá bures ja dii šaddabehtet hui eatnagin dan eatnamis mas golgá mielki ja honnet. Ná Hearrá, din áhčiid Ipmil, lea lohpidan didjiide.

4

6,4
4,35
Mark 12,29
1 Kor 8,6
Gal 3,20
6,4 Gula, Israel dát sánit álggahit oskkudovddastusa maid juvddálaččat celket iđit- ja eahketrohkosis.Gula, Israel! Hearrá lea min Ipmil, Hearrá lea okta. 5
6,5
10,12
Matt 22,37
Mark 12,30
Ráhkis Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus ja oppa sielus ja oppa fámus. 6Vurke váibmosat dáid gohččumiid maid mun odne attán dutnje. 7
6,7
4,10
11,19
Don galggat cieggadit daid mánáidasat ja sárdnut daid go čohkkát viesustat ja go váccát olgun, go velledat ja go lihkat. 8
6,8
2 Mos 13,16
5 Mos 11,18
Čana daid mearkan giehtasat ja ane daid dovdomearkan gállustat. 9
6,9
11,20
Čále daid iežat viesu uksastoalppuide ja iežat gávpotpoarttaide.

10Hearrá, din Ipmil, doalvu din dál dan eatnamii maid son addá didjiide, nu go son lohpidii váliin din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii. Dii oažžubehtet oapmineattet stuorra ja čáppa gávpogiid maid ehpet leat huksen, 11

6,11
Jos 24,13
Neh 9,24č
viesuid maid dievva leat buotlágán buorit maid ehpet leat háhkan, arvegáivvuid maid ehpet leat čuollan, ja viidnegárddiid ja oliivagárddiid maid ehpet leat gilván. Go dii dasto borrabehtet ja gallánehpet, 12
6,12
4,9–14
8,10
32,18
de váruhehket vajáldahttimis Hearrá guhte buvttii din Egyptas, šlávvaviesus. 13
6,13
2 Mos 23,13
5 Mos 10,1220
1 Sam 7,3
Matt 4,10
Ballet Hearrás, Ipmilisttádet, bálvalehket su ja vurdnot su nammii. 14
6,14
2 Mos 20,3
5 Mos 5,7
Dii ehpet oaččo bálvalit eará ipmiliid maid din ránnjáálbmogat bálvalit, 15
6,15
2 Mos 20,5
34,14
dasgo Hearrá, din Ipmil, lea din gaskkas, ja son lea áŋgiris Ipmil. Allet moaráhuhte Hearrá, Ipmileattet, danne go son sáhttá duššadit din eatnama alde. 16
6,16
2 Mos 17,1–7
Matt 4,7
6,16 Massa >2 Mos 17,7.Allet geahččal Hearrá, Ipmileattet, nugo dagaidet Massas. 17Dollet dárkilit báhkkomiid, mearrádusaid ja lágaid maid Hearrá, din Ipmil, lea addán didjiide. 18Dahket dan mii lea riekta ja buorre Hearrá čalmmiin. Dalle didjiide geavvá bures, ja dii beassabehtet váldit oapmineattet dan buori eatnama maid Hearrá váliin lohpidii din áhčiide. 19
6,19
2 Mos 23,27–33
5 Mos 7,1č
Hearrá ádjá eret buot din vašálaččaid, nugo son lea sárdnon.

20Du bárdni jearrá dus boahtti beivviid: “Maid mearkkašit dat mearrádusat, lágat ja njuolggadusat maid Hearrá, min Ipmil, lea addán didjiide?” 21

6,21
2 Mos 5–13
Vástit dalle bárdnásat: “Mii leimmet farao šlávat Egyptas, muhto gievrras gieđain Hearrá buvttii min Egyptas. 22Hearrá dagai Egyptas min čalmmiid ovddas stuorra mearkkaid ja oavdduid mat bukte lihkohisvuođa faraoi ja oppa su hovvii. 23Muhto min son buvttii doppe ja oahpistii min deike, vai beassá addit midjiide eatnama maid son váliin lei lohpidan min áhčiide. 24Hearrá, min Ipmil, gohčui min doallat buot dáid lágaid ja ballat sus, vai midjiide geavvá bures buot beivviideamet ja vai son diktá min eallit nugo leat eallán dán beaivvi rádjáige. 25
6,25
3 Mos 18,5
Jos mii doallat oskkáldasat oppa dán lága maid Hearrá, min Ipmil, lea addán, de Hearrá atná min vanhurskkisin.”

7

Israel, Ipmila válljen álbmot

71

7,1
2 Mos 23,23č
4 Mos 33,51–55
Go Hearrá, din Ipmil, doalvu din dan eatnamii maid dii dál lehpet mannamin váldit oapmineattet, de son ádjá din ovddas čieža álbmoga mat leat stuoribut ja gievrrabut go dii: Hetlaččaid, girgašlaččaid, amorlaččaid, kanaanlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 27,2 vihahit daid duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Go Hearrá, din Ipmil, addá daid din gihtii ja dii lehpet časkán daid, de dii galgabehtet vihahit daid duššadeapmái. Allet daga lihtu daiguin alletge árpmit daid. 3
7,3
Duop 2,2
3,6
Esra 9,1č
Allet čana daid olbmuiguin fuolkevuođačatnasiid, allet atte nieiddaideattet sin bártniide alletge váldde sin nieiddaid bártniidasadet áhkkán. 4
7,4
Duop 2,3
1 Gon 11,2
Sii vedjet giktalit din mánáid gáidat mus ja bálvalit eará ipmiliid, nu ahte Hearrá moarri cahkiida din vuostá, ja son duššada din johtilit. 5
7,5
2 Mos 23,24
34,13
4 Mos 33,52
5 Mos 12,2č
Duop 2,2
Dahket sidjiide baicce ná: Njeidet sin áltáriid, cuvkejehket sin geađgebácciid, čullet moallun sin ašeračuolddaid ja boldet sin ipmilgovaid. 6
7,6
2 Mos 19,6
5 Mos 4,2037
26,18
1 Pet 2,9
Diihan lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot. Hearrá, din Ipmil, lea válljen din mávssolaš opmodahkanis buot máilmmi álbmogiid gaskkas.

7Hearrá ii liikon didjiide ja válljen din danin go dii livččiidet álbmogin leamaš stuorit go eará álbmogat – diihan lehpet unnimus buot álbmogiin. 8

7,8
6,21
10,15
Muhto Hearrá ráhkistii din ja dáhtui doallat váli maid lei vurdnon din áhčiide, ja danin son buvttii din gievrras gieđain šlávvaviesus ja besttii din farao, Egypta gonagasa, gieđas. 9
7,9
2 Mos 34,7
5 Mos 32,4
Sál 25,10
De dihtet dalle ahte dušše Hearrá, din Ipmil, lea Ipmil. Son lea oskkáldas, son doallá iežas lihtu fámus. Duhát bulvii son lea oskkáldas daidda geat ráhkistit su ja dollet su báhkkomiid, 10
7,10
Nah 1,2
muhto mávssaha daidda geat vašuhit su. Son ii ájahala duššadeames dan gii vašuha su. 11Dollet dan dihte oskkáldasat lága ja mearrádusaid ja njuolggadusaid maid mun odne attán didjiide.

12

7,12–16
3 Mos 26,3–13
5 Mos 28,1–14
Jos dii doahttalehpet dáid njuolggadusaid ja oskkáldasat doallabehtet daid, de Hearrá, din Ipmil, doallá iežas lihtu ja lea oskkáldas, nugo son lea vurdnon din áhčiide. 13Son ráhkista din, buressivdnida din ja dahká din stuorra álbmogin. Son buressivdnida mánáid maid dii oažžubehtet ja šattu maid rádjabehtet, din viinni ja oljju, din gusaid ja sávzaetniid dan eatnamis maid son vuordnumiin lohpidii din áhčiide addit didjiide. 14Dii oažžubehtet eambbo buressivdnádusa go buot eará álbmogat. Din gaskkas ii leat oktage šattohis dievdu, ii sahkuhis nisson iige oapmi. 15
7,15
2 Mos 15,26
Hearrá caggá dus buot buohcuvuođaid. Son ii njoammut dutnje ovttage dain bahás dávddain maid dii dovddaidet dan áiggis go leiddet Egyptas, muhto diktá daid deaividit buot din vašálaččaid. 16
7,16
2 Mos 23,33
5 Mos 11,16
12,29č
Duop 3,1–4
Dii duššadehpet buot álbmogiid maid Hearrá, din Ipmil, addá din gihtii. Allet árkkálmastte sin alletge bálval sin ipmiliid, muđui dat šaddet didjiide giellan.

17Dii soaitibehtet jurddašit: “Dát álbmogat leat stuoribut go mii. Mo mii nagodit duššadit daid?” 18Allet goit bala dain, muhto muitet maid Hearrá, din Ipmil, dagai faraoi ja buot egyptalaččaide. 19Muitet daid stuorra geahččalusaid maid oinniidet iežadet čalmmiiguin. Muitet mearkkaid ja oavdduid maid Hearrá, din Ipmil, dagai, ja su gievrras ja bajiduvvon gieđa man vehkiin son buvttii din Egyptas. Seammá ládje Hearrá, din Ipmil, dahká buot daidda álbmogiidda main dii dál ballabehtet. 20

7,20
2 Mos 23,27č
Jos 24,12
7,20 dorvvuhisvuođa Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi ii leat čielggas. Sáhttá maiddái jorgaluvvot “mieđašdoahkki” dahje “moivi”.Hearrá, din Ipmil, vuolggaha maid dorvvuhisvuođa daid gaskii, dassážii go buohkat geat vel leat báhcán heggii ja leat čiehkádan dus, leat duššan. 21Allet bala, danne go Hearrá, din Ipmil, stuorra ja hirpmus Ipmil, lea dinguin. 22
7,22
2 Mos 23,29č
Hearrá, din Ipmil, ádjá daid álbmogiid eret din ovddas maŋistaga. Allet jávkat daid hoahpus, muđui meahcispiret lasket didjiide vahágin. 23Muhto Hearrá, din Ipmil, addá daid álbmogiid din gihtii ja moivašuhttá daid, dassážii go dat duššet. 24
7,24
Jos 10,23–27
11,12
12,7–24
Son addá daid gonagasaid din gihtii, ja dii jávkadehpet daid nama eatnama alde. Ii oktage biđe dis; dii duššadehpet daid ovttaheapmin.

25

7,25
Jos 7,20–26
Dii galgabehtet boaldit daid ipmilgovaid. Allet anistuva daid silbbaide ja golliide alletge váldde daid alcceseattet, muđui dat šaddet didjiide giellan, ja Hearrá, din Ipmil, fasttáša daid. 26
7,26
13,17
Jos 7,11–15
Allet luoitte maidege fastivuođaid vissoseattet, danin go dalle dii ieža vihahuvvobehtet duššadeapmái oktanaga daiguin. Dii galgabehtet fasttášit dakkár fastivuođaid; daid galgá vihahit duššadeapmái.