Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
29

291Dát leat dan lihtu eavttut maid Hearrá gohčui Mosesa dahkat israellaččaiguin Moabis, earret dan lihtu maid son lei dahkan singuin Horebis.

Várrehusat rihkkumis lihtu

2

29,2
2 Mos 19,4
5 Mos 4,34
Moses rávkkai lusas buot israellaččaid ja dajai sidjiide: Dii lehpet ieža oaidnán buot maid Hearrá dagai Egyptas faraoi, buot su bálvaleddjiide ja oppa su eatnamii. 3
29,3
2 Mos 7,3
10,1č
5 Mos 4,34
6,22
7,19
28,46
34,11
Dii lehpet iežadet čalmmiiguin oaidnán daid stuorra geahččalusaid, stuorra mearkkaid ja ipmašiid, 4
29,4
9,7–24
Jes 6,10
muhto ovdal dán beaivvi Hearrá ii leat addán din ipmirdit maid din čalmmit leat oaidnán ja din bealjit gullan. 5
29,5
8,2–6
Njealljelogi jagi mun láidejin din meahcis. Biktasat eai nohkan din badjelis eaige gápmagat din juolggis. 6
29,6
2 Mos 16
4 Mos 11,4–931–33
Dii ehpet ožžon láibbi maid borrat ehpetge viinni ja vuollaga maid juhkat, vai ipmirdivččiidet ahte Hearrá lea din Ipmil. 7
29,7
4 Mos 21,21–35
5 Mos 1,4
2,26–3,22
Go dii bođiidet dán báikái, de Hešbona gonagas Sihon ja Bašana gonagas Og vulggiiga soahtat minguin, muhto mii časkkiimet sudno. 8
29,8
4 Mos 32,33
Mii válddiimet sudno eatnama ja attiimet dan opmodahkan Rubena ja Gada čearddaide ja Manasse čeardabeallái. 9Dollet oskkáldasat dán lihtu sániid, de buot din barggut menestuvvet didjiide.

10Dii buohkat čuožžubehtet odne Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas: Čeardaoaivámuččat, vuorrasat, hoavddat ja buot israellaš olbmát, 11din mánát ja áhkát ja vierrásat geat leat din siiddain, din murrejeaddjit ja čáhceguoddit. 12Dál dii lehpet searvamin lihttui Hearráin, din Ipmiliin, vállelihttui maid son odne dahká dinguin. 13

29,13
28,9
Odne son alida din iežas álbmogin ja šaddá din Ipmilin, nugo son lea lohpidan didjiide ja vurdnon din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii. 14
29,14–15
5,39
In mun daga dán vállelihtu duššefal dinguin, 15muhto dat dahkkojuvvo sihke buot minguin geat odne čuožžut dás Hearrá, Ipmileamet, muođuid ovddas, ja maiddái daiguin geat bohtet min maŋŋil.

16Diihan diehtibehtet ahte mii eliimet Egyptas ja gárttaimet boahtit máŋggaid álbmogiid eatnamiid čađa. 17Dii oinniidet daid álbmogiid fasttes eahpeipmilgovaid mat ledje dahkkojuvvon muoras, geađggis, silbbas ja gollis. 18

29,18
Hebr 12,15
29,18 márona mirkošaddu mas lea rihča smáhkka. ▶ máronDin gaskkas ii oaččo leat oktage olmmái iige nisson, ii oktage sohka iige čearda mii odne jorgala eret Hearrás, Ipmilisttámet, ja bálvališgoahtá daid álbmogiid ipmiliid. Din gaskkas ii oaččo leat ruohtas mii šaddada mirkko ja márona, 19ii oktage gii gullá garuhusa sániid, buressivdnida iežas ja jurddaša ahte sutnje goit geavvá bures, vaikko son vádjolage iežas buššon váimmu mielde. Son dagahivččii heavu sihke buriide ja baháide. 20
29,20
2 Mos 17,5
Dakkár olbmui Hearrá ii dáhto addit ándagassii, muhto diktá garra moaris šloavvat su vuostá. Son gártá guoddit buot garuhusaid mat leat čállojuvvon dán girjái. Hearrá sihkku su nama almmi vuolde, 21
29,21
28,15–68
čuoldá su buot Israela čearddain ja diktá sutnje čuohcit buot garuhusaid mat dán láhkagirjjis leat mearriduvvon dasa, gii rihkku lihtu.

22Boahtti buolvvat, din iežadet mánát, dahje vierrásat geat bohtet gáiddus eatnamiin, oidnet buot dán eatnama givssiid ja buozalvasaid maiguin Hearrá lea ozahallan dan, 23

29,23
1 Mos 19,24č
Hos 11,8
29,23 Adma ja Sebojim >1 Mos 10,19.mo rišša ja sálti lea boaldán oppa eatnama, nu ahte dasa ii sáhte gilvit, dat ii runit iige šaddat ii skáhčirage. Oppa eanan lea dego Sodoma ja Gomorra dahje Adma ja Sebojim, dalle go Hearrá moaris ja vašis duššadii daid. 24
29,24
1 Gon 9,8č
Jer 22,8č
Dalle sii ja eará álbmogat jerret: “Manin Hearrá lea dahkan dáinna lágiin dán eatnamii? Manin su vašši lei nu stuoris?” 25Dalle sii ožžot dán vástádusa: “Sii hilgo Hearrá, áhčiideaset Ipmila, lihtu maid son dagai singuin dalle go lei buktimin sin Egyptas. 26Sii bálvališgohte eará ipmiliid ja rohkadalle daid, dakkár ipmiliid maid sii eai dovdan ja maid Hearrá ii lean addán sidjiide. 27Dan dihte Hearrá moarri cahkiidii dán eatnama vuostá, nu ahte son divttii dan vásihit buot garuhusaid mat leat čállojuvvon dán girjái. 28Moaris, suhtus ja garra vašis Hearrá rohttii sin sin iežaset eatnamis ja bálkestii sin nuppi eatnamii, gos sii ain orrot.”

29

29,29
Sál 147,19
Čihkkojuvvon áššiid diehtá dušše Hearrá, min Ipmil, muhto dat áššit maid son lea almmustahttán, leat oaivvilduvvon midjiide ja min mánáide, vai mii álo doalašeimmet buot dán lága mearrádusaid.

30

Hearrá árpmiha ja buressivdnida iežas álbmoga

301

30,1
28,2–68
Go dii lehpet vásihan buressivdnádusa ja garuhusa maid mun bidjen din válljet, de dii jurddašišgoahtibehtet buot dán daid álbmogiid gaskkas maid gaskii Hearrá, din Ipmil, lea ádján din. 2
30,2
3 Mos 26,40
5 Mos 4,30
Dalle dii ja din mánát máhccabehtet Hearrá, Ipmileattet, lusa, ja doahttalehpet oppa váimmus ja oppa sielus buot su gohččumiid maid mun odne attán didjiide, 3
30,3
Sál 106,45č
Jer 29,14
31,23
32,37
ja Hearrá, din Ipmil, jorgala din oasi ja árpmiha din. Son čohkke din fastain buot dain álbmogiin maid gaskii son lea biđgen din. 4
30,4
Neh 1,9
Vaikko dii livččiidet áddjojuvvon buot máilmmi ravddaide, de Hearrá, din Ipmil, čohkke ja viežžá din doppenai. 5
30,5
1 Mos 17,2
22,17
Son buktá din dan eatnamii maid din áhčit atne oapmineaset, ja dii váldibehtet dan vuot oapmineattet. Hearrá dahká didjiide buori ja lasiha din eanebun go din áhčit ledje. 6
30,6
Jer 4,4
31,31–34
Esek 11,19č
Rom 2,29
Fil 3,3
Kol 2,11
30,6 birračuohppá din váimmu >3 Mos 26,41.Hearrá, din Ipmil, birračuohppá din váimmu ja din náli váimmu, nu ahte dii ráhkistehpet Hearrá, Ipmileattet, oppa váimmus ja oppa sielus. Dalle dii oažžubehtet eallit, 7ja Hearrá, din Ipmil, diktá dáid garuhusaid deaividit din vašálaččaid ja daid geat vašuhedje ja doarrádalle din. 8Dalle dii gullabehtet fastain Hearrá jiena ja doallabehtet buot su báhkkomiid maid mun attán didjiide odne, 9
30,9
28,11
Jer 32,41
ja Hearrá, din Ipmil, addá didjiide valljugasvuođa buot das maid dahkabehtet. Didjiide riegádit ollu mánát, din oamit lassánit ja dii beassabehtet rádjat valljugas šattu. Nugo Hearrá lei ilus go din áhčiide geavai bures, nu son maid lea ilus go diktá didjiide geavvat bures, 10go dii fal doahttalehpet Hearrá, Ipmileattet, ja doallabehtet su báhkkomiid ja mearrádusaid mat leat čállojuvvon dán láhkagirjái. Dalle dii máhccabehtet Hearrá, Ipmileattet, lusa oppa váimmus ja oppa sielus.

11

30,11
Jes 48,16
Dát láhka maid mun dál attán didjiide, ii leat didjiide beare váttis iige olatmeahttun. 12
30,12
Rom 10,6eč
Dat ii leat almmis, nu ahte dii fertešeiddet dadjat: Gii manná albmái viežžat dan ja almmuha dan midjiide, vai mii beassat doallat dan? 13Iige dat leat meara duohken, nu ahte dii fertešeiddet dadjat: Gii viežžá dan meara duohken ja almmuha dan midjiide, vai mii beassat doallat dan? 14Ii, muhto dat lea din lahka, din njálmmis ja din váimmus, nu ahte dii sáhttibehtet doallat dan.

Eallin dahje jápmin

15

30,15
3 Mos 26,3č14–17
5 Mos 11,26–28
28
Mun lean odne bidjan din válljet eallima dahje jápmima, buori dahje bahá. 16Jos dii dahkabehtet nu go mun dál gohčun din dahkat ja ráhkistehpet Hearrá, Ipmileattet, vádjolehpet su geainnuid ja doallabehtet su báhkkomiid, lágaid ja mearrádusaid, de dii oažžubehtet eallit. Dii eatnánehpet, ja Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din dan eatnamis maid lehpet dál mannamin váldit oapmineattet. 17Muhto mun gulahan didjiide odne ahte jos din váibmu jorgala eret Hearrás ehpetge dii doahttal su muhto diktibehtet iežadet fillejuvvot rohkadallat eará ipmiliid ja bálvalit daid, 18
30,18
Jos 23,16
de dii duššabehtet. Dii ehpet beasa eallit guhká dan eatnamis maid lehpet dál mannamin váldit oapmineattet Jordana don bealde. 19
30,19
4,26
Jer 8,3
21,8
Mun válddán almmi ja eatnama duođašteaddjin, go dál dajan: Mun lean bidjan din válljet eallima dahje jápmima, buressivdnádusa dahje garuhusa. De válljejehket dalle eallima, vai dii ja din nálli oažžubehtet eallit. 20
30,20
4,40
5,33
Ráhkistehket Hearrá, Ipmileattet, gullet su jiena ja lehket sutnje oskkáldasat. Dalle dii oažžubehtet eallit, ja Hearrá diktá din álo ássat dan eatnamis maid son vuordnumiin lohpidii addit din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii.

31

Moses bidjá Josua láidet álbmoga

311Go Moses lei sárdnon israellaččaide buot dán, 2

31,2
4 Mos 20,12
5 Mos 1,37č
3,27č+
de son dajai sidjiide: “Mun lean dál čuođiguoktelogi jagi boaris. Min in veaje šat láidet din. Mun in maid oaččo mannat Jordaneanu rastá, nu Hearrá lea cealkán munnje. 3
31,3
4 Mos 27,15–21
Muhto Hearrá, din Ipmil, manná ieš din ovddas. Son duššada álbmogiid din ovddas, nu ahte dii beassabehtet váldit sin eatnamiid oapmineattet. Josua doalvu din eanu rastá, nugo Hearrá lea sárdnon. 4
31,4
4 Mos 21,21–35
Hearrá dahká daidda álbmogiidda nugo son dagai amorlaččaid gonagasaide Sihonii ja Ogii. Son duššadii sudno ja sudno eatnama. 5
31,5
7,1–7
12,1č29–31
20,16–18
Hearrá addá daid álbmogiid din gihtii, ja dii galgabehtet dahkat daidda aiddo nugo mun lean gohččon din dahkat. 6
31,6
7,21
Jos 1,5č
Lehket roahkkadat ja gievrrat! Allet bala alletge suorgan dain, dasgo Hearrá, din Ipmil, vádjola ieš dinguin. Son ii guođe din iige hilggo din.”

7

31,7
Jos 1,6
De Moses rávkkai Josua lusas ja dajai sutnje buot israellaččaid gullut: “Leage roahkkat ja gievra! Don doalvvut dán álbmoga dan eatnamii maid Hearrá vuordnumiin lohpidii min áhčiide addit israellaččaide, ja don juogadat eatnama sidjiide opmodahkan. 8Hearrá ieš manná du ovddas. Son lea duinna, son ii guođe du iige hilggo du. Ale bala alege suorgan!”

9Moses čálii girjái dán lága ja attii dan levilaš báhpaide geat gudde Hearrá lihtuárkka, ja buot Israela vuorrasiidda. 1031,10 dan jagi … sihkkojuvvojit Vrd. 15,1–11.Son gohčui sin dahkat ná: “Mearriduvvon áigái juohke čihččet jagi, dan jagi goas vealggit sihkkojuvvojit, 11

31,11
Neh 8,18
go israellaččat leat boahtán doallat lastagoahtebasiid, Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovdii dan báikái maid son vállje, de dii galgabehtet lohkat dán lága buot israellaččaid gullut. 12Čohkkejehket dalle oppa álbmoga, olbmáid, nissoniid ja mánáid ja vierrásiid geat ásset din gávpogiin, vai buohkat gullet dan ja ohppet ballat Hearrás, din Ipmilis, ja oskkáldasat dollet dán lága sániid. 13Maiddái din mánát, geat eai vel dovdda lága, galget gullat dan, vai ohppet ballat Hearrás, din Ipmilis, nu guhká go dii eallibehtet dan eatnamis maid mannabehtet dál váldit oapmineattet Jordana don bealde.”

Hearrá maŋimuš rávvagat Mosesii

14Hearrá sártnui Mosesii: “Du jápminbeaivi lea juo lahka. Rávkka Josua lusat ja boahtti dasto almmustusgoahtái, de mun bijan Josua su iežas bargui.” Moses ja Josua manaiga almmustusgoahtái čuožžut. 15Hearrá almmustuvai sudnuide balvabáccis mii bisánii goahteuvssa gurrii.

16Hearrá sártnui Mosesii: “Go don leat mannan vuoiŋŋadit áhčiidat lusa, de dát álbmot furrošišgoahtá vieris ipmiliiguin dan eatnamis masa dat lea boahtán. Go israellaččat hilgot mu ja rihkkot lihtu maid mun dahken singuin, 17de mun moaráhuvan sidjiide. Mun hilggun sin ja čiegan sis muođuidan nu ahte sii šaddet vašálaččaid sálašin, ja eatnat lihkuhisvuođat ja áŧestusat deaividit sin. Dalle sii dadjet: ‘Almma dát lihkuhisvuođat leat deaividan min dan dihte go min Ipmil ii leat minguin.’ 18Muhto mun čiegan sis muođuidan buot dan bahá dihte maid sii leat dahkan, go leat jorgalan eará ipmiliid beallái.

19

31,19
32,1–43
31,19 dán lávlaga lávlla mii lea 32. kapihttalis.Čále muitui dán lávlaga ja oahpat dan israellaččaide. Bija dan sániid sin njálbmái, ja dat leat duođaštussan sin vuostá. 20
31,20
32,15
Mun doalvvun sin dál dan eatnamii maid vuordnumiin lohpidin sin áhčiide, eatnamii mas golgá mielki ja honnet. Go sii leat borran gallás ja buidon, de sii jorgalit eará ipmiliid beallái ja bálvališgohtet daid, hilgot mu ja rihkkot mu lihtu. 21Muhto go eatnat lihkuhisvuođat ja áŧestusat deaividit sin, de dát lávlla maid eai sin mánátge vajáldahte, duođašta sin vuostá. Mun dieđán maid sii jurddašit juo dál, ovdal go mun lean oppa dolvonge sin dan eatnamii maid vuordnumiin lohpidin addit sidjiide.” 22Dan beaivvi Moses čálii muitui dán lávlaga ja oahpahii dan israellaččaide.

23Hearrá gohčui Josua, Nuna bártni, ná: “Leage gievra ja roahkkat, dasgo don doalvvut israellaččaid dan eatnamii maid mun vuordnumiin lohpidin addit sidjiide. Mun lean duinna.”

Maŋimus rávvagat levilaččaide

24Go Moses lei geargan čállimis girjái dán lága gitta maŋimuš sáni rádjái, 25de son attii levilaččaide geat gudde Hearrá lihtuárkka, dán gohččuma: 26“Váldet dán láhkagirjji ja bidjet dan Hearrá, Ipmileattet, lihtuárkka báldii duođaštussan din vuostá. 27Mun dieđán man gážžárat ja nággárat dii lehpet. Go dii dálge, go mun ain lean eallimin, gážžáruššabehtet Hearrá vuostá, de man sakka eambbo mu jápmima maŋŋil!

28

31,28
32,1
Čohkkejehket dál mu lusa buot din čearddaid vuorrasiid ja hoavddaid. Mun áiggun sin gullut sárdnut buot dáid sániid ja váldit almmi ja eatnama duođašteaddjin din vuostá. 29Mun dieđán ahte mu jápmima maŋŋil dii jorralehpet suddui ja gáidabehtet dan geainnus maid mun gohččon din vádjolit. Boahtti beivviid din deaivida lihkuhisvuohta, go dii dahkabehtet dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin ja daguideattetguin moaráhuhttibehtet su.”

Mosesa lávlla

30Moses sártnui oppa Israela searvegotti gullut dán lávlaga sániid, álggu rájes gitta loahpa rádjái: