Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
24

Náittoslágat

241

24,1
Jes 50,1
Matt 5,31
19,7–9
Jos olmmái lea váldán áhká ja de fuobmá sus juoga láitámuša iige šat fuola sus, de son sáhttá čállit earrogirjji, addit dan nissonii ja vuolggahit su luhtis eret. 2Go nisson vuolgá eret su luhtte, de son sáhttá šaddat eará olbmá áhkkán. 3Jos dat olmmáige ii fuola šat nissona, čállá earrogirjji ja vuolggaha su eret dahje jápmá, 4
24,4
Jer 3,18
de ovddit boadnjá gii vuolggahii su luhtis, ii oaččo fas váldit su áhkkán; nisson lea šaddan sutnje buhtismeahttumin, ja Hearrá fasttáša dakkár lihtu. Allet duolvat dakkár suttuin eatnama maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide oapmin.

5

24,5
20,7
Jos olmmái lea easkka náitalan, de son ii dárbbaš vuolgit soahtái iige sutnje oaččo bidjat eará geatnegasvuođaidge. Son oažžu leat ruovttus ovtta jagi illun áhkkásis.

Riekti ja váibmoláđisvuohta

6Ii oktage oaččo váldit loana pántan giehtamillu iige millogeađggi, danne go dalle son váldá pántan nuppi olbmo heakka.

7

24,7
2 Mos 21,16
1 Tim 1,10
Jos boahtá albma ahte muhtun lea rievidan alccesis nuppi israellačča ja vuovdán su nugo gávpegálvvu, de dat olmmái galgá jápmit. Duššadehket bahá gaskkasteattet.

8

24,8
3 Mos 13–14
Jos soapmásii lea njommon spihtáldávda, de doahttalehket dárkilit buot rávvagiid maid levilaš báhpat addet, ja dollet oskkáldasat visot maid mun lean gohččon sin dahkat. 9
24,9
4 Mos 12,1–15
Muitet maid Hearrá, din Ipmil, dagai mátkkis Mirjamii, dalle go leiddet boahtimin Egyptas.

10Go don lonet soapmásii juoidá, de ale mana su vissui váldit sus pántta. 11Vuordde olgun ja divtte dan olbmá geasa leat lonemin, buktit pántta dutnje. 12Jos son lea geafi, de ale doala su biktasa maid son lea addán pántan, gitta iđida rádjái, 13

24,13
2 Mos 22,25–27
5 Mos 6,25
muhto máhcat biktasa sutnje beaivváža luoitádettiin, vai son beassá oađđit iežas biktasa vuolde. Dalle son buressivdnida du, ja dat lea vanhurskkis dahku Hearrá, du Ipmila, čalmmiin.

14

24,14
3 Mos 19,13
Mal 3,5
Jak 5,4
Ale verroš geafes ja váivváš beaivebálkkolaččain, leaš son dal du viellja dahje vieris gii ássá muhtun du eatnama gávpogis. 15Mávsse sutnje su bálkká juo seammá beaivvi ovdal go beaivváš luoitáda, danin go son lea geafi ja dárbbaša dan. Muđui son čuorvu Hearrá, ja don šattat sivalažžan suddui.

16

24,16
2 Gon 14,6
Jer 31,29č
Esek 18
Áhčiid ii oaččo ráŋggáštit jápmimiin mánáid dihte iige mánáid áhčiid dihte. Juohkehaš šaddá jápmit iežas suttu dihte.

17

24,17
2 Mos 22,21č
23,9
5 Mos 16,19
27,19
Jes 1,17
Jer 5,28
Esek 22,29
Am 2,6–8
Allet bonja vierrása alletge oarbása rievtti. Allet váldde pántan leaskka biktasiid. 18
24,18
5,15
6,12
7,8
15,15
16,12
Muitet ahte dii ieža leiddet šlávvan Egyptas ja ahte Hearrá, din Ipmil, lonistii din doppe. Dan dihte mun gohčun din doallat dáid gohččumiid.

19

24,19
3 Mos 19,9č
23,22
Go lehpet rádjamin šattu ja vajáldahttibehtet dohko gordnegihpu, de allet máhca viežžat dan, muhto guđđet dan dohko vierrása, oarbása ja leaskka várás. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet. 20Go lehpet časkán oliivvaid muoras eatnamii, de allet dasto maŋŋil máhca čoaggit oliivvaid mat leat báhcán; dat gullet vierrásii, oarbásii ja leskii. 21Go lehpet čoaggán viidnegárdádet šattu, de allet ane maŋŋerádjama, muhto guđđet vierrásii, oarbásii ja leskii dan mii báhcá. 22Muitet ahte dii ieža leiddet šlávvan Egyptas. Dan dihte mun gohčun din doallat dáid gohččumiid.

25

251

25,1
16,18–20
Sát 17,15
Jos guokte olbmá riiddáskit ja soai de doalvuba ášši rievtti ovdii, de duopmárat galget dubmet riekta: Sivaheami sivaheapmin ja sivalačča sivalažžan. 2Jos sivalaš ráŋggáštuvvo cábmimiin, de duopmár galgá gohččut su gopmulit eatnamii, ja son galgá gozihit ahte sivalaš oažžu nu galle časkkástaga go su rihkus ánssáša. 3
25,3
2 Kor 11,24
25,3 njealljelogi časkkástaga, ii eambbo Maŋŋil ráŋggáštus ráddjejuvvui golbmalogiovcci časkkástahkii, nu ahte olmmoš ii vahágis ožžon eambbo go njealljelogi. >2 Kor 11,24.Sutnje oažžu addit njealljelogi časkkástaga, ii eambbo; muđui din viellja heahppášuhttojuvvo.

4

25,4
1 Kor 9,9
1 Tim 5,18
Allet čana vuovssá njálmmi go dat lea ráidnemin gortniid.

Sivjjotgeatnegasvuohta

5

25,5
1 Mos 38,8č
Rut 4,4
Matt 22,24
25,5 sivjjotgeatnegasvuođa sivjjotnáittus.Go vieljažagat ássaba ovttas ja nubbi jápmá iige sus leat bárdni, de su leaska ii oaččo mannat áhkkán dakkárii gii ii gula sohkii. Su boatnjá viellja galgá veallát suinna, váldit su áhkkán ja nu deavdit iežas sivjjotgeatnegasvuođa. 6Nissona vuosttašriegádeaddji galgá adnojuvvot jápmán vielja bárdnin, vai su namma ii sihkkašuva Israelis. 7Muhto jos olmmái ii dáhto váldit vieljas leaskka áhkkán, de nisson galgá mannat gávpotportii vuorrasiid ságaide ja dadjat: “Mu sivjjot biehttala seailluheames vieljas nama Israelis. Son ii dáhto deavdit iežas sivjjotgeatnegasvuođa.” 8Dalle gávpoga vuorrasat galget rávkat olbmá lusaset ja sárdnut suinna. Jos son bissu nanusin iige dáhto váldit vieljas leaskka áhkkán, 9de leaska galgá vuorrasiid oaidnut mannat su ovdii, geassit gápmaga su juolggis, čolgadit su muođuid njeaiga ja dadjat: “Ná dahkkojuvvo dasa gii ii dáhto bisuhit vieljas soga.” 10Das maŋŋil dan olbmá soga galgá gohččut “rabasjuolggaga sohkan”.

Eará mearrádusat

11Jos guokte olbmá doaráskit ja nuppi olbmá áhkká boahtá veahkehit boatnjás ja dohppe dan olbmá vuolledábiide gii lea cábmimin su boatnjá, 12de nissona ii oaččo árkkálmastit, muhto su gieđa galgá čuolastit gaskat.

13

25,13
3 Mos 19,35č
Esek 45,10
Allet ane burssas guovttelágán veaktageđggiid, stuoribuid ja unnibuid. 14Allet ane viesuineattet guovttelágán efamihtuid, stuoribuid ja unnibuid. 15Atnet rivttes ja vuoigadis veaktageđggiid ja rivttes ja vuoigadis efamihtuid, vai beassabehtet eallit guhká dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide. 16
25,16
Sát 11,1
Hearrá, din Ipmil, fasttáša juohkehačča gii verroša dakkár áššiin.

17

25,17
2 Mos 17,8–16
Sál 83,4–9
Muitet maid amaleklaččat dahke didjiide go leiddet boahtimin Egyptas. 18Go sii bohte din ovddal, ja dii leiddet mátkkis váiban ja viessan, de sii eai ballan Ipmilis muhto godde buot vuoimmehuvvan olbmuid geat ledje bázahaddan. 19
25,19
2 Mos 17,14
5 Mos 12,9
1 Sam 15,2č
1 Muit 4,43
Go Hearrá, din Ipmil, lea addán didjiide muosi buot vašálaččain mat leat din birra, dan eatnamis maid son addá didjiide opmodahkan ja diktá din váldit dan oapmineattet, de galgabehtet dalle duššadit eatnama alde amaleklaččaid ja sin muittuge. Allet vajáldahte dán!

26

Álgošaddu ja logádasat

261Go lehpet boahtán dan eatnamii maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan, ja go lehpet váldán dan oapmineattet ja ássan dohko, 2

26,2
2 Mos 23,19
34,26
3 Mos 23,9–11
5 Mos 16,9–12
de váldet álgošattuid das maid rádjabehtet dan eatnamis, eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, lea addán didjiide. Bidjet daid veaddelihttái ja mannet dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, lea válljen namas ássanbáikin. 3Mannet dan báhpa lusa gii dan áiggi lea bálvalusas, ja dadjet sutnje: “Odne mun duođaštan Hearrá, du Ipmila, muođuid ovddas ahte lean ollen dan eatnamii maid son vuordnumiin lohpidii min áhčiide addit midjiide.” 4Báhppa galgá váldit vuostá veaddelihti ja bidjat dan Hearrá áltára ovdii.

5

26,5
1 Mos 46,5–7
2 Mos 1,7
26,5 aramealaš Mesopotamia aramealaččat ledje Jakoba fuolkkit. Vrd. 1 Mos 25,20; 27,43; 28,1–9.Celket dasto Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas: “Mu áhčči lei heađálaš aramealaš gii uhca jovkkošiinnis fárrii Egyptii ja ásai dohko vierisin, ja son šattai doppe fámolaš, gievrras ja stuorra álbmogin. 6
26,6
2 Mos 1,11–14
5,6–14
Muhto egyptalaččat meannudedje minguin bahás, sorde min ja bidje min garra bargui. 7
26,7
2 Mos 2,23č
Dalle mii čuorvvuimet Hearrái, áhčiideamet Ipmilii, ja son gulai min čuorvasiid ja oinnii min heađi, váivvi ja áŧestusa. 8Hearrá buvttii min Egyptas gievrras ja bajiduvvon gieđain ja hirbmatlaš fámuin, mearkkaiguin ja oavdduiguin. 9
26,9
2 Mos 3,8
Son buvttii min dán báikái ja attii midjiide dán eatnama mas golgá mielki ja honnet. 10Dál mun lean buktán dán eatnama álgošattuid maid don, Hearrá, addet munnje.”

Bidjet gore Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovdii ja luoitádehket rohkadallat su. 11

26,11
16,1114č
Illudehket buot dan buori dihte maid Hearrá, din Ipmil, lea addán didjiide ja din bearrašiidda. Maiddái levilaččat ja vierrásat geat ásset din gaskkas, ožžot illudit ovttas dinguin.

12

26,12
14,28č
Juohke goalmmát jagi, logádasaid jagi, dii galgabehtet addit logádasaid buot šattuin levilaččaide ja vierrásiidda, oarbásiidda ja leaskkaide. Go lehpet dahkan dan ja buohkat din gávpogiin leat beassan borrat gallás, 13de celket Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas: “Mun lean dál buktán viesustan buot mii lei basuhuvvon Hearrái, ja addán dan levilaččaide, vierrásiidda, oarbásiidda ja leaskkaide, aiddo nugo don leat gohččon mu dahkat. Mun in leat rihkkon inge vajáldahttán ovttage du báhkkomiin. 1426,14 jábmiide Jábmit adnojuvvojedje buhtismeahttumin, ja dan dihte olbmot eai ožžon addit daidda bassi attáldagaid eaige logádasaid. Vrd. 3 Mos 22,2–16.Mun in leat borran maidege logádasain go mus lei moraš, in leat guoskan daidda go ledjen buhtismeahttun inge leat addán dain maidege jábmiide. Mun lean leamaš gulolaš Hearrái, Ipmilasan, mun lean dahkan buot maid don leat gohččon mu dahkat. 15Geahča vulos almmis, bassi ássanbáikkistat, ja buressivdnit iežat álbmoga Israela ja eatnama maid leat addán midjiide, nugo don vuordnumiin lohpidit min áhčiide, dán eatnama mas golgá mielki ja honnet.”

Hearrá ja Israela lihttu

16Dán beaivvi Hearrá, din Ipmil, gohčču din doallat dáid lágaid ja njuolggadusaid. Dollet daid oskkáldasat oppa váimmus ja oppa sielus. 17Dii lehpet odne duođaštan ahte Hearrá lea din Ipmil ja ahte dii áigubehtet vádjolit su geainnuid ja doallat su lágaid, báhkkomiid ja njuolggadusaid ja gullat su jiena. 18

26,18
7,6
14,2
Hearrá lea odne cealkán ahte dii lehpet su mávssolaš opmodat, nugo son lea didjiide lohpidan. Dollet buot su báhkkomiid, 19
26,19
2 Mos 19,5č
5 Mos 28,1
ja son alida din badjel buot eará álbmogiid maid lea sivdnidan, vai dii rámidivččiidet su ja buvttášeiddet sutnje beakkálmasvuođa ja gudni. Dalle dii lehpet su bassi álbmot, nugo Hearrá lea lohpidan.