Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
18

Báhpaid vuoigatvuođat

181

18,1
1 Kor 9,13
Levilaš báhpain, oppa Levi čearddas, ii oaččo leat oassi iige opmodat nugo eará israellaččain. Sii galget oažžut eallámuša Hearrá dollaoaffariin ja su opmodagas. 2Sis ii oaččo leat opmodat vieljaideaset gaskkas. Hearrá lea sin opmodat, nugo son lea lohpidan.

3Go álbmot oaffaruššá njuovvanoaffara, vuovssá dahje sávzza, de báhpas lea vuoigatvuohta oažžut čoamohasa, olloliid ja dokki. 4Addet sutnje maid álgošattuid gortnis, viinnis ja oljjus ja maiddái buoremus oasi sávzzaid ulluin, 5dasgo Hearrá, din Ipmil, lea válljen buot din čearddain levilaččaid ja sin náli doaimmahit bálvalusa Hearrá nammii.

6Jos levilaš vuolgá muhtun Israela gávpogis gos lea ássan vierisin, de son oažžu boahtit goas dáhttu dan báikái maid Hearrá vállje 7ja doaimmahit bálvalusa Hearrá, Ipmilis, nammii, nugo buot su levilaš vieljat geat bálvalit doppe Hearrá. 8Sis buohkain galgá leat oktahat oassi mainna eallit, vaikko sii livččege vuovdán áhčiideaset opmodaga.

Vearreprofehtat ja duohta profehtat

9

18,9
2 Mos 23,24
34,12
5 Mos 7,1–625č
12,1–429–31
Go don boađát dan eatnamii maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje, de don it oaččo oahppat doid álbmogiid fasttes vieruid. 10
18,10
2 Mos 22,18
3 Mos 18,21
18,10 bidjá … dola čađa čujuha oskkoldatlaš virrui mas oaffarušše mánáid. Vrd. 2 Gon 16,3; 17,17; 21,6; 23,10; 2 Muit 33,6; Esek 16,20č; 20,31.Du luhtte ii oaččo leat oktage gii bidjá bártnis dahje nieiddas mannat dola čađa, ii oktage einnosteaddji, mearkačilgejeaddji, diiddastalli iige noaidi, 11
18,11
3 Mos 19,31
20,627
1 Sam 28,7–15
Jes 8,19č
Esek 21,26
ii oktage gii máne, bivdá neavvaga jábmiid vuoiŋŋain dahje einnostusvuoiŋŋain ja ohcá ráđi jámežiin. 12Hearrá fasttáša buohkaid geat dahket nu, ja aitto dakkár fasttes vieruid dihte Hearrá, du Ipmil, ádjá álbmogiid eret du ovddas. 13
18,13
Sál 15,2
119,1
Don galggat leat láitemeahttun Hearrá, du Ipmila, muođuid ovddas.

14Dat álbmogat maid don áját eret, guldalit mearkačilgejeddjiid ja einnosteddjiid, muhto Hearrá, du Ipmil, ii leat addán dutnje lobi dahkat dakkáriid. 15

18,15
Matt 17,4
Joh 1,45
6,14
Apd 3,22–26
7,37
18,15 mu láhkásačča Moses muhtumin adnojuvvo profehtan. >1 Mos 20,7.Hearrá, du Ipmil, čuoččáldahttá vieljaidat gaskkas profehta, mu láhkásačča. Su dii galgabehtet guldalit. 16
18,16
2 Mos 20,19
5 Mos 5,23–31
Dán don dáhttot Hearrás, Ipmilisttát, go dii leiddet čoagganan Horeba vuollái. Don celket: “Mun in nagot šat gullat Hearrá, Ipmilan, jiena, inge šat oaidnit dán stuorra dola, muđui mun jámán.” 17Dalle Hearrá celkkii munnje: “Sii sárdnot duođa. 18Danin mun čuoččáldahtán din vieljaid gaskkas profehta gii lea du láhkásaš. Mun bijan sániidan su njálbmái, ja son sárdnu sidjiide buot maid mun gohčun su sárdnut. 19Muhto jos muhtun ii gula daid sániid maid dat profehta sárdnu mu nammii, de mun gáibidan dan olbmo vástidit. 20
18,20
13,5
Jer 14,15
28
Muhto jos muhtun profehta julggada sárdnut mu nammii juoidá maid mun in leat gohččon su sárdnut, dahje sárdnu eará ipmiliid nammii, de dat profehta galgá jápmit.”

21Dii veadjibehtet jearrat: “Mas mii diehtit ahte sátni ii boađe Hearrás?” Muitet dán: 22

18,22
Jer 28,9
Jos profehta sárdnu Hearrá nammii, muhto su sátni ii ollašuva iige šatta duohtan, de dat sátni ii boađe Hearrás, muhto lea vearreprofehta čeavlás sárdnun. Allet bala sus.

19

Dorvogávpogat

191Go Hearrá, din Ipmil, duššada daid álbmogiid maid eatnamiid son addá didjiide, ja dii ádjibehtet sin eret ja ássabehtet sin gávpogiidda ja viesuide, 219,2 golbma gávpoga Jordana oarjjabealde, ja daidda lassin nuorttabeale gávpogat mat namuhuvvojit 4,41–43, oktiibuot guhtta dorvogávpoga. Vrd. Jos 20.de earuhehket golbma gávpoga dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide oapmin. 3Go dii lehpet ožžon čielgasa máđijain, de galgabehtet juohkit golmma oassái dan eatnama maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan. Daidda gávpogiidda sáhttá báhtarit juohkehaš gii lea goddán olbmo.

4

19,4
2 Mos 21,13
Dát lea eaktun dasa ahte olmmošgoddi beassá eallit go son báhtara dohko: Jos son lea goddán nuppi olbmo vahágis, almmá vašutkeahttá su ovdal – 5nugo dalle go muhtun manná nuppiin vuovdái čuohppat muoraid, ja ákšu čalgá nađas čuolastettiin ja deaivá nubbái ja goddá su – de son oažžu eallit jos son báhtara dakkár gávpogii. 6Mátki dohko ii oaččo leat nu guhkki ahte varramávssaheaddji gii moaris doarrida olmmošgoddi, sáhttá joksat su ja časkit su jámas, vaikko son ii ánssáš jápmima, danin go son ii lean vašuhan nuppi ovdal. 7Dan dihte mun gohčun din válljet alcceseattet golbma dorvogávpoga.

8Hearrá, din Ipmil, viiddida din eatnama, nugo son vuordnumiin lohpidii din áhčiide, ja addá didjiide oppa dan eatnama maid lohpidii sidjiide, 9jos dii doallabehtet oskkáldasat oppa dán lága maid mun odne attán didjiide, ja ráhkistehpet Hearrá, Ipmileattet, ja álo vádjolehpet su geainnuid. Go din eanan viidána, de dii galgabehtet earuhit dán golmma gávpoga lassin velá golbma eará dorvogávpoga, 10vai vigihis varra ii golgga dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan, ja vai dii ehpet šatta sivalažžan vigihis varrii.

11

19,11
4 Mos 35,20č
Muhto jos muhtun vašuha nuppi, vuođgŋá su ja falleha ja časká su jámas ja de báhtara muhtun dorvogávpogii, 12
19,12
1 Mos 9,6
2 Mos 21,1214
de su ruovttugávpoga vuorrasat galget vieččahit su doppe ja addit su varramávssaheaddjái. Son galgá jápmit. 13Allet árkkálmastte su, muhto jávkadehket vigihis vara vealggi Israelis. Dalle didjiide geavvá bures.

Rádjegeađggit

14

19,14
27,17
Sát 22,28
23,10
Ale sirdde ránnját rádjegeđggiid, maid máttut leat ceggen du árbeoassái dan eatnamii maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje oapmin.

Láhka duođaštusaid birra

15

19,15
4 Mos 35,30
Joh 8,17
Okta áidna duođašteaddji ii leat doarvái dubmet geange sivalažžan vearredahkui dahje rihkkosii, mii suttuid dat velá leažžá. Ášši galgá nannet guovtti dahje golmma duođašteaddji sániin.

16Jos bahádáhtolaš duođašteaddji sivahallá nuppi vearrečuoččuhusaiguin, 17

19,17
17,9
de galget goappašagat geaid gaskkas riidu lei, loaiddastit Hearrá muođuid ovddas dan áiggi báhpaid ja duopmáriid ovdii. 18Duopmárat galget dutkat ášši dárkilit, ja jos sii gávnnahit ahte duođašteaddji lea gielis ja lea addán vearreduođaštusa vieljas vuostá, 19
19,19
Sát 19,5
de sutnje galgá dahkat seammá ládje go son áiggui dahkat vielljasis. Duššadehket bahá álbmoga gaskkas. 20Go earát gullet dan, de sii ballet eaige šat daga dakkár bahá du gaskkas. 21
19,21
2 Mos 21,23–27
3 Mos 24,19–21
Allet árkkálmastte: Heagga heakkas, čalbmi čalmmis, bátni bánis, giehta gieđas, juolgi juolggis.

20

Soahtelágat

201Go dii vuolgibehtet soahtat vašálaččaideattetguin ja oaidnibehtet soahteveaga mii lea stuorit go din soahteveahka, buot dan heasttaid vovnnaid, de allet bala. Dinguin lea Hearrá, din Ipmil, gii buvttii din Egyptas. 2Ovdal go soahti álgá, de báhppa galgá loaiddastit ovdan ja sárdnut soahtevehkii. 3

20,3
4 Mos 14,9
Son galgá dadjat: “Gullet, israellaččat! Dii soahttábehtet odne vašálaččaideattetguin. Allet suorgan alletge bala, allet báhtar sis alletge gáfestuva sis. 4
20,4
2 Mos 14,13č
15,1–3
5 Mos 9,1–3
31,3–68
Hearrá, din Ipmil, lea dinguin ja soahtá din ovddas din vašálaččaiguin, son addá didjiide vuoittu.”

5Maiddái soahteveaga hoavddat galget sárdnut soahtevehkii. Sii galget dadjat: “Jos muhtun lea huksen ođđa viesu muhto ii leat velá ássan dasa, de máhccos ruoktot, vai ii gahča soađis ja nu eará olmmái ássá su vissui. 6

20,6
3 Mos 19,23–25
Jos muhtun lea gilván viidnegárddi iige leat velá rádjagoahtán dan, de máhccos ruoktot, vai son ii gahča soađis ja nu eará olmmái čoaggá su šaddosiid. 7
20,7
24,5
Jos muhtun lea lohpádaddan nissoniin muhto ii leat velá váldán su áhkkán, de máhccos ruoktot, vai son ii gahča soađis ja nu eará olmmái váldá áhkkán nissona geainna son lea lohpádaddan.” 8
20,8
Duop 7,3
Hoavddat galget maid dadjat soahtevehkii: “Jos muhtun lea árgi ja baleš, de máhccos ruoktot, vai maiddái su vieljat eai dorvvuhuva.” 9Go hoavddat leat sárdnon soahtevehkii, de oaivámuččat galget gohččugoahtit soahteveaga.

10Go dii lahkonehpet muhtun gávpogii ja áigubehtet fallehit dan, de fállet dasa vuos ráfi. 11Jos gávpot dalle dáhttu ráfi ja rahpá didjiide poarttaidis, de oppa dan álbmot gártá bálvalit din bargogeatnegassan. 12Jos gávpot ii dáhto dahkat ráfi muhto soahttá dinguin, de birastahttet dan, 13ja go Hearrá, din Ipmil, addá dan din gihtii, de goddet buot dan gávpoga dievdduid. 14Muhto dii oažžubehtet váldit alcceseattet nissoniid ja mánáid, omiid ja buot eará mii lea gávpogis, buot sállaša mii doppe lea. Dii oažžubehtet oamastit vašálaččain sállaša maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide.

15Dahket nie buot gávpogiidda mat leat guhkkin eaige gula daidda álbmogiidda mat ásset das lahkosiin. 16

20,16
Jos 10,40
11,1114
Muhto daid álbmogiid gávpogiin maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan, dii ehpet oaččo diktit báhcit maidege, ehpet ovttage mii vuoigŋá. 17
20,17
7,1č
20,17 vihahehket … duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Vihahehket daid gávpogiid duššadeapmái ja duššadehket daid áššiid, hetlaččaid, amorlaččaid, kanaanlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid, nugo Hearrá, din Ipmil, lea gohččon din, 18vai sii eai oahpat didjiide fastivuođaideaset maid sii dahket iežaset ipmiliid gudnin, ja nu dii suddudivččiidet Hearrá, Ipmileattet, vuostá.

19Go dii lehpet soahtamin muhtun gávpogiin ja birastahttibehtet dan guhká ovdal go veadjibehtet váldit dan, de allet billis dan muoraid ákšuin alletge njeaidde daid. Daid šaddosiid dii oažžubehtet borrat ieža, allet njeaidde daid. Eaihan eatnama muorat leat olbmot, ehpet dii dárbbaš fallehit daid. 20Muhto jos diehtibehtet ahte muorat eai atte šaddosiid maid sáhttá borrat, de oažžubehtet njeaidit daid ja hukset dain birastahttinráhkkanusaid dan gávpoga vuostá mii lea soahtamin dinguin, dassážii go dat gahččá.