Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

171

17,1
3 Mos 22,20–25
5 Mos 15,21
Dii ehpet oaččo oaffaruššat Hearrái, Ipmilasadet, dakkár vuovssá dahje sávzza mas lea juoga vihki dahje mihkkege máinniid, danin go dan Hearrá, din Ipmil, fasttáša.

2

17,2–7
13,6–11
Jos din gaskkas, muhtumis dain gávpogiin maid Hearrá, din Ipmil, didjiide addá, lea dievdu dahje nisson gii dahká dan mii lea bahá Hearrá, din Ipmila, čalmmiin, ja rihkku su lihtu, 317,3 almmi veaga almmi veahka.soamis gii su gohččuma vuostá bálvala eará ipmiliid ja rohkadallá daid dahje beaivváža, mánu ja oppa almmi veaga, 4ja dat dieđihuvvo didjiide, de dutket dan ášši dárkilit. Jos lea duohta ja vissis ahte dakkár fastivuohta lea dahkkojuvvon Israelis, 5
17,5
2 Mos 22,20
17,5 geađgáduvvot geađgádeapmi.de dat dievdu dahje nisson gii lea dahkan dan bahás dagu, galgá dolvojuvvot gávpotportii ja geađgáduvvot jámas. 6
17,6
4 Mos 35,30
5 Mos 19,15č
Jos muhtin olmmoš ráŋggáštuvvo jápmimiin, de áššis galget leat guokte dahje golbma duođašteaddji. Ii ovttage oaččo heakkahuhttit ovtta duođašteaddji duođaštusa vuođul. 7Duođašteaddjit galget bálkestit vuosttaš geđggiid, ja dasto oppa álbmot galgá dahkat seammá láhkái. Duššadehket bahá álbmoga gaskkas.

Alimus duopmostuollu

817,8 váttis riekteáššit Olbmot čovde dábálaččat áššiid gávpotpoarttas. Jus ii lean duođaštus eaige duođašteaddjit, de sii vurdno báikkálaš bassibáikki bokte. Maŋŋil go bassibáikkit gildojuvvojedje (vrd. 5 Mos 12), de olbmot fertejedje čoavdit dakkár áššiid guovddáš bassibáikkis.Jos din gávpogiin bohtet ovdan ilá váttis riekteáššit – leaš dat dal goddinášši, riidoášši dahje cápminášši – de mannet dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje. 9Mannet levilaš báhpaid lusa ja dan olbmo lusa gii dalle lea duopmárin; sii almmuhit didjiide duomu. 10Dahket dasto dan mearrádusa mielde maid sii leat almmuhan didjiide dan báikkis maid Hearrá vállje. Dollet oskkáldasat buot sin rávvagiid. 11Jeagadehket sin rávvagiid ja duomu maid sii celket. Allet spiehkas olgeš alletge gurut beallái dan mearrádusas maid sii almmuhit didjiide.

12Muhto jos soamis lea nu nággár ahte ii guldal dan báhpa gii doaimmaha bálvalusa Hearrá, du Ipmila, luhtte, iige duopmára, de son galgá jápmit. Duššadehket bahá Israelis. 13Oppa álbmot gullá dan ja ballá, iige oktage leat šat nie nággár.

Gonagasláhka

14

17,14
1 Sam 8
Go dii lehpet boahtán dan eatnamii maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, ja go lehpet váldán dan oapmineattet ja ássán dohko, de dii veadjibehtet jurddašit: “Mii dáhttut alcceseamet gonagasa, nugo buot min birasálbmogiinge lea.” 15Bidjet dalle alcceseattet gonagassan dan olbmá gean Hearrá, din Ipmil, vállje. Bidjet gonagassan iežadet álbmoga olbmá; dii ehpet oaččo bidjat gonagassan olgoeatnama olbmá gii ii leat din viellja. 16
17,16
1 Gon 10,26–29
Jes 31,13
Muhto gonagas ii oaččo háhkat ollu heasttaid; son ii oaččo vuolggahit olbmáidis Egyptii háhkat doppe heasttaid, Hearráhan lea cealkán didjiide: “Allet šat goassege máhca dan geainnu.” 17
17,17
1 Gon 10,2127
11,1–8
Gonagas ii oaččo váldit alccesis máŋga áhká, vai su váibmu ii gáidda Hearrás, iige son oaččo čoaggit alccesis beare ollu silbba ja golli.

18Go gonagas lea čohkánan truvdnosis, de son galgá čálihit geardduhusa dán lágas mii lea levilaš báhpaid hálddus. 19Son galgá atnit dan alddis ja lohkat dan nu guhká go eallá, vai son oahppá ballat Hearrás, Ipmilisttis, ja doallat oskkáldasat buot mii lea čállojuvvon dán láhkii, buot dáid mearrádusaid. 20Dalle son ii alit iežas vieljaidis badjel iige spiehkas lágas, ii gurut iige olgeš beallái. Dalle son ja su bártnit ožžot ráđđet guhká Israelis.

18

Báhpaid vuoigatvuođat

181

18,1
1 Kor 9,13
Levilaš báhpain, oppa Levi čearddas, ii oaččo leat oassi iige opmodat nugo eará israellaččain. Sii galget oažžut eallámuša Hearrá dollaoaffariin ja su opmodagas. 2Sis ii oaččo leat opmodat vieljaideaset gaskkas. Hearrá lea sin opmodat, nugo son lea lohpidan.

3Go álbmot oaffaruššá njuovvanoaffara, vuovssá dahje sávzza, de báhpas lea vuoigatvuohta oažžut čoamohasa, olloliid ja dokki. 4Addet sutnje maid álgošattuid gortnis, viinnis ja oljjus ja maiddái buoremus oasi sávzzaid ulluin, 5dasgo Hearrá, din Ipmil, lea válljen buot din čearddain levilaččaid ja sin náli doaimmahit bálvalusa Hearrá nammii.

6Jos levilaš vuolgá muhtun Israela gávpogis gos lea ássan vierisin, de son oažžu boahtit goas dáhttu dan báikái maid Hearrá vállje 7ja doaimmahit bálvalusa Hearrá, Ipmilis, nammii, nugo buot su levilaš vieljat geat bálvalit doppe Hearrá. 8Sis buohkain galgá leat oktahat oassi mainna eallit, vaikko sii livččege vuovdán áhčiideaset opmodaga.

Vearreprofehtat ja duohta profehtat

9

18,9
2 Mos 23,24
34,12
5 Mos 7,1–625č
12,1–429–31
Go don boađát dan eatnamii maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje, de don it oaččo oahppat doid álbmogiid fasttes vieruid. 10
18,10
2 Mos 22,18
3 Mos 18,21
18,10 bidjá … dola čađa čujuha oskkoldatlaš virrui mas oaffarušše mánáid. Vrd. 2 Gon 16,3; 17,17; 21,6; 23,10; 2 Muit 33,6; Esek 16,20č; 20,31.Du luhtte ii oaččo leat oktage gii bidjá bártnis dahje nieiddas mannat dola čađa, ii oktage einnosteaddji, mearkačilgejeaddji, diiddastalli iige noaidi, 11
18,11
3 Mos 19,31
20,627
1 Sam 28,7–15
Jes 8,19č
Esek 21,26
ii oktage gii máne, bivdá neavvaga jábmiid vuoiŋŋain dahje einnostusvuoiŋŋain ja ohcá ráđi jámežiin. 12Hearrá fasttáša buohkaid geat dahket nu, ja aitto dakkár fasttes vieruid dihte Hearrá, du Ipmil, ádjá álbmogiid eret du ovddas. 13
18,13
Sál 15,2
119,1
Don galggat leat láitemeahttun Hearrá, du Ipmila, muođuid ovddas.

14Dat álbmogat maid don áját eret, guldalit mearkačilgejeddjiid ja einnosteddjiid, muhto Hearrá, du Ipmil, ii leat addán dutnje lobi dahkat dakkáriid. 15

18,15
Matt 17,4
Joh 1,45
6,14
Apd 3,22–26
7,37
18,15 mu láhkásačča Moses muhtumin adnojuvvo profehtan. >1 Mos 20,7.Hearrá, du Ipmil, čuoččáldahttá vieljaidat gaskkas profehta, mu láhkásačča. Su dii galgabehtet guldalit. 16
18,16
2 Mos 20,19
5 Mos 5,23–31
Dán don dáhttot Hearrás, Ipmilisttát, go dii leiddet čoagganan Horeba vuollái. Don celket: “Mun in nagot šat gullat Hearrá, Ipmilan, jiena, inge šat oaidnit dán stuorra dola, muđui mun jámán.” 17Dalle Hearrá celkkii munnje: “Sii sárdnot duođa. 18Danin mun čuoččáldahtán din vieljaid gaskkas profehta gii lea du láhkásaš. Mun bijan sániidan su njálbmái, ja son sárdnu sidjiide buot maid mun gohčun su sárdnut. 19Muhto jos muhtun ii gula daid sániid maid dat profehta sárdnu mu nammii, de mun gáibidan dan olbmo vástidit. 20
18,20
13,5
Jer 14,15
28
Muhto jos muhtun profehta julggada sárdnut mu nammii juoidá maid mun in leat gohččon su sárdnut, dahje sárdnu eará ipmiliid nammii, de dat profehta galgá jápmit.”

21Dii veadjibehtet jearrat: “Mas mii diehtit ahte sátni ii boađe Hearrás?” Muitet dán: 22

18,22
Jer 28,9
Jos profehta sárdnu Hearrá nammii, muhto su sátni ii ollašuva iige šatta duohtan, de dat sátni ii boađe Hearrás, muhto lea vearreprofehta čeavlás sárdnun. Allet bala sus.

19

Dorvogávpogat

191Go Hearrá, din Ipmil, duššada daid álbmogiid maid eatnamiid son addá didjiide, ja dii ádjibehtet sin eret ja ássabehtet sin gávpogiidda ja viesuide, 219,2 golbma gávpoga Jordana oarjjabealde, ja daidda lassin nuorttabeale gávpogat mat namuhuvvojit 4,41–43, oktiibuot guhtta dorvogávpoga. Vrd. Jos 20.de earuhehket golbma gávpoga dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide oapmin. 3Go dii lehpet ožžon čielgasa máđijain, de galgabehtet juohkit golmma oassái dan eatnama maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan. Daidda gávpogiidda sáhttá báhtarit juohkehaš gii lea goddán olbmo.

4

19,4
2 Mos 21,13
Dát lea eaktun dasa ahte olmmošgoddi beassá eallit go son báhtara dohko: Jos son lea goddán nuppi olbmo vahágis, almmá vašutkeahttá su ovdal – 5nugo dalle go muhtun manná nuppiin vuovdái čuohppat muoraid, ja ákšu čalgá nađas čuolastettiin ja deaivá nubbái ja goddá su – de son oažžu eallit jos son báhtara dakkár gávpogii. 6Mátki dohko ii oaččo leat nu guhkki ahte varramávssaheaddji gii moaris doarrida olmmošgoddi, sáhttá joksat su ja časkit su jámas, vaikko son ii ánssáš jápmima, danin go son ii lean vašuhan nuppi ovdal. 7Dan dihte mun gohčun din válljet alcceseattet golbma dorvogávpoga.

8Hearrá, din Ipmil, viiddida din eatnama, nugo son vuordnumiin lohpidii din áhčiide, ja addá didjiide oppa dan eatnama maid lohpidii sidjiide, 9jos dii doallabehtet oskkáldasat oppa dán lága maid mun odne attán didjiide, ja ráhkistehpet Hearrá, Ipmileattet, ja álo vádjolehpet su geainnuid. Go din eanan viidána, de dii galgabehtet earuhit dán golmma gávpoga lassin velá golbma eará dorvogávpoga, 10vai vigihis varra ii golgga dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide opmodahkan, ja vai dii ehpet šatta sivalažžan vigihis varrii.

11

19,11
4 Mos 35,20č
Muhto jos muhtun vašuha nuppi, vuođgŋá su ja falleha ja časká su jámas ja de báhtara muhtun dorvogávpogii, 12
19,12
1 Mos 9,6
2 Mos 21,1214
de su ruovttugávpoga vuorrasat galget vieččahit su doppe ja addit su varramávssaheaddjái. Son galgá jápmit. 13Allet árkkálmastte su, muhto jávkadehket vigihis vara vealggi Israelis. Dalle didjiide geavvá bures.

Rádjegeađggit

14

19,14
27,17
Sát 22,28
23,10
Ale sirdde ránnját rádjegeđggiid, maid máttut leat ceggen du árbeoassái dan eatnamii maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje oapmin.

Láhka duođaštusaid birra

15

19,15
4 Mos 35,30
Joh 8,17
Okta áidna duođašteaddji ii leat doarvái dubmet geange sivalažžan vearredahkui dahje rihkkosii, mii suttuid dat velá leažžá. Ášši galgá nannet guovtti dahje golmma duođašteaddji sániin.

16Jos bahádáhtolaš duođašteaddji sivahallá nuppi vearrečuoččuhusaiguin, 17

19,17
17,9
de galget goappašagat geaid gaskkas riidu lei, loaiddastit Hearrá muođuid ovddas dan áiggi báhpaid ja duopmáriid ovdii. 18Duopmárat galget dutkat ášši dárkilit, ja jos sii gávnnahit ahte duođašteaddji lea gielis ja lea addán vearreduođaštusa vieljas vuostá, 19
19,19
Sát 19,5
de sutnje galgá dahkat seammá ládje go son áiggui dahkat vielljasis. Duššadehket bahá álbmoga gaskkas. 20Go earát gullet dan, de sii ballet eaige šat daga dakkár bahá du gaskkas. 21
19,21
2 Mos 21,23–27
3 Mos 24,19–21
Allet árkkálmastte: Heagga heakkas, čalbmi čalmmis, bátni bánis, giehta gieđas, juolgi juolggis.