Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
15

Velggiid sihkkuma jahki

151

15,1
2 Mos 23,10č
3 Mos 25,3–17
15,1 Juohke čihččet jagi sabbatjahki.Juohke čihččet jagi galgabehtet sihkkut velggiid. 2Sihkkun dáhpáhuvvá ná: Juohkehaš gii lea lonen nubbái juoidá, galgá sihkkut iežas gáibidepmoša, dan maid lea lonen nubbái. Go velggiid sihkkun lea gulahuvvon Hearrá gudnin, de olmmoš ii oaččo šat gáibidit maidege vieljastis ja lagamuččastis. 3Olgoeatnama olbmos dii oažžubehtet gáibidit vealggi, muhto dan maid din viellja lea velggolaš, dii galgabehtet sihkkut. 4Dattetge din gaskkas ii galggaše leat oktage geafi, danin go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din dan eatnamis maid son addá didjiide opmodahkan ja diktá din váldit oapmineattet, 5jos dii fal gullabehtet Hearrá, Ipmileattet, nu ahte oskkáldasat doahttalehpet oppa dán lága maid mun odne attán didjiide. 6
15,6
28,12
Go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din nugo lea lohpidan, de dii lonebehtet máŋgga álbmogii, muhto dii ieža ehpet goassege dárbbaš váldit loanas. Dii ráđđebehtet máŋggaid álbmogiid, muhto dat eai goassege ráđđe din.

7

15,7
3 Mos 25,35–37
1 Joh 3,17
Jos muhtun gávpogis dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, lea geafes olmmoš, soamis din vieljain, de allet leage nu garraváimmogat ahte dahppabehtet gieđa geafes vielljaseattet. 8
15,8
Matt 5,42
Luk 6,34č
Dii galgabehtet baicce rabastit gieđa sutnje ja lonet sutnje maid son dárbbaša. 9Váruhehket dan gudnehis jurdagis ahte čihččet jahki, velggiid sihkkuma jahki, lea lahka, ja nu geahččabehtet ustitmeahttumit geafes vielljaseattet ja biehttalehpet lonemis sutnje maidege. De son čuorvu Hearrá, ja dii šaddabehtet sivalažžan suddui. 10
15,10
2 Kor 9,7–15
Addet sutnje árvasit alletge ane unohassan addit. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet ja doaimmahehpet. 11
15,11
Matt 26,11
Geafit eai goassege noga din eatnamis. Dan dihte mun gohčun din rabastit gieđa vielljaseattet, iežadet eatnama geafái ja váivvášii.

12

15,12–18
2 Mos 21,2–11
Jos du viellja, hebrealaš olmmái dahje nisson, gártá vuovdit iežas dutnje ja bálvala du guhtta jagi, de čihččet jagi don galggat luoitit su vuolgit. 13Go don luoittát su vuolgit, de ale bija su mannat guoros gieđaid, 14muhto niste su bures iežat sávzagárddi, gordneráidnensaji ja viidnebohčingári attáldagaiguin. Atte sutnje dan mainna Hearrá, du Ipmil, lea buressivdnidan du. 15Muitte ahte don ieš ledjet šlávvan Egyptas, ja ahte Hearrá, du Ipmil, lonistii du. Dan dihte mun odne attán dutnje dán gohččuma.

16Muhto jos du šlávva dadjá ahte son ii dáhto vuolgit du luhtte, danin go son liiko dutnje ja du bearrašii ja sus lea buorre dilli du luhtte, 1715,17 sivllu … bealji čađa symbolalaš dahku, agálaš jegolašvuođa mearka.de váldde sivllu ja čugge dan su bealji čađa uksii. De son lea du šlávva agibeaivái. Daga seammá ládje maiddái šlávvanissonasat. 18Ale ane váivin luoitit šláva vuolgit. Donhan leat guđa jagis seastán guovtte geardái beaivebálkkolačča bálkká, go son lea bargan dutnje. Ja Hearrá, du Ipmil, buressivdnida du buot das maid dagat.

Omiid vuosttašriegádeaddjit

19

15,19
2 Mos 13,2
Basuhehket Hearrái, Ipmilasadet, buot stuorraomiid ja smávvaomiid varis vuosttašriegádeddjiid. Allet barggat vuosttašriegádeaddji burrogálbbi alletge beaskit vuosttašriegádeaddji viercalábbá. 20Juohke jagi dii oktan bearrašiinnádet galgabehtet borrat dakkár elliid Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas dan báikkis maid son vállje. 21
15,21
3 Mos 22,20–25
5 Mos 12,15č21–25
Mal 1,813
Muhto jos eallis lea muhtun vihki, jos dat lea skierbmá, čalmmeheapme dahje das lea eará bahás vihki, de dii ehpet oaččo oaffaruššat dan Hearrái, Ipmilasadet. 22Borret dan ruovttus iežadet gávpogiin, ja dalle sihke buhtismeahttumat ja buhttásat ožžot searvat, seammá ládje go dalle go olbmot borret gasella dahje sarvaga bierggu. 23Muhto ealli vara dii ehpet oaččo borrat; golggahehket dan eatnamii nugo čázi.

16

Stuorra basit

161

16,1–8
2 Mos 12,2–1321–23
13,4
3 Mos 23,5
Abibmánus dii galgabehtet doallat beassážiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin, danne go dan mánus Hearrá buvttii din ihkku Egyptas. 2Oaffaruššet beassášoaffarin smávvaoami dahje stuorraoami dan báikkis maid Hearrá vállje namas ássanbáikin. 3Allet bora maidege suvrásiid oktan dainna; čieža beaivvi dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi, áŧestusa láibbi, danin go hoahpus dii šattaidet vuolgit Egyptas. Nu dii muitibehtet oppa din eallináiggi dan beaivvi go dii vulggiidet Egyptas. 4Čieža beaivái ii oaččo leat suvrradáigi gostege din eatnamis, iige oaččo báhcit mihkkege iđidii dan bierggus maid oaffaruššabehtet vuosttaš beaivvi eahkeda. 5Allet oaffaruša beassášoaffara gos fal dain gávpogiin maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, 6muhto mannet dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje namas ássanbáikin. Oaffaruššet doppe beassášoaffara eahkedis go beaivváš lea luoitádeamen, aitto dan bottus go dii vulggiidet Egyptas. 7Vuššet ja borret dan dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, vállje, ja vulget maŋit iđida. 8
16,8
2 Mos 13,6č
3 Mos 23,8
Guhtta beaivvi galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi, muhto čihččet beaivvi lea bassi čoagganeapmi Hearrá, Ipmileattet, gudnin. Dalle dii ehpet oaččo bargat maidege.

9

16,9
2 Mos 34,22
3 Mos 23,15č
4 Mos 28,26
Diktet gollat čieža vahku dan áiggi rájes go čuohppagoahtibehtet gortni. Dan čieža vahku geažes 10dii galgabehtet doallat vahkkobasiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin. Buktet eaktodáhtolaš oaffarattáldagaid nu ollu go suitibehtet, dađe mielde go Hearrá, din Ipmil, lea buressivdnidan din. 11Bohtet buohkat Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovdii, dii ja din bártnit ja nieiddat, din šlávat ja šlávvanissonat ja din gávpogiid levilaččat, vierrásat, oarbásat ja leaskkat, ja lehket buohkat ilus dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, vállje namas ássanbáikin. 12
16,12
5,15
Muitet ahte dii ieža leiddet šlávvan Egyptas. Dollet danin dárkilit dáid mearrádusaid.

13

16,13
2 Mos 23,16
3 Mos 23,34eč
Go lehpet geargan čohkkemis dan maid lehpet ožžon gordneráidnensajis ja viidnebohčingáris, de dollet lastagoahtebasiid čieža beaivvi. 14Lehket ilus daid basiid, dii ja din bártnit ja nieiddat, din šlávat ja šlávvanissonat ja din gávpogiid levilaččat, vierrásat, oarbásat ja leaskkat. 15Čieža beaivvi dii galgabehtet doallat basiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin, dan báikkis maid son vállje. Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din ja buot din šattu ja buot din bargguid, ja danin dii galgabehtet ávvudit ja leat ilus.

16

16,16
2 Mos 23,17
Golmma geardde jagis, suvrutkeahtes láibbi basiid, vahkkobasiid ja lastagoahtebasiid, buot din dievddut galget boahtit Hearrá, din Ipmila, muođuid ovdii dan báikkis maid son vállje. Ii oktage oaččo boahtit Hearrá muođuid ovdii guoros gieđaid, 17muhto juohkehaš galgá addit dan maid suitá dan mielde maid Hearrá, din Ipmil, lea addán sutnje.

Njuolggadusat duopmáriidda

18Bidjet čearddaideattet várás duopmáriid ja sidjiide veahkeheddjiid buot gávpogiidda maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, ja sii galget dubmet álbmoga vuoigatlaččat. 19

16,19
2 Mos 23,6–8
3 Mos 19,15
5 Mos 1,16č
Sát 15,27
Allet bonja vuoigatvuođa alletge geahča olbmo hápmái. Allet váldde duolgguid, danne go duolggut čuovggahuhttet viisá čalmmiid ja botnjet dan olbmo ášši gii lea vuoigadis. 20Váinnuhehket vuoiggalašvuođa, aivve vuoiggalašvuođa. Dalle dii beassabehtet eallit ja váldit oapmineattet dan eatnama maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide.

Rievttes ipmilbálvalus

21Allet cegge ašeračuoldda dahje eará muorraáđa áltára báldii maid ráhkadehpet Hearrái, Ipmilasadet, 22

16,22
3 Mos 26,1
alletge makkárge geađgebácci, danin go Hearrá, din Ipmil, vašuha dakkáriid.

17

171

17,1
3 Mos 22,20–25
5 Mos 15,21
Dii ehpet oaččo oaffaruššat Hearrái, Ipmilasadet, dakkár vuovssá dahje sávzza mas lea juoga vihki dahje mihkkege máinniid, danin go dan Hearrá, din Ipmil, fasttáša.

2

17,2–7
13,6–11
Jos din gaskkas, muhtumis dain gávpogiin maid Hearrá, din Ipmil, didjiide addá, lea dievdu dahje nisson gii dahká dan mii lea bahá Hearrá, din Ipmila, čalmmiin, ja rihkku su lihtu, 317,3 almmi veaga almmi veahka.soamis gii su gohččuma vuostá bálvala eará ipmiliid ja rohkadallá daid dahje beaivváža, mánu ja oppa almmi veaga, 4ja dat dieđihuvvo didjiide, de dutket dan ášši dárkilit. Jos lea duohta ja vissis ahte dakkár fastivuohta lea dahkkojuvvon Israelis, 5
17,5
2 Mos 22,20
17,5 geađgáduvvot geađgádeapmi.de dat dievdu dahje nisson gii lea dahkan dan bahás dagu, galgá dolvojuvvot gávpotportii ja geađgáduvvot jámas. 6
17,6
4 Mos 35,30
5 Mos 19,15č
Jos muhtin olmmoš ráŋggáštuvvo jápmimiin, de áššis galget leat guokte dahje golbma duođašteaddji. Ii ovttage oaččo heakkahuhttit ovtta duođašteaddji duođaštusa vuođul. 7Duođašteaddjit galget bálkestit vuosttaš geđggiid, ja dasto oppa álbmot galgá dahkat seammá láhkái. Duššadehket bahá álbmoga gaskkas.

Alimus duopmostuollu

817,8 váttis riekteáššit Olbmot čovde dábálaččat áššiid gávpotpoarttas. Jus ii lean duođaštus eaige duođašteaddjit, de sii vurdno báikkálaš bassibáikki bokte. Maŋŋil go bassibáikkit gildojuvvojedje (vrd. 5 Mos 12), de olbmot fertejedje čoavdit dakkár áššiid guovddáš bassibáikkis.Jos din gávpogiin bohtet ovdan ilá váttis riekteáššit – leaš dat dal goddinášši, riidoášši dahje cápminášši – de mannet dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje. 9Mannet levilaš báhpaid lusa ja dan olbmo lusa gii dalle lea duopmárin; sii almmuhit didjiide duomu. 10Dahket dasto dan mearrádusa mielde maid sii leat almmuhan didjiide dan báikkis maid Hearrá vállje. Dollet oskkáldasat buot sin rávvagiid. 11Jeagadehket sin rávvagiid ja duomu maid sii celket. Allet spiehkas olgeš alletge gurut beallái dan mearrádusas maid sii almmuhit didjiide.

12Muhto jos soamis lea nu nággár ahte ii guldal dan báhpa gii doaimmaha bálvalusa Hearrá, du Ipmila, luhtte, iige duopmára, de son galgá jápmit. Duššadehket bahá Israelis. 13Oppa álbmot gullá dan ja ballá, iige oktage leat šat nie nággár.

Gonagasláhka

14

17,14
1 Sam 8
Go dii lehpet boahtán dan eatnamii maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, ja go lehpet váldán dan oapmineattet ja ássán dohko, de dii veadjibehtet jurddašit: “Mii dáhttut alcceseamet gonagasa, nugo buot min birasálbmogiinge lea.” 15Bidjet dalle alcceseattet gonagassan dan olbmá gean Hearrá, din Ipmil, vállje. Bidjet gonagassan iežadet álbmoga olbmá; dii ehpet oaččo bidjat gonagassan olgoeatnama olbmá gii ii leat din viellja. 16
17,16
1 Gon 10,26–29
Jes 31,13
Muhto gonagas ii oaččo háhkat ollu heasttaid; son ii oaččo vuolggahit olbmáidis Egyptii háhkat doppe heasttaid, Hearráhan lea cealkán didjiide: “Allet šat goassege máhca dan geainnu.” 17
17,17
1 Gon 10,2127
11,1–8
Gonagas ii oaččo váldit alccesis máŋga áhká, vai su váibmu ii gáidda Hearrás, iige son oaččo čoaggit alccesis beare ollu silbba ja golli.

18Go gonagas lea čohkánan truvdnosis, de son galgá čálihit geardduhusa dán lágas mii lea levilaš báhpaid hálddus. 19Son galgá atnit dan alddis ja lohkat dan nu guhká go eallá, vai son oahppá ballat Hearrás, Ipmilisttis, ja doallat oskkáldasat buot mii lea čállojuvvon dán láhkii, buot dáid mearrádusaid. 20Dalle son ii alit iežas vieljaidis badjel iige spiehkas lágas, ii gurut iige olgeš beallái. Dalle son ja su bártnit ožžot ráđđet guhká Israelis.