Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
14

Gielddos moraštanmeanut

141

14,1
3 Mos 19,27č
14,1 nádjat … oaivvi moraštanvierut.Dii lehpet Hearrá, Ipmileattet, mánát. Go lehpet morašteamen jábmi, de ehpet oaččo nádjat iežadet liikki ehpetge ráhket oaivvi. 2
14,2
2 Mos 19,5č
Diihan lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot, ja Hearrá lea válljen din mávssolaš opmodahkanis ovdalii buot eará máilmmi álbmogiid.

Buhtis ja buhtismeahttun eallit

3Allet bora maidege mii lea fasttášahtti. 4

14,4–10
3 Mos 11,1–19
Dát leat dat njealjejuolggat eallit maid oažžubehtet borrat: Vuoksá, sávza ja gáica, 5sarvva, gasella, ruoigu, báktebohkká, meahcivuoksá, antilohpa, meahcisávza 6ja buot eará njealjejuolggat eallit main leat guovttesuorat guohpirat ja mat smirezastet. Daid elliid dii oažžubehtet borrat. 714,7 njoammil … smirezastet >3 Mos 11,6.Muhto dáid elliid dii ehpet oaččo borrat, vaikko dat smirezastet dahje vaikko dain leat guovttesuorat guohpirat: Kamela, njoammil ja báktemievri, danne go dat gal smirezastet muhto dain eai leat guohpirat. Daid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin. 8Buhtismeahttumin galgabehtet atnit maiddái spiinni mas gal leat guovttesuorat guohpirat muhto mii ii smirezastte. Dii ehpet oaččo borrat daid elliid bierggu ehpetge guoskat daid jápma gorudiidda.

9Dii oažžubehtet borrat buot čáhceelliid main leat veavssit ja čuopmasat, 10muhto ehpet dakkáriid main eai leat veavssit eaige čuopmasat; daid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin.

11Dii oažžubehtet borrat buot buhtis lottiid, 12muhto dát leat dakkárat maid ehpet oaččo borrat: Goaskin, čuonjáráhtogoaskin, skávžáráhtogoaskin, 13suorrehávka ja buot eará hávkkat, 14buot garjálottit, 15struhcca, skuolfi, skávli ja buot fállit, 16cihceskuolfi, lidnu ja bealljeloađgu, 17pelikána, čiekčá ja skárfa, 18stoarka ja buot háigirat, vuoktaloddi ja náhkkesoadjá.

19Buot smávva soajálaččaid dii galgabehtet atnit buhtismeahttumin; daid dii ehpet oaččo borrat. 20

14,20
3 Mos 11,21–23
Buot buhtis soajálaččaid dii gal oažžubehtet borrat.

2114,21 vuošša … mielkkis >2 Mos 23,19.Dii ehpet oaččo borrat ieš jápmán ealli. Addet dan borramuššan vierrásii gii ássá din gávpogiin, dahje vuvdet olgoeatnama olbmui. Dii lehpet Hearrái, Ipmilasadet, basuhuvvon álbmot.

Allet vuošša gihci eatnis mielkkis.

Logádasláhka

22

14,22
2 Mos 22,30
3 Mos 27,30–33
4 Mos 18,21–23
5 Mos 26,12
Bidjet jagis jahkái sierranassii logádasaid buot šattusteattet, buot das mii šaddá din bealdduin. 23
14,23
12,17–19
Dii galgabehtet borrat gortni, viinni ja oljju logádasaid ja stuorraomiideattet ja smávvaomiideattet vuosttašriegádeddjiid Hearrá, Ipmilat, muođuid ovddas dan báikkis maid son vállje namas ássanbáikin. Nu dii oahppabehtet ballat álo Hearrás, Ipmilisttádet. 24Muhto jos mátki lea guhkki, nu ahte dii ehpet veaje guoddit dohko dan mainna Hearrá, din Ipmil, lea buressivdnidan din, danne go dii ássabehtet guhkkin dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, lea válljen namas ássanbáikin, 25de vuvdet buot ja dolvot ruđaid dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje. 26Doppe dii sáhttibehtet oastit maid dáhttubehtet, gusaid ja sávzzaid, viinni ja vuollaga, buot masa háliduvvabehtet. Dollet dasto mállásiid Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas, ja illudehket oktan bearrašiinnádet. 27Don it oaččo vajáldahttit levilaččaid du gávpogiin, danin go sis ii leat oassi iige opmodat nugo dis.

28

14,28
3 Mos 27,30
Juohke goalmmát jagi dii galgabehtet buktit logádasaid jagi šattus gávpogiidda ja bidjat daid vuorkái. 29De besset boahtit ja boradit gallás sihke levilaččat geat eai leat ožžon oasi eaige opmodaga nugo dii, ja vierrásat, oarbásat ja leaskkat geat ásset din gávpogiin. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet.

15

Velggiid sihkkuma jahki

151

15,1
2 Mos 23,10č
3 Mos 25,3–17
15,1 Juohke čihččet jagi sabbatjahki.Juohke čihččet jagi galgabehtet sihkkut velggiid. 2Sihkkun dáhpáhuvvá ná: Juohkehaš gii lea lonen nubbái juoidá, galgá sihkkut iežas gáibidepmoša, dan maid lea lonen nubbái. Go velggiid sihkkun lea gulahuvvon Hearrá gudnin, de olmmoš ii oaččo šat gáibidit maidege vieljastis ja lagamuččastis. 3Olgoeatnama olbmos dii oažžubehtet gáibidit vealggi, muhto dan maid din viellja lea velggolaš, dii galgabehtet sihkkut. 4Dattetge din gaskkas ii galggaše leat oktage geafi, danin go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din dan eatnamis maid son addá didjiide opmodahkan ja diktá din váldit oapmineattet, 5jos dii fal gullabehtet Hearrá, Ipmileattet, nu ahte oskkáldasat doahttalehpet oppa dán lága maid mun odne attán didjiide. 6
15,6
28,12
Go Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din nugo lea lohpidan, de dii lonebehtet máŋgga álbmogii, muhto dii ieža ehpet goassege dárbbaš váldit loanas. Dii ráđđebehtet máŋggaid álbmogiid, muhto dat eai goassege ráđđe din.

7

15,7
3 Mos 25,35–37
1 Joh 3,17
Jos muhtun gávpogis dan eatnamis maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, lea geafes olmmoš, soamis din vieljain, de allet leage nu garraváimmogat ahte dahppabehtet gieđa geafes vielljaseattet. 8
15,8
Matt 5,42
Luk 6,34č
Dii galgabehtet baicce rabastit gieđa sutnje ja lonet sutnje maid son dárbbaša. 9Váruhehket dan gudnehis jurdagis ahte čihččet jahki, velggiid sihkkuma jahki, lea lahka, ja nu geahččabehtet ustitmeahttumit geafes vielljaseattet ja biehttalehpet lonemis sutnje maidege. De son čuorvu Hearrá, ja dii šaddabehtet sivalažžan suddui. 10
15,10
2 Kor 9,7–15
Addet sutnje árvasit alletge ane unohassan addit. Dalle Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din buot das maid dahkabehtet ja doaimmahehpet. 11
15,11
Matt 26,11
Geafit eai goassege noga din eatnamis. Dan dihte mun gohčun din rabastit gieđa vielljaseattet, iežadet eatnama geafái ja váivvášii.

12

15,12–18
2 Mos 21,2–11
Jos du viellja, hebrealaš olmmái dahje nisson, gártá vuovdit iežas dutnje ja bálvala du guhtta jagi, de čihččet jagi don galggat luoitit su vuolgit. 13Go don luoittát su vuolgit, de ale bija su mannat guoros gieđaid, 14muhto niste su bures iežat sávzagárddi, gordneráidnensaji ja viidnebohčingári attáldagaiguin. Atte sutnje dan mainna Hearrá, du Ipmil, lea buressivdnidan du. 15Muitte ahte don ieš ledjet šlávvan Egyptas, ja ahte Hearrá, du Ipmil, lonistii du. Dan dihte mun odne attán dutnje dán gohččuma.

16Muhto jos du šlávva dadjá ahte son ii dáhto vuolgit du luhtte, danin go son liiko dutnje ja du bearrašii ja sus lea buorre dilli du luhtte, 1715,17 sivllu … bealji čađa symbolalaš dahku, agálaš jegolašvuođa mearka.de váldde sivllu ja čugge dan su bealji čađa uksii. De son lea du šlávva agibeaivái. Daga seammá ládje maiddái šlávvanissonasat. 18Ale ane váivin luoitit šláva vuolgit. Donhan leat guđa jagis seastán guovtte geardái beaivebálkkolačča bálkká, go son lea bargan dutnje. Ja Hearrá, du Ipmil, buressivdnida du buot das maid dagat.

Omiid vuosttašriegádeaddjit

19

15,19
2 Mos 13,2
Basuhehket Hearrái, Ipmilasadet, buot stuorraomiid ja smávvaomiid varis vuosttašriegádeddjiid. Allet barggat vuosttašriegádeaddji burrogálbbi alletge beaskit vuosttašriegádeaddji viercalábbá. 20Juohke jagi dii oktan bearrašiinnádet galgabehtet borrat dakkár elliid Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovddas dan báikkis maid son vállje. 21
15,21
3 Mos 22,20–25
5 Mos 12,15č21–25
Mal 1,813
Muhto jos eallis lea muhtun vihki, jos dat lea skierbmá, čalmmeheapme dahje das lea eará bahás vihki, de dii ehpet oaččo oaffaruššat dan Hearrái, Ipmilasadet. 22Borret dan ruovttus iežadet gávpogiin, ja dalle sihke buhtismeahttumat ja buhttásat ožžot searvat, seammá ládje go dalle go olbmot borret gasella dahje sarvaga bierggu. 23Muhto ealli vara dii ehpet oaččo borrat; golggahehket dan eatnamii nugo čázi.

16

Stuorra basit

161

16,1–8
2 Mos 12,2–1321–23
13,4
3 Mos 23,5
Abibmánus dii galgabehtet doallat beassážiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin, danne go dan mánus Hearrá buvttii din ihkku Egyptas. 2Oaffaruššet beassášoaffarin smávvaoami dahje stuorraoami dan báikkis maid Hearrá vállje namas ássanbáikin. 3Allet bora maidege suvrásiid oktan dainna; čieža beaivvi dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi, áŧestusa láibbi, danin go hoahpus dii šattaidet vuolgit Egyptas. Nu dii muitibehtet oppa din eallináiggi dan beaivvi go dii vulggiidet Egyptas. 4Čieža beaivái ii oaččo leat suvrradáigi gostege din eatnamis, iige oaččo báhcit mihkkege iđidii dan bierggus maid oaffaruššabehtet vuosttaš beaivvi eahkeda. 5Allet oaffaruša beassášoaffara gos fal dain gávpogiin maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, 6muhto mannet dan báikái maid Hearrá, din Ipmil, vállje namas ássanbáikin. Oaffaruššet doppe beassášoaffara eahkedis go beaivváš lea luoitádeamen, aitto dan bottus go dii vulggiidet Egyptas. 7Vuššet ja borret dan dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, vállje, ja vulget maŋit iđida. 8
16,8
2 Mos 13,6č
3 Mos 23,8
Guhtta beaivvi galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi, muhto čihččet beaivvi lea bassi čoagganeapmi Hearrá, Ipmileattet, gudnin. Dalle dii ehpet oaččo bargat maidege.

9

16,9
2 Mos 34,22
3 Mos 23,15č
4 Mos 28,26
Diktet gollat čieža vahku dan áiggi rájes go čuohppagoahtibehtet gortni. Dan čieža vahku geažes 10dii galgabehtet doallat vahkkobasiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin. Buktet eaktodáhtolaš oaffarattáldagaid nu ollu go suitibehtet, dađe mielde go Hearrá, din Ipmil, lea buressivdnidan din. 11Bohtet buohkat Hearrá, Ipmileattet, muođuid ovdii, dii ja din bártnit ja nieiddat, din šlávat ja šlávvanissonat ja din gávpogiid levilaččat, vierrásat, oarbásat ja leaskkat, ja lehket buohkat ilus dan báikkis maid Hearrá, din Ipmil, vállje namas ássanbáikin. 12
16,12
5,15
Muitet ahte dii ieža leiddet šlávvan Egyptas. Dollet danin dárkilit dáid mearrádusaid.

13

16,13
2 Mos 23,16
3 Mos 23,34eč
Go lehpet geargan čohkkemis dan maid lehpet ožžon gordneráidnensajis ja viidnebohčingáris, de dollet lastagoahtebasiid čieža beaivvi. 14Lehket ilus daid basiid, dii ja din bártnit ja nieiddat, din šlávat ja šlávvanissonat ja din gávpogiid levilaččat, vierrásat, oarbásat ja leaskkat. 15Čieža beaivvi dii galgabehtet doallat basiid Hearrá, Ipmileattet, gudnin, dan báikkis maid son vállje. Hearrá, din Ipmil, buressivdnida din ja buot din šattu ja buot din bargguid, ja danin dii galgabehtet ávvudit ja leat ilus.

16

16,16
2 Mos 23,17
Golmma geardde jagis, suvrutkeahtes láibbi basiid, vahkkobasiid ja lastagoahtebasiid, buot din dievddut galget boahtit Hearrá, din Ipmila, muođuid ovdii dan báikkis maid son vállje. Ii oktage oaččo boahtit Hearrá muođuid ovdii guoros gieđaid, 17muhto juohkehaš galgá addit dan maid suitá dan mielde maid Hearrá, din Ipmil, lea addán sutnje.

Njuolggadusat duopmáriidda

18Bidjet čearddaideattet várás duopmáriid ja sidjiide veahkeheddjiid buot gávpogiidda maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, ja sii galget dubmet álbmoga vuoigatlaččat. 19

16,19
2 Mos 23,6–8
3 Mos 19,15
5 Mos 1,16č
Sát 15,27
Allet bonja vuoigatvuođa alletge geahča olbmo hápmái. Allet váldde duolgguid, danne go duolggut čuovggahuhttet viisá čalmmiid ja botnjet dan olbmo ášši gii lea vuoigadis. 20Váinnuhehket vuoiggalašvuođa, aivve vuoiggalašvuođa. Dalle dii beassabehtet eallit ja váldit oapmineattet dan eatnama maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide.

Rievttes ipmilbálvalus

21Allet cegge ašeračuoldda dahje eará muorraáđa áltára báldii maid ráhkadehpet Hearrái, Ipmilasadet, 22

16,22
3 Mos 26,1
alletge makkárge geađgebácci, danin go Hearrá, din Ipmil, vašuha dakkáriid.