Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
9

Hearrá addá vuoittu

91Gula, Israel! Don manat dál Jordana rastá vuoitit álbmogiid mat leat stuoribut ja gievrrabut go don, stuorra gávpogiid maid muvrrat ollet gitta almmi rádjái. 2

9,2
4 Mos 13,33
Doppe ásset anaklaččat, dat stuorra allašattot álbmot maid don dovddat ja geaid birra leat gullan daddjojuvvon: “Gii bihtá anaklaččain?” 3
9,3
4,24
Dihtet dalle odne ahte Hearrá, din Ipmil, ieš manná din ovddas duššadeaddji dollan. Son duššada sin, son diktá din vuolidit sin. Dii ádjibehtet sin eret ja duššadehpet sin hoahpus, nugo Hearrá lea lohpidan didjiide.

4

9,4
1 Mos 15,16
3 Mos 18,24–30
Go Hearrá, din Ipmil, ádjá sin eret din ovddas, de allet gátte ahte Hearrá diktá din boahtit dán eatnamii ja váldit dan oapmineattet iežadet vanhurskkisvuođa dihte. Ii, daid eará álbmogiid ipmilmeahttunvuođa dihte Hearrá, din Ipmil, ádjá daid eret din ovddas. 5
9,5
1 Mos 12,2č
5 Mos 1,4–8
22,16–18
26,3–5
Dii ehpet beasa boahtit daid eatnamii ja váldit daid oapmineattet danin go dii lehpet vanhurskásat ja vuoiggalaččat, muhto Hearrá, din Ipmil, ádjá daid álbmogiid eret din ovddas daid ipmilmeahttunvuođa dihte, ja danin go son dáhttu deavdit lohpádusa maid son vuordnumiin attii din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii. 6
9,6
2 Mos 32,9
5 Mos 31,27
Dihtet dalle ahte Hearrá, din Ipmil, ii atte didjiide dán buori eatnama oapmineattet din iežadet vanhurskkisvuođa dihte, danin go dii lehpet gážžáris álbmot.

Gollegálbi ja Mosesa rohkadus álbmoga ovddas

7

9,7
2 Mos 14,11
15,24
16,2č
17,2č
4 Mos 11,1–15
14,1–3
25,1–5
Muitet dan, alletge goassege vajáldahte mo dii meahcis moaráhuhtiidet Hearrá, Ipmileattet. Dan beaivvi rájes go dii vulggiidet Egyptas gitta dassážii go bođiidet dán báikái, dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostá. 8
9,8
2 Mos 32
Horebis dii moaráhuhtiidet Hearrá. Son moaráhuvai nu ahte dáhtui duššadit din. 9
9,9
2 Mos 24,18
Go mun ledjen gorgŋon várrái váldit vuostá geađgetávvaliid, daid távvaliid mat nannejedje lihtu maid Hearrá dagai dinguin, mun orron váris borakeahttá ja jugakeahttá njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija. 10
9,10
2 Mos 31,18
Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala maidda son lei čállán iežas suorpmain. Dain ledje buot dat sánit maid Hearrá sártnui didjiide dola siste, dalle go dii leiddet čoagganan vári vuollái. 11Go dat njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija ledje gollan, de Hearrá attii munnje dan guokte geađgetávvala, lihtutávvaliid.

12

9,12–14
2 Mos 32,7–10
Ja Hearrá celkkii munnje: “Njieja dáppe hoahpus, danne go du álbmot maid buktet Egyptas, lea dahkan issoras dagu. Sii leat juo gáidan dan geainnus maid mun gohččon sin vádjolit. Sii leat leiken alcceseaset ipmilgova.” 13Hearrá celkkii vel munnje: “Mun oainnán ahte dát álbmot lea gážžáris álbmot. 14Divtte mu orrut, de mun duššadan dan ja sihkun dan nama eatnamis. Muhto du mun dagan gievrrat ja stuorit álbmogin go dat.”

15Mun njidjen buolli váris, ja mus ledje dat guokte lihtutávvala gieđas. 16Mun oidnen ahte dii leiddet suddudan Hearrá, Ipmileattet, vuostá, ahte leiddet leiken alcceseattet burrogálbbi ja nu gáidan dan geainnus man Hearrá gohčui din vádjolit. 17

9,17
2 Mos 32,19
Mun dohppejin goappašiid gieđaiguin dan guokte távvala, bálkestin daid ja cuvkejin daid din oaidnut. 18
9,18
2 Mos 34,28
Dasto mun fas luoitádin Hearrá muođuid ovdii, ja nugo ovddit hávege mun orron njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija borakeahttá ja jugakeahttá dan stuorra suttu dihte maid dii dagaidet go barggaidet dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja moaráhuhtiidet su. 19Mun oainnat ballen Hearrá buolli moaris, danin go son lei nu moaráhuvvan ahte áiggui duššadit din. Muhto Hearrá gulai mu vel dan hávege. 20Maiddái Aronii Hearrá lei nu moaris ahte áiggui duššadit su. Danin mun rohkadallen dalle maiddái Arona ovddas. 21
9,21
2 Mos 32,20
Mun válden din suttolaš duoji, burrogálbbi, ja bolden dan. Mun cuvkejin dan ja ferdnejin dan gavjan, ja gavjja mun botkalin jogažii mii golggai váris.

22

9,22
2 Mos 17,1–7
4 Mos 11,1–331–34
Dii moaráhuhtiidet Hearrá maiddái Taberas, Massas ja Kibrot Hattaavas. 23
9,23
4 Mos 13,3
14,1–45
Nu lei maid dalle go Hearrá áiggui vuolggahit din Kadeš Barneas ja celkkii: “Mannet dan eatnamii maid mun lean addán didjiide, ja váldet dan oapmineattet!” Dalle dii gážžárušaidet Hearrá, Ipmileattet, gohččuma vuostá. Dii ehpet luohttán sutnje ehpetge gullan su. 24Dii lehpet nággáruššan Hearrá vuostái nu guhká go mun lean dovdan din.

25Mun luoitádin nappo Hearrá muođuid ovdii ja veallájin das njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija, danne go Hearrá lei áitán duššadit din. 26

9,26
2 Mos 32,11–14
Mun rohkadallen Hearrá: “Hearrá, mu Ipmil, ale duššat iežat álbmoga, iežat opmodaga, maid don stuorisvuođastat leat beastán ja buktán Egyptas gievrras gieđain. 27Muitte bálvaleddjiidat Abrahama, Isaka ja Jakoba, alege beroš dán álbmoga gážžárvuođas, ipmilmeahttunvuođas ja suttus. 28
9,28
4 Mos 14,16
Muđui dan eatnama olbmot gos don buktet min, dadjet: ‘Hearrá ii nagodan doalvut sin dan eatnamii maid lei sidjiide lohpidan, muhto vašuhii sin ja dan dihte ájii sin meahccái jápmit.’ 29Muhto siihan leat du álbmot ja du opmodat, geaid don buktet Egyptas stuorra fámuin ja bajiduvvon gieđain.”

10

Lihtuárka ja levilaččaid báhppavuohta

101

10,1
2 Mos 25,10–16
34,1–427č
Dalle Hearrá celkkii munnje: “Duddjo guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, ja goarkŋo mu lusa várrái. Daga maiddái árkka muoras. 2
10,2
2 Mos 25,1621
Távvaliidda mun čálán seammá sániid mat ledje dain távvaliin maid don cuvkejit. Bija távvaliid dasto árkii.” 3
10,3
2 Mos 34,4
1 Gon 8,9
10,3 akasiamuoras akasiamuorra.Mun dahken árkka akasiamuoras ja duddjojin guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, ja gorgŋon várrái távvalat gieđas. 4Hearrá čálii távvaliidda seammá sániid go ovddit hávege, dan logi báhkkoma maid son gulahii didjiide dola siste, go dii leiddet čoahkis vári vuolde. Hearrá attii távvaliid munnje, 5
10,5
2 Mos 40,20
ja mun njidjen váris. De mun bidjen távvaliid árkii maid ledjen dahkan, nugo Hearrá lei mu gohččon, ja das dat dasto adnojuvvojit.

6

10,6
4 Mos 20,28
33,31–39
10,6 Mosera dás Horvárri, gosa Aron jámii. Vrd. 4 Mos 20,22–29.Israellaččat vulge johtui Beerot Bene-Jaakanis ja bohte Moserai. Dohko Aron jámii, ja dohko son hávdáduvvui. Báhppan Arona maŋŋil šattai su bárdni Elasar. 7Moseras álbmot manai Gudgodai ja Gudgodas Jotbatai, eatnamii gos leat ollu jogažat.

8

10,8
2 Mos 32,25–29
4 Mos 3,5–10
4,15
6,22–27
Daid áiggiid Hearrá čulddii Levi čeardda guoddit lihtuárkka, čuožžut Hearrá muođuid ovddas, bálvalit su ja buressivdnidit álbmoga su nammii, nugo sii ain dahket. 9
10,9
4 Mos 18,20–24
5 Mos 12,12
Sii eai ožžon oasi eaige opmodaga ovttas vieljaideasetguin. Hearrá ieš lea sin opmodat, nugo son lea lohpidan.

10

10,10
2 Mos 32,11–14
Mun orron váris seammá guhká go ovddit gearddege, njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija. Hearrá gulai mu maiddái dán háve ja lohpidii ahte ii duššat din. 11Hearrá celkkii munnje: “Vuolgge johtui ja jođit israellaččaid, vai sii besset váldit oapmineaset dan eatnama maid mun vuordnumiin lohpidin sin áhčiide addit sidjiide.”

Ráhkistehket Hearrá ja dollet su báhkkomiid

12

10,12
6,5Mi 6,8
Ja dál, Israel, maid Hearrá, du Ipmil, gáibida dus? Dušše dan ahte don balat Hearrás, Ipmilisttát, nu ahte álo vádjolat su geainnuid, ráhkistat su ja bálvalat Hearrá, Ipmilat, oppa váimmus ja oppa sielus 1310,13 Hearrá báhkkomiid ja lágaid dán oktavuođas čujuhuvvo láhkačoakkáldahkii 5 Mos 12–26.ja doalat Hearrá báhkkomiid ja lágaid, maid mun odne attán dutnje, vai dutnje geavvá bures. 14
10,14
1 Mos 14,1922
Sál 24,1
Hearrái, din Ipmilii, gullet albmi ja almmiid albmi, eanan ja buot mii das lea. 15Muhto dattetge Hearrá gessui aivvefal din áhčiide. Son ráhkistii sin, ja din, sin náli, son lea válljen iežas álbmogin buot álbmogiid gaskkas. 16
10,16
30,6
Jer 4,4
31,33
10,16 Birračuhppet … váimmodet >3 Mos 26,41.Birračuhppet dan dihte váimmodet ovdaliikki ja heitet nággáruššamis. 17
10,17
7,21
2 Muit 19,7
Job 34,19
Sál 89,79
Apd 10,34
1 Tim 6,15
Hearrá, din Ipmil, lea ipmiliid Ipmil ja hearráid Hearrá, stuorra Ipmil ja hirpmus sáŋgár gii ii geahča olbmo hápmái iige váldde duolgguid. 18
10,18
Sál 68,6
Son veahkeha oarbásiid ja leaskkaid oažžut vuoigatvuođa, son ráhkista vierrása ja biebmá ja bivttasta su. 19
10,19
2 Mos 22,21+
Maiddái dii galgabehtet ráhkistit vierrása, danne go dii ieža leiddet vierrásat Egyptas. 20
10,20
6,13+
Ballet Hearrás, Ipmilisttádet, bálvalehket su, lehket su lahka ja vurdnot su nammii. 21Son lea din rápmi, son lea din Ipmil. Dii lehpet iežadet čalmmiiguin oaidnán daid stuorra ja hirpmus daguid maid son lea dahkan din ovddas. 22
10,22
1 Mos 15,5
22,17
46,27
Dušše čiežalogis ledje din áhčit go sii manne Egyptii, muhto dál Hearrá, din Ipmil, lea dahkan din eatnagin nugo almmi násttit.

11

111Ráhkis danin Hearrá, Ipmilat, ja doala álelassii dan maid son lea gohččon, su mearrádusaid, lágaid ja báhkkomiid.

2Dihtet ahte mun in dál sártno din mánáide, danne go sii eai dovdda eaige leat oaidnán mo Hearrá, din Ipmil, bagadii din. Sii eai leat vásihan su stuorisvuođa ja su gievrras ja bajiduvvon gieđa fámu. 3

11,3
2 Mos 7–12
Sii eai leat oaidnán daid mearkkaid ja oavdduid maid son dagai Egyptas faraoi, Egypta gonagassii, ja oppa su eatnamii, 4
11,4
2 Mos 14,2527
eaige dan maid son dagai egyptalaččaid soahtevehkii, dan heasttaide ja soahtevovnnaide, go son divttii Ruksesmeara čáziid šávggihit sin ala go sii doarridedje din, ja duššadii sin agibeaivái. 5Sii eai leat oaidnán maid Hearrá dagai didjiide meahcis, ovdal go bođiidet deike, 6
11,6
4 Mos 16,31–35
dahje maid son dagai Datanii ja Abiramii, Rubena bártni Eliaba bártniide, go eanan rabastii njálmmis Israela álbmoga oaidnut ja njielastii sin ja sin bearrašiid ja gođiid ja buot heakkalaččaid sin fárus. 7
11,7
29,3
Dušše din čalmmit leat oaidnán buot daid stuorra daguid maid Hearrá lea dahkan. 8Dollet dan dihte oppa dán lága maid mun odne attán didjiide. Dalle dii šaddabehtet gievran ja oažžubehtet váldit oapmineattet dan eatnama gosa lehpet mannamin, 9
11,9
2 Mos 3,17
ja dalle dii beassabehtet eallit guhká dan eatnamis maid Hearrá vuordnumiin lohpidii addit din áhčiide ja sin nállái, eatnamis mas golgá mielki ja honnet.

1011,10 iežadet gieđaiguin Masorehtalaš teavsttas lea “julggiiguin”. Egyptas láktadedje eatnamiid dakkár vugiin ahte olbmot dulbme čáhcejuvllaid ja nu loktejedje čázi Nileanus.Eanan maid dii lehpet mannamin váldit oapmineattet ii leat nugo Egypta eanan gos dii vulggiidet. Doppe dii gárttaidet iežadet gieđaiguin láktadit eatnama nugo urttasgárddi. 11Muhto dan eatnamis maid mannabehtet váldit oapmineattet, leat várit ja leagit, ja doppe almmi arvvit čáhccejit eatnama. 12Dat lea eanan mas Hearrá, din Ipmil, atná fuola; son áimmahuššá dan álo, jagi álggus gitta jagi lohppii.

13

11,13–17
3 Mos 26,3–46
5 Mos 28
1 Gon 17
Jos dii doallabehtet Hearrá báhkkomiid, maid mun attán didjiide odne, nu ahte ráhkistehpet Hearrá, din Ipmila, ja bálvalehpet su oppa váimmus ja oppa sielus, 14
11,14
Jer 5,24
Joel 2,23č
de son addá din eatnamii rivttes áigái čakčaarvvi ja giđđaarvvi, ja dii beassabehtet rádjat iežadet gortni, viinni ja oljju. 15Son addá din omiide rási guohtut, ja dii beassabehtet borrat gallás. 16Muhto váruhehket fillehallamis, nu ahte jorralehpet ja rohkadallabehtet eará ipmiliid ja bálvalehpet daid. 17Dalle Hearrá moaráhuvvá didjiide ja dahppá almmi, nu ahte ii arvve iige eanan atte šattu, ja dalle dii duššabehtet johtilit dan buori eatnamis maid Hearrá addá didjiide.

18

11,18–21
6,6–9
Sát 6,21–23
Dáid mu sániid dii galgabehtet oahppat ja muitit. Čatnet daid mearkan gihtii ja atnet daid mearkan gállus. 19Oahpahehket daid mánáidasadet, sárdnot daid go čohkkábehtet ruovttus ja go vázzibehtet olgun, go veallánehpet ja go lihkkabehtet. 20Čállet daid viesuideattet uksastoalppuide ja gávpogiiddádet poarttaide. 21Dalle dii ja din mánát oažžubehtet eallit guhká dan eatnamis maid Hearrá vuordnumiin lohpidii addit din áhčiide nu guhkes áigái, go albmi allána eatnama badjel.

22Jos dii oskkáldasat doallabehtet oppa dan lága maid Hearrá addá didjiide, jos dii ráhkistehpet Hearrá, Ipmileattet, vádjolehpet álo su geainnuid ja lehpet su lahka, 23

11,23
7,1
de son ádjá din ovddas álbmogiid mat leat stuoribut ja gievrrabut go dii. 24
11,24
4 Mos 34,2–12
Jos 1,3č
Juohke báiki gosa dii duolmmastehpet, gullá didjiide. Din eanan ollá luli meahcis Libanonii ja Eufrateanus oarjemerrii. 25
11,25
2 Mos 23,27
Ii oktage biđe dis. Hearrá, din Ipmil, diktá hirpma ja balu din dihte boahtit oppa dan eatnamii gosa dii boahtibehtet, nugo son lea lohpidan.

Buressivdnádus ja garuhus

26

11,26
Kap.
Mun divttán din dál válljet buressivdnádusa dahje garuhusa. 27
11,27
28,2–14
Dii oažžubehtet buressivdnádusa jos jeagadehpet Hearrá, din Ipmila, báhkkomiid, maid mun odne attán didjiide, 28
11,28
28,15–68
30,17č
muhto garuhusa jos ehpet jeagat Hearrá, din Ipmila, báhkkomiid, ja gáidabehtet dan geainnus maid mun odne gohčun din vádjolit, ja bálvalehpet eará ipmiliid maid ehpet dovdda.

29

11,29
27,12–26
Jos 8,33č
Go Hearrá, din Ipmil, doalvu din dan eatnamii maid lehpet mannamin váldit oapmineattet, de dii galgabehtet gulahit buressivdnádusa Garisimváris ja garuhusa Ebalváris. 30
11,30
1 Mos 12,6
11,30 Gilgal ii leat Gilgal Jordanleagis (>Jos 4,19), muhto báiki Sikema lahka (>1 Mos 12,6).Diihan diehtibehtet ahte dat várit leat Jordana oarjjabeale geainnu duohken Gilgala lahka More áikkaid guoras eatnamis mii gullá daidda kanaanlaččaide geat ásset Jordanleagis.

31Mannet dál Jordana rastá dan eatnamii maid Hearrá, din Ipmil, addá didjiide, ja váldet dan oapmineattet. Go dii lehpet váldán dan ja ássabehtet doppe, 32de galgabehtet doallat oskkáldasat buot daid lágaid ja njuolggadusaid maid mun odne attán didjiide.