Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

Moses muittuha Ipmila lohpádusas

111,1 Araba duolbadas gos Jordaneatnu ja Jápmamearra leat.Dát lea maid Moses sártnui Israela álbmogii meahcis Jordana nuorttabealde, Araba meahcis Sufa lahka, Parana ja Tofela, Labana, Haserota ja Di-Sahaba guovlluin. 21,2 Horeb >2 Mos 3,1.Horebis leat oktanuppelohkái beaivása Kadeš Barneai dan geainnu mii manná Seirvári badjel. 31,3 Njealljelogát jagi maŋŋil go Israela álbmot vulggii Egyptas. Vrd. 2,7; 4 Mos 14,33.Njealljelogát jagi oktanuppelogát mánu vuosttaš beaivvi Moses sártnui israellaččaide buot maid Hearrá lei gohččon su sárdnut. 4

1,4
4 Mos 21,23č3335
Moses lei dalle časkán Sihona, amorlaččaid gonagasa, gii ásai Hešbonis, ja Edrei guoras Oga, Bašana gonagasa, gii ásai Aštarotis. 5Moaba eatnamis, Jordana nuorttabealde, Moses riemai oahpahit dán lága. Son celkkii:

6

1,6
2 Mos 19,1
4 Mos 10,11
Hearrá, min Ipmil, celkkii midjiide Horebváris: “Dii lehpet doarvái guhká orron dán várreguoras. 7
1,7
1 Mos 15,18
Vulget dál johtui ja mannet amorlaččaid váriide ja sin ránnjáálbmogiid lusa Jordanleahkái, várreeatnamii, Vuolleeatnamii, Negevii ja mearragáddái. Mannet kanaanlaččaid eatnamii, Libanonii ja gitta stuorra eanu, Eufrateanu, rádjái. 8
1,8
1 Mos 12,7
1,8 áhčiide áhčči.Dán eatnama mun attán dál didjiide. Mannet váldit oapmineattet dan eatnama maid mun vuordnumiin lohpidin addit din áhčiide Abrahamii, Isakii ja Jakobii ja sin nállái.”

9

1,9
2 Mos 18,13eč
Dalle mun celken didjiide: “Mun in veaje okto guoddit din. 10
1,10
1 Mos 15,5
22,17
5 Mos 10,22
Hearrá, din Ipmil, lea dahkan din eatnagin, nu ahte dál dii lehpet seammá ollu go násttit almmis. 11Vare Hearrá, din áhčiid Ipmil, dagašii din vel duhát geardde eanebun ja buressivdnidivččii din, nugo son lea lohpidan. 12Muhto mo mun veaján guoddit dan noađi, buot dan váivvi maid dii ja din riiddut dagahit munnje? 13Válljejehket viissis, jierpmálaš ja hárjánan olbmáid guđege čearddas, de mun bijan sin din jođiheaddjin.” 14Dii vástideiddet: “Du evttohus lea buorre.” 15Dalle mun válden din čearddaid njunušolbmáid, viissis ja hárjánan olbmáid, ja bidjen sin din jođiheaddjin duháha, čuohtása, vihttalohkása ja lohkása oaivámužžan ja din čearddaid hoavdan.

16

1,16
16,18č
Dalle mun gohččon din duopmáriid ná: “Guldalehket vieljaideattet ja dubmejehket riekta sin gaskkas, ja maiddái din álbmoga olbmo ja vierrása gaskkas. 17
1,17
2 Mos 18,22
2 Muit 19,6
Sát 24,23
Joh 7,24
Allet geahča olbmo hápmái go dubmebehtet, muhto guldalehket ovtta ládje sihke smávváid ja stuorráid. Allet bala olbmos, danin go duopmu gullá Ipmilii. Jos ášši lea didjiide ilá váttis, de buktet dan munnje, vai mun beasan gullat dan.”

18Dalle mun maid rávvejin din buot áššiin maid dii galggaidet dahkat.

Moses vuolggaha iskkadeddjiid eatnamii

19

1,19–25
4 Mos 13–14
De mii vulggiimet johtui Horebis ja jođiimet oppa dan stuorra ja hirbmatlaš meahci čađa, maid dii ieža lehpet oaidnán. Mii manaimet amorlaččaid váriid guvlui, nugo Hearrá, min Ipmil, lei min gohččon, ja bođiimet Kadeš Barneai. 20Doppe mun celken didjiide: “Dii lehpet dál boahtán amorlaččaid váriide maid Hearrá, min Ipmil, addá midjiide. 21Hearrá, din Ipmil, lea addán dán eatnama didjiide. Mannet váldit dan oapmineattet, nugo Hearrá, din áhčiid Ipmil, lea cealkán. Allet bala alletge suorgan.”

22Muhto dii bođiidet mu lusa ja dajaidet: “Mii vuolggahit muhtun olbmáid iskkadit eatnama ja čielggadit guđe geainnu mii galgat mannat ja maidda gávpogiidda mii boahtit.” 23Dat evttohus orui mu mielas buorre, ja mun válden din gaskkas guoktenuppelohkái olbmá, ovtta guđege čearddas. 24Sii vulge váriide, bohte Eškolleahkái ja iskkadedje eatnama. 25Sii válde veaháš dan eatnama šaddosiid, bukte daid midjiide ja muitaledje: “Eanan maid Hearrá, min Ipmil, addá midjiide, lea buorre eanan.” 26Muhto dii ehpet dáhtton vuolgit dohko, muhto nággárušaidet gođiineattet Hearrá, din Ipmila, gohččuma vuostá 27ja dajaidet: “Hearrá vašuha min! Son lea buktán min Egyptas vai beassá addit min amorlaččaid gihtii ja duššadit min. 28

1,28
9,1č
Gosa mii leat mannamin? Min vieljat leat hearddohuhttán min, danin go sii muitaledje: Dat álbmot lea stuorit ja allašattogeabbo go mii, ja sin gávpogat leat stuorrát ja daid muvrrat ollet albmái. Sii ledje oaidnán doppe vel anaklaččaidge!”

29Dalle mun dadjen didjiide: “Allet suorgan alletge bala sis! 30

1,30
2 Mos 14,1425
Jos 10,1442
Hearrá, din Ipmil, manná din ovddas ja soahtá din beali, nugo dii ieža oinniidet su dahkamin Egyptas. 31
1,31
8,2–6
32,10–14
Ja meahcis dii oinniidet mo Hearrá, din Ipmil, guttii din nugo olmmái guoddá bártnis, oppa dan mátkki maid dii vádjoleiddet gitta dán báikki rádjái. 32Dattetge dii ehpet luohttán Hearrái, Ipmilasadet, 33
1,33
2 Mos 13,21č
4 Mos 10,33č
gii manai din ovddas ja ozai didjiide gohttenbáikkiid, čájehii didjiide geainnu dola siste ihkku ja balvva siste beaivet.”

34Go Hearrá gulai maid dii sártnuidet, de son moaráhuvai ja vuortnui: 35“Ii oktage dáin olbmáin, dán bahás buolvvas, beasa oaidnit dan buori eatnama maid mun vuordnumiin lohpidin addit din áhčiide, 36

1,36
4 Mos 14,21–2431
26,64č
ii oktage earret Kaleba, Jefunne bártni; son beassá oaidnit dan. Sutnje ja su bártniide mun attán dan eatnama maid su juolgi lea duolbman, dainna go son lei oskkáldas Hearrái.”

37

1,37
4 Mos 20,12
27,12–14
5 Mos 4,21
Hearrá moaráhuvai din dihte maiddái munnje. Son celkkii: “It donge beasa dohko. 38Muhto Josua, Nuna bárdni, du bálvaleaddji, beassá dohko. Roahkasmahte su, danin go son juogada eatnama árbin israellaččaide. 39
1,39
4 Mos 14,31
Din mánát geaid dii balaheiddet šaddat vašálačča sálašin, din bártnit geat eai vel dovdda buori eaige bahá, besset dan eatnamii. Sidjiide mun attán eatnama, ja sii váldet dan oapmineaset. 40Muhto dii galgabehtet dál jorgalit ruovttoluotta meahccái Ruksesmeara guvlui.”

41

1,41
4 Mos 14,39–45
Muhto dalle dii dajaidet munnje: “Mii leat suddudan Hearrá vuostá. Dál mii vuolgit soahtat, nugo Hearrá, min Ipmil, lea gohččon.” Ja dii buohkat válddiidet vearjjuideattet ja áigguidet vuolgit váriide jurdilkeahttá. 42Muhto Hearrá gohčui mu cealkit didjiide: “Dii ehpet oaččo vuolgit dohko soahtat, danne go mun in leat dinguin. Jos dii vuolgibehtet, de dii vuoittáhallabehtet vašálaččaidasadet.” 43Mun dadjen dan didjiide, muhto dii ehpet gullan. Dii nággárušaidet Hearrá gohččuma vuostá ja julggadeiddet vuolgit váriide. 44Dalle amorlaččat geat ásse dain váriin, fallehedje din. Sii doarridedje din, časke din Seiras ja ádje din mieđašeniid láhkái gitta Horma rádjái. 45Go dii máhcaidet, de dii čieruidet ja rohkadalaidet Hearrá, muhto Hearrá ii guldalan din iige beroštan din rohkadusain. 46Danin dii šattaidet orrut Kadešis nu guhká go oruidet.

2

Vádjoleapmi Edomis ja Moabis

21

2,1
4 Mos 14,25
21,4
5 Mos 1,40
Duop 11,18
Dasto mii jorgaleimmet ja vulggiimet meahci čađa Ruksesmeara guvlui, nugo Hearrá lei gohččon mu sárdnut. Mii vádjoleimmet guhká Seira várreeatnamiin, 2dassá go Hearrá celkkii munnje: 3“Dii lehpet guhká juo vádjolan dáin váriin. Jorgalehket dal davás guvlui! 4Cealkke álbmogii: Dii mannabehtet dál dan eatnama čađa mii gullá din vieljaide, Esau bártniide, geat ásset Seiras. Vaikko sii balletge dis, de váruhehket 5soahttámis singuin. Mun in atte didjiide sin eatnamis in juolgevuođu vearddege, danne go Seirvári mun lean addán opmodahkan Esaui. 6Borramuša maid borrabehtet, dii galgabehtet oastit, ja čázi maid juhkabehtet, dii galgabehtet máksit ruđain. 7
2,7
1,31
Hearrá, din Ipmil, lea buressivdnidan din buot das maid lehpet bargan, ja son lea atnán dis fuola go vádjoleiddet dán stuorra meahci čađa. Njealljelogi jagi Hearrá, din Ipmil, lea leamaš dinguin, iige dis leat váilon mihkkege.” 8
2,8
4 Mos 33,35
2,8 Eilat hápmangávpot Akabaluovttas; gč. 1 Gon 9,26.Nu mii manaimet vieljaideamet Esau bártniid gaskka Seiras ja Araba geainnu mii boahtá Eilatis ja Esjon-Geberis.

De mii jorgaleimmet Moaba meahci guvlui. 9

2,9
1 Mos 19,37
Hearrá celkkii munnje: “Allet fallet moablaččaid alletge soahttá singuin. Mun in atte sin eatnamis maidege didjiide opmodahkan, danne go mun lean addán Ara opmodahkan Lota nállái.

10

2,10
1,28
Doppe ásse dovle emlaččat, stuorra álbmot geat ledje seammá allašattogat go anaklaččat. 11Sii maid gohčoduvvojit refalažžan nugo anaklaččatge, muhto moablaččat gohčodit sin emlažžan. 12Seiras ásse dovle horilaččat, muhto esaulaččat ádje sin eret, duššadedje sin ja ásse dohko sin sadjái, nugo israellaččatge dahke iežaset eatnamis maid Hearrá lei addán sidjiide opmodahkan.

13

2,13
4 Mos 21,12
2,13 Seredjogaža Seredleagis. >4 Mos 21,12.Hearrá gohčui min rasttildit Seredjogaža, ja mii dagaimet nu.

14

2,14
1,35
Min vádjoleapmi dan rájes go vulggiimet Kadeš Barneas dan rádjái go rasttildeimmet Seredjogaža, bisttii golbmalogigávcci jagi. Dalle ledje buot dan buolvva soahteolbmát jápmán eaige lean šat siiddas, nugo Hearrá lei vurdnon. 15Hearrá giehta deaivvai sidjiide ja rohttii sin siiddas, dassážii go buohkat ledje jápmán.

16Go buot álbmoga soahteolbmát ledje jápmán, 17de Hearrá celkkii munnje: 18Go don dal manat Ara čađa, Moaba eatnama čađa, 19

2,19
1 Mos 19,38
de don lahkanat ammonlaččaide. Ale fallet sin alege hástte sin soahtat. Mun in atte dutnje maidege ammonlaččaid eatnamis, danne go mun lean addán dan opmodahkan Lota nállái.”

20Dat eanange adnojuvvo refalaččaid eanamin. Doppe ásse dovle refalaččat geaid ammonlaččat gohčodedje samsumlažžan. 21Sii ledje stuorra álbmot, ja sii ledje seammá allašattogat go anaklaččatge. Hearrá duššadii refalaččaid ja divttii ammonlaččaid ádjit sin eret ja váldit sin eatnama oapmineaset. 22Seammá ládje son lei meannudan esaulaččaiguin geat ásset Seiras, go son duššadii horilaččaid ja divttii esaulaččaid ádjit sin eret ja váldit oapmineaset eatnama gos sii ain ásset. 23Nu geavai avvilaččaidege geain ledje gilit gitta Gaza rádjái, muhto kaftorlaččat geat ledje boahtán Kaftoris, duššadedje sin ja válde sin eatnama oapmineaset.

24Hearrá celkkii; “Vulget dál johtui ja mannet Arnona johkaleagi rastá! Mun attán din gihtii amorlaš Sihona, Hešbona gonagasa, ja su eatnama. Soahttájehket suinna ja váldet su eatnama! 25Dán beaivvi rájes mun vuolggahan balu ja hirpma buot álbmogiidda almmi vuolde, nu ahte dat ballet ja doarggistit go gullet didjiide ságaid.”

Gonagas Sihon vuoittáhallá

26

2,26–37
4 Mos 21,21–25
Kedemota meahcis mun vuolggahin áirasiid doalvut Hešbona gonagassii Sihonii dán sága: 27“Ráfi dutnje! Suova min mannat iežat eatnama čađa. Mii johtit bálgá eatge spiehkkas olgeš eatge gurut beallái. 28Borramuša maid borrat mii oastit dus, ja čázi maid juhkat mii máksit dutnje ruđain. Mii dáhttut dušše mannat du eatnama čađa, 29nugo min suvve dahkat esaulaččat geat ásset Seiras ja moablaččat geat ásset Aras, vai mii beassat mannat Jordana rastá dan eatnamii maid Hearrá, min Ipmil, addá midjiide.”

30Muhto Sihon, Hešbona gonagas, ii suovvan min mannat iežas eatnama čađa, danne go Hearrá, din Ipmil, lei buoššudan Sihona vuoiŋŋa ja garradan su váimmu, vai beassá addit su din gihtii, nugo juo lea dáhpáhuvvan. 31Hearrá celkkii munnje: “Dál mun addigoađán Sihona ja su eatnama din gihtii. Soahttájehket ja váldet su eatnama oapmineattet!”

32

2,32
29,7
De Sihon bođii soahteveagainis Jahasii soahtat minguin. 33Hearrá, min Ipmil, attii su min gihtii, ja mii gottiimet su, su bártniid ja oppa su soahteveaga. 342,34 vihaheimmet … duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Dalle mii válddiimet maiddái buot su gávpogiid ja vihaheimmet buot daid olbmáid duššadeapmái, nu maiddái nissoniid ja mánáid. Mii eat diktán ovttage beassat báhtui. 35Muhto omiid ja dan maid leimmet rievidan gávpogiin, mii válddiimet soahtesálašin. 36Aroera rájes mii lea Arnonjohkaleagi ravddas, ja johkaleagi gávpoga rájes gitta Gileada rádjái ii oktage gávpot ceavzán min ovddas. Hearrá, min Ipmil, attii buot daid min gihtii.

37Dušše ammonlaččaid eatnama, oppa dan guovllu mii lea Jabboka johkaleagi guoras ja maiddái várreeatnama gávpogiid, dii divttiidet orrut ráfis, aiddo nugo Hearrá, min Ipmil, lei gohččon.