Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

Morašlávlla Israelii

51

5,1
Jer 9,17eč
Esek 19,1
5,1 morašlávlaga moraštanvierut.Gula dán sáni, Israela álbmot, morašlávlaga maid mun lávllun du hárrái:

25,2 Nieida Israel Álbmot govviduvvo nissonolmmožin. Profehta veardida Israela dás morašlávlaga jápmán olbmui.Nieida Israel lea gahččan,

ii son čuožžil šat eambbo.

Son veallá hilggohassan iežas eatnamis,

ii oktage čuoččáldahte su.

3Ná cealká Hearrá Ipmil Israela álbmogii:

Jos gávpogis vulget soahtái duhát olbmá,

de čuođis báhcet,

ja jos čuođis vulget,

de logis báhcet.

4

5,4
5 Mos 4,29Hos 10,12
Am 5,614
Ná cealká Hearrá Israela álbmogii:

Ohcet mu, de dii oažžubehtet eallit!

5

5,5
Hos 4,15Am 4,4
Allet vuolgge Betelii,

allet mana Gilgalii,

allet vádjol Beer Šebai!

Gilgalhan dolvojuvvo fáŋgavuhtii,

ja duššin šaddá Betel.

6

5,6
3,14
5,4+
5,6 Josefa eatnama masorehtalaš teavsttas lea “Josefa viesu”. Dat govvida dás dan logi davvičeardda.Ohcet Hearrá, de oažžubehtet eallit!

Muđui son falleha dollan

Josefa eatnama ja duššada dan,

ja Betel buollá, iige leat čáskadeaddji.

7

5,7
Jes 5,20
Am 6,12
5,7 máronin mirkošaddu mas lea rihča smáhkka. ▶ máron.Dii dahkabehtet rievtti máronin

ja suhppebehtet vuoigatvuođa eatnamii.

8

5,8
1 Mos 7,17
Job 9,9
38,31
Am 9,6
Son lea dahkan

Nieidagihpu ja Čuoiggaheddjiid.

Son nuppástuhttá seavdnjada iđidin

ja sevnnjodahttá beaivvi idjan.

Son rávká ábi čázi

ja golggaha dan eatnamii.

Hearrá lea su namma.

9Son diktá heavahusa

álddagastit ladni badjelii,

ja nana ladnige cuovkana.

10

5,10
Jes 29,21
5,10 dikkis Masorehtalaš teavsttas lea “poarttas”. Gávpotpoarta lei sadji gos sii dolle ráđđádallamiid ja čovde diggeáššiid. Vrd. Rut 4,1eč.Dii vašuhehpet dan gii

doarju rievtti dikkis,

ja fasttášehpet dan gii sárdnu duođa.

11

5,11
5 Mos 28,30č39
Am 4,1
Mi 6,14č
Sef 1,13
Dii duolbmabehtet váivvášiid

ja gáibidehpet sis gortni divadin.

Dan dihte didjiide geavvá ná:

Vaikko dii huksebehtet

viesuid čullojuvvon geađggis,

de dii ehpet oaččo ássat dain.

Vaikko dii gilvibehtet

hearvás viidnegárddiid,

de dii ehpet oaččo juhkat daid viinni.

12

5,12
2 Mos 23,6
Am 2,6č
Mun dovddan din ollu rihkkumiid

ja din eatnat suttuid.

Dii doarrádallabehtet vigihis olbmuid,

váldibehtet duolgguid

ja ádjibehtet gefiid dikkis.

13Dan dihte jierpmálaš

orru jávohaga dán áiggi,

dainna go dat lea bahás áigi.

14

5,14
Sál 34,15
97,10
Jes 1,16
Rom 12,9
Ohcet buori alletge bahá,

de dii oažžubehtet eallit!

Dalle Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea dinguin, nugo dii dadjabehtet.

155,15 Josefa >v. 6.Vašuhehket bahá ja ráhkistehket buori,

diktet rievtti ráđđet gávpotpoarttas!

Dalle Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea árbmugas Josefa bázahassii.

16

5,16
Jer 9,17č
Danne cealká Hearrá,

Almmiveagaid Ipmil, Hearrá:

Buot šiljuin gullojit váidalusat,

buot geainnuin olbmot čurvot:

“Vuoi, vuoi!”

Sii bovdejit morašdoaluide bealdobargiid,

rávket váidalusaide dakkáriid

geat máhttet lávlut morašlávlaga.

17Buot viidnegárddiin

gullo vuobaideapmi,

go mun manan ovdan din gaskkas,

cealká Hearrá.

18

5,18
Jes 13,6
Esek 30,3
Joel 1,15
2,1
3,19
Sef 1,14eč
Vuoi din geat áibbašehpet

Hearrá beaivvi!

Manin ávkin Hearrá beaivi lea didjiide?

Dat buktá seavdnjadasa, ii čuovgga –

19

5,19
Jer 48,44
Am 9,3
dego dalle go olmmái

báhtara ledjonis,

muhto su ovddal boahtá guovža,

ja go son boahtá ruoktot ja dorje seaidnái,

de son gáskkáhallá gearbmašii.

20

5,20
Sef 1,15
Almma Hearrá beaivi lea seavdnjat

iige čuovgat,

moskuvuohta mas ii leat ii suotnjarašge?

21

5,21
Jes 1,11eč
Jer 6,20
Mun vašuhan din ávvudemiid,

mun fasttášan daid,

din ávvučoakkalmasaid mun in gierdda.

22

5,22
Sál 51,18
Jer 14,12
Hos 8,13
Go dii oaffaruššabehtet munnje

boaldinoaffariid ja borramušoaffariid,

de mun in váldde daid vuostá,

din buoiddes gálbbebiergooaffariidda

mun in geahča.

23Gáidat mus lávlagiiddát šláma!

Mun in dáhto gullat du hárppaid čuojaheami.

24Muhto golggiidehkos vuoigatvuohta

dego čáhci,

vanhurskkisvuohta dego

álelassii golgi jogaš.

25

5,25–27
Apd 7,42č
Buvttiidetgo dii munnje

njuovvanoaffariid ja borramušoaffariid

meahcis dan njealljelogi jagi,

Israela álbmot?

265,26 Sakkut, Kevan assyrialaš ja babylonialaš ipmilnamat, dás násteipmil Ninib (Saturn).Ehpet, muhto dii guttiidet

ipmilgovaideattet,

Sakkuta, din gonagasa,

ja Kevana, din ipmilnástti,

maid leiddet dahkan alcceseattet.

275,27 dobbelii Damaskusa Assur.Mun doalvvun din fáŋgavuhtii

dobbelii Damaskusa, cealká Hearrá.

Almmiveagaid Ipmil lea su namma.

6

Goargadis eallima duopmu

61

6,1
5 Mos 33,29
2 Sam 7,23
Jes 28,1eč
Vuoi Siona oadjebasaid

ja Samariavári moraškeahtes olbmuid,

daid álbmoga allanálagiid

geaid beallái israellaččat jorgalit!

26,2 Kalne, Hamat >Jes 10,9.Mannet Kalnei ja gehččet dan vuorbbi,

mannet doppe stuorra Hamatii,

njidjet vuolás filistalaččaid Gatii:

Lehpetgo dii buorebut go duot riikkat,

leago din eanan stuorit go sin eanan?

3

6,3
9,10
Dii ádjibehtet guhkás

lihkuhisvuođa beaivvi

ja lágidehpet alcceseattet

veahkaválddálaš stivrejumi.

4

6,4
3,1215
Dii velohallabehtet

elefántabátnebeaŋkkaineattet

ja raŋgájehpet iežadet divánain.

Dii borrabehtet lábbáid sávzaealus

ja buoiduduvvon gálbbiid oapmeáiddis.

5

6,5
Jes 5,12
Dii báhcahaddabehtet hárpasuonaid

ja diktebehtet lávlagiid

dego mii Davidiid.

66,6 Josef >5,6.Dii juhkabehtet viinni oaffarlihtiin

ja vuoidabehtet iežaideattet

buoremus oljjuin,

muhto ehpet moraš Josefa vahága.

7Dan dihte dii šaddabehtet vádjolit

fáŋgajoavkku njunnošis.

Dalle juhkanguimmežiid gadja lea nohkan.

8

6,8
8,7
Hebr 6,13
Hearrá Ipmil lea vurdnon iežas bokte:

Mun fasttášan Jakoba čeavláivuođa,

mun vašuhan su ladniid.

Mun hilggun gávpoga ja buot mii das lea.

9Jos dalle logis báhcet heggii ovttahat vissui, de siige jápmet. 10Dušše muhtumat báhcet ja guddet jábmiid olggos viesus. Ja jos muhtun jearrá das gii lea viesu siskkimus loavkkus: “Velágo dieppe lea oktage?” De nubbi vástida: “Ii oktage.” Dalle son várre: “Jaska! Hearrá nama ii oaččo cealkit.”

11Ja dál Hearrá gohčču:

Stuorra viessu časkojuvvo moallun

ja unna visoš čievran.

12

6,12
5,7+
6,12 máronin mirkošaddu mas lea rihča smáhkka. ▶ máron.Ruhttetgoson heasttat ceakkobávttiid,

jorgugoson oktage vuovssáiguin meara?

Muhto dii dahkabehtet rievtti mirkon

ja vanhurskkisvuođa šaddosa máronin.

136,13 Lo-Debar, Karnajim gávpogat Nuorta-Jordaneatnamis, maid Israel lei váldán aramealaččain. Dás lea maid sátnestoahkan hebreagiel namaid gaskkas: “ii mihkkege” ja “čoarvvit” (fápmu).Dii illudehpet Lo-Debarii

ja dadjabehtet:

“Almma mii válddiimet Karnajima

iežamet givrodagain?”

14

6,14
2 Gon 14,25
6,14 Lebo-Hamat >4 Mos 13,21. Arabajogaš leagis Jápmameara davágeahčen.Muhto dál, israellaččat, cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Mun čuoččáldahtán din vašálažžan álbmoga mii áŧesta din Lebo-Hamata rájes gitta Arabajogaža rádjái.

7

Golbma oainnáhusa

71

7,1
Joel 1,1eč
7,1 rahttá … rásseláddjema maŋŋil Vuosttaš rahtá giđđat sáhtii gonagas váldit soahteheasttaidasas. Danin eanandolliide lei deaŧalaš ahte maŋŋil šattai eambbo rássi.Hearrá Ipmil oainnihii munnje dán oainnáhusa: Son sivdnidii rásselohkkomoađi aiddo go rahttá bohciidišgođii gonagasa rásseláddjema maŋŋil. 2Go rásselohkut ledje geargan borramis buot eatnama rásiid, de mun dadjen: “Atte juo ándagassii, Hearrá Ipmil! Mo sáhttá Jakob ceavzit, sonhan lea nu uhcci?” 3
7,3
2 Mos 32,1214
Jer 18,810
Joel 2,14
Jona 3,10
4,2
Dalle Hearrá gáđai ja celkkii: “Dát ii dáhpáhuva.”

4Hearrá Ipmil oainnihii munnje dán oainnáhusa: Son rávkkai dollaarvvi, ja go dat lei loahpahan stuorra čiekŋalasa ja lei borramin bealdoeatnama, 5

7,5
4 Mos 11,2
de mun dadjen: “Heaitte juo eret, Hearrá Ipmil! Mo sáhttá Jakob ceavzit, sonhan lea nu uhcci?” 6Dalle Hearrá gáđai ja celkkii: “Ii dátge dáhpáhuva.”

7Hearrá Ipmil oainnihii munnje dán oainnáhusa: Son lei čuožžumin muvrra alde ladjoloadda gieđas. 8

7,8
2 Gon 21,13
Jes 34,11
Son celkkii munnje: “Amos, maid don oainnát?” Mun vástidin: “Ladjoloatta.” Dalle Hearrá celkkii: “Mun geahččalan ladjoloattain álbmogan Israela. Mun in dáhto šat árkkálmastit dan.

9

7,9
2 Gon 17,21eč
23,15
Hos 10,8
Isaka oaffardievát duššaduvvojit,

Israela bassibáikkit báhcet ávdimin,

ja Jeroboama soga vuostá

mun lokten miehki.”

Amos ja báhppa Amasja

10

7,10
Jer 38,4
Am 1,1
7,10 Jeroboam dán oktavuođas gonagas Jeroboam II. Betela báhppa Amasja vuolggahii Jeroboamii, Israela gonagassii, sáni: “Amos lea ráhkadeamen lihtu du vuostá israellaččaid gaskkas. Eanan ii gierdda su ságaid. 11
7,11
4,2č
5,527
6,7
7,9
Amos lea cealkán:

Jeroboam jápmá miehkkái,

ja Israel dolvojuvvo eret eatnamisttis.”

12Amasja dajai Amosii: “Oaidni, mana geidnosat, vuolgge Judai! Bora doppe láibbát, profehtastala doppe. 13Muhto Betelis don it oaččo šat profehtastallat, danne go dát lea gonagasa bassibáiki ja riikka tempel.” 14

7,14
1 Sam 9,9
1 Gon 22,6
2 Gon 2,3eč
Amos dajai Amasjai: “Mun in leat profehta inge profehta máhttájeaddji muhto oapmegeahčči, ja mun šaddadan meahccefiikoniid. 15
7,15
2 Sam 7,8
Muhto Hearrá válddii mu sávzaealu luhtte ja celkkii munnje: Mana profehtastallat mu álbmoga Israela vuostá. 16
7,16
Mi 2,6
7,16 Isaka soga dás Davviriika.Ja dál, gula Hearrá sáni! Don dajat: ‘Ale profehtastala Israela vuostá, ale sárdnit Isaka soga vuostá!’ 177,17 jámát buhtismeahttun eatnamii Israela olggobeallái.Dan dihte Hearrá cealká:

Du áhkká šaddá fuorrán dán gávpogii,

du bártnit ja nieiddat gahččet miehkkái,

ja du eanan juogaduvvo mihttobáttiin.

Don ieš jámát buhtismeahttun eatnamii,

ja Israel dolvojuvvo eret iežat eatnamis.”