Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

Válljejupmi ja ovddasvástádus

31Gullet maid Hearrá sárdnu

didjiide, israellaččat,

oppa dan álbmogii maid son

buvttii Egyptas:

2

3,2
2 Mos 19,5č
5 Mos 7,6eč
Dušše din mun lean váldán oapminan

buot eatnama álbmogiin.

Dan dihte mun bijan din vástidit

buot suttuineattet.

3Vázzetgo guokte olbmo fárrolagaid

muđui go leaba soahpan

goabbat guimmiineaskka?

4Čeargugo ledjon vuovddis

muđui go das lea sálaš?

Harrágo nuorra ledjon biejustis

muđui go lea goddán juoga maid?

5Čákŋágo loddi gillii

muđui go giella lea biddjojuvvon dan ovdii?

Rohttašuvvágo giella eatnamis

muđui go dat darvviha juoga maid?

6

3,6
Jes 31,2
45,7
Váid 3,38
Mi 1,12
3,6 lihkuhisvuohta Gč. Jes 45,7.Čuodjágo dorve gávpogis,

eaige olbmot suorgan?

Dáhpáhuvvágo gávpogis lihkuhisvuohta

muđui go Hearrá lea dan dahkan?

7

3,7
Alm 1,1
Hearrá Ipmil ii daga maidege

almmá almmutkeahttá dan

bálvaleddjiidasas profehtaide.

8

3,8
Jer 20,7
Go ledjon čeargu, gii ii balláše?

Go Hearrá Ipmil sárdnu,

gii ii profehtastalaše?

Samaria duopmu

9

3,9
4,1
6,1
8,14
Gulahehket Ašdoda ja Egypta ladniin:

Čoagganehket Samaria váriide,

gehččet makkár moivi gávpogis lea,

mo olbmot sordojuvvojit das!

10

3,10
Esek 45,9
Eai sii ipmir dahkat dan mii lea riekta,

cealká Hearrá,

dat geat lánejit ladniidasaset

veahkaválddi ja rievvosállaša.

11Danin Hearrá Ipmil cealká:

Vašálaš bahkke du eatnamii,

gaikkoda du ladniid,

du šloahtat rieviduvvojit.

12Ná cealká Hearrá:

Nugo guođoheaddji gádju

ledjona njálmmis

guokte juolggi dahje bealljegeaži,

nu gáddjojuvvojit israellaččatge,

dat geat čohkohallet

beaŋkačiegas Samarias

ja liidnebolstariid alde Damaskusis.

13Gullet, várrejehket Jakoba soga,

cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil.

14

3,14
2 Gon 23,15
3,14 Betel deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš Davviriikka lulágeahčen. >1 Gon 12,29. Áltárčoarvvit áltárčoarvi.Dan beaivvi go mun ráŋggáštan Israela

dain suttuin maid sii leat dahkan,

de dalle mun divttán maid ráŋggáštusa

deaividit Betela áltáriid:

Áltárčoarvvit čuolastuvvojit eret

ja gahččet eatnamii.

15

3,15
6,411
3,15 Elefántabátneviesut jábálaš olbmuid viesut, čiŋahuvvon divrras elefánttabániiguin. Elefántabániid bázahusat leat gávdnon Samarias.Mun cuvken sihke dálveviesu

ja geasseviesu.

Elefántabátneviesut billistuvvojit,

ja stuorra visttit šaddet čievran,

cealká Hearrá.

4

41

4,1
Jes 3,16eč
4,1 Bašana gusat Bašan, Gennesaretjávrri nuorttadavábealde, lei beakkán buriid guohtumiiddis geažil.Gullet dán, dii Bašana gusat

geat ássabehtet Samaria váris!

Dii soardibehtet gefiid

ja duolbmabehtet váivvášiid.

Dii dadjabehtet boatnjáidasadet:

“Buvtte juhkamuša!”

2Hearrá Ipmil lea vurdnon

bassivuođas bokte:

Didjiide boahtá beaivi

goas dii gessojuvvobehtet eret rohkiiguin,

din maŋimuš bázahas áŋkoriiguin.

3Dii buohkat šaddabehtet

mannat olggos muvraráhkanráigge,

dii áddjojuvvobehtet Hermona guvlui,

cealká Hearrá.

Ráhkkan gávnnadit Ipmiliinnat

44,4 Betel >3,14. Gilgal gávpot Jordanleagis, deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19.Mannet Betelii ja suddudehket,

mannet Gilgalii ja suddudehket

vel eambbo!

Buktet oaffariiddádet iđedis,

logádasaideattet basiid goalmmát beaivvi!

5

4,5
3 Mos 7,11eč
Boldet suvruduvvon láibbi giittusoaffarin,

gulahehket jitnosit eaktodáhtolaš

attáldagaideattet!

Nuhan dii dáhttubehtet, israellaččat,

cealká Hearrá Ipmil.

6Mun dikten din vázzit guoros čovjjiid

buot gávpogiinnádet,

juohke sajis almmá láibbi haga.

Muhto dii ehpet máhccan mu lusa,

cealká Hearrá.

7

4,7
1 Gon 17,1
Jer 14,3č
Mun doalahin dis arvvi

go ain ledje golbma mánu ládjui.

Mun dikten arvit ovtta gávpogii,

nubbáigis in.

Okta eananbihttá oaččui arvvi,

muhto nubbi mii ii ožžon, goikkai.

8Guovtti, golmma gávpogis olbmot suibo

ovttahat gávpogii juhkat čázi,

muhto eai almmatge čáskadan goikku.

Muhto dii ehpet máhccan mu lusa,

cealká Hearrá.

9

4,9
5 Mos 28,22
Joel 1,4eč
Hag 1,11
2,17
4,9 guorbamiin ja ástamiin šaddodávddat.Mun časken guorbamiin

ja ástamiin din gortni,

mun goikadin din gilvvagárddiid

ja viidnegárddiid,

ja rásselohkut borre din

fiikonmuoraid ja oliivamuoraid.

Muhto dii ehpet máhccan mu lusa,

cealká Hearrá.

10

4,10
2 Mos 9,3eč
Mun vuolggahin din vuostá

rohttudávdda

nugo mun vuolggahin dan Egypta vuostá,

mun godden din nuorra olbmáid mihkiin

ja adden din heasttaid soahtesálašin.

Mun dikten din soahtesiidda

liikahája badjánit din iežadet njunnái.

Muhto dii ehpet máhccan mu lusa,

cealká Hearrá.

11

4,11
1 Mos 19,24č
Mun vuolggahin didjiide

heavu dego dalle go Sodoma ja Gomorra

heavahuvvojedje,

dii leiddet dego dolas rohttejuvvon ráddi.

Muhto dii ehpet máhccan mu lusa,

cealká Hearrá.

12

4,12
2,13eč
3,11č
4,2č
Dan dihte, Israel,

mun divttán garuhusa deaivat dutnje.

Ja danin go mun dagan dan dutnje,

de ráhkkan, Israel, gávnnadit Ipmiliinnát!

13

4,13
5,8
Geahča,

son lea hábmen váriid ja sivdnidan biekka.

Son almmuha olbmui áigumušaidis.

Son dahká seavdnjada iđitroađđin

ja manná eatnama alážiid badjel.

Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lea su namma.

5

Morašlávlla Israelii

51

5,1
Jer 9,17eč
Esek 19,1
5,1 morašlávlaga moraštanvierut.Gula dán sáni, Israela álbmot, morašlávlaga maid mun lávllun du hárrái:

25,2 Nieida Israel Álbmot govviduvvo nissonolmmožin. Profehta veardida Israela dás morašlávlaga jápmán olbmui.Nieida Israel lea gahččan,

ii son čuožžil šat eambbo.

Son veallá hilggohassan iežas eatnamis,

ii oktage čuoččáldahte su.

3Ná cealká Hearrá Ipmil Israela álbmogii:

Jos gávpogis vulget soahtái duhát olbmá,

de čuođis báhcet,

ja jos čuođis vulget,

de logis báhcet.

4

5,4
5 Mos 4,29Hos 10,12
Am 5,614
Ná cealká Hearrá Israela álbmogii:

Ohcet mu, de dii oažžubehtet eallit!

5

5,5
Hos 4,15Am 4,4
Allet vuolgge Betelii,

allet mana Gilgalii,

allet vádjol Beer Šebai!

Gilgalhan dolvojuvvo fáŋgavuhtii,

ja duššin šaddá Betel.

6

5,6
3,14
5,4+
5,6 Josefa eatnama masorehtalaš teavsttas lea “Josefa viesu”. Dat govvida dás dan logi davvičeardda.Ohcet Hearrá, de oažžubehtet eallit!

Muđui son falleha dollan

Josefa eatnama ja duššada dan,

ja Betel buollá, iige leat čáskadeaddji.

7

5,7
Jes 5,20
Am 6,12
5,7 máronin mirkošaddu mas lea rihča smáhkka. ▶ máron.Dii dahkabehtet rievtti máronin

ja suhppebehtet vuoigatvuođa eatnamii.

8

5,8
1 Mos 7,17
Job 9,9
38,31
Am 9,6
Son lea dahkan

Nieidagihpu ja Čuoiggaheddjiid.

Son nuppástuhttá seavdnjada iđidin

ja sevnnjodahttá beaivvi idjan.

Son rávká ábi čázi

ja golggaha dan eatnamii.

Hearrá lea su namma.

9Son diktá heavahusa

álddagastit ladni badjelii,

ja nana ladnige cuovkana.

10

5,10
Jes 29,21
5,10 dikkis Masorehtalaš teavsttas lea “poarttas”. Gávpotpoarta lei sadji gos sii dolle ráđđádallamiid ja čovde diggeáššiid. Vrd. Rut 4,1eč.Dii vašuhehpet dan gii

doarju rievtti dikkis,

ja fasttášehpet dan gii sárdnu duođa.

11

5,11
5 Mos 28,30č39
Am 4,1
Mi 6,14č
Sef 1,13
Dii duolbmabehtet váivvášiid

ja gáibidehpet sis gortni divadin.

Dan dihte didjiide geavvá ná:

Vaikko dii huksebehtet

viesuid čullojuvvon geađggis,

de dii ehpet oaččo ássat dain.

Vaikko dii gilvibehtet

hearvás viidnegárddiid,

de dii ehpet oaččo juhkat daid viinni.

12

5,12
2 Mos 23,6
Am 2,6č
Mun dovddan din ollu rihkkumiid

ja din eatnat suttuid.

Dii doarrádallabehtet vigihis olbmuid,

váldibehtet duolgguid

ja ádjibehtet gefiid dikkis.

13Dan dihte jierpmálaš

orru jávohaga dán áiggi,

dainna go dat lea bahás áigi.

14

5,14
Sál 34,15
97,10
Jes 1,16
Rom 12,9
Ohcet buori alletge bahá,

de dii oažžubehtet eallit!

Dalle Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea dinguin, nugo dii dadjabehtet.

155,15 Josefa >v. 6.Vašuhehket bahá ja ráhkistehket buori,

diktet rievtti ráđđet gávpotpoarttas!

Dalle Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

lea árbmugas Josefa bázahassii.

16

5,16
Jer 9,17č
Danne cealká Hearrá,

Almmiveagaid Ipmil, Hearrá:

Buot šiljuin gullojit váidalusat,

buot geainnuin olbmot čurvot:

“Vuoi, vuoi!”

Sii bovdejit morašdoaluide bealdobargiid,

rávket váidalusaide dakkáriid

geat máhttet lávlut morašlávlaga.

17Buot viidnegárddiin

gullo vuobaideapmi,

go mun manan ovdan din gaskkas,

cealká Hearrá.

18

5,18
Jes 13,6
Esek 30,3
Joel 1,15
2,1
3,19
Sef 1,14eč
Vuoi din geat áibbašehpet

Hearrá beaivvi!

Manin ávkin Hearrá beaivi lea didjiide?

Dat buktá seavdnjadasa, ii čuovgga –

19

5,19
Jer 48,44
Am 9,3
dego dalle go olmmái

báhtara ledjonis,

muhto su ovddal boahtá guovža,

ja go son boahtá ruoktot ja dorje seaidnái,

de son gáskkáhallá gearbmašii.

20

5,20
Sef 1,15
Almma Hearrá beaivi lea seavdnjat

iige čuovgat,

moskuvuohta mas ii leat ii suotnjarašge?

21

5,21
Jes 1,11eč
Jer 6,20
Mun vašuhan din ávvudemiid,

mun fasttášan daid,

din ávvučoakkalmasaid mun in gierdda.

22

5,22
Sál 51,18
Jer 14,12
Hos 8,13
Go dii oaffaruššabehtet munnje

boaldinoaffariid ja borramušoaffariid,

de mun in váldde daid vuostá,

din buoiddes gálbbebiergooaffariidda

mun in geahča.

23Gáidat mus lávlagiiddát šláma!

Mun in dáhto gullat du hárppaid čuojaheami.

24Muhto golggiidehkos vuoigatvuohta

dego čáhci,

vanhurskkisvuohta dego

álelassii golgi jogaš.

25

5,25–27
Apd 7,42č
Buvttiidetgo dii munnje

njuovvanoaffariid ja borramušoaffariid

meahcis dan njealljelogi jagi,

Israela álbmot?

265,26 Sakkut, Kevan assyrialaš ja babylonialaš ipmilnamat, dás násteipmil Ninib (Saturn).Ehpet, muhto dii guttiidet

ipmilgovaideattet,

Sakkuta, din gonagasa,

ja Kevana, din ipmilnástti,

maid leiddet dahkan alcceseattet.

275,27 dobbelii Damaskusa Assur.Mun doalvvun din fáŋgavuhtii

dobbelii Damaskusa, cealká Hearrá.

Almmiveagaid Ipmil lea su namma.