Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
23

231

23,1
24,16
Paulus geahčai ráđđái ja dajai: “Vieljažiiddán! Gitta dán beaivvi rádjái mun lean vádjolan Ipmila ovddas vuoiggalaččat ja lean atnán buhtis oamedovddu.” 223,2 Ananias bajimusbáhppa 47–58 m.Kr. gean ravdamearálaš olbmot godde sullii 66 m.Kr. ovdal stuimmi romalaččaid vuostái.Dalle bajimusbáhppa Ananias gohčui olbmáid geat čužžo Paulusa bálddas, došket su njálmmi vuostá. 3
23,3
3 Mos 19,15
Esek 13,10eč
Matt 23,27
Paulus dajai sutnje: “Ipmil časká vel du, don kálkkain sihkkojuvvon seaidni! Don čohkkát dies dubmemin mu lága mielde, muhto rihkut lága go gohčut cábmit mu.” 4Dat geat čužžo su bálddas, dadje: “Bealkkihatgo don Ipmila bajimusbáhpa?” 5
23,5
2 Mos 22,28
Paulus vástidii: “Vieljažiiddán, mun in diehtán ahte son lea bajimusbáhppa. Lea čállojuvvon: It oaččo garuhit iežat álbmoga oaivámučča.

6

23,6
24,14č21
26,5eč
28,20
Fil 3,5+
23,6 saddukealaččat, farisealaččat juvddálaš suorggit.Go Paulus diđii ahte ráđi lahtuin muhtumat ledje saddukealaččat, earrásatgis farisealaččat, de son alidii jiena ja dajai: “Vieljat! Mun lean farisealaš, ja mu áhčitnai ledje farisealaččat. Dál mun lean dubmejuvvomin danne go bijan doaivvu jábmiid bajásčuožžileapmái.” 7Illá son lei dan dadjan, go šattai riidu farisealaččaid ja saddukealaččaid gaskii, ja čoahkkin juohkásii. 8
23,8
Matt 22,23
Apd 4,1č
Dasgo saddukealaččat dadjet ahte ii leat bajásčuožžileapmi, eai eŋgelat eaige vuoiŋŋat, muhto farisealaččat oskot buot daidda. 9
23,9
5,34eč
Dalle šattai huikkas, ja farisealaččaid searvvis muhtun čáloahppavaččat čuoččuhišgohte: “Mii eat gávnna maidege baháid dán olbmás. Naba jos eŋgel dahje vuoigŋa lea sutnje sárdnon?” 10Nággu garai, ja soahteveagaoaivámuš ballagođii ahte Paulus gaikkoduvvo moallun. Son gohčui soahteveagaossodaga viežžat Paulusa ráđi gieđas ja doalvut su ladnái.

11

23,11
18,9
27,24
28,16eč
Dan ija Hearrá čuoččui Paulusa ovddas ja celkkii: “Leage oadjebas! Nugo don leat duođaštan mu birra Jerusalemis, nu don šattat duođaštit maiddái Romas.”

Lihtodeapmi goddit Paulusa

12Iđđedis juvddálaččat dahke čiegus lihtu ja vurdno váli ahte eai bora eaige juga ovdal go leat goddán Paulusa. 13Badjel njealljelogi olbmá ledje searvan dan lihtodeapmái. 14Sii manne bajimusbáhpaid ja vuorrasiid ságaide ja dadje: “Mii leat vurdnon váli ahte eat máistte maidege, ovdal go leat goddán Paulusa. 15Ávžot dál oppa ráđi namas soahteveagaoaivámučča vuolggahit Paulusa din lusa, dego dii mahkáš áiggošeiddet dutkat su ášši visobut. Mii leat gárvásat goddit su, ovdal go son joavdá din lusa.”

16Muhto go Paulusa oappá bárdni gulai dán lihtodeami birra, de son manai bajáš ladnái ja muitalii dan Paulusii. 17Paulus rávkkai lusas muhtuma čuohtásaoaivámuččain ja dajai sutnje: “Doalvvo dán nuorra olbmá soahteveagaoaivámučča lusa, sus lea juoga sutnje muitalit.” 18Dalle čuohtásaoaivámuš válddii bártni mielddis, doalvvui su soahteveagaoaivámučča lusa ja dajai: “Fáŋga Paulus rávkkai mu lusas ja siđai buktit dán nuorra olbmá du ságaide. Sus lea juoga dutnje muitalit.”

19Soahteveagaoaivámuš válddii nuorra olbmá gihtii, doalvvui su sierranassii ja jearai: “Mii dus lea munnje muitalit?” 20Son vástidii: “Juvddálaččat leat soahpan ahte sii sihtet du ihttin buktit Paulusa Stuorra ráđi čoahkkimii, vai sii mahkáš besset guorahallat su ášši visobut. 21Ale mieđit dasa. Eambbo go njealljelogi olbmá leat vuođgŋimin su. Sii leat vurdnon váli ahte eai bora eaige juga, ovdal go leat goddán Paulusa. Sii leat gárvásat ja dušše vurdet du lobi.”

22Soahteveagaoaivámuš gilddii nuorra olbmá muitaleames oktiige ahte lei almmuhan dan sutnje. De son luittii su vuolgit.

Paulus vuolggahuvvo Kaisareai

2323,23 Kaisarea >8,40. dán ija goalmmát diimmu rájes sullii diibmu 21. idja ja beaivi.Soahteveagaoaivámuš rávkkai lusas čuohtásaoaivámuččain guoktása ja dajai: “Adni dán ija goalmmát diimmu rájes guoktečuođi soalddáha gárvvisin vuolgit Kaisareai, ja váldi vel čiežalogi riidejeaddji ja guoktečuođi sáiteolbmá. 2423,24 Feliks romalaš eatnanhearrá sullii 53–59 m.Kr. Son ráđđii Judea, Samaria ja Galilea.Háhkki maiddái riidenheasttaid Paulusii ja doalvu su dearvan eatnanhearrá Feliksa lusa.”

25De oaivámuš čálii eatnanhearrái dákkár reivve:

26“Klaudius Lysias cealká dearvvuođaid Feliksii. Gudnejahttojuvvon eatnanhearrá. 27

23,27
21,33
22,25eč
Juvddálaččat ledje váldán gitta dán olbmá, ja sii ledje goasii goddán su go mun bohten soalddáhiiguin ja gádjon su, go gullen ahte son lea Roma riikkavuloš. 28
23,28
22,30
Vai livččen beassan diehtit manne sii váidaledje su, mun dolvon su sin ráđi ovdii. 29
23,29
18,14č
25,25
Mun gávnnahin ahte guoddalusat guske sin lága dulkomiidda. Son ii guoddaluvvon masge mii ánssášivččii jápmima dahje giddagasa. 3023,30 Máŋga giehtačállosa lasihit “Ellet bures”.Go munnje lea dieđihuvvon ahte juvddálaččat leat dahkan čiegus lihtu dán olbmá vuostá, de mun vuolggahan su dállánaga du lusa. Daidda geat guoddalit su, mun lean maiddái addán diehttevassii ahte sii galget buktit ovdan guoddalusaideaset du ovddas.”

3123,31 Antipatris rádjegávpot Judea ja Samaria gaskkas.Soalddáhat dahke nugo ledje gohčohallan, válde Paulusa mielddiset ja dolvo su ihkku Antipatrisii. 32Maŋit beaivvi vulge riidejeaddjit mieđuštit Paulusa ain ovddos, muhto earát máhcce ladnáseaset. 33Go riidejeaddjit jovde Kaisareai, de sii adde reivve eatnanhearrái ja bukte maiddái Paulusa su ovdii. 34

23,34
22,3
Eatnanhearrá logai reivve ja jearai guđe provinssa olmmoš Paulus lei. Go son gulai ahte Paulus lei Kilikia olmmoš, 35de son dajai: “Mun gažadan du go maiddái du guoddaleaddjit leat boahtán.” Son gohčui gáhttet Paulusa Herodesa šloahtas.

24

Paulus guoddaluvvo

241

24,1
23,2
25,2
Viđa beaivvi geažes Kaisareai bođii bajimusbáhppa Ananias oktanaga muhtun vuorrasiiguin ja áššemeannudeaddji Tertullusiin, ja eatnanhearrá ovddas sii guoddaledje Paulusa. 2Go Paulus lei rávkojuvvon sisa, de Tertullus guoddališgođii su: “Du dihte, gudnejahttojuvvon Feliks, mii niktet ráfi juohke báikkis, ja du jierpmálaš áittardeamis dán álbmoga dilli lea buorránan sakka. 3Stuorra giitevašvuođain mii dovddastit dan álo ja juohke ládje. 4Mun in dáhto ájihit du ilá guhká, muhto bivddán du guldalit min buorredáhtolaččat oanehassii. 5
24,5
17,6
28,22
24,5 nasaretlaččaid sierrasearvvi kristtalaččat.Mii leat gávnnahan ahte dát olmmái lea vahátlaš dego rohttudávda. Son lea nasaretlaččaid sierrasearvvi oaivámuš, ja juohke sajis miehtá máilmmi son dagaha ráfehisvuođa juvddálaččaid gaskii. 6
24,6
21,28eč
24,6–8 6. vearssa maŋimuš oassi, olles 7. vearsa ja 8. vearssa álgu váilu boarráseamos giehtačállosiin.Son geahččalii velá eahpebasuhit tempela, muhto dalle mii dohppiimet su. Mii dáhtuimet dubmet su min iežamet lága mielde, 7muhto dalle soahteveagaoaivámuš Lysias bođii ja válddii su min gieđas veahkaválddiin. 8Son gohčui Paulusa guoddaleddjiid boahtit du lusa. Go gažadat su, de beasat ieš diehtit visot manin mii su guoddalit.” 9Juvddálaččat serve dán guoddaleapmái ja nannejedje ahte ášši lei nu.

Paulus bealušta iežas

10Eatnanhearrá seavvilii Paulusii, ja son sárdnugođii:

“Mun dieđán ahte ollu jagiid don leat leamaš dán álbmoga duopmárin, ja danne mun roahkkadit bealuštan iežan ášši. 11

24,11
21,17
Das go mun bohten Jerusalemii rohkadallat, eai leat eambbo go guoktenuppelohkái beaivvi, dan don sáhtát ieš dárkkistit. 12Ii oktage oaidnán mu sárdnumin geasage iige čuoččáldahttimin ráfehisvuođa, ii tempelis, ii synagogain iige gávpogis. 13Eaige sii sáhte duođaštit dutnje dan mainna sii mu guoddalit. 14
24,14
24,5
24,14 Geainnu Gč. 9,2.Muhto dan mun dovddastan dutnje ahte mun vádjolan dan geainnu maid sii navdet sierrasearvin, ja nu bálvalan min áhčiid Ipmila: Mun oskkun buot dasa mii daddjojuvvo lágas ja profehtaid girjjiin, 15
24,15
Dan 12,2
Matt 25,46
Joh 5,29
2 Kor 5,10
ja seammá ládje go dát olbmot mun sávan ja vuorddán ahte Ipmil čuoččáldahttá jábmiid luhtte sihke vuoigatlaččaid ja ipmilmeahttumiid. 16
24,16
23,1
Danin mun barggan viššalit vai mus álo lea buhtis oamedovdu Ipmila ja olbmuid ovddas.

17

24,17
Rom 15,25č
1 Kor 16,1
2 Kor 8–9
Gal 2,10
24,17 attáldagaid >3,2.Ollu jagiid geažes mun bohten buktit attáldagaid iežan álbmogii ja oaffaruššat oaffariid. 18
24,18
21,27
Aiddo daid doaimmaid mun ledjen dahkamin tempelis, go muhtun juvddálaččat geat ledje boahtán Asias, deive mu. Mun ledjen buhtistan iežan, eaige das lean olbmot iige ráfehisvuohta. 19Dat olbmát galggašedje dál ieža leat dás du ovddas guoddaleamen mu, jos sis leažžá mihkkege mu vuostá. 20Dahje muitalehkoset dát olbmot maid vearrivuođaid sii gávdne mus, go mun čužžon ráđi ovddas. 21
24,21
23,6
Vai leažžágo sivvan dát okta dajaldat maid mun čurvon sin ovddas: ‘Dii lehpet odne dubmemin mu jábmiid bajásčuožžileami dihte’?”

2224,22 Hearrá geidnui Gč. 9,2.Feliks, gii lei hui oahpis Hearrá geidnui, maŋidii ášši ja dajai: “Go soahteveagaoaivámuš Lysias boahtá, de mun dutkkan din ášši.” 23

24,23
27,3
28,1630
Feliks gohčui čuohtásaoaivámučča gáhttet Paulusa giddagasas muhto addit sutnje orrunmášu, iige su ustibiid ožžon gieldit bálvaleames su.

2424,24 Drusilla Herodes Agrippa nieida, Berenike ja Agrippa II oabbá. >25,13. ▶ Herodesa sohka.Moatti beaivvi geažes Feliks bođii juvddálaš áhkáinis Drusillain giddagassii, vieččahii Paulusa ja guldalii, go son sártnui oskkus Kristus Jesusii. 25Muhto go Paulus sárdnugođii vanhurskkisvuođas, mearálašvuođas ja boahtti duomus, de Feliks suorganii ja dajai: “Vuolgge dál eret. Muhto mun rávkkahan du, go oaččun vuogas áiggi.” 26Son doaivvui maid oažžut Paulusis ruđaid, ja danne son duollet dalle rávkkahii Paulusa lusas ja sártnodii suinna. 27

24,27
25,9
24,27 Porkius Festus Judea romalaš eatnanhearrá gii ráđđii sullii 60 – 62 m.Kr.Go guokte jagi ledje gollan, de Feliksa sadjái bođii Porkius Festus, ja go Feliks dáhtui bisuhit buriid oktavuođaid juvddálaččaiguin, de son guđii Paulusa giddagassii.

25

Paulus guoddala keaisárii

251Golbma beaivvi maŋŋil go Festus lei álgán eatnanhearrán, de son vulggii Kaisareas Jerusalemii. 2

25,2
24,1
Bajimusbáhpat ja juvddálaččaid njunušolbmát bohte su lusa guoddalit Paulusa. Sii átno su 3
25,3
23,12eč
doarjut iežaset ášši ja vieččahit Paulusa Jerusalemii. Sii ledje oainnat gergosat vuođgŋit ja goddit Paulusa mátkkis. 4Muhto Festus vástidii ahte Paulus gáhttejuvvui Kaisareas ja ahte son ieš áiggui fargga vuolgit dohko. 5Son dajai: “Vulgoset din oaivámuččat muinna dohko ja váidalehkoset su doppe, jos son lea dahkan soames rihkkosa.”

6Festus orui Jerusalemis dušše logenar beaivvi ja máhcai de Kaisareai. Nuppe beaivvi son čohkánii duopmárstullosis ja gohčui buktit Paulusa ovdasis. 7

25,7
24,5č13
Go Paulus bođii, de juvddálaččat geat ledje boahtán Jerusalemis, birastahtte su ja bukte máŋggaid lossa váidagiid su vuostá. Sii eai goit nagodan čájehit váidagiiddiset duohtan. 8
25,8
24,12
Paulus šiittii daid ja dajai: “Mun in leat dahkan maidege veriid, in juvddálaččaid lága, in tempela inge keaisára vuostá.”

9

25,9
24,27
Festus dáhtui goit oažžut juvddálaččaid iežas beallái. Son jearai Paulusis: “Dáhtutgo don vuolgit Jerusalemii, vai mun doppe čoavddán du ášši?” 10Paulus vástidii: “Mun čuoččun keaisára duopmostuolu ovddas, ja dan ovddas mun ferten dubmejuvvot. Juvddálaččaid vuostá mun in leat dahkan maidege veriid, nugo don iešge bures dieđát. 11Jos mun leaččan dahkan juoga dakkára mas ánssášan jápmima, de mun lean gearggus jápmit. Muhto jos dát olbmát áššáiduhttet mu dušši dihte, de ii oktage sáhte addit mu sin gihtii. Mun guoddalan iežan ášši keaisára ovdii.” 12Dalle Festus sártnodii ráđđeaddiidisguin ja celkkii: “Keaisárii don leat guoddalan iežat ášši, keaisára lusa don manat.”

Paulus Festusa ja gonagas Agrippa ovddas

1325,13 Agrippa Markus Julius Agrippa 2. (su. 27–100 m.Kr.) šattai gonagassan 48 m.Kr. Herodes 2. maŋŋil. Son ráđđii ovtta smávva riikka Libanona lahka, ja lei eatnanhearrá stuorra osiin Palestinas 53 m.Kr. rájes. Berenike lei su oabbá ja Herodes 2. leaska.Moadde beaivvi geažes gonagas Agrippa ja Berenike bođiiga Kaisareai oahppaladdat Festusa. 14

25,14
24,27
Go soai leigga orron doppe eatnat beivviid, de Festus válddii ovdan Paulusa ášši. Son muitalii gonagassii: “Dáppe lea muhtun olmmái gean Feliks guđii fáŋgavuhtii. 15Go mun mannen Jerusalemis, de bajimusbáhpat ja juvddálaččaid vuorrasat áššáiduhtte su ja gáibidedje su dubmejuvvot. 16Mun vástidin sidjiide ahte ii leat romalaččaid vierru guođđit ovttage suojeheapmin, muhto dat gii lea áššáiduhttojuvvon, ferte beassat bealuštit iežas dalle go áššáiduhttitge leat das. 17Go sii de bohte deike, de mun dallán, juo maŋit beaivvi, čohkánin duopmárstullui ja gohččon buktit olbmá iežan ovdii. 18Go áššáiduhttit loaiddastedje su birra, de sii eai sivahallan su dakkár vearredaguin maid mun vurden. 19
25,19
18,14č+
Sis ledje sierra oaivilat sin iežaset oskku birra ja muhtun Jesusa birra gii lea jápmán, muhto gean Paulus čuoččuhii leat eallimin. 20Muhto go mun in riekta diehtán mo dakkár ášši galggai dutkat, de mun jerren sus, dáhtošiigo son vuolgit Jerusalemii ja diktit iežas ášši čovdojuvvot doppe. 21Muhto son gáibidii ahte keaisár dutká su ja ánui gáhttejuvvot giddagasas dan rádjái. Nu mun gohččon doallat su giddagasas dassážii go beasan vuolggahit su keaisára ovdii.”

22

25,22
Luk 23,8
Agrippa dajai Festusii: “Mun maid dáhtošin mielastan gullat dán olbmá.” Festus vástidii: “Ihttin don oaččut su gullat.”

23Nuppi beaivvi Agrippa ja Berenike bođiiga diggelatnjii stuorra goargguin oktanaga alimus soahteoaivámuččaiguin ja gávpoga njunušolbmáiguin, ja Festus gohčui buktit Paulusa sisa. 24Festus dajai: “Gonagas Agrippa ja dii buohkat geat lehpet dán báikkis! Dás dii oaidnibehtet olbmá gean dihte juvddálaččat sihke Jerusalemis ja dáppe leat vuorjan mu álbmogassii ja gáibidemiin gáibidan ahte su ii oaččo diktit šat eallit. 25

25,25
23,29
26,31
Mun in leat goitge gávnnahan ahte son livččii dahkan juoga dakkára mii ánssáša jápmima. Muhto dál son ieš lea guoddalan ášši majesteahta ovdii, ja danin mun lean mearridan vuolggahit su keaisára ovdii. 26Dattetge mus ii leat mihkkege vissis dieđuid maid čálášin majestehtii su birra. Danne mun leange buktán su din ja erenoamážit du ovdii, gonagas Agrippa, vai dieđán maid čállit, go son lea dutkojuvvon. 27Mu mielas orru leamen dohkketmeahttun vuolggahit fáŋgga, juos ii seammás almmut váidagiid maid dihte son lea váidojuvvon.”