Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
21

Mátki Jerusalemii

21121,1 Kossuolu, Rhodos sullot Uhca-Asia lulleoarjerittus. Patarai Soames giehtačállosis lea “Patarai ja Myrai”. Dat ledje hápmangávpogat Uhca-Asia lullerittus Lykia provinssas.Go mii leimmet sis earránan ja leimmet vuolgán, de mii borjjasteimmet njuolga Kosii, maŋit beaivvi Rhodosii ja doppe Patarai. 2Pataras mii gávnnaimet skiippa mii lei vuolgimin Foinikiai, ja mii lávkiimet skiipii ja borjáneimmet. 3Go Kypros iđii oidnosii, de mii borjjasteimmet sullo lulábeale Syria guvlui ja olliimet Tyrosii gos skiipa galggai gurrejuvvot. 4

21,4
20,23
Mii deaivvaimet dan guovllu máhttájeddjiid ja oruimet čieža beaivvi sin luhtte. Vuoiŋŋa bagadusa mielde sii várrejedje Paulusa mannamis Jerusalemii. 5
21,5
20,36
Go vahkku lei gollan, de mii fas vulggiimet, ja vieljat oktan áhkáideasetguin ja mánáideasetguin mieđuštedje min gitta gávpoga olggobeallái. Mearragáttis mii luoitádeimmet čippiid ala ja rohkadalaimet. 6Go mii leimmet váldán earrodearvvuođaid guhtet guimmiineamet, de mii lávkiimet skiipii, ja sii máhcce ruoktot.

721,7 Ptolemais hápmangávpot sullii 4 miilla Tyrosa lulábealde.Go leimmet vuolgán Tyrosis, de mii borjjasteimmet Ptolemaisii; dohko loahpaheimmet borjjasmátkámet. Mii manaimet dearvvahit vieljaid ja oruimet sin luhtte beaivvi. 8

21,8
6,5
8,5eč26eč40
21,8 Kaisarea >8,40. evangelista Filip >6,5.Nuppi beaivvi mii vulggiimet ja bođiimet Kaisareai. Doppe mii manaimet evangelista Filipa lusa ja orruimet su vissui. Son lei okta dan čieža veahkeheaddjis. 9
21,9
2,17
Sus ledje njeallje náitalkeahtes nieidda geain lei profehtastallanattáldat.

10

21,10
11,28
Go mii leimmet orron gávpogis juo moanaid beivviid, de dohko bođii Judeas muhtun profehta gean namma lei Agabos. 11
21,11
20,23
Son bođii min lusa, válddii Paulusa boahkána, čanai dainna julggiidis ja gieđaidis ja celkkii: “Ná cealká Bassi Vuoigŋa: Dán láhkái juvddálaččat Jerusalemis čatnet dan olbmá geasa dát boagán gullá, ja addet su báhkiniid gihtii.” 12Go mii dan gulaimet, de sihke mii ja báikki olbmot várriimet Paulusa mannamis Jerusalemii. 13
21,13
20,24
Muhto Paulus dajai: “Maid dii dahkabehtet, go čierrubehtet ja bávččagahttibehtet mu váimmu? Mun lean gearggus in dušše čadnojuvvot muhto maiddái jápmit Jerusalemis Hearrá Jesusa nama dihte.” 14
21,14
Luk 22,42
Go son ii lean sártnuheames, de mii mášuiduvaimet ja dajaimet: “Šaddos Hearrá dáhttu.”

15Go mii leimmet orron Kaisareas muhtun beivviid, de mii ráhkkaneimmet gárvvisin ja vulggiimet Jerusalemii. 16Fárrolaga minguin vulge maiddái muhtun máhttájeaddjit geat dolvo min orrunsadjáseamet, Mnason-nammasaš kyproslaš olbmá vissui. Mnason lei okta vuosttamuš máhttájeddjiin.

Paulus Jakoba ja vuorrasiid luhtte

17Go mii bođiimet Jerusalemii, de vieljat válde min vuostá iluin. 18

21,18
15,13
Nuppe beaivvi Paulus vulggii minguin deaivvadit Jakobiin, ja buot vuorrasat bohte dohko. 19
21,19
14,27
15,4
Go Paulus lei buorástahttán sin, de son muitalii dárkilit maid Ipmil lei dahkan báhkiniid gaskkas su bálvalusa bokte. 20
21,20
2,4115,15
Go sii dan gulle, de sii máidno Ipmila ja dadje Paulusii: “Viellja, don dieđát man galle duhát juvddálačča leat oskon, ja sii buohkat čuvvot lága áŋgirit. 21
21,21
6,14
Gal 2,3
Sii leat gullan ahte don oahpahat daid juvddálaččaid geat leat báhkiniid gaskkas, hilgut Mosesa lága ja gielddát sin birračuohppamis bártniideaset ja vádjoleames min álbmoga vieruid mielde. 22Maid mii dal dahkat? Vissásit sii gullet ahte don leat boahtán.

23

21,23
18,18
Daga maid mii neavvut du dahkat: Mis leat dáppe njeallje olbmá geat leat dahkan lohpádusa. 24
21,24
1 Kor 9,20
21,24 goluid máksu oaffariin mat galge buktojuvvot go nasiralohpádus ollašuvai. Vrd. 18,18; 4 Mos 6,14č.Váldde dan njealljása mielddát, buhtistahte iežat oktan singuin ja mávsse sin goluid, vai sii besset ráhkket oaivvi. Dalle buohkat áddejit ahte dat mii beaggá du birra ii leat duohta, muhto don doalat lága ja vádjolat dan mielde. 25
21,25
15,2029
Dan mii guoská báhkiniidda geat leat oskon, mii leat juo čoavdán. Mii leat čállán sidjiide ja mearridan ahte sii galget váruhit borramis bierggu mii lea oaffaruššojuvvon eahpeipmiliidda, vara ja buvihuvvon elliid bierggu, ja garvit fuorrávuođa.”

26

21,26
4 Mos 6,13eč
Maŋit beaivvi Paulus válddii olbmáid mielddis ja buhtistii iežas oktan singuin. Dasto son manai tempelii dieđihit goas buhtástusáigi nohká ja goas iešguđege ovddas oaffar addojuvvo.

Paulus váldojuvvo gitta

27Aiddo go dat čieža beaivvi ledje nohkamin, de juvddálaččat geat ledje boahtán Asias, oidne su tempelis. Sii gikte olbmuid mielddiset, dohppejedje Paulusa 28

21,28
Esek 44,7
Apd 6,13
21,21
ja čurvo: “Israellaččat, veahkehehket! Dát lea dat olmmái gii buot guovlluin gilvá iežas oahpa ja sárdnu min álbmoga ja min lága ja dán báikki vuostá. Ja dál son lea vel buktán greikalaččaid tempelii ja eahpebasuhan dán bassi báikki.” 2921,29 Trofimos >20,4.Sii ledje oaidnán efesoslaš Trofimosa gávpogis Paulusiin ja navde ahte Paulus lei buktán su tempelii. 30Oppa gávpot lihkahuvvui, ja olbmot vihke čoahkkái. Sii dohppejedje Paulusa ja gesse su olggos tempelis, ja poarttat dahppojuvvojedje dallánaga.

3121,31 soahteveagaoaivámuš Klaudius Lysias, romalaš soahteveaga alit čuohtásaoaivámuš gii ráđđii birrasii 1000 soalddáha; gč. 23,26. Son jođihii dan romalaš soahtejoavkku mii lei Antonia ladnis tempelguovllu davvioarječiegas.Muhto go olbmot vigge goddit Paulusa, de romalaš soahteveagaoaivámuš oaččui sáni ahte oppa Jerusalem lei moivvis. 32Son válddii dan seammás čuohtásaoaivámuččaid ja soalddáhiid fárrui ja doapmalii dohko. Go juvddálaččat oidne soahteveagaoaivámučča ja soalddáhiid, de sii heite cábmimis Paulusa. 33Soahteveagaoaivámuš manai sin lusa ja gohčui čatnat su guvttiiguin láhkkiiguin. De son jearai olbmuin, gii dát olmmoš lei ja maid son lei dahkan. 3421,34 ladnái Antonia ladni.De čuorvvui olbmuid gaskkas nubbi nu, nubbi ná, ja go oaivámuš ii ožžon das riekta čielgasa šláma dihte, de son gohčui doalvut Paulusa ladnái. 35Muhto go su ledje dolvon ladneboardaga rádjái, de soalddáhat fertejedje guoddit su, danin go veahkaválddálaš olmmošeatnatvuohta 36

21,36
Luk 23,18
Apd 22,22
bahkkii sin maŋŋái ja čuorvvui: “Goddet su!”

Paulus bealušta iežas álbmoga ovddas

37Go sii ledje doalvumin Paulusa ladnái, de son jearai oaivámuččas: “Oaččungo mun dadjat dutnje juoidá?” Oaivámuš vástidii: “Máhtátgo don greikkagiela? 3821,38 egyptalaš stuibmeoaivámuš gean eatnanhearrá Feliks vuittii. >23,24. olmmošgoddi juvddálaš joavku mii gottii vuostálastiidis čihkosis. ▶ selotat.Dalle don it leat dat egyptalaš gii muhtun áiggi dás ovdal dagai stuimmi ja doalvvui njealljeduhát olmmošgoddi meahccái.” 39

21,39
9,11
22,3
Paulus dajai: “Mun lean juvddálaš, Tarsosis Kilikias eret, gávpoga ássi maid buohkat várra dovdet. Mun bivddán du suovvat mu sárdnut álbmogii.” 40Soahteveagaoaivámuš suovai dan. Dalle Paulus čuožžilii boardaga ala ja sevii olbmuide.

Go buohkat jávohuvve, de son sárdnugođii sidjiide hebreagillii:

22

221

22,1
7,2
“Vieljat ja áhčit! Gullet maid mun dál sártnun iežan bealuštussan.”

2Go olbmot gulle su sárdnumin hebreagillii, de šattai velá jaskadeabbo. Paulus sártnui:

3

22,3
5,34
2 Kor 11,22
Gal 1,13č
22,3 Gamaliel >5,34.“Mun lean juvddálaš. Mun lean riegádan Tarsosis Kilikias, muhto lean šaddan bajás dán gávpogis. Gamaliela oahppin mun lean oahpahuvvon doallat dárkilit min áhčiid lága. Mun ledjen áŋgir Ipmila beales, nugo dii buohkat lehpet odne. 4
22,4
8,3
22,4 Geainnu >9,2.Mun doarrádallen gitta jápmima rádjái daid geat vádjolišgohte dán geainnu, válden gitta olbmáid ja nissoniid ja bijahin sin giddagassii. 5
22,5
9,2
22,5 vieljaide sátni mearkkaša “juvddálaččat” dás ja 28,21.Dan sáhttet duođaštit bajimusbáhppa ja oppa vuorrasiid ráđđi. Sis mun maiddái ožžon reivviid Damaskusa vieljaide, ja mun vulgen dohko váldit gitta sin geat ledje doppe, ja buktit sin Jerusalemii ráŋggáštuvvot.

6

22,6
9,3–19
26,12–18
Muhto mátkkis, go mun ledjen juo lahka Damaskusa, báitigođii gaskabeaivvi áigge almmis fáhkkestaga šerres čuovga mu birra. 7Mun gahččen eatnamii ja gullen jiena cealkimin: ‘Saul, Saul, manne doarrádalat mu?’ 8Mun jerren: ‘Hearrá, gii don leat?’ Jietna vástidii: ‘Mun lean Jesus nasaretlaš gean don doarrádalat.’ 9Mu mátkeguoimmit oidne gal čuovgga, muhto eai gullan su jiena gii munnje sártnui. 10Mun jerren: ‘Hearrá, maid mun galggan dahkat?’ Hearrá celkkii munnje: ‘Čuožžil ja mana Damaskusii. Doppe dutnje muitaluvvo buot mii dutnje lea ásahuvvon dahkamuššan.’ 11Mun in oaidnán maidege, danin go šerres čuovga lei čalmmehuhttán mu, ja mu mátkeguoimmit fertejedje láidet mu gieđas. De mun bohten Damaskusii.

12Doppe lei Ananias, vuoigatlaš olmmái gii doahttalii lága ja geas lei buorre duođaštus buot dan gávpoga juvddálaččain. 1322,13 šatta fas oaidnin seammá go Jesusa sánit Luk 18,42.Son bođii mu lusa ja dajai: ‘Saul, vieljažan, šatta fas oaidnin!’ Dallánaga mun sáhtten oaidnit su. 14

22,14
7,52
Son dajai: ‘Min áhčiid Ipmil lea válljen du dovdat iežas dáhtu, oaidnit Vanhurskása ja gullat su jiena. 15Don šattat su duođašteaddjin, don muitalat buot olbmuide maid leat oaidnán ja gullan. 16
22,16
2,2138
9,14Tit 3,5+
Ale ájahala! Čuorvvo su nama, čuožžil, divtte gásttašit iežat ja bassat eret suttuidat.’

17

22,17
9,26
Go mun dasto ledjen máhccan Jerusalemii ja ledjen rohkadallamin tempelis, de mun rohttašuvven Vuoiŋŋas 18ja oidnen Hearrá. Son celkkii munnje: ‘Doama eret Jerusalemis, dasgo dáppe sii eai váldde vuostá du duođaštusa mu birra.’ 19Mun dadjen: ‘Hearrá, siihan dihtet ahte mun mannen synagogas synagogai ja bijahin giddagassii ja spihččehin daid geat oskot dutnje. 20
22,20
7,58
8,1
Ja go Stefanus, du duođašteaddji, goddojuvvui, de mun ledjen das, dohkkehin visot ja fáktejin su sorbmejeddjiid biktasiid.’ 21
22,21
9,15
13,2
Gal 1,15č
2,7eč
Ef 3,7č
Muhto son celkkii munnje: ‘Vuolgge, dasgo mun vuolggahan du guhkás báhkiniid gaskii.’”

22

22,22
21,36
Dán rádjái juvddálaččat ledje guldalan, muhto dál sii čuorvugohte: “Jávkadehket dán olbmá eatnama alde! Dákkár olmmái ii oaččo eallit!” 23Sii huike, fáipo oalgebiktasiiddisetguin ja suhppo sáddo áibmui. 24Dalle soahteveagaoaivámuš gohčui doalvut Paulusa ladnái. Son gohčui spihččet Paulusa ja gažadit su vai oažžu diehtit, manne juvddálaččat čurvo su vuostá nu.

25

22,25
16,37
Muhto go olbmát ledje čatnan Paulusa spihččejuvvot, de son jearai čuohtásaoaivámuččas gii čuoččui das: “Leago dis lohpi spihččet Roma riikkavuloža gii ii leat dubmejuvvon mastege?” 26Go čuohtásaoaivámuš dan gulai, de son manai soahteveagaoaivámučča lusa ja dajai: “Maid don áiggut dahkat? Dát olmmái lea Roma riikkavuloš.” 27Soahteveagaoaivámuš manai Paulusa lusa ja jearai: “Leatgo don duođaid Roma riikkavuloš?” Paulus vástidii: “De lean.” 28Oaivámuš dajai: “Mun lean oastán dan vuoigatvuođa stuorra haddái.” Paulus vástidii: “Mun ožžon dan dalle go riegádin.” 29Dat geat galge gažadit Paulusa, geassádedje dallánaga su luhtte, ja soahteveagaoaivámuš suorganii go áddii ahte son lei čatnan láhkkiiguin Roma riikkavuloža.

Paulus Ráđi ovddas

3022,30 Ráđi juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaš ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi.Soahteveagaoaivámuš dáhtui diehtit vissásit man dihte juvddálaččat váidaledje Paulusa. Maŋit beaivvi son čovddii Paulusa láhkkiin, rávkkai čoahkkái bajimusbáhpaid ja oppa Ráđi ja doalvvui Paulusa sin ovdii.

23

231

23,1
24,16
Paulus geahčai ráđđái ja dajai: “Vieljažiiddán! Gitta dán beaivvi rádjái mun lean vádjolan Ipmila ovddas vuoiggalaččat ja lean atnán buhtis oamedovddu.” 223,2 Ananias bajimusbáhppa 47–58 m.Kr. gean ravdamearálaš olbmot godde sullii 66 m.Kr. ovdal stuimmi romalaččaid vuostái.Dalle bajimusbáhppa Ananias gohčui olbmáid geat čužžo Paulusa bálddas, došket su njálmmi vuostá. 3
23,3
3 Mos 19,15
Esek 13,10eč
Matt 23,27
Paulus dajai sutnje: “Ipmil časká vel du, don kálkkain sihkkojuvvon seaidni! Don čohkkát dies dubmemin mu lága mielde, muhto rihkut lága go gohčut cábmit mu.” 4Dat geat čužžo su bálddas, dadje: “Bealkkihatgo don Ipmila bajimusbáhpa?” 5
23,5
2 Mos 22,28
Paulus vástidii: “Vieljažiiddán, mun in diehtán ahte son lea bajimusbáhppa. Lea čállojuvvon: It oaččo garuhit iežat álbmoga oaivámučča.

6

23,6
24,14č21
26,5eč
28,20
Fil 3,5+
23,6 saddukealaččat, farisealaččat juvddálaš suorggit.Go Paulus diđii ahte ráđi lahtuin muhtumat ledje saddukealaččat, earrásatgis farisealaččat, de son alidii jiena ja dajai: “Vieljat! Mun lean farisealaš, ja mu áhčitnai ledje farisealaččat. Dál mun lean dubmejuvvomin danne go bijan doaivvu jábmiid bajásčuožžileapmái.” 7Illá son lei dan dadjan, go šattai riidu farisealaččaid ja saddukealaččaid gaskii, ja čoahkkin juohkásii. 8
23,8
Matt 22,23
Apd 4,1č
Dasgo saddukealaččat dadjet ahte ii leat bajásčuožžileapmi, eai eŋgelat eaige vuoiŋŋat, muhto farisealaččat oskot buot daidda. 9
23,9
5,34eč
Dalle šattai huikkas, ja farisealaččaid searvvis muhtun čáloahppavaččat čuoččuhišgohte: “Mii eat gávnna maidege baháid dán olbmás. Naba jos eŋgel dahje vuoigŋa lea sutnje sárdnon?” 10Nággu garai, ja soahteveagaoaivámuš ballagođii ahte Paulus gaikkoduvvo moallun. Son gohčui soahteveagaossodaga viežžat Paulusa ráđi gieđas ja doalvut su ladnái.

11

23,11
18,9
27,24
28,16eč
Dan ija Hearrá čuoččui Paulusa ovddas ja celkkii: “Leage oadjebas! Nugo don leat duođaštan mu birra Jerusalemis, nu don šattat duođaštit maiddái Romas.”

Lihtodeapmi goddit Paulusa

12Iđđedis juvddálaččat dahke čiegus lihtu ja vurdno váli ahte eai bora eaige juga ovdal go leat goddán Paulusa. 13Badjel njealljelogi olbmá ledje searvan dan lihtodeapmái. 14Sii manne bajimusbáhpaid ja vuorrasiid ságaide ja dadje: “Mii leat vurdnon váli ahte eat máistte maidege, ovdal go leat goddán Paulusa. 15Ávžot dál oppa ráđi namas soahteveagaoaivámučča vuolggahit Paulusa din lusa, dego dii mahkáš áiggošeiddet dutkat su ášši visobut. Mii leat gárvásat goddit su, ovdal go son joavdá din lusa.”

16Muhto go Paulusa oappá bárdni gulai dán lihtodeami birra, de son manai bajáš ladnái ja muitalii dan Paulusii. 17Paulus rávkkai lusas muhtuma čuohtásaoaivámuččain ja dajai sutnje: “Doalvvo dán nuorra olbmá soahteveagaoaivámučča lusa, sus lea juoga sutnje muitalit.” 18Dalle čuohtásaoaivámuš válddii bártni mielddis, doalvvui su soahteveagaoaivámučča lusa ja dajai: “Fáŋga Paulus rávkkai mu lusas ja siđai buktit dán nuorra olbmá du ságaide. Sus lea juoga dutnje muitalit.”

19Soahteveagaoaivámuš válddii nuorra olbmá gihtii, doalvvui su sierranassii ja jearai: “Mii dus lea munnje muitalit?” 20Son vástidii: “Juvddálaččat leat soahpan ahte sii sihtet du ihttin buktit Paulusa Stuorra ráđi čoahkkimii, vai sii mahkáš besset guorahallat su ášši visobut. 21Ale mieđit dasa. Eambbo go njealljelogi olbmá leat vuođgŋimin su. Sii leat vurdnon váli ahte eai bora eaige juga, ovdal go leat goddán Paulusa. Sii leat gárvásat ja dušše vurdet du lobi.”

22Soahteveagaoaivámuš gilddii nuorra olbmá muitaleames oktiige ahte lei almmuhan dan sutnje. De son luittii su vuolgit.

Paulus vuolggahuvvo Kaisareai

2323,23 Kaisarea >8,40. dán ija goalmmát diimmu rájes sullii diibmu 21. idja ja beaivi.Soahteveagaoaivámuš rávkkai lusas čuohtásaoaivámuččain guoktása ja dajai: “Adni dán ija goalmmát diimmu rájes guoktečuođi soalddáha gárvvisin vuolgit Kaisareai, ja váldi vel čiežalogi riidejeaddji ja guoktečuođi sáiteolbmá. 2423,24 Feliks romalaš eatnanhearrá sullii 53–59 m.Kr. Son ráđđii Judea, Samaria ja Galilea.Háhkki maiddái riidenheasttaid Paulusii ja doalvu su dearvan eatnanhearrá Feliksa lusa.”

25De oaivámuš čálii eatnanhearrái dákkár reivve:

26“Klaudius Lysias cealká dearvvuođaid Feliksii. Gudnejahttojuvvon eatnanhearrá. 27

23,27
21,33
22,25eč
Juvddálaččat ledje váldán gitta dán olbmá, ja sii ledje goasii goddán su go mun bohten soalddáhiiguin ja gádjon su, go gullen ahte son lea Roma riikkavuloš. 28
23,28
22,30
Vai livččen beassan diehtit manne sii váidaledje su, mun dolvon su sin ráđi ovdii. 29
23,29
18,14č
25,25
Mun gávnnahin ahte guoddalusat guske sin lága dulkomiidda. Son ii guoddaluvvon masge mii ánssášivččii jápmima dahje giddagasa. 3023,30 Máŋga giehtačállosa lasihit “Ellet bures”.Go munnje lea dieđihuvvon ahte juvddálaččat leat dahkan čiegus lihtu dán olbmá vuostá, de mun vuolggahan su dállánaga du lusa. Daidda geat guoddalit su, mun lean maiddái addán diehttevassii ahte sii galget buktit ovdan guoddalusaideaset du ovddas.”

3123,31 Antipatris rádjegávpot Judea ja Samaria gaskkas.Soalddáhat dahke nugo ledje gohčohallan, válde Paulusa mielddiset ja dolvo su ihkku Antipatrisii. 32Maŋit beaivvi vulge riidejeaddjit mieđuštit Paulusa ain ovddos, muhto earát máhcce ladnáseaset. 33Go riidejeaddjit jovde Kaisareai, de sii adde reivve eatnanhearrái ja bukte maiddái Paulusa su ovdii. 34

23,34
22,3
Eatnanhearrá logai reivve ja jearai guđe provinssa olmmoš Paulus lei. Go son gulai ahte Paulus lei Kilikia olmmoš, 35de son dajai: “Mun gažadan du go maiddái du guoddaleaddjit leat boahtán.” Son gohčui gáhttet Paulusa Herodesa šloahtas.