Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Paulus Makedonias ja Greikkas

201Go stuibmi lei jaskkodan, de Paulus rávkkai lusas máhttájeddjiid ja arvvosmahtii sin. Dasto son válddii earrodearvvuođaid ja vulggii vádjolit Makedoniai. 2Go son lei vádjolan daid guovlluid čađa ja arvvosmahttán vieljaid juohke báikkis, de son bođii Greikai 3ja orui doppe golbma mánu. Go son lei áigumin vuolgit meara rastá Syriai, de son gulai ahte juvddálaččat ledje dahkan lihtu su vuostá, ja son mearridii mohkastit Makedonia bokte. 4

20,4
19,29
Ef 6,211 Tim 1,2+
20,4 Aristarkos mielbargi gii Paulusis lei mátkeguoibmin. Vrd. 19,29; 27,2. Gaius sáhttá leat seammá olmmoš gii namahuvvo 19,29. Timoteus >16,1. Tykikos lei Paulusa lagas mielbargi. Vrd. Ef 6,21; Kol 4,7; 2 Tim 4,12; Tit 3,12. Trofimos báhkin gii lei oskon ja lei mielde Paulusa maŋimuš mátkkis Jerusalemii; Efesosa olmmoš. Vrd. 21,29; 2 Tim 4,20.Su fárus vulge beroialaš Sopatros, Pyrrhosa bárdni, Aristarkos ja Sekundus geat gulaiga Tessalonika vieljaide, derbelaš Gaius, Timoteus ja Asia olbmot Tykikos ja Trofimos. 5Sii vulge juo ovdal ja vurde min Troasis. 620,6 Suvrutkeahtes láibbi basiid beassášáigi; gč. 12,3.Suvrutkeahtes láibbi basiid maŋŋil mii borjjasteimmet Filippis ja joavddaimet viđa beaivvis sin lusa Troasii. Doppe mii oruimet vahku.

Vuolgga Troasis

7

20,7
Matt 28,1
Apd 2,4246
1 Kor 16,2
Alm 1,10
20,7 doadjalit láibbi >2,42.Sabbaha maŋŋil, vahku vuosttaš beaivvi, mii čoagganeimmet doadjalit láibbi. Paulus gii áiggui vuolgit maŋit beaivvi, sártnui daidda geat ledje das, ja guhkidii sártni gitta gaskaija rádjái. 8Ollu lámppát ledje buollimin dan loktalanjas gosa mii leimmet čoagganan. 9Muhtun Eutykos-nammasaš nuorra olmmái lei čohkkámin láses, ja go Paulus sártnui nu guhká, de son vuoittáhalai nahkáriidda ja gahčai goalmmát gearddis eatnamii. Son loktejuvvui eatnamis jábmin. 10
20,10
1 Gon 17,21
Muhto Paulus manai vuolás, gopmulii su badjel, fátmmastii su ja dajai: “Allet heađástuva, son lea ain heakkas.” 11Paulus máhcai loktalatnjii, doadjalii láibbi ja borai. Son sártnodii singuin vel guhká, gitta čuvggodeami rádjái, ja de son vulggii. 12Bártni sii bukte heakkas ruoktot, ja dat lei sidjiide stuorra jeđđehus.

Earrosárdni Efesosa vuorrasiidda

13Mii lávkiimet dasto skiipii ja borjjasteimmet Assosii gos galggaimet váldit Paulusa fárrui; nu son lei gohččon, dasgo son ieš áiggui mannat dohko vácci. 14Go mii deaivvadeimmet Assosis, de mii válddiimet su skiipii ja manaimet Mitylenei. 15Mii borjjasteimmet das ja bođiimet nuppe beaivvi Kiosa buohta, maŋit beaivvi mii leimmet Samosis ja de ovtta beaivvis joavddaimet Miletosii. 16Paulus lei oainnat mearridan borjjastit Efesosa meattá, amas ádjánit Asias. Son doamai vai joavddašii hellodagaide Jerusalemii, jos vejolaš.

17Miletosis son bijai sáni Efesosii ja gohčui lusas searvegotti vuorrasiid. 18Go sii ledje boahtán, de Paulus sártnui sidjiide:

“Dii diehtibehtet man láhkai mun oppa áigge, vuosttaš beaivvi rájes go bohten Asiai, lean eallán din luhtte. 19

20,19
20,3
Mun lean bálvalan Hearrá vuollegašvuođas, ganjalčalmmiid, buot geahččalusain maid lean gillán juvddálaččaid juonaid dihte. 20Mun in leat čiehkan maidege mii lea didjiide ávkin, muhto lean gulahan sáni ja oahpahan din sihke almmolaččat ja din ruovttuin. 21
20,21
Rom 1,16
Mun lean duođaštusainan ávžžuhan sihke juvddálaččaid ja greikalaččaid jorgalit Ipmila beallái ja oskut min Hearrá Jesusii.

22

20,22
19,21
Ja dál Bassi Vuoigŋa lea čatnan mu ja doalvu mu Jerusalemii, inge mun dieđe mii mu doppe deaivideažžá. 23
20,23
21,411
Mun dieđán dušše dán: Juohke gávpogis Bassi Vuoigŋa duođašta munnje ahte láhkkit ja áŧestusat mu vurdet. 24
20,24
21,13
2 Tim 4,7
In mun goit ane iežan heakka mange vearan, go fal ollen mearrái ja ollašuhtán dan bálvalandoaimma maid ožžon Hearrá Jesusis, ahte duođaštit Ipmila árpmu evangeliuma.

25Dál mun dieđán ahte dii ehpet šat oainne mu muođuid, ii oktage dis geaid luhtte mun lean vádjolan ja sárdnidan Ipmila riikka. 26

20,26
18,6
20,26 vigiheapme čujuha ovddasvástádussii várret álbmoga ipmilmeahttunvuođas. Vrd. Esek 33,1–9.Danne mun duođaštan didjiide dán beaivvi ahte lean vigiheapme jos muhtun dis manná gáđohussii. 27Mun in leat diktán sárdnitkeahttá didjiide buot mii gullá Ipmila beastináigumuššii.

28

20,28
Luk 22,32
Joh 21,15č
Ef 4,11
1 Pet 5,2
20,28 searvegotti Máŋgga boares giehtačállosis lea “Hearrá searvegotti”. iežas varain sáhttá maiddái jorgaluvvot “iežas Bártni varain”; vrd. Ef 5,25; 1 Pet 1,19.De atnet dalle vára iešalddádet ja oppa dan ealus man geahččin Bassi Vuoigŋa lea bidjan din; gozihehket Ipmila searvegotti maid son iežas varain lea lonistan alccesis. 29
20,29
Matt 7,15
Joh 10,12
Mun dieđán ahte mu vuolgima maŋŋil din gaskii bohtet speaddji gumppet mat eai seastte ealu. 30
20,30
1 Joh 2,19
Din iežadet gaskkas čuožžilit olbmát geat sárdnidit vearreoahpaid, vai besset fillet máhttájeddjiid bealláseaset. 31
20,31
19,8eč
Gohcet dan dihte ja muitet ahte mun golbma jagi heaittekeahttá, ija beaivvi lean ganjalčalmmiid rávven iešguđege dis.

32

20,32
26,18+
Ja dál mun oskkildan din Ipmila ja su árpmu sáni háldui, dan sáni mas lea fápmu ráhkadit din ja addit didjiide árbeoasi buot daid searvvis geat leat basuhuvvon. 33
20,33
1 Kor 9,11eč
Mun in leat anistuvvan geange silbbaide dahje golliide dahje biktasiidda. 34
20,34
18,3+
Dii diehtibehtet ieža ahte mun dáiguin gieđaiguin lean háhkan alccesan ja guimmiidasan buot maid leat dárbbašan. 35
20,35
Rom 15,1č
Juohke láhkái mun lean čájehan didjiide ahte ná, bargamiin, mii fertet veahkehit heajuid ja muitit Hearrá Jesusa iežas sániid: ‘Ávdugasat lea addit go váldit.’”

36

20,36
21,5
Go Paulus lei dán sárdnon, de son luoitádii čippiidis ala ja rohkadalai singuin buohkaiguin. 37Sii buohkat čierrugohte sakka, salastedje Paulusa ja cummistedje su. 38Eanemustá sin bávččagahtii dat sátni ahte sii eai goassege šat oainne su muođuid. De sii mieđuštedje su skiipii.

21

Mátki Jerusalemii

21121,1 Kossuolu, Rhodos sullot Uhca-Asia lulleoarjerittus. Patarai Soames giehtačállosis lea “Patarai ja Myrai”. Dat ledje hápmangávpogat Uhca-Asia lullerittus Lykia provinssas.Go mii leimmet sis earránan ja leimmet vuolgán, de mii borjjasteimmet njuolga Kosii, maŋit beaivvi Rhodosii ja doppe Patarai. 2Pataras mii gávnnaimet skiippa mii lei vuolgimin Foinikiai, ja mii lávkiimet skiipii ja borjáneimmet. 3Go Kypros iđii oidnosii, de mii borjjasteimmet sullo lulábeale Syria guvlui ja olliimet Tyrosii gos skiipa galggai gurrejuvvot. 4

21,4
20,23
Mii deaivvaimet dan guovllu máhttájeddjiid ja oruimet čieža beaivvi sin luhtte. Vuoiŋŋa bagadusa mielde sii várrejedje Paulusa mannamis Jerusalemii. 5
21,5
20,36
Go vahkku lei gollan, de mii fas vulggiimet, ja vieljat oktan áhkáideasetguin ja mánáideasetguin mieđuštedje min gitta gávpoga olggobeallái. Mearragáttis mii luoitádeimmet čippiid ala ja rohkadalaimet. 6Go mii leimmet váldán earrodearvvuođaid guhtet guimmiineamet, de mii lávkiimet skiipii, ja sii máhcce ruoktot.

721,7 Ptolemais hápmangávpot sullii 4 miilla Tyrosa lulábealde.Go leimmet vuolgán Tyrosis, de mii borjjasteimmet Ptolemaisii; dohko loahpaheimmet borjjasmátkámet. Mii manaimet dearvvahit vieljaid ja oruimet sin luhtte beaivvi. 8

21,8
6,5
8,5eč26eč40
21,8 Kaisarea >8,40. evangelista Filip >6,5.Nuppi beaivvi mii vulggiimet ja bođiimet Kaisareai. Doppe mii manaimet evangelista Filipa lusa ja orruimet su vissui. Son lei okta dan čieža veahkeheaddjis. 9
21,9
2,17
Sus ledje njeallje náitalkeahtes nieidda geain lei profehtastallanattáldat.

10

21,10
11,28
Go mii leimmet orron gávpogis juo moanaid beivviid, de dohko bođii Judeas muhtun profehta gean namma lei Agabos. 11
21,11
20,23
Son bođii min lusa, válddii Paulusa boahkána, čanai dainna julggiidis ja gieđaidis ja celkkii: “Ná cealká Bassi Vuoigŋa: Dán láhkái juvddálaččat Jerusalemis čatnet dan olbmá geasa dát boagán gullá, ja addet su báhkiniid gihtii.” 12Go mii dan gulaimet, de sihke mii ja báikki olbmot várriimet Paulusa mannamis Jerusalemii. 13
21,13
20,24
Muhto Paulus dajai: “Maid dii dahkabehtet, go čierrubehtet ja bávččagahttibehtet mu váimmu? Mun lean gearggus in dušše čadnojuvvot muhto maiddái jápmit Jerusalemis Hearrá Jesusa nama dihte.” 14
21,14
Luk 22,42
Go son ii lean sártnuheames, de mii mášuiduvaimet ja dajaimet: “Šaddos Hearrá dáhttu.”

15Go mii leimmet orron Kaisareas muhtun beivviid, de mii ráhkkaneimmet gárvvisin ja vulggiimet Jerusalemii. 16Fárrolaga minguin vulge maiddái muhtun máhttájeaddjit geat dolvo min orrunsadjáseamet, Mnason-nammasaš kyproslaš olbmá vissui. Mnason lei okta vuosttamuš máhttájeddjiin.

Paulus Jakoba ja vuorrasiid luhtte

17Go mii bođiimet Jerusalemii, de vieljat válde min vuostá iluin. 18

21,18
15,13
Nuppe beaivvi Paulus vulggii minguin deaivvadit Jakobiin, ja buot vuorrasat bohte dohko. 19
21,19
14,27
15,4
Go Paulus lei buorástahttán sin, de son muitalii dárkilit maid Ipmil lei dahkan báhkiniid gaskkas su bálvalusa bokte. 20
21,20
2,4115,15
Go sii dan gulle, de sii máidno Ipmila ja dadje Paulusii: “Viellja, don dieđát man galle duhát juvddálačča leat oskon, ja sii buohkat čuvvot lága áŋgirit. 21
21,21
6,14
Gal 2,3
Sii leat gullan ahte don oahpahat daid juvddálaččaid geat leat báhkiniid gaskkas, hilgut Mosesa lága ja gielddát sin birračuohppamis bártniideaset ja vádjoleames min álbmoga vieruid mielde. 22Maid mii dal dahkat? Vissásit sii gullet ahte don leat boahtán.

23

21,23
18,18
Daga maid mii neavvut du dahkat: Mis leat dáppe njeallje olbmá geat leat dahkan lohpádusa. 24
21,24
1 Kor 9,20
21,24 goluid máksu oaffariin mat galge buktojuvvot go nasiralohpádus ollašuvai. Vrd. 18,18; 4 Mos 6,14č.Váldde dan njealljása mielddát, buhtistahte iežat oktan singuin ja mávsse sin goluid, vai sii besset ráhkket oaivvi. Dalle buohkat áddejit ahte dat mii beaggá du birra ii leat duohta, muhto don doalat lága ja vádjolat dan mielde. 25
21,25
15,2029
Dan mii guoská báhkiniidda geat leat oskon, mii leat juo čoavdán. Mii leat čállán sidjiide ja mearridan ahte sii galget váruhit borramis bierggu mii lea oaffaruššojuvvon eahpeipmiliidda, vara ja buvihuvvon elliid bierggu, ja garvit fuorrávuođa.”

26

21,26
4 Mos 6,13eč
Maŋit beaivvi Paulus válddii olbmáid mielddis ja buhtistii iežas oktan singuin. Dasto son manai tempelii dieđihit goas buhtástusáigi nohká ja goas iešguđege ovddas oaffar addojuvvo.

Paulus váldojuvvo gitta

27Aiddo go dat čieža beaivvi ledje nohkamin, de juvddálaččat geat ledje boahtán Asias, oidne su tempelis. Sii gikte olbmuid mielddiset, dohppejedje Paulusa 28

21,28
Esek 44,7
Apd 6,13
21,21
ja čurvo: “Israellaččat, veahkehehket! Dát lea dat olmmái gii buot guovlluin gilvá iežas oahpa ja sárdnu min álbmoga ja min lága ja dán báikki vuostá. Ja dál son lea vel buktán greikalaččaid tempelii ja eahpebasuhan dán bassi báikki.” 2921,29 Trofimos >20,4.Sii ledje oaidnán efesoslaš Trofimosa gávpogis Paulusiin ja navde ahte Paulus lei buktán su tempelii. 30Oppa gávpot lihkahuvvui, ja olbmot vihke čoahkkái. Sii dohppejedje Paulusa ja gesse su olggos tempelis, ja poarttat dahppojuvvojedje dallánaga.

3121,31 soahteveagaoaivámuš Klaudius Lysias, romalaš soahteveaga alit čuohtásaoaivámuš gii ráđđii birrasii 1000 soalddáha; gč. 23,26. Son jođihii dan romalaš soahtejoavkku mii lei Antonia ladnis tempelguovllu davvioarječiegas.Muhto go olbmot vigge goddit Paulusa, de romalaš soahteveagaoaivámuš oaččui sáni ahte oppa Jerusalem lei moivvis. 32Son válddii dan seammás čuohtásaoaivámuččaid ja soalddáhiid fárrui ja doapmalii dohko. Go juvddálaččat oidne soahteveagaoaivámučča ja soalddáhiid, de sii heite cábmimis Paulusa. 33Soahteveagaoaivámuš manai sin lusa ja gohčui čatnat su guvttiiguin láhkkiiguin. De son jearai olbmuin, gii dát olmmoš lei ja maid son lei dahkan. 3421,34 ladnái Antonia ladni.De čuorvvui olbmuid gaskkas nubbi nu, nubbi ná, ja go oaivámuš ii ožžon das riekta čielgasa šláma dihte, de son gohčui doalvut Paulusa ladnái. 35Muhto go su ledje dolvon ladneboardaga rádjái, de soalddáhat fertejedje guoddit su, danin go veahkaválddálaš olmmošeatnatvuohta 36

21,36
Luk 23,18
Apd 22,22
bahkkii sin maŋŋái ja čuorvvui: “Goddet su!”

Paulus bealušta iežas álbmoga ovddas

37Go sii ledje doalvumin Paulusa ladnái, de son jearai oaivámuččas: “Oaččungo mun dadjat dutnje juoidá?” Oaivámuš vástidii: “Máhtátgo don greikkagiela? 3821,38 egyptalaš stuibmeoaivámuš gean eatnanhearrá Feliks vuittii. >23,24. olmmošgoddi juvddálaš joavku mii gottii vuostálastiidis čihkosis. ▶ selotat.Dalle don it leat dat egyptalaš gii muhtun áiggi dás ovdal dagai stuimmi ja doalvvui njealljeduhát olmmošgoddi meahccái.” 39

21,39
9,11
22,3
Paulus dajai: “Mun lean juvddálaš, Tarsosis Kilikias eret, gávpoga ássi maid buohkat várra dovdet. Mun bivddán du suovvat mu sárdnut álbmogii.” 40Soahteveagaoaivámuš suovai dan. Dalle Paulus čuožžilii boardaga ala ja sevii olbmuide.

Go buohkat jávohuvve, de son sárdnugođii sidjiide hebreagillii:

22

221

22,1
7,2
“Vieljat ja áhčit! Gullet maid mun dál sártnun iežan bealuštussan.”

2Go olbmot gulle su sárdnumin hebreagillii, de šattai velá jaskadeabbo. Paulus sártnui:

3

22,3
5,34
2 Kor 11,22
Gal 1,13č
22,3 Gamaliel >5,34.“Mun lean juvddálaš. Mun lean riegádan Tarsosis Kilikias, muhto lean šaddan bajás dán gávpogis. Gamaliela oahppin mun lean oahpahuvvon doallat dárkilit min áhčiid lága. Mun ledjen áŋgir Ipmila beales, nugo dii buohkat lehpet odne. 4
22,4
8,3
22,4 Geainnu >9,2.Mun doarrádallen gitta jápmima rádjái daid geat vádjolišgohte dán geainnu, válden gitta olbmáid ja nissoniid ja bijahin sin giddagassii. 5
22,5
9,2
22,5 vieljaide sátni mearkkaša “juvddálaččat” dás ja 28,21.Dan sáhttet duođaštit bajimusbáhppa ja oppa vuorrasiid ráđđi. Sis mun maiddái ožžon reivviid Damaskusa vieljaide, ja mun vulgen dohko váldit gitta sin geat ledje doppe, ja buktit sin Jerusalemii ráŋggáštuvvot.

6

22,6
9,3–19
26,12–18
Muhto mátkkis, go mun ledjen juo lahka Damaskusa, báitigođii gaskabeaivvi áigge almmis fáhkkestaga šerres čuovga mu birra. 7Mun gahččen eatnamii ja gullen jiena cealkimin: ‘Saul, Saul, manne doarrádalat mu?’ 8Mun jerren: ‘Hearrá, gii don leat?’ Jietna vástidii: ‘Mun lean Jesus nasaretlaš gean don doarrádalat.’ 9Mu mátkeguoimmit oidne gal čuovgga, muhto eai gullan su jiena gii munnje sártnui. 10Mun jerren: ‘Hearrá, maid mun galggan dahkat?’ Hearrá celkkii munnje: ‘Čuožžil ja mana Damaskusii. Doppe dutnje muitaluvvo buot mii dutnje lea ásahuvvon dahkamuššan.’ 11Mun in oaidnán maidege, danin go šerres čuovga lei čalmmehuhttán mu, ja mu mátkeguoimmit fertejedje láidet mu gieđas. De mun bohten Damaskusii.

12Doppe lei Ananias, vuoigatlaš olmmái gii doahttalii lága ja geas lei buorre duođaštus buot dan gávpoga juvddálaččain. 1322,13 šatta fas oaidnin seammá go Jesusa sánit Luk 18,42.Son bođii mu lusa ja dajai: ‘Saul, vieljažan, šatta fas oaidnin!’ Dallánaga mun sáhtten oaidnit su. 14

22,14
7,52
Son dajai: ‘Min áhčiid Ipmil lea válljen du dovdat iežas dáhtu, oaidnit Vanhurskása ja gullat su jiena. 15Don šattat su duođašteaddjin, don muitalat buot olbmuide maid leat oaidnán ja gullan. 16
22,16
2,2138
9,14Tit 3,5+
Ale ájahala! Čuorvvo su nama, čuožžil, divtte gásttašit iežat ja bassat eret suttuidat.’

17

22,17
9,26
Go mun dasto ledjen máhccan Jerusalemii ja ledjen rohkadallamin tempelis, de mun rohttašuvven Vuoiŋŋas 18ja oidnen Hearrá. Son celkkii munnje: ‘Doama eret Jerusalemis, dasgo dáppe sii eai váldde vuostá du duođaštusa mu birra.’ 19Mun dadjen: ‘Hearrá, siihan dihtet ahte mun mannen synagogas synagogai ja bijahin giddagassii ja spihččehin daid geat oskot dutnje. 20
22,20
7,58
8,1
Ja go Stefanus, du duođašteaddji, goddojuvvui, de mun ledjen das, dohkkehin visot ja fáktejin su sorbmejeddjiid biktasiid.’ 21
22,21
9,15
13,2
Gal 1,15č
2,7eč
Ef 3,7č
Muhto son celkkii munnje: ‘Vuolgge, dasgo mun vuolggahan du guhkás báhkiniid gaskii.’”

22

22,22
21,36
Dán rádjái juvddálaččat ledje guldalan, muhto dál sii čuorvugohte: “Jávkadehket dán olbmá eatnama alde! Dákkár olmmái ii oaččo eallit!” 23Sii huike, fáipo oalgebiktasiiddisetguin ja suhppo sáddo áibmui. 24Dalle soahteveagaoaivámuš gohčui doalvut Paulusa ladnái. Son gohčui spihččet Paulusa ja gažadit su vai oažžu diehtit, manne juvddálaččat čurvo su vuostá nu.

25

22,25
16,37
Muhto go olbmát ledje čatnan Paulusa spihččejuvvot, de son jearai čuohtásaoaivámuččas gii čuoččui das: “Leago dis lohpi spihččet Roma riikkavuloža gii ii leat dubmejuvvon mastege?” 26Go čuohtásaoaivámuš dan gulai, de son manai soahteveagaoaivámučča lusa ja dajai: “Maid don áiggut dahkat? Dát olmmái lea Roma riikkavuloš.” 27Soahteveagaoaivámuš manai Paulusa lusa ja jearai: “Leatgo don duođaid Roma riikkavuloš?” Paulus vástidii: “De lean.” 28Oaivámuš dajai: “Mun lean oastán dan vuoigatvuođa stuorra haddái.” Paulus vástidii: “Mun ožžon dan dalle go riegádin.” 29Dat geat galge gažadit Paulusa, geassádedje dallánaga su luhtte, ja soahteveagaoaivámuš suorganii go áddii ahte son lei čatnan láhkkiiguin Roma riikkavuloža.

Paulus Ráđi ovddas

3022,30 Ráđi juvddálaččaid bajimus duopmostuollu ja stivrenásahus romalaš ráđđejumi áigge. ▶ ráđđi, Alla ráđđi.Soahteveagaoaivámuš dáhtui diehtit vissásit man dihte juvddálaččat váidaledje Paulusa. Maŋit beaivvi son čovddii Paulusa láhkkiin, rávkkai čoahkkái bajimusbáhpaid ja oppa Ráđi ja doalvvui Paulusa sin ovdii.