Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

Dearvvuođat

111,1 apostal áirras gii sártnui iežas hearrá sajis. Namahus adnojuvvo dábálaččat Jesusa 12 ▶ máhttájeaddji birra, muhto maiddái soames earáid birra.Paulus, Ipmila dáhtus Kristus Jesusa apostal dan lohpádusa mielde maid mii leat ožžon eallimis Kristus Jesusa oktavuođas, 2

1,2
1 Tim 1,2+
1,2 Timoteus okta Paulusa mielbargiin. ▶ Timoteusdearvvaha ráhkis bártnis Timoteusa. Árbmu, váibmoláđisvuohta ja ráfi dutnje Ipmil Áhčis ja Kristus Jesusis, min Hearrás!

Oskkáldasvuohta evangeliumii

3

1,3
Apd 23,1
Rom 1,9
Mun giittán Ipmila gean bálvalan buhtis oamedovdduin nugo juo mu áhčit leat dahkan, ja muittán du rohkadusainan heaittekeahttá, ija beaivvi. 4Go mun muittán du gatnjaliid, de mun áibbašan oaidnit du, vai devdojuvvošin iluin. 5
1,5
Apd 16,1
Mun muittán du duohta oskku mii lei sihke áhkustat Loisas ja eatnistat Eunikes; mun lean vissis ahte dat lea maiddái dus.

6

1,6
1 Tim 4,14
1,6 bidjen … du ala gieđaidbidjan.Danne mun muittuhan du: Divtte buollát stuorra dollan Ipmila árpmuattáldaga maid ožžot dalle go mun bidjen gieđaid du ala. 7
1,7
Rom 8,15
Ipmilhan ii leat addán midjiide balešvuođa vuoiŋŋa, muhto fámu, ráhkisvuođa ja jierbmáivuođa vuoiŋŋa. 8
1,8
Sál 119,46
Luk 9,26
Rom 1,16
2 Tim 2,9
1,8 fáŋgan Paulus čállá dán girjji giddagasas Romas. Vrd. 1,16–17; 4,16.Ale nappo heahpanatta addimis duođaštusa Hearrásteamet alege mus gii su dihte lean fáŋgan, muhto gillá muinna baháid evangeliuma ovdii dainna fámuin maid Ipmil addá. 9
1,9
Ef 2,8č
Tit 3,5
Son lea beastán min ja rávkan min bassi rávkojumiin, ii daguideamet dihte, muhto iežas áigumuša ja árpmu mielde maid son ovdal agálaš áiggiid attii midjiide Kristus Jesusis, 10
1,10
1 Kor 15,5557
Hebr 2,14č
ja mii dál lea boahtán albmosii go min Beasti Kristus Jesus lea almmustuvvan. Son lea duššadan jápmima ja buktán eallima ja nohkameahttunvuođa čuovgasii evangeliuma bokte. 11
1,11
1 Tim 2,7
Dan sárdnideaddjin, apostalin ja oahpaheaddjin mun lean biddjojuvvon. 12Dan dihte mun ferten gillát buot dáid. In mun dattetge heahpanatta, danne go mun dieđán geasa oskkun, ja mun lean vissis dasa ahte sus lea fápmu várjalit dan mii munnje lea oskkilduvvon, gitta dan beaivvi rádjái go son boahtá.

13

1,13
4,3+
Ane ovdagovvan daid dearvvaš oahpahusaid maid leat mus gullan, ja ane áimmuin dan oskku ja ráhkisvuođa maid Kristus Jesus duddjo. 14
1,14
1 Tim 6,20
Ane váras dan buori mii lea oskkilduvvon dutnje Bassi Vuoiŋŋa bokte mii orru min siste.

15

1,15
4,16
1,15 Asia Roma provinsa dálá Tyrkia davvioarjeoasis. Girji čujuha dan provinssa gávpogiidda Efesosii (1,18; 4,12), Troasii (4,13) ja Miletosii (4,20).Nugo dieđát, buot Asia olbmot leat jorgalan mus eret, maiddái Fygelos ja Hermogenes. 161,16 Onesiforos lea muđui amas. Várra gieskat jápmán; gč. 4,19.Vare Hearrá árpmihivččii Onesiforosa bearraša, danne go son lea dávjá arvvosmahttán mu iige leat heahpanaddan mus, vaikko leange fáŋgan. 17Go son lei boahtán Romai, de son baicca ozai mu áŋgirit dassážii go gávnnai mu. 18
1,18
Matt 5,7
Vare Hearrá árpmihivččii su dan beaivvi go boahtá! Ja man ollu son veahkehii mu Efesosis, dan don ieš dieđát buoremusat.

2

Bálvalus ja gillámuš evangeliuma dihte

21Bártnážan, šatta gievran dan árpmus mii mis lea Kristus Jesusis! 2

2,2
1 Tim 6,12
2 Tim 3,14
Buot maid eatnat duođašteddjiid ovddas leat mus gullan, don galggat oskkildit luohtehahtti olbmuide geat máhttet oahpahit earrásiid.

3

2,3
1,8
4,5
De gillá baháid dego Kristus Jesusa buorre soalddát. 4Ii oktage gii bálvala soalddáhin, sora iežas beaivválaš eallima doaimmaide, jos dáhttu dohkket soahteveagaoaivámužžii. 5
2,5
1 Kor 9,24eč
2 Tim 4,7č
Jak 1,12
1 Pet 5,4
Alm 2,10
3,11
Ii oktage gilvvohalli fidne vuoitogierddu jos ii gilvvohala njuolggadusaid mielde. 6
2,6
1 Kor 9,710
Bealdobargi gii bargá lossa barggu, galgá ovddemustá beassat návddašit šattu. 7Guorahala mu sániid! Hearrá addá dutnje jierpmi ipmirdit buot.

8

2,8
Rom 1,3
1 Kor 15,420
2,8 Davida nális Profehtaid mielde Messias galggai leat Davida nális. Vrd. 2 Sam 7,12č; Sál 2,7; Jes 11,1.Muitte Jesus Kristusa gii bođii Davida nális ja čuoččáldahttojuvvui jábmiid luhtte mu evangeliuma mielde. 9
2,9
Ef 3,1
Fil 1,12eč
Su dihte mun gillán baháid ja lean maid láhkkiin dego vearredahkki. Muhto Ipmila sátni ii leat láhkkiin. 10
2,10
Kol 1,24
Danin mun gierddan buot válljejuvvon olbmuid dihte, vai maiddái sii Kristus Jesusis ožžot bestojumi ja agálaš hearvásvuođa. 11
2,11
Rom 6,3č8
Dát sátni lea luohtehahtti:

Jos mii leat jápmán oktan suinna,

de mii oktan suinna oažžut maid eallit.

12

2,12
Matt 10,33Rom 8,17
Jos mii gierdat buot,

de mii oažžut maid ráđđet oktan suinna.

Jos mii biehttalit su,

de son maid biehttala min.

13

2,13
4 Mos 23,19
Rom 3,3č
Jos mii leat oskkáldasmeahttumat,

de son almmatge lea oskkáldas,

danne go ii son sáhte biehttalit ieš iežas.

Duohtavuođa sáni oahpaheaddji

14

2,14
1 Tim 1,6
6,420č
2 Tim 2,1618
Tit 1,10
Muittut buohkaide dán ja gieldde sin Ipmila muođuid ovddas nákkáhallamis sániid dihte. Dat ii leat masage ávkin, muhto šaddá baicca heavvun daidda geat gullet. 15Bargga juohke láhkái čájehit Ipmila čalmmiin iežat luohtehahtti bargin gii ii dárbbaš heahpanaddat, ja gii rievttuid juogada duohtavuođa sáni. 16
2,16
1 Tim 1,6+
Garvve ipmilmeahttun ja guoros ságaid, dasgo dat geain leat dakkár ságat, dolvot olbmuid eanet ipmilmeahttunvuhtii, 17
2,17
1 Tim 1,20
ja sin oahppa leavvá dego guohcageapmi. Sin searvái gullaba Hymenaios ja Filetos 18geat leaba gáidan duohtavuođas ja dadjaba ahte bajásčuožžileapmi lea juo dáhpáhuvvan. Nu soai moiveba muhtun olbmuid oskku. 19
2,19
4 Mos 16,5
Matt 7,23
Joh 10,14
1 Kor 8,3
Muhto vuođđu maid Ipmil lea bidjan, bissu, ja das leat seailan dát sánit: Hearrá dovdá olbmuidis, ja: “Heitos vearrivuođa juohkehaš gii beakkuha Hearrá nama.” 20
2,20
Rom 9,21
Stuorra dállodoalus eai leat dušše golle- ja silbalihtit, muhto maiddái muorra- ja láirálihtit, muhtumat mávssolaš atnui, muhtumatgis beaivválaš atnui. 21
2,21
3,17
Dat gii buhtista iežas buot diekkáriin, šaddá lihttin mii heive mávssolaš atnui, basuhuvvon lihttin mii lea dáluisidii ávkkálaš ja anolaš buori atnui.

22

2,22
Apd 9,14Gal 5,22
1 Tim 6,11
Báhtar nuorravuođa anistumiin ja váinnut vuoigatlašvuođa, oskku, ráhkisvuođa ja ráfi daiguin geat buhtis váimmus čurvot Hearrá. 23
2,23
1 Tim 4,7
6,4č
Garvve jallas ja ávkkehis digaštallamiid, dasgo don dieđát ahte dat dagahit riidduid. 24
2,24
Tit 1,79
Hearrá bálvaleaddji ii oaččo riidalit, son galgá baicca leat láđis buohkaide, čeahppi oahpahit ja gierdavaš, 25
2,25
Matt 3,21 Tim 2,4
nu ahte bagada láđđásit daid geat vuosttaldit. Ipmil soaitá diktit sin jorgalit, vai sii dovdagohtet duohtavuođa 26ja čilget ja besset eret dan gielas mas beargalat doallá sin fáŋgan vai beassá bágget sin dahkat iežas dáhtu.

3

Maŋimuš áiggiid olbmot

31

3,1
1 Tim 4,1+
Don fertet diehtit ahte maŋimuš beivviid bohtet váttis áiggit. 2
3,2
Matt 15,19
24,12
Rom 13,13
1 Kor 5,10č
6,9č
2 Kor 12,20
Gal 5,19eč
Ef 5,3eč
Kol 3,5eč
1 Tim 1,9č
3,2–4 Vearssaid sisdoallu lea bahádáhpekataloga, miellaguottut ja dagut mat vuostálaste kristtalaš oskku ja eallima. ▶ katalogat.Dalle olbmot ráhkistit dušše iežaset ja ruđa, leat rábmát ja čeavlát, sii hiddjidit ja leat jeagoheamit vánhemiiddáseaset. Sii leat giitemeahttumat, ipmilmeahttumat, 3ráhkismeahttumat ja soahpameahttumat, bahádallit, veahkaválddálaččat, goavit, buori vašuheaddjit, 4behtolaččat, skuniheamit ja goarggastallit. Sii ráhkistit návddašemiid eambbo go Ipmila. 5Sis lea gal ipmilbalolašvuođa hápmi, muhto sii biehttalit oskku fámu. Jorgal eret dakkár olbmuin! 6
3,6
Tit 1,11
Sii njáhket ruovttuide ja fillejit nissoniid geaid suttut losidahttet ja máŋggalágan anistumit dolvvodit, 7ja geat álo leat miehtásat ođđa oahpaide, muhto eai goassege dovddiit duohtavuođa. 8
3,8
1 Tim 6,5
3,8 Jannes ja Jambres Juvddálaš árbevieru mielde egyptalaš noaiddit geat vuostálasttiiga Mosesa go son dagai oavdduid farao ovddas. Vrd. 2 Mos 7,11č.22.Nugo Jannes ja Jambres nággiiga Mosesa vuostá, nu dát olbmotge nággejit duohtavuođa vuostá. Sin árvvoštallannákca lea billašuvvan, sin osku ii gierdda geahččalusa. 9Muhto dat ii menestuva sidjiide, dasgo sin jierpmehisvuohta šaddá buohkaide almmusin, nugo maiddái doid mielahisvuohta šattai.

Apostal ovdagovvan

10Muhto don leat čuvvon mu oahpahusa, mu vádjolusa, mu viggamuša, mu oskku, mu guhkesmielalašvuođa, mu ráhkisvuođa ja mu gierdavašvuođa 11

3,11
Apd 13,50
14,519
2 Kor 11,23eč
dain doarrádallojumiin ja gillámušain maid mun vásihin Antiokias, Ikonionis ja Lystras. Makkár doarrádallojumiid mun lean gierdan! Ja buot dain Hearrá lea mu gádjon. 12
3,12
Matt 16,24
Apd 14,22+
Muhto buohkat geat dáhttot eallit vuoigatlaččat Kristus Jesusis, šaddet doarrádallojuvvot. 13Bahás olbmot ja beahttit ovdánit bahábussii, sii fillejit ja fillehallet. 14
3,14
2,2
Muhto biso don das maid leat oahppan. Donhan leat das vissis. Muitte geat du oahpaheaddjit leat leamaš, 15
3,15
Joh 5,39
Apd 16,1
ja don leat juo mánnávuođa rájes dovdan bassi čállagiid. Dat máhttet addit dutnje viisodaga, nu ahte don bestojuvvot oskku bokte Kristus Jesusii. 16
3,16
Rom 15,4
2 Pet 1,21
3,16 Juohke čála sáhttá maid jorgaluvvot “oppa čála”.Juohke čála maid Ipmila Vuoigŋa lea duddjon, lea ávkkálaš oahpahussan, cuiggodussan, neavvan ja bagadussan eallimii mii dohkke Ipmilii. 17Dalle Ipmila olmmoš šaddá ollisin ja dohkálažžan buot buriid daguide.