Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

David šaddá oppa Israela gonagassan

51

5,1
19,12
1 Muit 11,1–3
Buot Israela čearddat bohte Davida lusa Hebronii ja dadje: “Mii leat seammá oažži ja varra go don. 2
5,2
1 Sam 18,16
25,30
Juo ovdal, dalle go Saul ain lei min gonagas, de don jođihit Israela dan soahtemohkiin. Hearrá lea cealkán dutnje: Don geahčat mu álbmoga Israela, don šattat Israela ráđđejeaddjin.” 3
5,3
1 Sam 16,13
2 Sam 2,4
De bohte buot Israela vuorrasat gonagasa lusa Hebronii. David dagai singuin lihtu Hearrá ovddas, ja sii vuide Davida Israela gonagassan. 4
5,4
1 Muit 29,27č
David lei golbmalogijahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii njealljelogi jagi: 5Čieža jagi guhtta mánu Juda gonagassan Hebronis ja golbmalogigolbma jagi Israela ja Juda gonagassan Jerusalemis.

6

5,6
1 Muit 11,4–9
Gonagas vulggii olbmáidisguin Jerusalemii soahtat jebuslaččaiguin geat ásse doppe. Sii dadje Davidii: “Deike don it boađe. Čalmmeheamit ja skierpmát ádjet du eret.” Sii oaivvildedje ahte David ii ožžon boahtit gávpogii. 7Muhto David válddii Siona ladni, mii dál lea Davida gávpot. 85,8 čáhcesuona rádjái tunnel mii buvttii čázi Gihonádjagis gávpogii. ▶ Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Dan beaivvi son dajai: “Dat gii časká jebuslaččaid ja buvtteha čáhcesuona rádjái, son časká daid čalmmehemiid ja skierpmáid geaid David vašuha.” Aiddo dan dihte daddjojuvvo: “Čalmmeheamit ja skierpmát eai oaččo boahtit tempelii.” 95,9 Millo “deavdda”; jáhkkimis stealli mas ledje ladnemuvrrat Davida gávpoga davábealde. Gč. 2 Gon 12,20. Maiddái Sikema ladni namma lea Millo. >Duop 9,6.Dasto David ásai ladnái ja gohčui dan Davida gávpogin. Son nannii gávpoga ladniiguin Millo rájes gávpoga guovddáža guvlui. 10
5,10
1 Sam 18,12
2 Sam 3,1
David šattai ain fámolaččabun, danin go Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lei suinna.

11

5,11
1 Muit 14,1–3
2 Muit 2,3
Hiram, Tyrosa gonagas, vuolggahii áirasiid Davida lusa ja skáhppui sutnje sedermuora, snihkkáriid ja geađgederpiid, ja dat olbmát huksejedje Davidii šloahta. 12Dalle David ipmirdii ahte Hearrá lei nannen su saji Israela gonagassan ja lei diktán su gonagasvuođa menestuvvat sutnje iežas álbmoga Israela dihte.

13Maŋŋil go David lei boahtán Hebronis Jerusalemii, de son válddii vel eambbo áhkáid ja liigeáhkáid, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 14Daid bártniid namat geat riegádedje sutnje Jerusalemis, ledje Šammua, Šobab, Natan, Salomo, 15Jibhar, Elišua, Nefeg, Jafia, 16Elišama, Eljada ja Elifelet.

David vuoitá filistalaččaid

17

5,17
1 Muit 14,8–17
Go filistalaččat gulle ahte David lei vuidojuvvon Israela gonagassan, de sii buohkat vulge johtui, vai besset fallehit Davida. Go David gulai dan, de son manai ladnásis váriide. 185,18 Refaimleahki šattolaš leahki Jerusalema lulleoarjjabealde. Vrd. Jos 15,8; 18,16.Filistalaččat bohte ja leabbanedje Refaimleahkái. 19
5,19
1 Sam 30,8
David jearai Hearrás: “Vuolggángo mun soahtat filistalaččaiguin? Attátgo don sin mu gihtii?” Hearrá vástidii Davidii: “Vuolgge! Mun attán filistalaččaid du gihtii.” 205,20 Baal-Perasim Perasim, máŋggaidlohku sánis peres mii mearkkaša “doadjin” dahje “čuolddašupmi”.Dalle David manai Baal-Perasimii ja časkkii sin doppe. De son dajai: “Hearrá lea cuvken vašálaččaid mu ovddas nugo čázit cuvkejit buođu.” Danin dat báiki oaččui nama Baal-Perasim. 21Filistalaččat guđđe dohko eahpeipmilgovaideaset, ja David ja su olbmát válde daid mielde.

22Muhto filistalaččat bohte ođđasis ja leabbanedje Refaimleahkái. 235,23 bakamuoraid dás ii leat čielggas makkár dát muorra lea; soaitá leat balsammuorra.David jearai Hearrás neavvaga, ja Hearrá vástidii: “Ale mana njuolga sin vuostá, muhto garvve ja fallet sin duogábeale, bakamuoraid buohta. 24Go gulat lávkkiid skoahpamin bakamuoraid gierragiin, de fallet hoahpus, dasgo dalle Hearrá manná du ovddas časkit filistalaččaid soahteveaga.” 25David dagai nu go Hearrá lei gohččon, ja son časkkii filistalaččaid ja doarridii sin Geba rájes gitta Gesera rádjái.

6

David buktá Ipmila árkka Sionii

61

6,1
1 Muit 13,1–14
David čohkkii fas buot Israela válljusoahteolbmáid, golbmalogiduhát olbmá. 2
6,2
1 Sam 4,4
6,2 Baala Kirjat-Jearima boares namma. Gč. Jos 15,9. >1 Sam 6,21.Son vulggii oppa joavkkuinis Baalai Judas. Doppe sii galge viežžat Ipmila árkka, masa Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lei bidjan iežas nama, son gean truvnnu kerubat guddet. 3
6,3
1 Sam 7,1
Sii bidje Ipmila árkka ođđa vovnnaide ja doalvugohte dan Abinadaba viesus mii lei dievás, ja Abinadaba bártnit Ussa ja Ahjo stivriiga ođđa vovnnaid. 4Ussa váccii árkka guoras, ja Ahjo váccii árkka ovddas. 5David ja buot israellaččat dánso ilus Hearrá muođuid ovddas ja lávlo ja čuojahedje lyraid, hárppaid, rumbbuid, skilanasaid ja symbálaid. 6Go sii bohte Nakona gordneráidnensaji buohta, de Ussa geigii gieđa ja dollii Ipmila árkii, danin go vuovssát ledje šaddan vearrájin. 7
6,7
4 Mos 4,15
Dalle Hearrá moaráhuvai Ussai: Ipmil časkkii su, ja son jámii Ipmila árkka gurrii. 86,8 Peres-Ussa sátnestoahkan hebreagiel sániin mii jorgaluvvo “falleheapmin”. Mearkkaša “Ussa doadjin” dahje “Ussaskurču”.David gáfestuvai danne go Hearrá lei časkán Ussa. Dat báiki gohčoduvvui Peres-Ussan, ja danin dat gohčoduvvo vel dán beaivvinai. 9Dan beaivvi rájes David balai Hearrás, ja son dajai: “Mo Hearrá árka sáhttá boahtit mu lusa?” 10Son ii dáhtton sirdit Hearrá árkka lusas Davida gávpogii, muhto bijai dan gatlaš Obed-Edoma vissui. 11Doppe Hearrá árka lei golbma mánu, ja Hearrá buressivdnidii Obed-Edoma ja oppa su bearraša.

12

6,12
1 Muit 15,25–16,3
Go David gulai ahte Hearrá lei buressivdnidan Ipmila árkka dihte Obed-Edoma bearraša ja buot mii sus lei, de son vulggii Obed-Edoma vissui ja buvttii Ipmila árkka doppe ávvudemiin Davida gávpogii. 13Go Hearrá árkka guoddit ledje lávken guhtta lávkki, de David oaffarušai vuovssá ja buoiduduvvon gálbbi. 14
6,14
1 Sam 2,18
6,14 beallemasefod hebreagillii efod. ▶ efod. Sus lei gárvun dušše beallemasefod, ja son dánssui oppa fámustis Hearrá muođuid ovddas. 15David ja oppa Israel vázze Hearrá árkka maŋis, ja ávvučuorvasat skáige ja dorvvet čudje. 16Go Hearrá árka lei boahtimin Davida gávpogii, de Mikal, Saula nieida, geahčai láseráigge. Go son oinnii gonagas Davida dánsumin ja njuikkodeamen Hearrá muođuid ovddas, de son badjelgeahčai su váimmustis. 17Hearrá árka biddjojuvvui sadjásis goahtái maid David lei ceggen dan várás, ja David oaffarušai boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid Hearrá muođuid ovddas. 18
6,18
1 Gon 8,55
Go David lei geargan oaffaruššamis boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid, de son buressivdnidii álbmoga Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, nammii 19ja juogadii juohke olbmái ja nissonii, oppa Israela álbmogii, iešguhtiige láibbáža, dádelgáhku ja rusingáhku. De buohkat vulge ruoktot.

20Go David máhcai ruoktot buressivdnidit iežas bearraša, de bođii Saula nieida Mikal su ovddal ja dajai: “Gal juo Israela gonagas láhttii odne gutnálaččat! Son nuoladii bálvaleddjiidis biiggáid ovddas, nugo vácceš olmmoš dahká!” 21

6,21
1 Sam 13,14
Dalle David dajai Mikalii: “Mun lean dánson Hearrá ovddas, su ovddas gii válljii mu ovdalii du áhči ja oppa áhčát soga, ja bijai mu iežas álbmoga Israela ráđđejeaddjin. 22Mun sáhtán vuolidit iežan ain eambbo ja šaddat ain uhcibun iežan čalmmiinge. Muhto dat biiggát geaid don oaivvildat, gudnejahttet mu.” 23Ja Saula nieida Mikal lei mánáheapme gitta jápminbeaivvis rádjái.

7

Ipmila lohpádus Davidii

71

7,1
1 Muit 17,1–15
Gonagas ásai dál šloahtastis, ja Hearrá lei addán sutnje ráfi buot vašálaččain mat su birra ledje leamaš. 2
7,2
5,11
De oktii gonagas dajai profehta Natanii: “Mun ásan sedermuorrašloahtas, muhto Ipmila árka lea goađis.” 3
7,3
1 Sam 10,7
Natan dajai gonagassii: “Daga buot maid áiggut, dasgo Hearrá lea duinna.”

4Muhto dan ija Natanii bođii dát Hearrá sátni: 5“Mana bálvaleaddján Davida lusa ja cealkke: Ná cealká Hearrá: Dongo huksešit munnje viesu ássansadjin? 6

7,6
2 Mos 40,21
1 Gon 8,16
Mun in leat ássan viesus dan beaivvi rájes go bukten israellaččaid Egyptas, gitta dán beaivvi rádjái, muhto lean johtalan ja orron goađis. 7Gos ihkinassii mun lean vádjolan israellaččaiguin, de mun in leat goassege cealkán ovttage Israela duopmárii geaid mun bidjen geahččat iežan álbmoga Israela: Manne dii ehpet leat huksen munnje sedermuorraviesu? 8
7,8
1 Sam 16,11eč
Sál 78,70eč
Cealkke bálvaleaddjásan Davidii: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Mun válden du láidomis sávzzaid maŋis ja bidjen du álbmogan Israela ráđđejeaddjin. 9
7,9
1 Mos 12,2
Mun lean leamaš duinna juohke sajis gos don leat vádjolan, ja lean duššadan buot vašálaččaid du ovddas. Mun dagan du nama seammá stuorisin go eatnama stuorráid namat. 10Mun ráhkadan álbmogasan Israelii ássansaji ja ruohtastuhtán dan dasa, nu ahte dat beassá ássat báikkistis iige ráfehuhttojuvvo. Vearredahkkit eai soardde dan nugo ovdal, 117,11 gonagasviesu teavstta hebreagiel sátni “viessu” čujuha dás Davida gonagassohkii. Vrd. v. 18č.nugo vel dalle go mun ásahin duopmáriid láidet álbmogan Israela. Mun attán dutnje ráfi buot vašálaččainat. Dál Hearrá almmuha dutnje ahte mun huksen dutnje gonagasviesu. 12
7,12
1 Gon 8,20
2 Muit 7,18
Go du beivviid lohku lea dievvan ja don vuoiŋŋadat áhčiidat luhtte, de mun čuoččáldahtán du nális olbmá gii vuolgá du rupmašis, ja mun nanusmahtán su gonagasvuođa. 13
7,13
1 Gon 5,5
6,12
1 Muit 28,6č
Sál 89,4č
Son hukse viesu mu nammii, ja mun nannen su truvnnu agálaš áigái. 14
7,14
1 Muit 22,10
Sál 89,27
Mun lean su áhčči, ja son lea mu bárdni, ja jos son meannuda boastut, de mun bagadan su garra gieđain nugo olbmot mánáideaset. 15
7,15
1 Sam 15,26
Muhto iežan árpmu mun in váldde sus, nugo mun válden dan Saulis gean gáidadin du ovddas. 16Du sohka ja gonagasvuohta bissu mu ovddas agálaččat, ja du truvdnu lea nanus agálaš áigái.”

Davida giittusrohkos

17Natan muitalii Davidii buot dáid sániid ja oppa dán oainnáhusa. 18

7,18
1 Muit 17,16–27
Dalle gonagas David loaiddastii Hearrá muođuid ovdii ja dajai: “Hearrá, mu Ipmil! Gii mun lean ja mii lea mu sohka, go don leat dolvon mu dán rádjai? 19Muhto dát lei ilá unnán du čalmmiin, Hearrá, mu Ipmil, de don leat addán lohpádusaid bálvaleaddját sohkii guhkás boahtteáigái. Dát šaddá bagadussan olbmuide, Hearrá, mu Ipmil. 20Maid David vel dajašii dutnje? Donhan dovddat bálvaleaddját, Hearrá, mu Ipmil. 21Iežat sáni ja dáhtu mielde don leat dahkan buot dáid stuorra daguid ja almmuhan daid bálvaleaddjásat. 22
7,22
2 Mos 15,11
Sál 104,1
Don leat stuoris, Hearrá, mu Ipmil, ii leat du veardásaš. Ii leat Ipmil earret du, dan mii leat gullan iežamet beljiiguin. 23
7,23
5 Mos 4,734
Ii oktage álbmot eatnama alde leat dego du álbmot Israel, álbmot maid Ipmil ieš bođii lonistit iežas álbmogin vai beassá dahkat iežas nama dovddusin ja dahkat stuorra ja hirbmatlaš daguid sin dihte, álbmot maid don lonistit Egyptas ja man ovddas don duššadit vieris álbmogiid ja daid ipmiliid. 24
7,24
5 Mos 7,6+
Don leat mearridan ahte du álbmot Israel lea du iežat álbmot agálaš áigái, ja don, Hearrá, leat šaddan sin Ipmilin.

25Hearrá Ipmil, divtte dan sáni maid don dál leat cealkán bálvaleaddját ja su soga birra, bissut nanusin agálaš áigái, ja daga nugo leat sárdnon. 26Dalle du namma lea stuoris agálaš áigái, ja olbmot dadjet: Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lea Israela Ipmil. Ja bálvaleaddját Davida sohka bissu nanusin du ovddas. 27Dasgo don, Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil, leat almmustahttán dán bálvaleaddjásat: ‘Mun huksen dutnje viesu’. Dan dihte du bálvaleaddji lea arvan rohkadallat dan rohkadusa. 28

7,28
Sál 33,4
Ja dál, Hearrá, mu Ipmil, don leat Ipmil; du sánit šaddet duohtan, ja don leat addán bálvaleaddjásat dán stuorra lohpádusa. 29Vare don buressivdnidivččet bálvaleaddját soga nu ahte dat oažžu bálvalit du agálaččat, nugo don, Hearrá, mu Ipmil, ieš leat sárdnon. Vare don buressivdnidivččet bálvaleaddját soga agálaš áigái.”