Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Šeba stuibmi

201

20,1
1 Gon 12,16
2 Muit 10,16
Das deaivvai leat muhtun návccahis olmmái, benjaminlaš Šeba, Bikri bárdni. Son bosádii dorvve ja čuorvvui:

“Mis ii leat mihkkege osiid Davidii,

ii mihkkege oktasaččaid Isaja bártniin.

Juohkehaš ruktosis, Israela olbmát!”

2Dalle buot israellaččat earránedje Davidis ja sirdásedje Šeba, Bikri bártni, beallái, muhto Juda olbmát bisso oskkáldassan iežaset gonagassii ja čuvvo su Jordanis Jerusalemii.

3

20,3
15,16
16,21č
Go David lei boahtán ruoktot Jerusalemii, de son gohčui sirdit fáktejuvvon vissui sierranassii logi liigeáhká geaid son lei guođđán gáhttet šloahta. Son anii sis fuola, muhto ii šat mannan sin lusa, ja sii ledje sirrejuvvon jápminbeaivviset rádjai, dego livčče lean leaskkat.

4Gonagas gohčui Amasa bovdet čoahkkái Juda olbmáid. Son galggai dahkat dan golmma beaivvis, ja dasto son galggai loaiddastit gonagasa ovdii. 5Amasa vulggii bovdet Juda olbmáid, muhto son ádjánii dan áiggi badjel maid gonagas lei mearridan. 6Dalle David dajai Abišajii: “Dál Šeba, Bikri bárdni, šaddá midjiide váralaččabun go Absalom. Váldde hearrát soahteolbmáid ja doarrit Šeba, ovdal go son manná muhtun ladnegávpogii ja beassá báhtarit mis.” 720,7 keretlaččat ja peletlaččat >8,18.Dalle Joaba olbmát ja keretlaččat ja peletlaččat ja buot soahteolbmát vulge Jerusalemis doarridit Šeba, Bikri bártni.

8Go sii ledje joavdan Gibeona stuorra geađggi lusa, de Amasa bođii sin ovddal. Joab doalai gieđas miehki čihkosis biktasiid siste. Muhto biktasiid alde, dohpas mii heaŋgái alimiid birra čavgejuvvon boahkánis, sus lei nubbi miehkki. Dan son gesii dohpas ja divttii gahččat eatnamii. 920,9 dohppii … skávžžáide ustitvuođa mearkan.“Leago visot bures, vielljan?” son jearai ja dohppii olgeš gieđain Amasa skávžžáide, go áiggui cummistit su. 10

20,10
3,27
1 Gon 2,5
Amasa ii máhttán váruhit dan miehkis mii Joabis lei gieđas, ja dainna Joab čuggii su čoavjái, nu ahte su siskilušat golggihedje eatnamii. Okta čuggestat lei doarvái, Amasa jámii dallánaga. Dasto Joab ja su viellja Abišai vulggiiga doarridit Šeba, Bikri bártni.

11Muhtun Joaba olmmái čuoččastii Amasa rupmaša gurrii ja čuorvvui: “Juohkehaš gii lea Joaba ustit ja doallá Davida beali, galgá čuovvut Joaba!” 12Amasa njaŋgái varranaga guovdu luotta. Go olmmái oinnii ahte buohkat bisánedje dasa, de son sirddii rupmaša luottas meahccái ja govččai dan biktasiin. 13Go son lei sirdán rupmaša luottas, de buohkat manne meattá ja vulge Joaba maŋŋái doarridit Šeba, Bikri bártni.

Šeba goddojuvvo

1420,14 Abel Bet-Maaka gávpot Dana lahka, guhkkin davvin Israelis.Šeba jođii buot Israela čearddaid eatnamiid čađa Abel Bet-Maakai; buot su fuolkkit ledje čoagganan čuovvut su. 15Go Joab ja su veahka bohte Abel Bet-Maaka lusa, de sii dahke gorgŋehaga mii olii gitta gávpoga olggut muvrra dássái, ja oppa Joaba veahka ražai njeaidit muvrra. 16Dalle muhtun jierpmálaš nisson čurvii gávpogis: “Gullet! Gullet! Sihtet Joaba boahtit lagabui, vai son gullá mu ságaid.” 17Go Joab bođii lagabui, de nisson jearai: “Leatgo don Joab?” Son vástidii: “De lean”. Nisson dajai: “Guldal bálvaleaddjinissonat ságaid.” Son dajai: “Mun guldalan.” 18Dalle nisson dajai: “Dolin lávejedje dadjat: ‘Jerret rávvaga Abelis’, ja nu áššit čovdojuvvojedje. 19Mii leat ráfáleamos ja oskkáldasamus olbmot Israelis, ja dál don vikkat duššadit min gávpoga mii lea Israelii dego eadni. Manne don dáhtut heavahit Hearrá árbbi?” 20Joab vástidii: “In mun eisege dáhto heavahit inge duššadit dan! 21Muhto muhtun olmmái Efraima várreeatnamis, Šeba, Bikri bárdni, lea stuibmidan gonagas Davida vuostá. Diktet mu oažžut dušše dan olbmá, de mun guođán gávpoga ráfái.” Nisson dajai Joabii: “Su oaivi bálkestuvvo fargga dutnje muvrra badjel.” 22Dasto dat viissis nisson manai muitalit ášši gávpoga olbmuide, ja sii čuhppe oaivvi Šebas, Bikri bártnis, ja bálkestedje dan Joabii. Dalle Joab bosádii dorvve, ja soahteolbmát heite birastahttimis gávpoga ja vulge buohkat ruktoseaset. Joab ieš máhcai Jerusalemii gonagasa lusa.

23

20,23
8,15eč
Joab lei oppa Israela soahteveagaoaivámuš ja Benaja, Jojada bárdni, lei keretlaččaid ja peletlaččaid oaivámuš. 24Adoram gozihii bággobargguid ja Jošafat, Ahiluda bárdni, lei čálli. 25Ševa lei riikkačállin ja Sadok ja Abjatar leigga báhppan. 26Maiddái jairlaš Ira lei Davida báhppan.

21

Gibeonlaččat mávssahit Saula sohkii

211Davida áigge lei nealgi mii bisttii golbma jagi. David bivddii Hearrás neavvaga, ja Hearrá vástidii: “Saula ja su viesu badjel lea varravealgi daid gibeonlaččaid dihte geaid Saul gottii.” 2

21,2
Jos 9,1519
Gibeonlaččat eai lean israellaččat, muhto amorlaččat geat ledje báhcán eatnamii. Vaikko israellaččat ledje vurdnon váli, de lei Saul áŋgirvuođastis israellaččaid ja judalaččaid dihte geahččalan duššadit sin. Gonagas rávkkai dal gibeonlaččaid 3ja jearai sis: “Maid mun galggan dahkat didjiide, ja mainna galggan dahkat soabahusa vai dii buressivdnidehpet Hearrá árbeeatnama?” 4Gibeonlaččat vástidedje: “Eat mii gáibit Saula sogas silbba eatge golli, iige mis leat vuoigatvuohta goddit ovttage israellačča.” David jearai: “Maid dii dáhttubehtet ahte mun dagan didjiide?” 5Sii vástidedje: “Dat olmmái dáhtui heavahit min ja áiggui duššadit min áibbas oppa Israelis. 6Atte midjiide čiehčasa dan olbmá nális, vai mii beassat heakkahuhttit sin Hearrá muođuid ovddas Gibeas, dan olbmá ruovttugávpogis gean Hearrá lei válljen.” David guorrasii sin gáibádussii, 7
21,7
1 Sam 18,3
20,23
muhto sesttii Mefibošeta, Saula áddjuba, dan váli dihte maid son ja Saula bárdni Jonatan leigga vurdnon Hearrá nammii. 8
21,8
1 Sam 18,19
Son válddii Armoni ja Mefibošeta, bártniid geaid Rispa, Aja nieida, lei riegádahttán Saulii, ja velá Saula nieidda Meraba vihtta bártni geaid son lei riegádahttán meholalaš Adrielii, Barsillaja bárdnái. 9Sin son attii gibeonlaččaid gihtii, ja sii heakkahuhtte sin váris Hearrá muođuid ovddas. Nu sii buohkat jápme oktanaga. Sii goddojuvvojedje lájuid vuosttaš beivviid, bivgelájuid álggus.

10

21,10
1 Mos 15,11
1 Gon 14,11
Rispa, Aja nieida, válddii horstta ja lebbii dan iežas gávdnin várrái. Son orui das lájuid álggu rájes gitta dassážii go arvi golggai 21,10 go arvi golggai Ládju álggii cuoŋománus, nu ahte Rispa fáktii rupmašiid sullii jahkebeale. almmis rupmašiid ala, iige son suovvan almmi lottiid lahkonit rupmašiidda beaivet iige meahcispiriid ihkku. 11Go David gulai maid Saula liigeáhkká Rispa, Aja nieida, lei dahkan, 12
21,12
1 Sam 31,12č
de son vieččai Jabešis Gileadis Saula ja su bártni Jonatana dávttiid; Jabeša olbmot ledje buktán daid suoli Bet-Šeana márkanšiljus gosa filistalaččat ledje heŋgen sudno dalle go ledje vuoitán Saula Gilboaváris. 13David buvttii doppe Saula ja su bártni Jonatana dávttiid. Maiddái daid heakkahuhttojuvvon olbmáid dávttit čoggojuvvojedje 14ja hávdáduvvojedje oktanaga Saula ja su bártni Jonatana dávttiiguin Selai, Benjamina eatnamii, Saula áhči Kiša hávdái. Go visot maid gonagas lei gohččon, lei dahkkojuvvon, de Ipmil gulai álbmoga rohkadusaid.

Soađit filistalaččaiguin

15De filistalaččat fas soahttájedje israellaččaiguin, ja David vulggii olbmáidisguin filistalaččaid vuostá. Oktii go David lei vuoimmehuvvan, 1621,16 Rafa refalaččaid máttaráddjá. Sii adnojuvvojedje stuorisin dego jiehtanasat. Rafa sohka lea maiddái čadnojuvvon filistalaččaid eatnamii; gč. 1 Muit 20,4. Muđui sii navdimis orro Nuortajordaneatnamis. Gč. 5 Mos 3,11. golbmačuođi šekela sullii 3,5 kilo.de Jišbi-Benob, Rafa náli olmmoš, áiggui časkit su jámas. Su veaikesáiti dettii golbmačuođi šekela, ja sus lei ođđa miehkki. 17

21,17
1 Gon 11,36
15,4
2 Gon 8,19
Muhto Abišai, Seruja bárdni, bođii veahkehit Davida ja časkkii filistalačča jámas. Dalle Davida olbmát vuortnuhedje su ja dadje: “Don it šat oaččo vuolgit minguin soahtat, vai Israela lámpá ii čáskka oktan duinna.”

18

21,18
1 Muit 20,4–8
De šattai soahti filistalaččaiguin Gobis, ja hušalaš Sibbekai gottii Safa, Rafa náli olbmo. 19
21,19
1 Sam 17,7
De Gobis fas šattai soahti filistalaččaiguin, ja betlehemlaš Elhanan, Jaare-Oregima bárdni, gottii gatlaš Goljata, gean sáitenađđa lei dego gođabumme. 20De šattai soahti Gatis. Doppe lei muhtin hui stuorrašattot olmmái geas ledje guhtta suorpma goappáge gieđas ja guhtta juolgesuorpma goappáge juolggis, oktiibuot guokteloginjeallje; sonnai lei Rafa náli olmmoš. 21Son hiddjidii Israela, muhto Jonatan, Davida vielja Šima bárdni, gottii su. 22Dát njeallje gatlačča ledje Rafa náli olbmot, ja David ja su olbmát godde sin.

22

Davida máidnunlávlla

221

22,1
Sál 18,1eč
Dán David lávllui Hearrái, go Hearrá lei gádjon su Saula ja buot vašálaččaid gieđas.

2Hearrá, don leat mu bákti,

mu ladni ja mu beasti,

3don leat mu bákteladni.

Ipmil, dutnje mun dorvvastan,

don leat mu galba, mu bestojumi čoarvi,

mu vearju ja báhtaransadji.

Don leat mu beasti,

don gájut mu veahkaválddálaččaid gieđas.

4Mun čurvon Hearrá,

su gii lea rámiduvvon,

ja mun bestojuvvojin mu vašálaččain.

5Jápmima bárut birastahtte mu,

mun suorganin heavahusa rávnnjiin.

6Jábmiidáimmu báttit fáŋgejedje mu,

mu ovddas ledje jápmima gielat.

7Heađistan mun rohkadallen Hearrá,

mun čurvon Ipmilasan.

Mu jietna olii su tempelii,

ja son gulai mu čuorvasa.

8Dalle eanan sparaidii ja doarggistii,

almmi vuođđudusat lihkadedje,

su moarri bijai daid suoibut.

9Su njunis badjánii suovva,

su njálmmis duššadeaddji dolla.

Su njálbmi rusui buolli hilaid áhcagastima.

10Son sojahii almmi ja njiejai,

su julggiid vuolde lei seavdnjatvuohta.

11Son riidii kerubain,

son girddii biekka soajáiguin.

12Son dagai goahtinis seavdnjadasa,

čáziid eatnatvuođa, suhkkes balvvaid.

13Báitimis mii manai su ovddas,

bulle áhcagas hilat.

14Hearrá čearggui almmis,

Alimus divttii jienas gullot.

1522,15 njuolaid >Sál 18,15.Son bážii njuolaid

ja biđgii vašálaččaid,

son moivii sin álddagasaidisguin.

16Mearrabotni rokkit ihtigohte,

eatnama vuođđudusat rahpasedje

go Hearrá áittii,

go su moari riđđu bosui daid badjel.

17Son geigii gieđa allagasas

ja dohppii mu gihtii,

son gesii mu bajás čiekŋalis čáziin.

18Son gájui mu gievrras vašálaččain,

vašuheddjiin geat ledje mu gievrrabut.

19Sii fallehedje mu

mu lihkuhisvuođa beaivvi,

muhto Hearrá bođii munnje doarjjan.

20Son doalvvui mu friddjavuhtii,

son besttii mu,

dasgo son ráhkista mu.

21Hearrá mávssii munnje

danin go mun ráhkistan vuoigatvuođa,

son bálkkašii mu,

danin go mu dagut leat buhttásat.

22Mun lean vádjolan Hearrá geainnuid

inge bahávuođas leat gáidan Ipmilis.

23Buot su lágat leat mu čalmmiid ovddas,

in goassege leat rihkkon su báhkkomiid,

24lean leamaš láitemeahttun su ovddas

ja váruhan suddudeames.

25Hearrá bálkkašii mu,

danin go mun ráhkistan vuoigatvuođa,

danin go mu eallin lea buhtis su čalmmiin.

26Don leat oskkáldas oskkáldassii,

vuoigatlaš vuoigatlažžii,

27du dagut leat buhttásat buhttásii,

muhto behtolačča don čádjidahtát.

28Vártnuhis olbmuid don beasttát,

muhto čeavláid don vuolidat.

29Don leat mu lámpá, Hearrá,

mu Ipmil addá čuovgga

seavdnjatvuohtasan.

30Du vehkiin mun fallehan

soahteveaga,

Ipmil veahkeha mu njuiket

muvrra badjel.

31Ipmila geaidnu lea ollis,

Hearrá sátni lea čilgejuvvon.

Dego galba son suodjala daid

geat dorvvastit sutnje.

32Gii lea Ipmil, juos ii Hearrá,

gii lea bákti, juos ii min Ipmil?

33Ipmil lea mu nana ladni,

son dahká mu vádjolusa ollisin.

34Son dahká mu fallin dego sarvvaáldu

ja addá munnje coavcci alážiin.

35Son oahpaha mu soahtat,

mu gieđaid gealdit veaikedávggi.

36Don attát bestojumát munnje galban,

don gulat mu rohkosa

ja dagat mu fámu stuorisin.

37Don rabat luotta mu lávkkiide,

mu láhpelađđasat eai vealčas.

38Mun doarridan vašálaččaidan

ja jovssan sin,

mun máhcan easkka go lean duššadan sin,

39mun časkkán sin,

eaige sii šat čuožžil.

Sii gahččet mu julggiid vuollái.

40Don attát munnje fámu soahtat,

don bágget mu vuostálastiid vuollánit.

41Don áját mu vašálaččaid báhtui,

ja mun duššadan daid geat vašuhit mu.

42Sii čurvot, muhto ii oktage gájo sin,

sii čurvot Hearrái,

muhto son ii vástit sidjiide.

43Mun mollen sin gavjan,

mun duolmman sin dego gáhta durddi.

44Don gájut mu go mu álbmot stuibmida,

don bijat mu álbmogiid ráđđejeaddjin,

vieris álbmogat bálvališgohtet mu.

45Vierroolbmot njálggistedje muinna,

sii ledje gulolaččat munnje.

46Vierroolbmot suorganedje

ja bohte olggos ladniineaset

doarggistemiin.

47Hearrá eallá!

Rámiduvvon lehkos mu bákti,

máidnojuvvon Ipmil,

mu bestojumi bákti!

48Ipmil diktá mu mávssahit

mu vašálaččaide

ja bidjá álbmogiid mu julggiid vuollái.

49Son gádju mu mu vašálaččain,

diktá mu vuoitit vuostálastiidan

ja beastá mu veahkaválddálaččain.

50Danne mun máinnun du

álbmogiid gaskkas, Hearrá,

ja lávllun du nammii rámádusa.

51Hearrá addá gonagassasis

stuorra vuoittuid,

don leat oskkáldas sutnje

gean leat vuoidan,

Davidii ja su nállái gitta agálaš áigái.