Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

David ja Siba

161

16,1
9,212
Go David lei aiddo mannan várrečohka meattá, de su ovddal bođii Siba, Mefibošeta bálvaleaddji, ja sus ledje mielde guokte noađđeásena. Daid sealgái ledje noađuhuvvon guoktečuođi láibbi, čuođi rusingáhku, čuođi šattošgihpu ja viidneseahkka. 2Gonagas jearai Sibas: “Maid don áiggut daiguin?” Siba vástidii: “Ásenat leat gonagasa bearraša várás, vai sii besset riidet, láibbit ja šaddosat bálvaleddjiide borramuššan ja viidni juhkamuššan daidda geat váibet meahcis.” 3
16,3
9,4eč
16,3 du hearrá Saula bárdni Mefibošet, Jonatana bárdni ja Saula áddjut. >4,4.Gonagas jearai: “Gos lea du hearrá Saula bárdni?” Siba vástidii: “Son bázii Jerusalemii. Son oainnat jurddaša ahte dál Israela čearddat addet sutnje fas su áhči gonagasvuođa.” 4Dalle gonagas dajai Sibai: “Buot mii gullá Mefibošetii, šaddá dál du oapmin.” Siba vástidii: “Mun gopmirdan du ovdii. Vare du árbmugasvuohta livččii álo mu oassin, mu hearrá ja gonagas!”

5

16,5
1 Gon 2,8
16,5 Bahurim >3,16.Go gonagas David joavddai Bahurima buohta, de gávpogis bođii su ovddal muhtun Saula fuolki. Son lei Šimi, Gera bárdni. Go son váccii, de son garrudalai 6ja bállahastalii geđggiid Davida ja su lagamus olbmáid njeaiga, vaikko oppa soahteveahka ja oaivámuččat ledje gonagasa goappáge bealde. 7
16,7
2 Mos 22,28
Šimi garuhii su ja čuorvvui: “Eret dás, eret, don varragiehtarievvár! 8Hearrá mávssaha dutnje buot Saula soga varaid maid golggahit, go álget gonagassan su sadjái. Hearrá lea addán dál gonagasvuođa du bárdnái Absalomii. Aiddo du iežat varradagut leat dagahan dutnje oasehisvuođa.” 9Abišai, Seruja bárdni, dajai gonagassii: “Manne duot jápma beana oažžu garuhit mu hearrá ja gonagasa? Divtte mu mannat ja čuolastit sus oaivvi.” 10Muhto gonagas dajai: “Mii dahkamušaid dudnos lea dáinna, Seruja bártnit? Anne dal garuha! Jos Hearrá lea gohččon su garuhit Davida, de gii sáhttá láitit su?” 11David dajai Abišajii ja olbmáidasas: “Jos mu bárdni, mu iežan oažži ja varra, bivdá mu heakka, manne dalle ii dát benjaminlašge? Diktet su orrut ja garuhit mu, dasgo Hearrá lea gohččon su. 12Hearrá sáhttá oaidnit mu vártnuhisvuođa ja jorahit su garuhusaid juoga buorrin.” 13David ja su olbmát manne luotta ovddos, ja Šimi váccii várrevieltti sin buohta. Oppa áigge son garuhii Davida ja bállahastalii geđggiid ja čievrra. 14Gonagas ja oppa su veahka jovde maŋimuš Ajefimii, ja doppe sii vuoiŋŋastedje.

Absalom Jerusalemis

15Absalom lei boahtán Jerusalemii oktan Israela olbmáiguin, ja Ahitofel lei maiddái suinna. 16

16,16
1 Sam 10,24+
Davida ustit ereklaš Hušai bođii Absaloma lusa ja čuorvvui: “Ellos gonagas! Ellos gonagas!” 17Absalom dajai Hušajii: “Dákkárgo lea du oskkáldasvuohta? Manin it mannan ustibiinnát?” 18Hušai vástidii: “In de mannan, dasgo mun lean dan bealde gean Hearrá ja dát álbmot ja buot Israela olbmát leat válljen. Su lusa mun bázán. 19Ja nuppádassii: Gean mun bálvalivččen, jos in su bártni? Nugo mun lean bálvalan du áhči, nu mun áiggun bálvalit dunai.”

20Absalom dajai Ahitofelii: “Neavvomat dál, maid mun galggašin dahkat.” 21

16,21
12,11
15,16
Ahitofel dajai sutnje: “Mana áhčát liigeáhkáid lusa geaid son guđii gáhttet šloahta. Go dalle oppa Israel gullá ahte don leat šaddan áhčát vašálažžan, de dat geat leat duinna, roahkasmuvvet.” 22Absalomii ceggejuvvui goahti dáhki ala, ja son manai áhčis liigeáhkáid lusa oppa Israela oaidnut. 23Daid áiggiid Ahitofela neavvagat ledje dego Ipmila sátni; dakkárin su neavvagiid aniiga maid David ja Absalom.

17

Absalom hilgu Ahitofela ráđi

171Ahitofel dajai Absalomii: “Divtte mu válljet guoktenuppelohkáiduhát olbmá ja vuolgit vel otná ija doarridit Davida. 2Dalle mun beasan fallehit su, go son lea váiban ja vuoimmehuvvan. Mun suorggahan su, ja go oppa su veahka báhtara, de mun gottán su, dušše su. 317,3 dego moarsi … olbmá heakka Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas. Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta.De mun anán fuola das ahte oppa álbmot ohcala du lusa, dego moarsi ohcala irggis lusa. Donhan leat bivdimin dušše ovtta olbmá heakka; buot earáid don divttát leat ráfis.” 4Dán neavvaga Absalom ja Israela vuorrasat atne buorrin, 5

17,5
16,16
muhto Absalom rávkkai lusas maiddái ereklaš Hušaja, vai beassá gullat su oaivila.

6Hušai bođii Absaloma lusa, ja Absalom muitalii sutnje maid Ahitofel lei nevvon. Son jearai: “Dahkatgo mii nugo son dadjá vai eat? Maid don neavvut?” 7Hušai dajai Absalomii: “Dán háve Ahitofela neavva ii leat buorre. 8

17,8
Sát 17,12
Hos 13,8
Donhan dovddat áhčát ja su olbmáid ja dieđát ahte sii leat jálus soahteolbmát, ja go sii hárdojuvvojit, de sii leat dego guovžaeadni mas leat váldojuvvon čivggat. Du áhčči lea hárjánan soahteolmmái, ii son idjat olbmáidis luhtte. 9Dál son lea vissásit čiehkádan muhtun bákteráigái dahje eará báikái. Jos muhtumat du olbmáin gahččet juo vuosttaš falleheames ja dat beaggá, de olbmot dadjet: Heavvu lea deaividan Absaloma veaga. 10Ja dalle dorvvohuvvá jálumus olmmáige gean váibmu lea nugo ledjona váibmu. Oppa Israelhan diehtá ahte du áhčči lea sáŋgár ja ahte su olbmát leat jálut. 11Dan dihte mu neavva lea dát: Čohkke lusat buot israellaččaid Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái, seamma eatnagin go sáddot mearragáttis, ja vuolgge donnai soahtat. 12Go mii dasto fáhtet su, gos ihkinassii son leažžáge, de mii gokčat su nugo suoldni gahččá eatnamii; ii son iige oktage su olbmáin báze heggii. 13Ja jos son geassáda muhtun gávpogii, de oppa Israel boahtá dan birra oarat gieđas ja gaikkiha dan gávpoga vulos leahkái, nu ahte dasa ii báze ii geađgige.” 14
17,14
15,31
Job 5,12č
Absalom ja buot Israela olbmát dadje: “Ereklaš Hušaja ráđđi lea buoret go Ahitofela ráđđi.” Hearrá lei oainnat mearridan dahkat duššin Ahitofela buori ráđi ja dagahit Absalomii oasehisvuođa.

David beassá báhtarit Absalomis

15Hušai muitalii báhpaguoktái Sadokii ja Abjatarii man láhkai Ahitofel lei nevvon Absaloma ja Israela vuorrasiid ja makkár neavvaga son ieš lei addán. 16De son dajai: “Biddji hoahpus Davidii dákkár sáni: ‘Ale idjat gálabáikkiin meahcis, muhto rasttil Jordana dállánaga, muđui don ja oppa du veahka gottáhallabehtet.’”

1717,17 Rogelája dan báikki lulábealde gos Hinnomleahki ja Kedronleahki bohtet oktii.Jonatan ja Ahimaas leigga orron Rogeládjaga gurrii. Muhtin bálvaleaddjinieida finai buktimin sudnuide sáni, ja soai dasto galggaiga doalvut dan gonagas Davidii. Soai ieža eaba duostan diktit iežaska oidnojuvvot gávpogis. 18Muhto muhtun bártnáš oinnii sudno ja muitalii dan Absalomii. Dalle soai vulggiiga das hoahpus ja manaiga muhtun olbmá vissui Bahurimii. Šiljus lei gáivo, ja soai njiejaiga dan sisa.

19

17,19
Jos 2,4eč
Olbmá áhkká lebbii gokčasa gáivoráiggi ala ja botkkuhii gokčasa ala gordnečalmmiid, nu ahte gáivvo ii sáhttán oaidnit. 20Absaloma olbmát bohte vissui áhká lusa ja jerre: “Gos leaba Ahimaas ja Jonatan?” Áhkká vástidii: “Soai manaiga jogaža rastá.” Olbmát ohce sudno, muhto go eai gávdnan, de sii máhcce Jerusalemii. 21Go sii ledje mannan, de Jonatan ja Ahimaas goarkŋuiga gáivvos ja doalvvuiga sáni gonagas Davidii. Soai dajaiga: “Mannet hoahpus joga rastá!” De soai muitaleigga, makkár neavvaga Ahitofel lei addán. 22David ja oppa su veahka vulge ja rasttildedje Jordana. Go iđit čuvggodii, de ledje buohkat, velá maŋimuš olmmáige, mannan Jordana rastá.

23Go Ahitofel oinnii ahte su neavva ii adnojuvvon, de son sádelasttii ásena ja máhcai iežas gávpogii. Go son lei lágidan viesus, de son harccastii iežas. Nu son jámii, ja son hávdáduvvui áhčis hávdái.

24David lei boahtán Mahanajimii, go Absalom ja israellaččat manne suinna Jordana rastá. 25Absalom lei bidjan Joaba sadjái soahteveagaoaivámužžan Amasa gean áhčči lei ismaellaš Jitra ja eadni Abigajil, Nahaša nieida, Joaba eatni Seruja oabbá. 26Israel ja Absalom luoitaledje Gileadii. 27

17,27
9,4
19,31eč
1 Gon 2,7
17,27 Lo-Debar >9,4.Go David bođii Mahanajimii, de bohte su ovddal Nahaša bárdni Šobi gii lei ammonlaččaid Rabba olmmoš, Ammiela bárdni Makir gii lei Lo-Debara olmmoš, ja gileadlaš Barsillai gii lei Rogelima olmmoš. 28Sii bukte sutnje ja su vehkii gávnniid, gáriid, láirálihtiid ja borramuššan nisu, bivggi, jáffu ja gordojuvvon gortni, linssaid ja earttaid, 29honnega, vuoja, sávzzaid ja vuosttáid. Dasgo sii jurddašedje ahte olbmát ledje váiban ja goikan ja nelgon meahcis.

18

Absalom vuoittáhallá ja jápmá

181David geahčadii soahteveagas ja bijai dasa duháhaoaivámuččaid ja čuohtásaoaivámuččaid. 2Son juogadii veaga golmma sadjái; ovtta njunušin lei Joab, nuppi Abišai, Seruja bárdni ja Joaba viellja, goalmmádagis gatlaš Ittai. Gonagas dajai soahteolbmáidasas: “Mun ieš maid vuolggán dinguin.” 3

18,3
21,17
Muhto olbmát vástidedje: “Ale vuolgge! Jos mii earát báhtarit, de ii oktage beroš, ja jos bealli mis gahččá, de ii dallege oktage beroš. Muhto don leat nugo logiduháha mis. Dan dihte lea buoret ahte don bisut gávpogis ja boađát doppe midjiide veahkkin.” 4Dalle gonagas dajai sidjiide: “Mun dagan maid dii dáhttubehtet.” Son manai poartta gurrii čuožžut, ja oppa soahteveahka vulggii gávpogis čuđiid mielde ja duháhiid mielde. 5Muhto gonagas gohčui Joaba, Abišaja ja Ittaja: “Meannudehket mu dihte litnásit mu Absalomiin.” Oppa soahteveahka gulai ahte gonagas attii buot oaivámuččaidasas mearrádusa Absaloma hárrái.

6Soahteveahka vulggii gávpogis soahtat israellaččaiguin, ja soahti šattai Efraima vuovddis. 7Davida olbmát vuite israellaččaid, ja heavvu lei dan beaivvi stuoris, guoktelogiduhát olbmá. 8Soahti viidánii miehtá dan guovllu, ja vuovdi duššadii dan beaivvi eanebuid go miehkki.

9

18,9
14,26
Davida olbmát deive áicat Absaloma gii riidii mulain. Go mula bođii stuorra suhkkesoavssat terebintta vuoli, de Absalom sorrašuvai vuovttainis terebintii, ja go mula mainna son lei riidemin, ruohtai eret, de son heaŋgasii almmi ja eatnama gaskii. 10Muhtun olmmái oinnii dan ja muitalii Joabii: “Mun oidnen Absaloma heaŋgámin terebinttas.” 11De Joab dajai olbmái: “Jos don oidnet su, de manin it časkán su jámas dasttánaga? Mun livččen addán dutnje logi šekela silbba ja boahkána.” 12Olmmái dajai: “Vaikko mu gieđaide vihkkejuvvošii duhát silbašekela, de mun in lokteše gieđa gonagasa bártni vuostá. Min gulluthan gonagas gohčui du ja Abišaja ja Ittaja: ‘Atnet mu dihte fuola dan nuorra olbmás!’ 13Galggašingo mun dalle leat behtolaš su vuostá? Dasgo ii mihkkege biso čihkosis gonagasa ovddas, ja don livččet doalahan iežat eret.” 14Joab dajai: “Mun in áiggo šat ájahallat du luhtte.” Son válddii golbma sáitti ja čuggii daid Absaloma raddái, go son lei ain heakkas ja heaŋgái terebinttas. 15De bohte logi Joaba vearjoguoddi Absaloma birra, ja sii časke su jámas.

16Joab bosádii dorvve, ja soahteolbmát heite doarrideames Israela, danin go Joab lei bissehan sin. 17

18,17
Jos 7,26
8,29
Sii válde Absaloma rupmaša, bálkestedje dan meahcis stuorra roggái ja barde dan ala stuorra geađgečoma. Muhto israellaččat báhtaredje, iešguhtege ruktosis. 1818,18 Gonagasleahkái >1 Mos 14,17.Absalom lei ealedettiinis ceggen alccesis geađgebácci Gonagasleahkái. Son dajai: “Mus ii leat bárdni gii bisuhivččii mu nama muittu.” Dan dihte son bijai bázzái iežas nama, ja dat gohčoduvvo vel dán beaivvige Absaloma bázzin.

David gullá ahte Absalom lea jápmán

19Ahimaas, Sadoka bárdni, dajai Joabii: “Divtte mu viehkat muitalit gonagassii dan illusága ahte Hearrá lea doaimmahan sutnje vuoigatvuođa ja beastán su vašálaččaid gieđas.” 20Muhto Joab celkkii sutnje: “Odne don it sáhte doalvut illusága. Muhtun eará beaivvi don sáhtát doalvut illusága, muhto it odne, danin go gonagasa bárdni lea jápmán.” 21Dasto Joab celkkii muhtun nubialažžii: “Mana muitalit gonagassii maid leat oaidnán.” Nubialaš gopmirdii Joaba ovdii eatnamii muođuid ja de viehkalii. 22Muhto Ahimaas, Sadoka bárdni, dajai fas Joabii: “Lehkos mo leažžá, muhto divtte mu viehkalit nubialačča maŋŋái!” Joab dajai: “Maid dat ávkkuhivččii, bártnážan? It don goitge oaččo bálkká iežat ságas.” 23Ahimaas dajai: “Gevvos mo geavaš, muhto mun viehkalan.” Dalle Joab dajai: “Viehkal dasto!” De Ahimaas viehkalii Jordanjalgadasa bálgá ja joavddai ovdal nubialačča.

24David lei čohkkámin poartalanjas go várdájeaddji gii lei gorgŋon gávpotpoartta dáhki ala, oinnii olbmá boahtimin viega okto. 25Várdájeaddji čurvii gonagassii ja dieđihii ášši. Gonagas dajai: “Jos olmmái lea okto, de son buktá buriid ságaid.” Go olmmái bođii lagabui, 26de várdájeaddji áiccai nuppi viehkkige, ja son čuorvvui poartalatnjii: “Do viehká vel nubbi olmmáige deike guvlui.” Gonagas dajai: “Sonnai buktá buriid ságaid.” 27Várdájeaddji dajai: “Duot ovddit orru mu mielas viehkamin Ahimaasa, Sadoka bártni, láhkái.” Gonagas dajai: “Son lea buorre olmmái, son buktá buriid ságaid.”

28Ahimaas čurvii gonagassii: “Ráfi dutnje!” Son gopmirdii gonagasa ovdii eatnamii muođuid ja dajai: “Rámiduvvon lehkos Hearrá, du Ipmil, guhte lea addán du vuoitit daid olbmáid geat bajidedje gieđa mu hearrá ja gonagasa vuostá.” 29Gonagas jearai: “Eallágo Absalom dearvan?” Ahimaas vástidii: “Aiddo dalle go Joab vuolggahii mu mátkái, de soahtesiiddas lei stuorra šlápma, muhto mun in dieđe mii dat lei.” 30Gonagas gohčui su mannat doaresbeallái, ja son manai dasa vuordit. 31De joavddai nubialaš. Son dajai: “Mus leat buorit ságat hearrásan ja gonagassasan: Hearrá lea odne doaimmahan dutnje vuoigatvuođa ja beastán du buot daid gieđas geat čuožžiledje du vuostá.” 32Gonagas jearai nubialaččas: “Eallágo Absalom dearvan?” Nubialaš vástidii: “Gevvos buot mu hearrá ja gonagasa vašálaččaide ja vuostálastiide nugo sutnje geavai!” 33Dat čuzii gonagassii garrasit. Son manai čieru dan latnjii mii lei poartta bajábealde, ja manadettiin son čuorvvui: “Bártnážan Absalom! Mu iežan bárdni, bártnážan Absalom! Vuoi bártnážan, vare mun livččen jápmán du sajis! Absalom, mu iežan bárdni!”