Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Hiskia buohcuvuohta ja buorráneapmi

201

20,1
2 Muit 32,24
Jes 38,1eč
Daid áiggiid Hiskia buohccái ja lei lahka jámi. Dalle profehta Jesaja, Amosa bárdni, bođii su lusa ja dajai: “Ná cealká Hearrá: Gárvvis iežat viesu, dasgo don jámát itge šat eale.” 2
20,2
Sál 30,3
Hiskia jorgalii seaidnái čalmmiid ja rohkadalai Hearrá: 3“Vuoi Hearrá! Muitte man oskkáldasat ja olles váimmus mun lean vádjolan du muođuid ovddas ja dahkan dan mii lea buorre du čalmmiin!” Ja son čierui bahččagit. 4Jesaja ii lean vuos vuolgán gaskkamuš ovdašiljus, go sutnje bođii dát Hearrá sátni: 5
20,5
19,20
“Máhca ja daja Hiskiai, mu álbmoga oaivámužžii: ‘Ná cealká Hearrá, áhčát Davida Ipmil: Mun lean gullan du rohkadusa ja oaidnán du gatnjaliid. Mun buoridan du, ja goalmmát beaivvi don sáhtát mannat Hearrá tempelii. 6
20,6
19,34
Sál 61,7
Mun lasihan du eallinbeivviide vihttanuppelohkái jagi. Mun gájun du ja dán gávpoga Assyria gonagasa gieđas. Mun várjalan dán gávpoga iežan dihte ja bálvaleaddján Davida dihte.’” 7
20,7
Jes 38,21
Ja Jesaja dajai: “Vižžet fiikongáhku!” Gáhkku vižžojuvvui ja biddjojuvvui buhkko ala, ja gonagas buorránii.

8

20,8
1 Mos 24,12–14
Jes 7,10–14
Hiskia jearai Jesajas: “Mii lea mearkan dasa ahte Hearrá buorida mu ja sáhtán goalmmát beaivvi mannat Hearrá tempelii?” 9Jesaja vástidii: “Hearrá addá dutnje mearkka duođaštussan das ahte son doallá maid lea cealkán: Galgágo beaivvášdiimmu suoivvan sirdásit logi ceahki ovddas vai logi ceahki maŋás?” 10Hiskia dajai: “Álkihan suoivanii lea ollit logi ceahki ovddas; máhccos dat logi ceahki maŋás.” 11Dalle profehta Jesaja čuorvvui Hearrá, ja Hearrá divttii suoivana mannat maŋás Ahasa beaivvášdiimmus dan logi ceahki maid dat lei juo ollán ovddas.

Babylona gonagasa áirasat

12

20,12
Jes 39,1
Daid áiggiid Babylona gonagas Merodak-Baladan, Baladana bárdni, sáddii reivve ja attáldagaid Hiskiai, dasgo son lei gullan ahte Hiskia lei leamaš buozus. 13Hiskia illosii go áirasat bohte. Son čájehii sidjiide oppa vuorkáviesus, silbba ja golli, máistagiid ja divrras oljjuid, iežas vearjovuorkká ja buot eará mii su dávvirgámmáriin lei. Ii lean mihkkege Hiskia viesus iige oppa su riikkas maid son ii čájehan sidjiide.

14Dalle profehta Jesaja bođii gonagas Hiskia lusa ja jearai maid duot olbmát ledje dadjan ja gos sii bohte. Hiskia vástidii: “Sii bohte gáiddus eatnamis, Babylonias.” 15Jesaja jearai: “Maid sii besse oaidnit du šloahtas?” Hiskia vástidii: “Mun čájehin sidjiide buot mii mu šloahtas lea. Mu dávvirgámmáriin ii leat mihkkege maid mun in livčče čájehan sidjiide.” 16Dalle Jesaja dajai Hiskiai: “Gula Hearrá sáni: 17

20,17
24,13eč
Beaivvit bohtet go buot mii lea du šloahtas ja buot maid du áhčit leat čoaggán gitta dán beaivvi rádjái, dolvojuvvo Babyloniai; ii mihkkege báze, cealká Hearrá. 18
20,18
Dan 1,3eč
Ja muhtumat bártniin geat riegádit dutnje, du iežat oažži ja varra, dolvojuvvojit hoavvaolmmájin Babylona gonagasa šlohttii.” 19Hiskia vástidii Jesajai: “Hearrá sátni maid leat sárdnon, lea buorre.” Dasgo son jurddašii: “Mu beivviid goit lea ráfi ja oadjebasvuohta.”

20

20,20
2 Muit 32,30
20,20 čáhceáldá ja tunnela Go Hiskia lei gonagas, de son huksii tunnela mii jođihii čázi Gihonádjagis Kedronleagis (gč. 1 Gon 1,33) ođđa láddui, Siloaláddui. Vrd. Luk 13,4; Joh 9,7.11. Čáhcetunnel lei deaŧalaš gávpoga bealušteames.Mii muđui lea muitalit Hiskias ja su olahusain, das mo son huksii čáhceáldá ja tunnela ja jođihii čázi gávpogii, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 21Hiskia manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Manasse.

21

Manasse Juda gonagassan

211

21,1
2 Muit 33,1eč
Manasse lei guoktenuppelotjahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis vihttalogivihtta jagi. Su eatni namma lei Hefsi-Bah. 2
21,2
16,3
Manasse dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Son dagai seammá fastivuođaid go dat álbmogat maid Hearrá lei ádján israellaččaid ovddas. 3
21,3
1 Gon 16,32č
2 Gon 17,16
Son huksii ođđasis oaffarbáikkiid maid su áhčči Hiskia lei duššadan, ráhkadii áltáriid Baalii ja dagai maid ašeračuoldda Israela gonagasa Ahaba láhkái. Son gopmirdii ja bálvalii oppa almmiveaga 4
21,4
5 Mos 12,5
ja huksii daidda áltáriid Hearrá tempelii, vaikko Hearrá lei cealkán: “Jerusalema mun dagan iežan nama ássansadjin.” 5
21,5
23,12
21,5 almmivehkii almmi veahka.Hearrá tempela goappáge ovdašilljui son huksii áltáriid oppa almmivehkii. 6
21,6
3 Mos 18,21
2 Gon 23,24
21,6 bijai … dola čađa >16,3.Manasse bijai bártnis mannat dola čađa, noaiddástalai ja diiddastalai ja bivddii neavvagiid jábmiid mánideddjiin ja einnosteddjiin. Son dagai ollu mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja moaráhuhtii su. 7
21,7
1 Gon 8,29
9,3
Son ráhkadahtii Ašeračuoldda ja ceggii dan tempelii, vaikko Hearrá lei cealkán Davidii ja su bárdnái Salomoi: “Dán vissui ja Jerusalemii maid mun lean válljen buot Israela čearddain, mun bijan iežan nama agálaččat. 8Mun in šat goassege áje israellaččaid eret eatnamis maid mun adden sin áhčiide, jos sii fal doahttalit mu gohččumiid ja dollet dárkilit lága maid mu bálvaleaddji Moses attii sidjiide.” 9Muhto sii eai dáhtton guldalit. Manasse fillii sin dahkat eambbo bahá go ledje dahkan dat álbmogat maid Hearrá lei duššadan israellaččaid ovddas.

10Dalle Hearrá sártnui bálvaleddjiidis, profehtaid, bokte. Son celkkii: 11

21,11
Jer 15,4
“Manasse, Juda gonagas, lea dáid fastivuođaiguin dahkan eambbo bahá go amorlaččat dolin, ja eahpeipmiliiddisguin son lea fillen maiddái Juda suddudit. 12
21,12
1 Sam 3,11
Jer 19,3
Dan dihte Hearrá, Israela Ipmil, cealká ná: Mun dagahan Jerusalemii ja Judai dakkár oasehisvuođa ahte juohkehaččas gii dan gullá, čudjet goappašagat bealjit. 13
21,13
10,1117
17,623
Jes 34,11
Mun mihtidan Jerusalema seammá mihttobáttiin go Samaria ja vihkken dan seammá veavttain go Ahaba soga. Nugo biebmogárri sihkastuvvo ráinnasin ja jorgaluvvo gopmut, nu mun sihkastan guorusin Jerusalema. 14Mun hilggun iežan álbmoga bázahasa ja attán dan dan vašálaččaid gihtii, nu ahte sii šaddet vašálaččaideaset sálašin ja stajádussan. 15Dasgo sii leat dahkan dan mii lea bahá mu čalmmiin ja leat moaráhuhttán mu dan beaivvi rájes go sin áhčit vulge Egyptas, ja moaráhuhttet mu vel dán beaivvige.”

16

21,16
24,4
Dasa lassin ahte Manasse fillii Juda suddudit ja dahkat dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, de son golggahii nu ollu vigihis vara ahte dat devddii oppa Jerusalema.

17

21,17
2 Muit 33,18eč
Mii muđui lea muitalit Manasses, su daguin ja suttuin, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 18Manasse manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui gonagasa šloahta gurrii Ussa gilvvagárdái. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Amon.

Amon Juda gonagassan

19

21,19
2 Muit 33,21eč
Amon lei guoktelogiguovttejahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guokte jagi. Su eadni lei jotbalaš Mešullemet, Harusa nieida. 20Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, nugo su áhčči Manasse lei dahkan. 21Son vádjolii dan geainnu man su áhčči lei vádjolan, ja bálvalii seammá eahpeipmiliid go su áhčči ja gopmirdii daid. 22Son hilggui Hearrá, áhčiidis Ipmila, iige vádjolan Hearrá geainnu. 23Amona bálvaleaddjit dahke suollemas lihtu su vuostá ja godde su gonagasa šlohttii. 24Muhto Juda álbmot gottii buohkaid geat ledje searvan suollemas lihttui gonagas Amona vuostá, ja dagai su bártni Jošia gonagassan su maŋŋil.

25Mii muđui lea muitalit Amonis, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 26Son hávdáduvvui iežas hávdái Ussa gilvvagárdái. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Jošia.

22

Jošia Juda gonagassan

221

22,1
2 Muit 34,1eč
Jošia lei gávccijahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis golbmalogiokta jagi. Su eadni lei boskatlaš Jedida, Adaja nieida. 2Son dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin. Son vádjolii ollásit áhčis Davida geainnu iige spiehkastan das ii olgeš iige gurut beallái.

Tempelis gávdno láhkagirji

3Gávccinuppelogát ráđđenjagistis gonagas Jošia vuolggahii Hearrá tempelii čálli Šafana, Mešullama bártni Asalja bárdni. Son dajai: 4

22,4
12,9eč
“Mana bajimusbáhppa Hilkia lusa ja gohčo su čohkket ruđaid mat leat buktojuvvon Hearrá tempelii, buot ruđaid maid uksafávttat leat čoaggán álbmogis. 5Son galgá addit ruđaid hoavddaide geat gozihit Hearrá tempela divodanbargguid. Sii galget máksit ruđain bargiide geat leat divvumin Hearrá tempelis dan mii lea billašuvvan. 6Dain galgá máksit snihkkáriid, huksejeddjiid ja muvrráriid bálkká, ja ruđain galgá maid háhkat muora ja čullojuvvon geđggiid tempela divvumii. 7Allet gáibit sis čilgehusa dain ruđain mat sidjiide leat oskkilduvvon, dasgo sidjiide sáhttá luohttit.”

8

22,8
2 Muit 34,14
22,8 láhkagirjji jáhkkimis láhkačoakkáldat mas lea oktavuohta 5. Mosesa girjái.Bajimusbáhppa Hilkia dajai čálli Šafanii: “Mun gávdnen Hearrá tempelis láhkagirjji.” Hilkia attii girjji Šafanii, ja son logai dan. 9Dasto čálli Šafan máhcai gonagasa lusa ja muitalii sutnje: “Du bálvaleaddjit leat váldán ruđaid mat tempelis ledje, ja addán daid hoavddaide geat gozihit bargguid Hearrá tempelis.” 10Čálli Šafan muitalii vel gonagassii ahte báhppa Hilkia lei addán sutnje girjji. Son logai dan gonagassii. 11Go gonagas gulai láhkagirjji sániid, de son gaikkodii biktasiiddis. 12Son dajai báhppa Hilkiai ja Šafana bárdnái Ahikamii, Mikaja bárdnái Akborii, čálli Šafanii ja hoavvaolbmásis Asajai: 13
22,13
2 Muit 34,21eč
“Mannet jearrat Hearrás maid mii galgat dahkat, go dát girji lea gávdnon. Jerret dan mu ja mu álbmoga beales, jerret oppa Juda beales. Hearrá moarri lea stuoris; dat lea cahkiidan min vuostái, dasgo min áhčit eai leat doahttalan dán girjji sániid eaige leat dahkan buot mii lea čállojuvvon dasa min várás.”

1422,14 ođđa gávpotoasis boares gávpoga oarjjabealde.Dalle báhppa Hilkia, Ahikam, Akbor, Šafan ja Asaja vulge gullat Hulda, profehtanissona, gean boadnjá lei bivttaslanja fuolaheaddji Šallum, Harhasa bártni Tikva bárdni. Profehta ásai Jerusalema ođđa gávpotoasis. Go sii ledje muitalan áššiset sutnje, 15de son dajai sidjiide: “Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Muitalehket dan olbmái gii vuolggahii din mu lusa, 16dán Hearrá sáni: ‘Mun divttán lihkuhisvuođa deaividit dán báikki ja dan ássiid, aiddo nugo daddjojuvvo dan girjjis maid Juda gonagas dál lea lohkan. 17Sii leat hilgon mu ja cahkkehan oaffardola eará ipmiliidda ja moaráhuhttán mu gieđaideaset daguiguin. Mu moarri lea cahkiidan dán báikki vuostá iige čáskka.’ 18Muhto go Juda gonagas lea vuolggahan din jearrat Hearrá dáhtu, de dadjet sutnje: Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: ‘Don leat gullan mu sániid, 19ja du váibmu lea njuorranan. Don leat vuolidan iežat Hearrá ovddas go gullet maid mun lean sárdnon dán báikki ja dan ássiid vuostá. Don leat gaikkodan biktasiiddát ja čirron mu muođuid ovddas go gullet, mo dát báiki oktan ássiidisguin heavahuvvo ja šaddá hirbman ja garrusátnin. Danin munge gulan du, cealká Hearrá. 20

22,20
1 Gon 21,29
Mun čohkken du áhčiidat lusa, ja don beasat hávdái ráfis. Don it dárbbaš oaidnit lihkuhisvuođa man mun divttán deaividit dán báikki.’” Dán vástádusa sii bukte gonagassii.