Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

Ahasja jápmin

11

1,1
3,4eč
Ahaba jápmima maŋŋá Moab čuoldásii Israelis.

2

1,2
5 Mos 18,11
Jes 8,19
19,3
1,2 Baal-Sebub Baal-Sebula nubbi namma, “aliduvvon Baal”, ▶ Baal. Baal-Sebub sáhttá mearkkašit “čurrohiid hearrá”.Ahasja gahčai Samaria gávpogis iežas loktalanja čeargalasa čađa ja lápmašuvai. Son vuolggahii áirasiid jearrat Ekrona ipmilis Baal-Sebubis, dearvvasmuvvágo son. 31,3 Ekron okta dan viđa filistalaččaid gávpogis. >1 Sam 5,8.Muhto Hearrá eŋgel celkkii tišbelaš Eliai: “Mana Samaria gonagasa áirasiid ovddal ja daja sidjiide: Iigo Israelis leat Ipmil, go dii mannabehtet jearrat Ekrona ipmilis Baal-Sebubis? 4
1,4
8,10
Danin Hearrá cealká gonagassii ná: ‘Don it šat lihka seaŋggas masa leat veallánan, muhto jámát.’” Ja Elia manai.

5Áirasat máhcce gonagasa lusa, ja son jearai sis: “Manin dii dál juo boahtibehtet ruoktot?” 6Áirasat vástidedje: “Min ovddal bođii muhtin olmmái ja dajai midjiide: ‘Máhccet gonagasa lusa gii vuolggahii din, ja dolvot sutnje dán Hearrá sáni: Iigo Israelis leat Ipmil, go don vuolggahat olbmuid jearrat Baal-Sebubis, Ekrona ipmilis? Dan dihte don it šat lihka seaŋggas masa leat veallánan, muhto jámát.’” 7Gonagas jearai áirasiin: “Makkár lei oaidnit dat olmmái gii bođii din ovddal ja sártnui didjiide nu?” 8

1,8
Sak 13,4
Matt 3,4
Sii vástidedje: “Sus lei guolgabivttas gárvun ja náhkkeboagán alimiid birra.” Dalle gonagas dajai: “Dat lei tišbelaš Elia!”

9Gonagas vuolggahii Elia lusa vihttalohkásaoaivámučča oktan olbmáidisguin. Elia lei čohkkámin várrečohkas, go oaivámuš bođii su lusa ja dajai sutnje: “Ipmila olmmái, gonagas gohčču du boahtit gávpogii.” 10

1,10
Luk 9,54
Elia vástidii: “Jos mun lean Ipmila olmmái, de bohtos dolla almmis ja loktos du oktan viđainlogiin olbmáinat!” Dalle almmis bođii dolla ja lovttii oaivámučča ja su vihttalogi olbmá. 11Gonagas vuolggahii Elia lusa nuppi vihttalohkásaoaivámučča oktan olbmáidisguin. Go oaivámuš lei boahtán Elia lusa, de son dajai: “Ipmila olmmái, gonagas gohčču du boahtit dalán gávpogii!” 12Elia vástidii: “Jos mun lean Ipmila olmmái, de bohtos almmis dolla ja loktos du oktan viđainlogiin olbmáinat!” Dalle almmis bođii dolla ja lovttii oaivámučča ja buot su olbmáid. 13Gonagas vuolggahii vel goalmmát gearddege vihttalohkásaoaivámučča oktan olbmáidisguin. Go goalmmát oaivámuš bođii dohko, de son čippostii Elia ovdii ja ánuhii sus árpmu. Son dajai: “Ipmila olmmái, seastte mu ja dán viđalogi bálvaleaddját heakka! 14Almmis lea boahtán dolla, ja dat lea boaldán ovddit oaivámuččaid oktan sudno olbmáiguin, muhto seastte mu heakka!” 15Hearrá eŋgel celkkii dalle Eliai: “Vuolgge suinna, ale bala sus.” De Elia vulggii oaivámuččain ja manai suinna gonagasa lusa. 16Son dajai gonagassii: “Ná cealká Hearrá: ‘Don vuolggahit áirasiid jearrat Baal-Sebubis, Ekrona ipmilis, degomat Israelis ii livčče Ipmil geas jearrat. Danin don it šat lihka seaŋggas masa leat veallánan, muhto jámát.’”

17

1,17
3,1
Ahasja jámii, nugo Hearrá lei gohččon Elia sárdnut. Sus ii lean bárdni, ja nu gonagassan su maŋŋil šattai su viellja Joram. Dát dáhpáhuvai Juda gonagasa Jorama, Jošafata bártni, nuppi ráđđenjagi. 18Mii muđui lea muitalit Ahasjas ja su daguin, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái.

2

Elia váldojuvvo albmái

212,1 Gilgal báiki Efraimis. >5 Mos 11,30.Dan beaivvi go Hearrá áiggui váldit Elia garra riđus albmái, de Elia ja Eliša leigga vuolgimin Gilgalis. 2Elia dajai Elišai: “Báze don dása. Hearrá lea gohččon mu mannat Betelii.” Muhto Eliša vástidii: “Nu duohta go Hearrá eallá ja nu duohta go don ealát: Mun in guođe du.” De soai vulggiiga Betelii. 3Betelis bohte Eliša ovddal profehtajoavku, ja sii jerre sus: “Dieđátgo don ahte Hearrá váldá odne du hearrá eret?” Son vástidii: “De dieđán. Orrot jávohaga!”

4Elia dajai fas Elišai: “Báze don dása. Hearrá lea gohččon mu mannat Jerikoi.” Muhto son vástidii: “Nu duohta go Hearrá eallá ja nu duohta go don ealát: Mun in guođe du.” De soai vulggiiga Jerikoi. 5Jerikos bohte Eliša ovddal profehtajoavku, ja sii jerre sus: “Dieđátgo don ahte Hearrá váldá odne du hearrá eret?” Son vástidii: “De dieđán. Orrot jávohaga!”

6Ohpit Elia dajai Elišai: “Báze don dása. Hearrá lea gohččon mu mannat Jordangáddái.” Eliša vástidii: “Nu duohta go Hearrá eallá ja nu duohta go don ealát: Mun in guođe du.” De soai manaiga fárrolagaid, 7ja vihttalogis profehtajoavkkus čuovvuledje sudno. Go soai olliiga Jordangáddái, de profehtajoavku orustedje dobbelažžii. 8

2,8
2 Mos 14,21
Jos 3,16
Elia válddii iežas oalgebiktasa, giesai dan čoahkkái ja huškkastii dainna čáhcái. Dalle čáhci juohkásii guovdat goappašiid beliide, ja soai sáhtiiga vázzit rastá goikása mielde. 9
2,9
5 Mos 21,17
Go soai leigga mannamin rastá, de Elia dajai Elišai: “Ánut maid dáhtošit mu dahkat dutnje, ovdal go mun váldojuvvon eret du luhtte.” Eliša dajai: “Divtte guovttegeardásaš oasi iežat vuoiŋŋas boahtit munnje.” 10Elia dajai: “Lossat lea du átnumuš. Muhto jos oainnát mo mun váldojuvvon eret du luhtte, de šaddos nugo ánuhat, muđui ii.” 11
2,11
1 Mos 5,24
Go soai vácciiga ja ságastalaiga, de fáhkka dasa ihte dollavovnnat ja dollaheasttat. Dat earuhedje sudno goabbat guoimmisteaskka, ja Elia loktanii garra riđus albmái.

122,12 Áhčážan Máhttájeaddji dábálaččat sártnui oahpaheaddjásis dán láhkái. Gč. Matt 23,9.Go Eliša oinnii dan, de son čuorvvui: “Áhčážan, áhčážan! Israela vovnnat ja riidejeaddjit!” Eliša ii šat oaidnán Elia, ja son válddii biktasiiddis ja gaikkihii daid guovtti bihttái. 13

2,13
1 Gon 19,19
Son válddii eatnamis oalgebiktasa mii lei gahččan Elias, ja vulggii ruovttoluotta. Go son bođii Jordangáddái, 14de son válddii oalgebiktasa mii lei gahččan Elias, huškkastii dainna čáhcái ja čuorvvui: “Gos lea Hearrá, Elia Ipmil?” Go Eliša ná huškkastii čáhcái, de dat juohkásii guovdat goappašiid beliide, ja son sáhtii vázzit rastá. 15Profehtat geat ledje boahtán Jerikos, ledje dobbelaččas. Go sii oidne maid Eliša dagai, de sii dadje: “Dál Elia vuoigŋa lea boahtán Elišai.” Sii bohte su ovddal, bálkestahtte eatnamii su ovdii 16ja dadje: “Dás leat vihttalogi gievrras olbmá. Divtte min vuolgit ohcat du hearrá. Hearrá vuoigŋa sáhttá leat lokten ja suhppen su muhtin várrái dahje leahkái.” Muhto Eliša dajai: “Allet ohcagoađe duššás.” 17Muhto go sii eai heaitán vuorjamis, de Eliša dolkkai ja dajai: “Na mannet dalle.” Vihttalogi olbmá vulge ja ohce Elia golbma beaivvi, muhto eai gávdnan. 18Sii máhcce Eliša lusa gii lei ain Jerikos, ja son dajai sidjiide: “Almma mun dadjen ahte ii gánnát vuolgit?”

Eliša čilge Jeriko čázi

19

2,19
2 Mos 15,23eč
Jeriko olbmát dadje Elišai: “Nugo don oainnát, hearrá, de gávpot lea vuogas báikkis. Muhto čáhci lea headju, ja eanan gillá ovdal áiggi riegádahttimiin.” 20Dalle Eliša dajai: “Vižžet munnje ođđa lihti ja bidjet dasa sálttiid.” Lihtti buktojuvvui sutnje. 21De son manai ájagáddái, suhppii sálttiid ádjagii ja dajai: “Ná cealká Hearrá: Mun dearvvasmahtán dán čázi. Dat ii šat dagat jápmima iige ovdal áiggi riegádahttima.” 22Geavai aiddo nugo Eliša lei dadjan, ja čáhci lea leamaš buhtis dan rájes.

Eliša ja Betela bártnážat

23Eliša vulggii doppe Betelii. Go son lei goargŋumin fieltti, de gávpogis bohte uhca bártnážat geat bilkidišgohte su. Sii čurvo: “Goarkŋo deike, báljesoaivi! Goarkŋo deike, báljesoaivi!” 24Eliša jorggihii geahččat sidjiide ja garuhii sin Hearrá nammii. Dalle vuovddis bohte guokte njiŋŋelas guovžža, ja dat gaikkodedje jámas njealljelogiguokte gándda.

25Betelis Eliša manai Karmelvárrái ja máhcai doppe Samariai.

3

Soahti Moabiin

31

3,1
1,17
Joram, Ahaba bárdni, šattai Samaria gávpogis Israela gonagassan Juda gonagasa Jošafata gávccinuppelogát ráđđenjagi. Son ráđđii guoktenuppelohkái jagi. 2
3,2
1 Gon 16,32
Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, ii dattetge nu ollu go su áhčči ja eadni. Son jávkadii Baal-čuoldda maid su áhčči lei dagahan. 3Dattetge son bisui dahkamis daid suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen israellaččaid suddudit. Daid son ii hilgon.

4Mešas, Moaba gonagasas, ledje ollu sávzzat, ja son lei geatnegahttojuvvon addit mearreáiggiid Israela gonagassii čuođiduhát lábbá ja čuođiduhát beaskitkeahtes viercca. 5Muhto go Ahab jámii, de Moaba gonagas stuimmáskii iige šat dovddastan Israela gonagasa iežas hearrán. 6Gonagas Joram vulggii dalán Samarias ja geahčadii oppa Israela soahteveaga. 7

3,7
1 Gon 22,4
Son bijai sáni Juda gonagassii Jošafatii: “Moaba gonagas lea stuibmidišgoahtán muinna. Vuolggátgo don muinna soahtat Moabiin?” Son vástidii: “Nu mun nugo donge, nu mu álbmot nugo du álbmotge, nu mu heasttat nugo du heasttatge. 8Joram jearai vel: Guđe geainnu moai fallehetne?” Joram vástidii: “Dan geainnu mii manná Edoma meahci čađa.”

93,9 Go sii … jođus Jáhkkimis sii manne Jápmameara lulágeaži birra. Gč. v. 8.Israela ja Juda gonagasat vulggiiga johtui oktan Edoma gonagasain. Go sii ledje leamaš jođus čieža beaivvi, de sii eai šat gávdnan čázi soahtevehkii eaige omiidasaset. 10Israela gonagas dajai: “Vuoi min! Hearrá lea gohččon čoahkkái min golbma gonagasa, vai beassá addit min moablaččaid gihtii.” 11

3,11
1 Gon 22,5
Muhto Jošafat jearai: “Iigo dáppe leat oktage Hearrá profehta, vai mii beassat jearrat ráđi Hearrás?” Dalle muhtun Israela gonagasa soahteolmmái dajai: “Lea dáppe Eliša, Šafata bárdni, son gii lei Elia oskkáldas bálvaleaddji.” 12“Sus mii oažžut Hearrá sáni”, Jošafat dajai ja vulggii Eliša ságaide, ja Israela ja Edoma gonagasat vulggiiga oktan suinna. 13
3,13
1 Gon 18,19
Eliša dajai Israela gonagassii: “Mii mus lea dahkamuššan duinna? Mana áhčát ja eatnát profehtaid ságaide!” Muhto Israela gonagas dajai sutnje: “Ale nie! Hearrá lea rávkan min, buot golbma gonagasa, deike vai beassá addit min moablaččaid gihtii.” 14Eliša vástidii: “Nu duohta go Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, eallá, son gean mun bálvalan: Jos mun in anáše árvvus Jošafata, Juda gonagasa, de mun in oppa vilppastivččege dutnje. 15
3,15
1 Sam 10,5č
Muhto vižžet dal deike dakkára gii máhttá čuojahit!” Go čuojaheaddji čuojahišgođii, de Hearrá giehta bođii Eliša badjelii, 16ja son dajai: “Hearrá gohčču du goaivut dán leahkái rokkiid bálddalagaid. 17Dasgo ná cealká Hearrá: Dii ehpet oainne biekka ehpetge arvvi, muhto dán leagi dievva šaddá čáhci. Dii beassabehtet juhkat, nu maiddái din oamit ja fievrrut. 18Muhto dát ii leat Hearrái galle: Son addá maid Moaba din gihtii. 19Dii váldibehtet buot ladnegávpogiid ja njeaidibehtet juohke buori muora, buođđubehtet buot ádjagiid ja billistehpet buot šattolaš bealdduid geđggiiguin.” 203,20 borramušoaffara >1 Gon 18,29.Iđedis borramušoaffara áigge golggiidii Edoma guovllus čáhci, ja dat govččai oppa eatnama.

21Go moablaččat gulle ahte gonagasat ledje vuolgán fallehit sin, de rávkojuvvojedje čoahkkái buot vearjoolbmát, sihke nuorat ja boarrásat, ja sii manne soahtan láhkái rájá duohkái. 22Go moablaččat iđedis lihkke, de beaivváš báittii čáhcái, ja čáhci ruoksái dego varra. 23Dalle sii dadje: “Duot lea varra! Gonagasat leat soahtan guhtet guimmiideasetguin ja časkán guhtet guimmiideaset jámas. Dál sállašii, moablaččat!” 24Muhto go sii bohte Israela soahtesiidii, de israellaččat fallehedjege sin nu ahte sii šadde báhtarit. Israellaččat doarridedje moablaččaid ja časke sin oalát. 253,25 Kir-Hareset Moaba oaivegávpot.Sii gaikkodedje gávpogiid, ja juohke šattolaš beldui sii suhppejedje geađggi iešguhtege ja nu devde dan. Sii buđđo juohke ádjaga ja njeide buot buriid muoraid. Loahpas dušše Kir-Hareseta muvrrat ledje ceaggut, ja doppenai šleaŋgobálkut birastahtte gávpoga ja fallehedje dan. 26Go Moaba gonagas oinnii ahte ii šat bihtán ceavzit, de son válddii mielddis čiežačuođi miehkkeolbmá ja iskkai bahkkestit čađa Edoma gonagasa olbmáid bokte, muhto dan sii eai nagodan. 27Dalle gonagas válddii vuosttašriegádan bártnis gii galggai šaddat gonagassan su maŋŋil, ja oaffarušai su boaldinoaffarin gávpotmuvrra alde. Dalle israellaččaid vuostá buollái nu stuorra moarri ahte sii geassádedje ja máhcce iežaset eatnamii.