Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
12

Joaš divuha tempela

121

12,1
2 Muit 24,1eč
Joaš šattai gonagassan Jehu čihččet ráđđenjagi, ja son ráđđii Jerusalemis njealljelogi jagi. Su eadni lei beeršebalaš Sibja. 2Joaš dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin nu guhká go elii, danin go báhppa Jojada lei oahpahan su. 3
12,3
1 Gon 15,14
Muhto oaffarbáikkit eai jávkaduvvon, álbmot bisui oaffaruššamis oaffarbáikkiin ja cahkkeheames oaffardola nugo ovdalge.

4

12,4
2 Mos 30,12eč
3 Mos 27,2eč
4 Mos 18,15eč
Joaš dajai báhpaide: “Buot ruđa mii basuhuvvo ja buktojuvvo Hearrá tempelii, lei dat dal buktái alccesis dahje earáide mearriduvvon máksu dahje eaktodáhtolaš oaffarattáldat, 5báhpat galget váldit vuostá, juohkehaš iežas máksogeatnegasain. Daiguin ruđaiguin sii galget divuhit Hearrá tempelis juohke saji mii lea billašuvvan.” 6Muhto vel gonagas Joaša guoktelogigoalmmát ráđđenjagige báhpat eai lean divuhan tempelis maidege mii lei billašuvvan. 7Dalle gonagas Joaš rávkkai lusas báhppa Jojada ja eará báhpaid ja dajai sidjiide: “Manne dii ehpet divut tempela? Dál dii ehpet šat oaččo váldit máksogeatnegasaineattet ruđa, juos ehpet atte dan tempela divvumii.” 8Báhpat mihte dasa ahte eai šat váldde álbmogis ruđa, muhto eai šatta divuhitge tempela.

9Báhppa Jojada válddii bumbbá, ráiggai dan lohki ja bijai bumbbá áltára olgeš beallái. Go olbmot bohte Hearrá tempelii, de báhpat geat fáktejedje uvssas, bidje bumbái buot ruđa mii buktojuvvui. 10Go báhpat oidne ahte bumbbás lei ollu ruhta, de gonagasa čálli ja bajimusbáhppa rávkojuvvuiga Hearrá tempelii, ja soai čohkkiiga ja logaiga ruđa mii lei čoggon. 11

12,11
22,4eč
Soai attiiga ruđa hoavddaide geat gozihedje Hearrá tempela bargguid, ja siigis adde dan snihkkáriidda ja huksejeddjiide, 12muvrráriidda ja geađgečulliide geat divodedje tempela. Ruđain sii skáhppojedje maid muora ja čullojuvvon geđggiid vai besse divodit Hearrá tempelis buot maid galggai divoduvvot, ja mákse buot tempela divvungoluid. 13Muhto dainna ruđain mii buktojuvvui Hearrá tempelii, eai almmatge háhkan silbalihtiid, niibbiid, oaffarlihtiid eaige dorvviid eaige golle- ja silbadiŋggaid. 14Ruhta addojuvvui barggu goziheddjiide, ja sii mákse dainna Hearrá tempela divodanbargguid. 15Ii oktage bearráigeahččan daid olbmáid geat ožžo ruđa ja mákse dan bargiide, danin go sii meannudedje oskkáldasat. 16
12,16
3 Mos 5,15eč
4 Mos 5,8eč
Ii vealgeoaffarruhta iige suddooaffarruhta adnojuvvon Hearrá tempela divodeapmái, muhto báhpat ožžo dan.

17Daid áiggiid Arama gonagas Hasael fallehii Gata ja válddii dan. De son ráhkkanii fallehit Jerusalema. 18

12,18
1 Gon 15,18
2 Gon 16,8
18,15
2 Muit 24,23eč
Dalle Juda gonagas Joaš válddii buot bassi attáldagaid maid su áhčit, Juda gonagasat Jošafat, Joram ja Ahasja, ledje buktán tempelii, iežas bassi attáldagaid ja buot golli mii lei Hearrá tempela ja gonagasa šloahta dávvirgámmáriin, ja vuolggahii daid Hasaelii, Arama gonagassii. Nu Hasael geassádii iige fallehan Jerusalema.

19Mii muđui lea muitalit Joašis ja su daguin, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 20

12,20
Duop 9,6
2 Gon 14,19
15,1025
12,20 Millo Gč. 2 Sam 5,9.Su bálvaleaddjit dahke su vuostá suollemas lihtu ja godde su Milloi mii lea Silla lahka. 21Su bálvaleaddjit Josakar, Šimata bárdni, ja Josabad, Šomera bárdni, časkkiiga su jámas. Joaš hávdáduvvui áhčiidis báldii Davida gávpogii, ja su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Amasja.

13

Joahas Israela gonagassan

131

13,1
10,35
Juda gonagasa Joaša, Ahasja bártni, guoktelogigoalmmát ráđđenjagi šattai Israela gonagassan Joahas, Jehu bárdni. Son ráđđii Samarias čiežanuppelohkái jagi. 2Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin ja bisui dahkamis seammá suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit. Daid suttuid son ii heaitán dahkamis. 3
13,3
10,32
Dalle Hearrá moaráhuvai Israelii, ja gearddis geardái son attii sin Arama gonagasa Hasaela ja su bártni Ben-Hadada gihtii. 4
13,4
14,25eč
Muhto Joahas rohkadalai Hearrá, ja Hearrá gulai su, dasgo son oinnii mo Arama gonagas áŧestii Israela. 513,5 beasti gonagas Jeroboam 2; gč. 14,27.Hearrá attii Israelii beasti, ja nu sii besse aramealaččaid gieđas ja sáhtte eallit ráfis nugo ovdalge. 6
13,6
1 Gon 16,33
Dattetge sii eai gáidan dain suttuin maiguin Jeroboama sohka lei fillen israellaččaid suddudit. Daid suttuid sii ain dahke ja bisuhedje ašeračuolddage Samarias. 7Joahassii eai báhcán šat eambbo go vihttalogi riidejeaddji, logit vovnnat ja logiduhát vázzi soahteolbmá. Arama gonagas lei duššadan su soahteveaga ja duolbman dan julggiid vuollái dego gavjja.

8Mii muđui lea muitalit Joahasas ja buot su olahusain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 9Joahas manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Samariai. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Joaš.

Joaš Israela gonagassan

10Juda gonagasa Joaša golbmalogičihččet ráđđenjagi Israela gonagassan šattai Joaš, Joahasa bárdni. Son ráđđii Samarias guhttanuppelohkái jagi. 11Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin ja bisui dahkamis daid suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit. Daid suttuid son ii heaitán dahkamis.

12

13,12
14,8eč
2 Muit 25,17eč
Mii muđui lea muitalit Joašis ja su olahusain ja das mo son soađai Juda gonagasain Amasjain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 13
13,13
14,16
Joaš manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja su truvdnui čohkánii Jeroboam. Joaš hávdáduvvui Samariai Israela gonagasaid báldii.

Profehta Eliša jápmá

14

13,14
2,12
13,14 Áhčážan gč. 2,12.Go Eliša buozai jápmindávdda, de Israela gonagas Joaš bođii su lusa. Son gopmulii čieru su badjel ja čuorvvui: “Áhčážan, áhčážan! Israela soahtevovnnat ja riidejeaddjit!” 15Eliša dajai dalle sutnje: “Viečča dávggi ja njuolaid.” Go Israela gonagas lei viežžan dávggi ja njuolaid, 16de Eliša dajai sutnje: “Váldde dávggi gihtii.” Gonagas válddi dávggi gihtii, ja Eliša bijai iežas gieđaid gonagasa gieđaid ala. 17De son dajai: “Rabas nuorttabeale ihkkona.” Son rabastii dan, ja Eliša dajai: “Báže njuola.” Gonagas bážii. De Eliša dajai: “Hearrá vuoitonjuolla, njuolla mii beastá Aramis! Afekis don časkkát aramealaččaid ja duššadat sin.” 18Dasto son dajai: “Váldde njuolaid.” Israela gonagas válddii njuolaid, ja Eliša dajai sutnje: “Časkke njuolaid eatnamii.” Gonagas časkkii golmma háve, muhto de son heittii. 19Ipmila olmmái moaráhuvai sutnje ja dajai: “Don livččet galgan časkit viđa dahje guđa háve! Dalle don livččet časkán aramealaččaid oalát. Muhto dál don časkkát aramealaččaid dušše golmma háve.” 20Nu Eliša jámii ja hávdáduvvui.

Moablaččaid rievvárjoavkkut bohte dán eatnamii juohke jagi. 21Oktii go olbmot ledje hávdádeamen muhtun olbmá, de sii áice speadjárjoavkku. Sii bálkestedje olbmá Eliša hávdái ja báhtaredje. Muhto go jábmi guoskkai Eliša dávttiide, de son eallái ja čuožžilii.

Hasael soahtá Israeliin

22Arama gonagas Hasael áŧestii Israela nu guhká go Joahas elii. 23

13,23
1 Mos 17,7eč
2 Mos 2,24
3 Mos 26,42
Muhto Hearrá lei sidjiide árbmugas ja árpmihii sin. Dan lihtu dihte maid son lei dahkan Abrahamiin, Isakiin ja Jakobiin, son ii dáhtton duššadit sin. Son jorgalii sin beallái iige velá suhppen sin eret muođuidis ovddas. 24Go Arama gonagas Hasael jámii, de su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Ben-Hadad. 25Joaš, Joahasa bárdni, válddii Hasaela bártnis Ben-Hadadis gávpogiid maid Hasael lei váldán soađis su áhčis Joahasas. Golmma háve Joaš časkkii Ben-Hadada ja válddii gávpogiid ruoktot Israelii.

14

Amasja Juda gonagassan

141

14,1
2 Muit 25,1eč
Israela gonagasa Joaša, Joahasa bártni, nuppi ráđđenjagi šattai Juda gonagassan Amasja, Joaša bárdni. 2Son lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktelogiovcci jagi. Su eadni lei jerusalemlaš Joaddan. 3
14,3
15,334
Amasja dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin, ii dattetge nugo su áhčči David. Son dagai buot nugo su áhčči Joaš lei dahkan. 4
14,4
12,3
Oaffarbáikkit eai goit jávkaduvvon, ja álbmot oaffarušai ja bolddii ain suovvasiid oaffarbáikkiin. 5
14,5
12,20č
Go Amasja lei nannen gonagasvuođas, de son gottii daid bálvaleddjiid geat ledje goddán su áhči, gonagas Joaša. 6
14,6
5 Mos 24,16
Muhto sorbmejeddjiid mánáid son ii goddán. Das son doahttalii Mosesa láhkagirjji mas Hearrá gohčču: “Áhčit eai oaččo ráŋggáštuvvot jápmimiin mánáideaset eaige mánát áhčiideaset suttu dihte, muhto juohkehaš galgá jápmit iežas suttu dihte.”

714,7 Sálteleagis >2 Sam 8,13. Sela jáhkkimis gávpot Sálteleagis; gč. Duop 1,36.Amasja časkkii Sálteleagis logiduhát edomlačča ja válddii dasto Sela. Son bijai gávpoga namman Jokteel, ja danin dat gohčoduvvo veláge. 8

14,8
13,12
Dasto Amasja vuolggahii áirasiid cealkit Israela gonagassii Joašii, Joahasa bárdnái, Jehu áddjubii: “Boađe, gávnnadeadnu muođus muhtui!” 9
14,9
Duop 9,14
Muhto Israela gonagas Joaš cealkkihii Juda gonagassii Amasjai: “Libanona gáskálas cealkkihii Libanona sederii: ‘Atte nieiddat áhkkán mu bárdnái!’ Muhto Libanona meahcieallit manne ja dulbme gáskálasa eatnamii. 10Don leat časkán Edoma ja danin leat čevlon. Duđa gudnásat ja biso viesustat! Manin dáhtut mannat lihkuhisvuhtii? Don duššat ja Juda maid duššá.” 11Muhto Amasja ii gullan su. Dalle Joaš, Israela gonagas, fallehii eatnama ja soađai Juda gonagasain Amasjain muođus muhtui Bet-Šemešis. 12Juda olbmát vuoittáhalle israellaččaide ja báhtaredje iešguhtege ruktosis. 1314,13 Jerusalema muvrras Jerusalema davábeale muvra; dakko lei váttis bealuštit gávpoga. njeallječuođi állana sullii 200 mehtera.Joaš, Israela gonagas, válddii Bet-Šemešis fáŋgan Juda gonagasa Amasja gii lei Joaša bárdni ja Ahasja áddjut. De Joaš bođii Jerusalemii ja gaikkodii Jerusalema muvrras njeallječuođi állana gaskka Efraima poartta rájes gitta Čiehkapoartta rádjai. 14
14,14
1 Gon 14,26
Son válddii Hearrá tempelis ja gonagasa šloahta dávvirvuorkkáin buot golli ja silbba ja eará gálvvuid. Son válddii velá pántafáŋggaid ja máhcai de Samariai.

15Mii muđui lea muitalit Joašis ja su olahusain ja das mo son soađai Amasjain, Juda gonagasain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 16Joaš manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Samariai Israela gonagasaid báldii. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Jeroboam. 17Juda gonagas Amasja, Joaša bárdni, elii vel vihttanuppelohkái jagi maŋŋil go Israela gonagas Joaš, Joahasa bárdni, lei jápmán. 18Mii muđui lea muitalit Amasjas, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 19

14,19
12,20
21,23
Amasja vuostá dahkkojuvvui Jerusalemis suollemas lihttu. Son báhtarii Lakišii, muhto su maŋŋái vuolggahuvvojedje olbmát, ja sii godde su dohko. 20Son buktojuvvui heasttačielggis Jerusalemii ja hávdáduvvui Davida gávpogii áhčiidis báldii.

21

14,21
15,1eč
Juda álbmot dagai gonagassan Amasja maŋŋái Asarja gii dalle lei guhttanuppelotjahkásaš. 22
14,22
16,6
14,22 Eilat >5 Mos 2,8.Asarja máhcahii Judai Eilata ja huksii dan ođđasis maŋŋil go su áhčči lei mannan vuoiŋŋadit áhčiidis lusa.

Jeroboam Israela gonagassan

23

14,23
Hos 1,1
Am 1,1
Juda gonagasa Amasja, Joaša bártni, vihttanuppelogát ráđđenjagi šattai Israela gonagassan Jeroboam, Joaša bárdni. Son ráđđii Samarias njealljelogiokta jagi. 24
14,24
15,9182428
Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Son ii gáidan dain suttuin maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit. 25
14,25
Jona 1,1
14,25 Lebo-Hamat >4 Mos 13,21. Arabameara Jápmamearra. Gat Hefer gávpot Sebulonis (Galileas); gč. Jos 19,13.Son máhcahii Israelii rádjaguovllu Lebo-Hamata rájes gitta Arabameara rádjái. Nu ollašuvai dat maid Hearrá, Israela Ipmil, lei gohččon bálvaleaddjis Gat Hefera olbmo profehta Jona, Amittaja bártni, sárdnut. 26
14,26
5 Mos 32,36
Hearrá lei oaidnán ahte Israel lei vártnuhis dilis: Sii buohkat, sihke stuorrát ja smávvát, ledje roahppáneamen, iige lean oktage gii livččii gádjon sin. 27
14,27
13,5
Muhto Hearrá ii lean cealkán ahte son sihkku eret Israela nama almmi vuolde, ja son besttii sin Joaša bártni Jeroboama bokte. 28
14,28
2 Sam 8,6
2 Muit 8,3
Jeroboama historjá muđui, buot maid son dagai, su veagalaš dagut, mo son soađai ja mo son máhcahii Damaskusa ja Hamata Israelii, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 29
14,29
15,8
Jeroboam manai vuoiŋŋadit áhčiidis, Israela gonagasaid, lusa. Su bárdni Sakarja šattai gonagassan su maŋŋil.