Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
11

Joaš šaddá Juda gonagassan

111

11,1
2 Muit 22,10eč
Go Ahasja eadni Atalja gulai ahte su bárdni lei jápmán, de son mearridii duššadit oppa Juda gonagassoga. 211,2 oađđingámmárii jáhkkimis tempela lassivisti.Dalle Ahasja oabbá Jošeba gii lei gonagas Jorama nieida, válddii Ahasja bártni Joaša suoli gonagasa bártniid gaskkas geat galge goddojuvvot. Son doalvvui su ja su njamaheaddji iežas oađđingámmárii. Dainna lágiin bárdni čihkkojuvvui Ataljas, iige son gottáhallan. 3Bárdni lei dasto guhtta jagi čihkosis Jošeba luhtte Hearrá viesus dan botta go Atalja ráđđii eatnama.

4

11,4
2 Muit 23,1eč
Čihččet jagi báhppa Jojada rávkkai heaggafávttaid čuohtásaoaivámuččaid ja fávttaid lusas Hearrá tempelii. Son dagai Hearrá tempelis singuin lihtu maid sii šadde nannet váliin. De son čájehii sidjiide gonagasa bártni 5ja muitalii maid sii galge dahkat: “Goalmmádas din olbmáin mii fákte gonagasa šloahta sabbahin, 6goalmmádas mii fákte Surpoartta ja goalmmádas mii čuožžu poarttas fávttaid duohken, galget fáktet tempela vurrolagaid. 7Ja dat guokte ossodaga mat eai leat fáktenvuorus sabbahin, galget leat gonagasa fáktan Hearrá tempelis. 8Čuoččastehket gonagasa birra, juohkehaš vearju gieđas. Jos muhtin iskkaš bahkket din ráidduid čađa, de galgabehtet goddit su. Galgabehtet leat gonagasa luhtte, gosa son ain manná.”

9Čuohtásaoaivámuččat dahke buot maid báhppa Jojada gohčui. Juohkehaš čohkkii olbmáidis, sihke daid geain álggii fáktenvuorru sabbahin ja daid geat gerge fáktenvuorus sabbahin, ja sii bohte báhppa Jojada lusa. 10Báhppa attii čuohtásaoaivámuččaide sáittiid ja galbbaid mat ledje gullan gonagas Davidii ja ledje dál Hearrá tempelis. 11Fávttat manne tempelii čuožžut gonagasa birra, juohkehaččas vearju gieđas, ráidun mii manai tempela lulleseainnis áltára guora gitta tempela davveseainni rádjái. 12

11,12
1 Sam 10,24
1 Gon 1,2539
Jojada buvttii gonagasa bártni ovdan, bijai kruvnnu su oaivái ja attii sutnje gonagasvuođa mearkkaid. Son dahkkojuvvui gonagassan ja vuidojuvvui, ja buohkat spežžo gieđaid ja čurvo: “Ellos gonagas!”

13Go Atalja gulai fávttaid ja álbmoga čuorvumin, de son vulggii olmmošjoavkku lusa Hearrá tempelii. 1411,14 stoalppu guoras muhtin bázzi tempela uvssa ovddas. Vrd. 1 Gon 7,15eč.Doppe son oinnii gonagasa čuožžumin stoalppu guoras nugo vierru lei, oaivámuččaid ja dorvebossuid su birra ja oppa Juda álbmoga illudeamen ja bossumin dorvviid. Dalle Atalja gaikkodii biktasiiddis ja čuorvvui: “Beahtus! Beahtus!” 15Báhppa Jojada gohčui čuohtásaoaivámuččaid geat ledje biddjojuvvon hovdet soahteolbmáid: “Dolvot su olggos ráidduid gaskka ja goddet juohkehačča gii viggá čuovvut su.” Son ii dáhtton ahte Atalja goddojuvvo Hearrá vissui. 16Nu soahteolbmát dohppejedje Atalja ja dolvo su Heastapoartta ráigge gonagasa šlohttii ja godde su dohko.

17Jojada, álbmot ja gonagas dahke lihtu ja čatnasedje leat álo Hearrá álbmot. 18

11,18
10,26č
2 Muit 31,1
Dasto oppa olmmošjoavku manai Baala tempelii ja gaikkodii dan. Sii cuvko moallun áltáriid ja govaid ja godde áltáriid ovdii Mattana, Baala báhpa. Jojada bijai fávttaid Hearrá tempela birra 19ja vulggii dasto mieđuštit gonagasa tempelis. Son rávkkai mielddis čuohtásaoaivámuččaid, heaggafávttaid ja eará fávttaid ja oppa álbmoga, ja sii manne Heaggafávttaidpoartta bokte gonagasa vissui. Doppe Joaš čohkánii gonagasa truvdnui. 20Oppa álbmot illudii, ja gávpogis lei ráfi.

Atalja sii godde mihkiin gonagasa vissui.

21Joaš lei čiežajahkásaš go šattai gonagassan.

12

Joaš divuha tempela

121

12,1
2 Muit 24,1eč
Joaš šattai gonagassan Jehu čihččet ráđđenjagi, ja son ráđđii Jerusalemis njealljelogi jagi. Su eadni lei beeršebalaš Sibja. 2Joaš dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin nu guhká go elii, danin go báhppa Jojada lei oahpahan su. 3
12,3
1 Gon 15,14
Muhto oaffarbáikkit eai jávkaduvvon, álbmot bisui oaffaruššamis oaffarbáikkiin ja cahkkeheames oaffardola nugo ovdalge.

4

12,4
2 Mos 30,12eč
3 Mos 27,2eč
4 Mos 18,15eč
Joaš dajai báhpaide: “Buot ruđa mii basuhuvvo ja buktojuvvo Hearrá tempelii, lei dat dal buktái alccesis dahje earáide mearriduvvon máksu dahje eaktodáhtolaš oaffarattáldat, 5báhpat galget váldit vuostá, juohkehaš iežas máksogeatnegasain. Daiguin ruđaiguin sii galget divuhit Hearrá tempelis juohke saji mii lea billašuvvan.” 6Muhto vel gonagas Joaša guoktelogigoalmmát ráđđenjagige báhpat eai lean divuhan tempelis maidege mii lei billašuvvan. 7Dalle gonagas Joaš rávkkai lusas báhppa Jojada ja eará báhpaid ja dajai sidjiide: “Manne dii ehpet divut tempela? Dál dii ehpet šat oaččo váldit máksogeatnegasaineattet ruđa, juos ehpet atte dan tempela divvumii.” 8Báhpat mihte dasa ahte eai šat váldde álbmogis ruđa, muhto eai šatta divuhitge tempela.

9Báhppa Jojada válddii bumbbá, ráiggai dan lohki ja bijai bumbbá áltára olgeš beallái. Go olbmot bohte Hearrá tempelii, de báhpat geat fáktejedje uvssas, bidje bumbái buot ruđa mii buktojuvvui. 10Go báhpat oidne ahte bumbbás lei ollu ruhta, de gonagasa čálli ja bajimusbáhppa rávkojuvvuiga Hearrá tempelii, ja soai čohkkiiga ja logaiga ruđa mii lei čoggon. 11

12,11
22,4eč
Soai attiiga ruđa hoavddaide geat gozihedje Hearrá tempela bargguid, ja siigis adde dan snihkkáriidda ja huksejeddjiide, 12muvrráriidda ja geađgečulliide geat divodedje tempela. Ruđain sii skáhppojedje maid muora ja čullojuvvon geđggiid vai besse divodit Hearrá tempelis buot maid galggai divoduvvot, ja mákse buot tempela divvungoluid. 13Muhto dainna ruđain mii buktojuvvui Hearrá tempelii, eai almmatge háhkan silbalihtiid, niibbiid, oaffarlihtiid eaige dorvviid eaige golle- ja silbadiŋggaid. 14Ruhta addojuvvui barggu goziheddjiide, ja sii mákse dainna Hearrá tempela divodanbargguid. 15Ii oktage bearráigeahččan daid olbmáid geat ožžo ruđa ja mákse dan bargiide, danin go sii meannudedje oskkáldasat. 16
12,16
3 Mos 5,15eč
4 Mos 5,8eč
Ii vealgeoaffarruhta iige suddooaffarruhta adnojuvvon Hearrá tempela divodeapmái, muhto báhpat ožžo dan.

17Daid áiggiid Arama gonagas Hasael fallehii Gata ja válddii dan. De son ráhkkanii fallehit Jerusalema. 18

12,18
1 Gon 15,18
2 Gon 16,8
18,15
2 Muit 24,23eč
Dalle Juda gonagas Joaš válddii buot bassi attáldagaid maid su áhčit, Juda gonagasat Jošafat, Joram ja Ahasja, ledje buktán tempelii, iežas bassi attáldagaid ja buot golli mii lei Hearrá tempela ja gonagasa šloahta dávvirgámmáriin, ja vuolggahii daid Hasaelii, Arama gonagassii. Nu Hasael geassádii iige fallehan Jerusalema.

19Mii muđui lea muitalit Joašis ja su daguin, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 20

12,20
Duop 9,6
2 Gon 14,19
15,1025
12,20 Millo Gč. 2 Sam 5,9.Su bálvaleaddjit dahke su vuostá suollemas lihtu ja godde su Milloi mii lea Silla lahka. 21Su bálvaleaddjit Josakar, Šimata bárdni, ja Josabad, Šomera bárdni, časkkiiga su jámas. Joaš hávdáduvvui áhčiidis báldii Davida gávpogii, ja su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Amasja.

13

Joahas Israela gonagassan

131

13,1
10,35
Juda gonagasa Joaša, Ahasja bártni, guoktelogigoalmmát ráđđenjagi šattai Israela gonagassan Joahas, Jehu bárdni. Son ráđđii Samarias čiežanuppelohkái jagi. 2Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin ja bisui dahkamis seammá suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit. Daid suttuid son ii heaitán dahkamis. 3
13,3
10,32
Dalle Hearrá moaráhuvai Israelii, ja gearddis geardái son attii sin Arama gonagasa Hasaela ja su bártni Ben-Hadada gihtii. 4
13,4
14,25eč
Muhto Joahas rohkadalai Hearrá, ja Hearrá gulai su, dasgo son oinnii mo Arama gonagas áŧestii Israela. 513,5 beasti gonagas Jeroboam 2; gč. 14,27.Hearrá attii Israelii beasti, ja nu sii besse aramealaččaid gieđas ja sáhtte eallit ráfis nugo ovdalge. 6
13,6
1 Gon 16,33
Dattetge sii eai gáidan dain suttuin maiguin Jeroboama sohka lei fillen israellaččaid suddudit. Daid suttuid sii ain dahke ja bisuhedje ašeračuolddage Samarias. 7Joahassii eai báhcán šat eambbo go vihttalogi riidejeaddji, logit vovnnat ja logiduhát vázzi soahteolbmá. Arama gonagas lei duššadan su soahteveaga ja duolbman dan julggiid vuollái dego gavjja.

8Mii muđui lea muitalit Joahasas ja buot su olahusain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 9Joahas manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Samariai. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Joaš.

Joaš Israela gonagassan

10Juda gonagasa Joaša golbmalogičihččet ráđđenjagi Israela gonagassan šattai Joaš, Joahasa bárdni. Son ráđđii Samarias guhttanuppelohkái jagi. 11Son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin ja bisui dahkamis daid suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit. Daid suttuid son ii heaitán dahkamis.

12

13,12
14,8eč
2 Muit 25,17eč
Mii muđui lea muitalit Joašis ja su olahusain ja das mo son soađai Juda gonagasain Amasjain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 13
13,13
14,16
Joaš manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja su truvdnui čohkánii Jeroboam. Joaš hávdáduvvui Samariai Israela gonagasaid báldii.

Profehta Eliša jápmá

14

13,14
2,12
13,14 Áhčážan gč. 2,12.Go Eliša buozai jápmindávdda, de Israela gonagas Joaš bođii su lusa. Son gopmulii čieru su badjel ja čuorvvui: “Áhčážan, áhčážan! Israela soahtevovnnat ja riidejeaddjit!” 15Eliša dajai dalle sutnje: “Viečča dávggi ja njuolaid.” Go Israela gonagas lei viežžan dávggi ja njuolaid, 16de Eliša dajai sutnje: “Váldde dávggi gihtii.” Gonagas válddi dávggi gihtii, ja Eliša bijai iežas gieđaid gonagasa gieđaid ala. 17De son dajai: “Rabas nuorttabeale ihkkona.” Son rabastii dan, ja Eliša dajai: “Báže njuola.” Gonagas bážii. De Eliša dajai: “Hearrá vuoitonjuolla, njuolla mii beastá Aramis! Afekis don časkkát aramealaččaid ja duššadat sin.” 18Dasto son dajai: “Váldde njuolaid.” Israela gonagas válddii njuolaid, ja Eliša dajai sutnje: “Časkke njuolaid eatnamii.” Gonagas časkkii golmma háve, muhto de son heittii. 19Ipmila olmmái moaráhuvai sutnje ja dajai: “Don livččet galgan časkit viđa dahje guđa háve! Dalle don livččet časkán aramealaččaid oalát. Muhto dál don časkkát aramealaččaid dušše golmma háve.” 20Nu Eliša jámii ja hávdáduvvui.

Moablaččaid rievvárjoavkkut bohte dán eatnamii juohke jagi. 21Oktii go olbmot ledje hávdádeamen muhtun olbmá, de sii áice speadjárjoavkku. Sii bálkestedje olbmá Eliša hávdái ja báhtaredje. Muhto go jábmi guoskkai Eliša dávttiide, de son eallái ja čuožžilii.

Hasael soahtá Israeliin

22Arama gonagas Hasael áŧestii Israela nu guhká go Joahas elii. 23

13,23
1 Mos 17,7eč
2 Mos 2,24
3 Mos 26,42
Muhto Hearrá lei sidjiide árbmugas ja árpmihii sin. Dan lihtu dihte maid son lei dahkan Abrahamiin, Isakiin ja Jakobiin, son ii dáhtton duššadit sin. Son jorgalii sin beallái iige velá suhppen sin eret muođuidis ovddas. 24Go Arama gonagas Hasael jámii, de su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Ben-Hadad. 25Joaš, Joahasa bárdni, válddii Hasaela bártnis Ben-Hadadis gávpogiid maid Hasael lei váldán soađis su áhčis Joahasas. Golmma háve Joaš časkkii Ben-Hadada ja válddii gávpogiid ruoktot Israelii.