Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

Jehu duššada Ahaba ja Ahasja sogaid

101Samarias ledje čiežalogi Ahaba bártni. Jehu čálii reivve gávpoga oaivámuččaide, vuorrasiidda ja Ahaba bártniid hovdejeddjiide ja dajai das ná: 2“Din luhtte leat hearrádet bártnit, ja dis leat vovnnat ja heasttat, vearjjut ja nannejuvvon gávpot. Go dát reive boahtá didjiide, 3de válljejehket dalle hearrádet bártniin buoremusa ja dohkálaččamusa, bidjet su áhčis truvdnui ja sohtet hearrádet soga ovddas.” 4

10,4
9,23č27
Gávpoga oaivámuččat suorganedje sakka ja dadje: “Go dat guokte gonagasa eaba bihtán sus, de mo dalle mii galggašeimmet bihtit?” 5Šloahttaoaivámuš ja gávpoga hoavda ja vuorrasat ja hovdejeaddjit cealkkihedje Jehui: “Mii leat du bálvaleaddjit. Mii dahkat buot maid don gohčut min dahkat. Eat mii áiggo dahkat geange gonagassan; daga don maid anát buorrin.”

6Dalle Jehu čálii sidjiide ođđa reivve mas dajai: “Jos dii lehpet mu beali ja doahttalehpet mu, de buktet ihttin dán áigge hearrádet bártniid oivviid munnje Jisreelii.” Gonagasa bártnit, čiežalogi oktiibuot, ásse gávpoga hearráid luhtte geat šaddadedje sin. 7

10,7
Duop 9,5
Go sii ožžo reivve, de sii godde buot čiežalohkása. Sii bidje bártniid oivviid goriide ja vuolggahedje daid Jehui Jisreelii. 8Go áirras bođii Jehu lusa ja muitalii ahte gonagasa bártniid oaivvit ledje buktojuvvon, de Jehu dajai: “Bidjet daid guovtti guhpii poartta uksaráiggi ovdii gitta ihttáš rádjái.” 9Iđedis Jehu manai portii ja dajai álbmogii: “Dii lehpet sivaheamit. Mun lean dahkan suollemas lihtu hearrán vuostá ja goddán su. Muhto gii lea goddán buot dáid? 10
10,10
1 Gon 21,21eč
Dihtet dalle ahte ii oktage sátni maid Hearrá lea sárdnon Ahaba soga vuostá, mana duššái. Hearrá lea dahkan dan maid son lea sárdnon bálvaleaddjis Elia bokte.” 11Dasto Jehu gottii buot Ahaba sogalaččaid geat vel ledje báhcán Jisreelii. Son gottii buot gonagasa stuorráid, oskkáldas olbmáid ja báhpaid. Son ii diktán ovttage báhcit heggii.

1210,12 Bet-Eked Haroim báiki Jisreela ja Samaria gaskkas.Jehu vulggii dasto Samaria gávpogii. Go son lei mannamin, de Bet-Eked Haroimis 13

10,13
2 Muit 22,8
son bođii Juda gonagasa Ahasja vieljaid ovddal ja jearai: “Geat dii lehpet?” Sii vástidedje: “Mii leat Ahasja vieljat ja leat mannamin dearvvahallat Israela gonagaslaš bearraša.” 14Dalle Jehu gohčui: “Dohppejehket sin eallinaga!” Sii dohppejuvvojedje ja goddojuvvojedje Bet-Ekeda gáldu gurrii. Buot njealljelogiguokte olbmá gottáhalle, Jehu ii guođđán sis ovttage heggii.

15

10,15
Jer 35,6
Go Jehu vulggii das, de su ovddal bođii Jonadab, Rekaba bárdni. Jehu dearvvahii su ja jearai: “Leatgo don olles váimmus mu beali nugo mun lean du beali?” Jonadab vástidii: “De lean.” Jehu dajai: “Jos leat, de geige munnje gieđa!” Jonadab geigii sutnje gieđa, ja Jehu divttii su goarkŋastit lusas vovnnaide 16ja dajai: “Vuolgge muinna, de beasat oaidnit mu áŋgirvuođa Hearrá beales.” Nu Jonadab beasai vuodjit su vovnnain. 17Go Jehu ollii Samaria gávpogii, de son gottii buot Ahaba sogalaččaid geat vel ledje báhcán heggii. Nu son duššadii Ahaba soga, nugo Hearrá lei sárdnon Eliai.

Jehu goddá Baala bálvaleddjiid

18

10,18
1 Gon 16,31č
Jehu čohkkii lusas oppa álbmoga ja dajai: “Ahab bálvalii Baala uhccán, mun bálvalan su ollu. 19Rávket dál mu lusa buot Baala profehtaid, buot su bálvaleddjiid ja buot su báhpaid. Ii oktage oaččo váilut, dasgo mun áiggun doallat stuorra oaffarávvudeami Baala gudnin. Juohkehaš gii ii boađe, goddojuvvo.” Muhto Jehu meannudii behtolaččat, vai beassá duššadit buohkaid geat bálvalit Baala. 20Son gohčui gulahit bassi čoakkalmasa Baala gudnin. Čoakkalmasbeaivi mearriduvvui, 21ja Jehu bijai sáni miehtá Israela. Buot Baala bálvaleaddjit bohte, juohke okta. Sii manne Baala tempelii, ja dat dievai geažis geahčái. 22
10,22
1 Mos 35,2
Jehu gohčui bivttasvuorkká fuolaheaddji buktit gárvvu guđege Baala bálvaleaddjái, ja son buvttii sidjiide gárvvuid. 23Go dal Jehu manai Baala tempelii oktan Jonadabiin, Rehaba bártniin, de son dajai Baala bálvaleddjiide: “Gehččet dal dárkilit ahte dáppe din gaskkas ii leat oktage Hearrá bálvaleaddji, muhto duššefal Baala bálvaleaddjit.” 24De sii manne oaffaruššat njuovvanoaffariid ja boaldinoaffariid. Muhto Jehu lei bidjan tempela olggobeallái gávccilogi soahteolbmá ja dadjan: “Jos muhtun ribaha luoitit báhtarussii ovttage duoin olbmáin geaid mun attán din gihtii, de son šaddá máksit dan iežas heakkain.” 25
10,25
1 Gon 18,40
Go sii ledje geargan oaffaruššamis boaldinoaffara, de Jehu gohčui heaggafávttaid ja vovdnasoalddáhiid: “Bohtet sisa ja časket sin jámas! Ii oktage oaččo beassat olggos.” Nu heaggafávttat ja vovdnasoalddáhat godde sin ja bálko rupmašiid olggos tempelis. Dasto sii manne Baala tempela siskkit latnjii, 26
10,26
11,18
gudde tempela bassi bácci olggos ja bolde dan. 27Sii cuvkejedje Baala geađgečuoldda ja gaikkodedje Baala tempela. Dasto sii dahke tempelii hivssegiid, ja dan anus dat leat leamaš gitta dán beaivvi rádjái. 28Nu Jehu duššadii Israelis Baala bálvalusa. 29
10,29
1 Gon 12,28eč
Son ii goit heaitán dahkamis daid suttuid maiguin Jeroboam, Nebata bárdni, lei fillen Israela suddudit, muhto bisuhii Betela ja Dana gollegálbbiid.

30

10,30
15,12
Dalle Hearrá celkkii Jehui: “Don leat dahkan dan mii lea vuoigat mu čalmmiin, ja leat dahkan Ahaba sohkii maid mun dáhtton. Danin du bártnit ožžot čohkkát Israela truvnnus gitta njealját buolvva rádjái.” 31Muhto Jehu ii doallan olles váimmus Hearrá, Israela Ipmila, lága. Son ii heaitán dahkamis daid suttuid maiguin Jeroboam lei fillen Israela suddudit.

3210,32 Hasael Gč. 8,28. >8,8.Daid áiggiid Hearrá cuovkugođii Israela. Hasael časkkii Israela soahteveagaid buot rádjáguovlluin 33ja válddii Jordana nuorttabealde oppa Gileada eatnama ja vel Gada, Rubena ja Manasse čearddaid eatnamiid Arnongátti Aroera rájes, sihke Gileada ja Bašana.

34Mii muđui lea muitalit Jehus, su daguin ja olahusain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 35

10,35
13,1
Jehu manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui Samariai. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Joahas. 36Jehu ráđđii Samarias Israela guoktelogigávcci jagi.

11

Joaš šaddá Juda gonagassan

111

11,1
2 Muit 22,10eč
Go Ahasja eadni Atalja gulai ahte su bárdni lei jápmán, de son mearridii duššadit oppa Juda gonagassoga. 211,2 oađđingámmárii jáhkkimis tempela lassivisti.Dalle Ahasja oabbá Jošeba gii lei gonagas Jorama nieida, válddii Ahasja bártni Joaša suoli gonagasa bártniid gaskkas geat galge goddojuvvot. Son doalvvui su ja su njamaheaddji iežas oađđingámmárii. Dainna lágiin bárdni čihkkojuvvui Ataljas, iige son gottáhallan. 3Bárdni lei dasto guhtta jagi čihkosis Jošeba luhtte Hearrá viesus dan botta go Atalja ráđđii eatnama.

4

11,4
2 Muit 23,1eč
Čihččet jagi báhppa Jojada rávkkai heaggafávttaid čuohtásaoaivámuččaid ja fávttaid lusas Hearrá tempelii. Son dagai Hearrá tempelis singuin lihtu maid sii šadde nannet váliin. De son čájehii sidjiide gonagasa bártni 5ja muitalii maid sii galge dahkat: “Goalmmádas din olbmáin mii fákte gonagasa šloahta sabbahin, 6goalmmádas mii fákte Surpoartta ja goalmmádas mii čuožžu poarttas fávttaid duohken, galget fáktet tempela vurrolagaid. 7Ja dat guokte ossodaga mat eai leat fáktenvuorus sabbahin, galget leat gonagasa fáktan Hearrá tempelis. 8Čuoččastehket gonagasa birra, juohkehaš vearju gieđas. Jos muhtin iskkaš bahkket din ráidduid čađa, de galgabehtet goddit su. Galgabehtet leat gonagasa luhtte, gosa son ain manná.”

9Čuohtásaoaivámuččat dahke buot maid báhppa Jojada gohčui. Juohkehaš čohkkii olbmáidis, sihke daid geain álggii fáktenvuorru sabbahin ja daid geat gerge fáktenvuorus sabbahin, ja sii bohte báhppa Jojada lusa. 10Báhppa attii čuohtásaoaivámuččaide sáittiid ja galbbaid mat ledje gullan gonagas Davidii ja ledje dál Hearrá tempelis. 11Fávttat manne tempelii čuožžut gonagasa birra, juohkehaččas vearju gieđas, ráidun mii manai tempela lulleseainnis áltára guora gitta tempela davveseainni rádjái. 12

11,12
1 Sam 10,24
1 Gon 1,2539
Jojada buvttii gonagasa bártni ovdan, bijai kruvnnu su oaivái ja attii sutnje gonagasvuođa mearkkaid. Son dahkkojuvvui gonagassan ja vuidojuvvui, ja buohkat spežžo gieđaid ja čurvo: “Ellos gonagas!”

13Go Atalja gulai fávttaid ja álbmoga čuorvumin, de son vulggii olmmošjoavkku lusa Hearrá tempelii. 1411,14 stoalppu guoras muhtin bázzi tempela uvssa ovddas. Vrd. 1 Gon 7,15eč.Doppe son oinnii gonagasa čuožžumin stoalppu guoras nugo vierru lei, oaivámuččaid ja dorvebossuid su birra ja oppa Juda álbmoga illudeamen ja bossumin dorvviid. Dalle Atalja gaikkodii biktasiiddis ja čuorvvui: “Beahtus! Beahtus!” 15Báhppa Jojada gohčui čuohtásaoaivámuččaid geat ledje biddjojuvvon hovdet soahteolbmáid: “Dolvot su olggos ráidduid gaskka ja goddet juohkehačča gii viggá čuovvut su.” Son ii dáhtton ahte Atalja goddojuvvo Hearrá vissui. 16Nu soahteolbmát dohppejedje Atalja ja dolvo su Heastapoartta ráigge gonagasa šlohttii ja godde su dohko.

17Jojada, álbmot ja gonagas dahke lihtu ja čatnasedje leat álo Hearrá álbmot. 18

11,18
10,26č
2 Muit 31,1
Dasto oppa olmmošjoavku manai Baala tempelii ja gaikkodii dan. Sii cuvko moallun áltáriid ja govaid ja godde áltáriid ovdii Mattana, Baala báhpa. Jojada bijai fávttaid Hearrá tempela birra 19ja vulggii dasto mieđuštit gonagasa tempelis. Son rávkkai mielddis čuohtásaoaivámuččaid, heaggafávttaid ja eará fávttaid ja oppa álbmoga, ja sii manne Heaggafávttaidpoartta bokte gonagasa vissui. Doppe Joaš čohkánii gonagasa truvdnui. 20Oppa álbmot illudii, ja gávpogis lei ráfi.

Atalja sii godde mihkiin gonagasa vissui.

21Joaš lei čiežajahkásaš go šattai gonagassan.

12

Joaš divuha tempela

121

12,1
2 Muit 24,1eč
Joaš šattai gonagassan Jehu čihččet ráđđenjagi, ja son ráđđii Jerusalemis njealljelogi jagi. Su eadni lei beeršebalaš Sibja. 2Joaš dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin nu guhká go elii, danin go báhppa Jojada lei oahpahan su. 3
12,3
1 Gon 15,14
Muhto oaffarbáikkit eai jávkaduvvon, álbmot bisui oaffaruššamis oaffarbáikkiin ja cahkkeheames oaffardola nugo ovdalge.

4

12,4
2 Mos 30,12eč
3 Mos 27,2eč
4 Mos 18,15eč
Joaš dajai báhpaide: “Buot ruđa mii basuhuvvo ja buktojuvvo Hearrá tempelii, lei dat dal buktái alccesis dahje earáide mearriduvvon máksu dahje eaktodáhtolaš oaffarattáldat, 5báhpat galget váldit vuostá, juohkehaš iežas máksogeatnegasain. Daiguin ruđaiguin sii galget divuhit Hearrá tempelis juohke saji mii lea billašuvvan.” 6Muhto vel gonagas Joaša guoktelogigoalmmát ráđđenjagige báhpat eai lean divuhan tempelis maidege mii lei billašuvvan. 7Dalle gonagas Joaš rávkkai lusas báhppa Jojada ja eará báhpaid ja dajai sidjiide: “Manne dii ehpet divut tempela? Dál dii ehpet šat oaččo váldit máksogeatnegasaineattet ruđa, juos ehpet atte dan tempela divvumii.” 8Báhpat mihte dasa ahte eai šat váldde álbmogis ruđa, muhto eai šatta divuhitge tempela.

9Báhppa Jojada válddii bumbbá, ráiggai dan lohki ja bijai bumbbá áltára olgeš beallái. Go olbmot bohte Hearrá tempelii, de báhpat geat fáktejedje uvssas, bidje bumbái buot ruđa mii buktojuvvui. 10Go báhpat oidne ahte bumbbás lei ollu ruhta, de gonagasa čálli ja bajimusbáhppa rávkojuvvuiga Hearrá tempelii, ja soai čohkkiiga ja logaiga ruđa mii lei čoggon. 11

12,11
22,4eč
Soai attiiga ruđa hoavddaide geat gozihedje Hearrá tempela bargguid, ja siigis adde dan snihkkáriidda ja huksejeddjiide, 12muvrráriidda ja geađgečulliide geat divodedje tempela. Ruđain sii skáhppojedje maid muora ja čullojuvvon geđggiid vai besse divodit Hearrá tempelis buot maid galggai divoduvvot, ja mákse buot tempela divvungoluid. 13Muhto dainna ruđain mii buktojuvvui Hearrá tempelii, eai almmatge háhkan silbalihtiid, niibbiid, oaffarlihtiid eaige dorvviid eaige golle- ja silbadiŋggaid. 14Ruhta addojuvvui barggu goziheddjiide, ja sii mákse dainna Hearrá tempela divodanbargguid. 15Ii oktage bearráigeahččan daid olbmáid geat ožžo ruđa ja mákse dan bargiide, danin go sii meannudedje oskkáldasat. 16
12,16
3 Mos 5,15eč
4 Mos 5,8eč
Ii vealgeoaffarruhta iige suddooaffarruhta adnojuvvon Hearrá tempela divodeapmái, muhto báhpat ožžo dan.

17Daid áiggiid Arama gonagas Hasael fallehii Gata ja válddii dan. De son ráhkkanii fallehit Jerusalema. 18

12,18
1 Gon 15,18
2 Gon 16,8
18,15
2 Muit 24,23eč
Dalle Juda gonagas Joaš válddii buot bassi attáldagaid maid su áhčit, Juda gonagasat Jošafat, Joram ja Ahasja, ledje buktán tempelii, iežas bassi attáldagaid ja buot golli mii lei Hearrá tempela ja gonagasa šloahta dávvirgámmáriin, ja vuolggahii daid Hasaelii, Arama gonagassii. Nu Hasael geassádii iige fallehan Jerusalema.

19Mii muđui lea muitalit Joašis ja su daguin, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 20

12,20
Duop 9,6
2 Gon 14,19
15,1025
12,20 Millo Gč. 2 Sam 5,9.Su bálvaleaddjit dahke su vuostá suollemas lihtu ja godde su Milloi mii lea Silla lahka. 21Su bálvaleaddjit Josakar, Šimata bárdni, ja Josabad, Šomera bárdni, časkkiiga su jámas. Joaš hávdáduvvui áhčiidis báldii Davida gávpogii, ja su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Amasja.