Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
29

Hiskia Juda gonagassan

291

29,1
2 Gon 18,1–4
Hiskia lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktelogiovcci jagi. Su eadni lei Abia, Sakarja nieida. 2Hiskia dagai dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin, aiddo nugo su áhčči David lei dahkan. 3
29,3
28,24
Vuosttaš ráđđenjagis vuosttaš mánus Hiskia rabai ja divui Hearrá tempela uvssaid. 4Son rávkkai báhpaid ja levilaččaid nuorttabeale šilljui 5ja dajai sidjiide: “Gullet maid mun dajan, levilaččat! Basuhehket iežadet ja basuhehket Hearrá, áhčiideattet Ipmila, tempela, ja buktet doppe eret visot mii lea buhtismeahttun. 6Min áhčit leat leamaš oskkáldasmeahttumat ja leat dahkan dan mii lea bahá Hearrá, min Ipmila, čalmmiin. Sii leat hilgon su eaige leat beroštan Hearrá ássansajis, muhto leat jorgalan dasa sealggi. 7Sii leat maid dahppan ovdahálla uvssaid ja jáddadan lámppáid, eai leat boaldán suovvasiid eaige oaffaruššan tempelis boaldinoaffariid Israela Ipmilii. 8
29,8
5 Mos 28,25
Dan dihte Hearrá moarri lea deaividan Juda ja Jerusalema. Son lea dahkan daid hiddjádussan ja bilkun, nugo dii oaidnibehtet iežadet čalmmiiguin. 9Min áhčit leat gahččan miehkkái ja min bártnit, nieiddat ja áhkát leat dolvojuvvon fáŋgavuhtii. 10Dál mun dáhtun dahkat lihtu Hearráin, Israela Ipmiliin, vai son jorgalivččii buolli moaris eret min badjelis. 11
29,11
2 Mos 28,1
4 Mos 3,10
Bártnážiiddán, allet ájahala, danin go Hearrá lea válljen din iežas bálvaleaddjin, bálvalit su ja boaldit suovvasiid.”

12

29,12
1 Muit 6,44
Dalle loaiddastedje ovdan dát levilaččat: Mahat, Amasaja bárdni, ja Joel, Asarja bárdni, Kehata sogas; Kiš, Abdi bárdni, ja Asarja, Jehallelela bárdni, Merari sogas; Joah, Simma bárdni, ja Eden, Joaha bárdni, Geršona sogas; 13Šimri ja Jeiel Elisafana sogas ja Sakarja ja Mattanja Asafa sogas; 14Jehiel ja Šimi Hemana sogas ja Šemaja ja Ussiel Jedutuna sogas. 15Sii rávke čoahkkái vieljaideaset, basuhedje iežaset ja manne buhtistit Hearrá tempela, nugo gonagas lei sin gohččon Hearrá sáni mielde. 16De báhpat manne Hearrá viesu sisa buhtistit dan. Buot buhtismeahttuma maid sii gávdne Hearrá tempelis, sii dolvo ovdašilljui. Doppe levilaččat válde dan ja dolvo gávpoga olggobeallái Kedronleahkái. 17Buhtisteapmi álggahuvvui vuosttaš mánu vuosttaš beaivvi, ja mánu gávccát beaivvi sii ledje beassan tempela ovdahálla rádjái. Tempela buhtisteapmái golai gávcci beaivvi, ja vuosttaš mánu guhttanuppelogát beaivvi sii ledje geargan.

18De sii manne gonagas Hiskia lusa ja dadje: “Mii leat buhtistan oppa Hearrá tempela, boaldinoaffaráltára ja buot dan biergasiid ja oaffarláibebeavddi ja buot dan biergasiid. 19

29,19
28,24
Mii leat divodan ja basuhan buot biergasiid maid oskkáldasmeahttun gonagas Ahas hilggui ráđđenáiggistis. Dat leat dál Hearrá áltára ovddas.”

20Árrat iđedis gonagas Hiskia rávkkai čoahkkái gávpoga oaivámuččaid ja manai singuin tempelii. 21Sii bukte čieža vuovssá, čieža viercca, čieža lábbá ja čieža bohká suddooaffarin riikka, tempela ja Juda álbmoga ovddas. Gonagas gohčui báhpaid, Arona bártniid, oaffaruššat daid Hearrá áltára alde. 22Báhpat njuvve vuovssáid, válde vara ja riškkuhedje dan áltára ala, de sii njuvve vierccaid ja riškkuhedje vara áltára ala ja maŋimuš sii njuvve lábbáid ja riškkuhedje vara áltára ala. 23Dasto sii bukte suddooaffarbohkáid gonagasa ja searvegotti ovdii, ja buohkat geigejedje gieđaid daid ala. 24Báhpat njuvve bohkáid ja oaffarušše daid vara áltára alde suddooaffarin ja nu doaimmahedje soabahusa oppa Israelii. Gonagas lei oainnat gohččon oaffaruššat boaldinoaffara ja suddooaffara oppa álbmoga ovddas.

25

29,25
1 Muit 25,1
Gonagas gohčui levilaččaid čuoččastit Hearrá vissui symbálat, hárppat ja lyrat gieđas, nugo David, gonagasa oaidni Gad ja profehta Natan ledje gohččon; gohččun bođii Hearrás su profehtaid bokte. 2629,26 Davida duddjohan čuojanasat Vrd. 1 Muit 15,16; 23,5; 2 Muit 7,6.Levilaččat čužžo sajisteaset ja sis ledje gieđas Davida duddjohan čuojanasat, ja báhpain ledje gieđas trompehtat. 27Hiskia gohčui oaffaruššat boaldinoaffara áltára alde. Seammás go oaffaruššan álggii, de lávlut lávlugohte Hearrái ja trompehtat ja čuojanasat maid Israela gonagas David lei duddjohan, čuodjagohte. 28Oppa searvegoddi luoitádii rohkadallat, ja lávlut lávlo ja trompehtat čudje nu guhká go oaffaruššan bisttii. 29Go oaffaruššan lei nohkan, de gonagas ja dat geat ledje suinna, luoitádedje rohkadallat. 3029,30 Davida ja oaidni Asafa sániiguin Sálmmaid girjji sálmmat, maid David ja Asaf dávjá namahuvvoba čállin. Vrd. Sál 3,1; 73,1.Gonagas Hiskia ja oaivámuččat gohččo levilaččaid máidnut Hearrá Davida ja oaidni Asafa sániiguin, ja sii máidno Hearrá illudemiin ja luoitádedje dasto rohkadallat.

31Hiskia sárdnugođii ja dajai: “Dii lehpet buktán valjis attáldagaid Hearrái. Loaiddastehket dál ovdan ja buktet njuovvanoaffariiddádet ja giittusoaffariiddádet Hearrá tempelii.” Ja searvegoddi buvttii njuovvanoaffariid ja giittusoaffariid, ja máŋgasat bukte eaktodáhtolaš boaldinoaffariid. 32Searvegoddi buvttii boaldinoaffarin čiežalogi vuovssá, čuođi viercca ja guoktelogi lábbá. Buot dát ledje boaldinoaffarin Hearrái. 33Bassi attáldahkan buktojuvvojedje guhttačuođi vuovssá ja golbmaduhát sávzza. 34Muhto báhpat ledje beare hárvát njuovvat buot oaffarelliid, ja dan dihte sin vieljat levilaččat veahkehedje sin dassážii go bargu lei dahkkojuvvon ja dassážii go eará báhpat ledje basuhan iežaset; levilaččat oainnat ledje leamaš miehtáseappot basuhit iežaset go báhpat. 35Daid ollu boaldinoaffariid lassin bohte maiddái searvevuođaoaffariid buoidebihtát ja juhkamušoaffarat mat gulle boaldinoaffariidda.

Nu Hearrá tempela bálvalus ásahuvvui ođđasis. 36Buot dáhpáhuvai fáhkkestaga, ja Hiskia ja oppa álbmot illudedje das maid Hearrá lei addán sidjiide.

30

Hiskia doallá beassážiid

301

30,1
2 Gon 23,21
2 Muit 35,1
Hiskia bijai sáni oppa Israelii ja Judai, ja son čálii maid reivviid Efraima ja Manasse čearddaide, ahte buohkat galge boahtit Jerusalemii Hearrá tempelii doallat Hearrá, Israela Ipmila, beassážiid.

2

30,2
4 Mos 9,10č
Gonagas lei soahpan oaivámuččaiguin ja oppa Jerusalema searvegottiin doallat beassážiid nuppi mánus. 3Daid ii sáhttán doallat rivttes áigái, danin go dárbahassii ollu báhpat eai vel lean basuhan iežaset, iige álbmot vel lean čoagganan Jerusalemii. 4Gonagas ja searvegoddi atne vuoigadin dahkat nu, 5
30,5
2 Mos 12,2+
ja miehtá Israela, Beer Šeba rájes gitta Dana rádjái, gulahuvvui ahte buohkat galge boahtit Jerusalemii doallat Hearrá, Israela Ipmila, beassážiid. Oppa álbmot ii lean doallan daid guhkes áigái oktasaččat, nugo láhka gohčču.

6Áirasat vulge oppa Israelii ja Judai, ja sis ledje mielde gonagasa ja oaivámuččaid reivvet maidda lei čállojuvvon: “Israellaččat, jorgalehket Hearrá, Abrahama, Isaka ja Israela Ipmila, beallái! Dalle son jorgala din beallái, din geat lehpet beassan báhtarussii Assyria gonagasaid gieđas. 7Allet leage nugo din áhčit ja din vieljat geat hilgo Hearrá, áhčiideaset Ipmila. Son lea diktán sin duššat, nugo dii ieža oaidnibehtet. 8Allet buoššut váimmu nugo din áhčit dahke, muhto jorgalehket Hearrá beallái ja bohtet su tempelii, maid son lea basuhan agálaš áigái. Bálvalehket Hearrá, Ipmileattet, de su buolli moarri jorgala dis eret. 9

30,9
Jer 3,12
Jos dii jorgalehpet Hearrá beallái, de dat geat dolvo din vieljaid ja mánáid fáŋgavuhtii, árpmihit sin, ja sii besset máhccat dán eatnamii. Hearrá, din Ipmil, lea árbmugas ja váibmoláđis iige jorgal muođuidis dis eret, jos dii jorgalehpet su beallái.”

10

30,10
36,16
Áirasat johte gávpogis nubbái miehtá Efraima ja Manasse guovllu gitta Sebulona guovllu rádjái, muhto juohke sajis olbmot dušše boagustedje ja bilkidedje sin. 11Muhtin Ašera, Manasse ja Sebulona čearddaid olbmát gal vuollánedje ja bohte Jerusalemii. 12Maiddái Juda álbmogis Ipmil gohccáhii olbmuin ovttamielalaš hálu dahkat nugo gonagas ja oaivámuččat ledje gohččon Hearrá sáni mielde.

13Nuppi mánus Jerusalemii čoagganedje ollu olbmot doallat suvrutkeahtes láibbi basiid. Hui ollu olbmot ledje čoagganan. 14Sii ripme jávkadit Jerusalemis eahpeipmiliid áltáriid ja buot suovasáltáriid, ja dat bálkestuvvojedje Kedronleahkái. 15Nuppi mánu njealljenuppelogát beaivvi njuvvojuvvui beassášláppis. Heahpanemiin ledje báhpat ja levilaččat basuhan iežaset, ja sii oaffarušše boaldinoaffariid Hearrá tempelis. 16Sii čužžo sajiineaset maid Moses, Ipmila olmmái, lei mearridan. Báhpat riškkuhedje vara maid levilaččat ledje áimmahuššan. 17Čoakkalmasas ledje eatnagat geat eai lean basuhan iežaset. Danin go sii eai sáhttán basuhit beassášlábbá Hearrái, de levilaččat njuvve dan sin beales. 18Eatnagat álbmogis, máŋgasat Efraima, Manasse, Isaskara ja Sebulona čearddain, eai lean buhtistan iežaset, muhto borre beassášlábbá eaige váldán vuhtii mii lei mearriduvvon. Hiskia rohkadalai sin ovddas: “Vare Hearrá, guhte leat buorre, buvttášii soabahusa 19juohkehažžii gii olles váimmus bálvala du, Hearrá, áhčiidis Ipmila, vaikko ii sáhtege deavdit bassibáikki buhtisvuođa njuolggadusaid.” 20Hearrá gulai Hiskia iige ráŋggáštan álbmoga.

21Israellaččat dolle Jerusalemis suvrutkeahtes láibbi basiid čieža beaivvi illudemiin ja ávvudemiin, ja beaivvis beaivái levilaččat ja báhpat máidno Hearrá oppa fámusteaset. 22Hiskia rámidii levilaččaid geat ledje leamaš čeahpit Hearrá bálvalusas. Čieža beaivvi sii dolle basiid. Sii oaffarušše searvevuođaoaffariid ja máidno Hearrá, áhčiideaset Ipmila. 23De oppa searvegoddi mearridii doallat basiid velá čieža beaivvi, ja sii dolle iluin basiid maiddái dan čieža beaivvi. 24Juda gonagas Hiskia attii searvegoddái duhát vuovssá ja čiežaduhát sávzza, ja oaivámuččat adde duhát vuovssá ja logiduhát sávzza. Ollu báhpat basuhedje iežaset. 25Oppa Juda searvegoddi illudii, nu maiddái báhpat ja levilaččat ja čoakkalmas mii lei boahtán Israelis, ja ovttas singuin vierrásat, sihke dat geat ásse Israelis ja dat geat ásse Judas. 26Jerusalemis lei stuorra illu, danne go dakkár ii lean dáhpáhuvvan Salomo, Davida bártni, Israela gonagasa, beivviid rájes. 27Báhpat ja levilaččat loaiddastedje ovdan ja buressivdnidedje álbmoga. Hearrá gulai sin, ja sin rohkadus bođii albmái, su bassi ássanbáikái.

31

Hiskia ođasmahttá tempelbálvalusa

311

31,1
5 Mos 7,5
2 Gon 18,4
Go ávvudoalut ledje nohkan, de buohkat geat ledje leamaš mielde, vulge Juda sierra gávpogiidda. Sii cuvkejedje geađgebácciid, mollejedje ašeračuolddaid ja duššadedje visot oaffarbáikkiid ja áltáriid miehtá Juda ja Benjamina, Efraima ja Manasse guovlluid. Dasto israellaččat máhcce gávpogiiddáseaset, juohkehaš opmodahkasis.

2

31,2
1 Muit 24
Hiskia ásahii fas báhpaid ja levilaččaid juhkosiid ja mearridii báhpaid ja levilaččaid iežaset bálvalusdoaimmaide, oaffaruššat boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid, giitit ja máidnut Hearrá ja bálvalit ovdašiljuid poarttain. 3
31,3
4 Mos 28,3eč
Gonagas attii opmodagastis dan oasi maid Hearrá láhka geatnegahttá, iešguđetlágán boaldinoaffariidda: iđit- ja eahketoaffariidda, sabbatoaffariidda ja mánočalbmebeivviid ja jahkásaš feasttaid oaffariidda. 4Son gohčui Jerusalema ássiid addit báhpaide ja levilaččaide dan oasi mii sidjiide gullá, vai sii bisuhivčče Hearrá lága. 5
31,5
2 Mos 23,19+
Go dát gohččun lei gulustuvvan, de israellaččat bukte álgošaddoattáldahkan ollu gortni, viinni, oljju ja honnega ja buot dakkára maid eanan buvttadii, ja sii bukte maiddái ráhpadis logádasaid juohke diŋggas. 6Maiddái eará Juda gávpogiid ássit ja davvičearddaid ja Juda olbmát bukte logádasaid stuorraomiin ja smávvaomiin, ja daidda lassin sii bukte attáldagaid mat ledje basuhuvvon Hearrái, sin Ipmilii, ja bidje guba guba báldii. 7Attáldagaid álge čoaggit goalmmát mánus, ja čihččet mánus sii gerge. 8Go Hiskia ja oaivámuččat bohte ja oidne gubaid, de sii máidno Hearrá ja su álbmoga Israela. 9Hiskia jearahii báhpain ja levilaččain gubaid hárrái, 10ja bajimusbáhppa Asarja gii lei Sadoka sogas, vástidii: “Dan rájes go olbmot buktigohte attáldagaid Hearrá vissui, de mii leat borran gallás. Ná ollu lea báhcán liiggás, danin go Hearrá lea buressivdnidan iežas álbmoga. Buot dát eatnatvuohta lea báhcán liiggás.”

11Hiskia gohčui divvut Hearrá tempela dávvirgámmáriid. Go dat ledje divvojuvvon, 12de daidda buktojuvvojedje oskkáldasat oaffarattáldagat, logádasat ja bassi attáldagat. Levilaš Konanja vástidii dávvirgámmáriin, ja su lagamus olmmájin lei su viellja Šimi. 13Fáktan ledje Jehiel, Asasja, Nahat, Asael, Jerimot, Josabad, Eliel, Jismakja, Mahat ja Benaja, ja sin jođii Konanja vieljainis Šimiin. Nu gonagas Hiskia ja Asarja, tempela njunušolmmái, leigga mearridan. 14Ipmilii addojuvvon eaktodáhtolaš attáldagain anii fuola levilaš Kore, Jimna bárdni, nuortapoartta fákta. Su bargui gulai maid juogadit oaffarattáldagaid mat ledje addojuvvon Hearrái, ja maiddái basimus attáldagaid juogadeapmi. 15Su veahkkin báhpagávpogiin ledje Eden, Minjamin, Ješua, Šemaja, Amarja ja Šekanja. Sii juogadedje oskkáldasat attáldagaid vieljaidasaset, sihke boarrásiidda ja nuoraide, guđege juhkosii dárkilit dan iežas oasi, 16buot olbmáide ja bártniide geat ledje golmmajahkásaččat dahje boarráseappot, ledje sii dal čállojuvvon sohkalogahallamiidda dahje eai, buohkaide geat beaivvis beaivái bohte Hearrá tempelii doaimmahit bálvalusaset dahje bálvalit fáktan juhkosiid juhkosiid. 17Báhpat ledje čállojuvvon sohkalogahallamiidda bearrašiid mielde, levilaččat guoktelogijahkásaččaid rájes juhkosiid ja bargguid mielde. 18Sii galge čállojuvvot sohkalogahallamiidda oktan bearrašiin, áhkáiguin, bártniiguin ja nieiddaiguin, danin go áhči oskkáldasvuohta basuhii bearrašage. 19Daid báhpaid, Arona bártniid, várás geat ásse gávpogiid olggobealde, ledje juohke gávpogii nammaduvvon olbmát geat galge juogadit juohke báhpabearraša guđege olbmábeallái su oasi, nu maiddái guđege levilažžii gii lei čállojuvvon sohkalogahallamii.

20Nu Hiskia dagai miehtá Juda; son dagai oskkáldasat dan mii lei buorre ja vuoigat Hearrá, su Ipmila, čalmmiin. 21Buot das masa son riemai, guoskkai dat dal bálvalussii Ipmila tempelis, láhkii dahje báhkkomiidda, son bálvalii Ipmila olles váimmus, ja nu sutnje menestuvai visot.