Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Salomo ráhkkana hukset tempela

21

2,1
1 Gon 5,1–18
Salomo gohčui hukset Hearrái tempela ja alccesis šloahta. 2Son mearridii čiežalogiduhát olbmá fievrridit gurpmiid ja gávccilogiduhát olbmá laigut geađggi váris ja bijai sidjiide golbmaduhát guhttačuođi bargohoavdda. 3
2,3
2 Sam 5,11
1 Muit 14,1
De son bijai Tyrosa gonagassii Hiramii sáni: “Don veahkehit áhččán Davida ja vuolggahit sutnje sedermuora, go son huksii viesu alccesis. 42,4 mánočalbmebeaivvi mánočalbmebeaivi.Mun huksen dál tempela Hearrá, Ipmilan, nammii ja basuhan dan sutnje. Mun dáhtun boaldit njálggahájat suovvasiid su muođuid ovddas, ja oaffarláibbit galget álo dollojuvvot oidnosis. Boaldinoaffarat oaffaruššojuvvojit iđedis ja eahkedis sabbahiid, mánočalbmebeaivvi feasttaid ja Hearrá, min Ipmila, basiid. Dat lea Israela agálaš geatnegasvuohta. 5
2,5
1 Muit 16,25
Sál 86,8
Viessu maid mun áiggun hukset, galgá leat stuoris, dasgo min Ipmil lea stuorit go buot ipmilat. 6
2,6
1 Gon 8,27
1 Muit 29,14
2 Muit 6,18
Muhto gii máhttá hukset sutnje viesu, go albmi, almmiid albmi, ii leat doarvái stuoris sutnje. Gii dalle lean mun ahte dohkkešin hukset sutnje viesu, vai beasašin cahkkehit oaffardola su muođuid ovddas? 7Vuolggat dal mu lusa olbmá gii lea čeahppi duddjot dujiid gollis ja silbbas, bronssas, ruovddis ja purpurrukses, karmosinrukses ja alitrukses láiggis ja máhttá gohpat hearvvaid. Son beassá bargat ovttas daid duojáriiguin geat mus leat dáppe Judas ja Jerusalemis, ja geaid mu áhčči David bijai bargui. 8Vuolggat munnje Libanonis maiddái sedera, sypressa ja sandelmuora. Mun dieđán ahte du olbmát máhttet njeaidit Libanona muoraid. Mu olbmát šaddet háhkat munnje ovttas du olbmáiguin 9ollu hirssaid, dasgo mun áiggun hukset hui stuorra tempela. 10
2,10
1 Gon 5,11
2,10 kor, bat okta kor lea 364 lihttera ja okta bat 36,4 lihttera.Du olbmáide geat njeidet muoraid, mun attán guoktelogiduhát kora nisuid, guoktelogiduhát kora bivggiid, guoktelogiduhát bata viinni ja guoktelogiduhát bata oljju.”

11

2,11
1 Gon 10,9
Tyrosa gonagas Hiram sáddii Salomoi reivve mas son dajai: “Danin go Hearrá ráhkista iežas álbmoga, de son lea dahkan du dan gonagassan”. 12Hiram dajai vel: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá, Israela Ipmil, gii lea sivdnidan almmi ja eatnama! Son attii gonagas Davidii viissis bártni, geas lea áddejupmi ja dáidu hukset Hearrái tempela ja alccesis šloahta. 13
2,13
1 Gon 7,13eč
Mun vuolggahan du lusa jierbmás ja čeahpes duojára, meašttir Hirama 14
2,14
2 Mos 31,1eč
gean eadni lea danlaš ja áhčči tyroslaš. Son lea čeahppi duddjot dujiid gollis ja silbbas, bronssas ja ruovddis, muoras ja geađggis ja purpurrukses, alitrukses, vilges ja karmosinrukses láiggis, ja son máhttá maid gohpat hearvvaid. Buot maid son oažžu bargun, son máhttá dahkat ovttas daid čeahpes olbmáiguin geaid don ja du áhčči, du hearrá David, leahppi bálkáhan. 15De vuolggat dál, mu hearrá, nisuid ja bivggiid, oljju ja viinni maid leat lohpidan, 16
2,16
Esra 3,7
de mii njeaidit Libanonis nu ollu muoraid go don dárbbašat, ja fievrridit daid lahttan meara mielde Jafoi. Muhto doppe don fertet ieš fievrridit daid Jerusalemii.”

17

2,17
1 Muit 22,2
Salomo gohčui lohkat buot vierrásiid geat ásse Israelis, nugo su áhčči Davidge lei dahkan. Sii ledje oktiibuot čuođivihttalogigolbmaduhát guhttačuođi olbmá. 18
2,18
Jos 9,27
Dain son bijai čiežalogiduhát olbmá guoddit gurpmiid, gávccilogiduhát olbmá laigut geađggi váris ja golbmaduhát guhttačuođi bargohoavdda atnit fuola das ahte olbmot barge maid galge.

3

Salomo hukse tempela

31

3,1
2 Sam 24,18eč
1 Gon 6,1–38
1 Muit 21,18eč
Salomo huksegođii Hearrá tempela Jerusalemii Moriavárrái gos Hearrá lei almmustuvvan su áhččái Davidii, dan báikái maid David lei lágidan jebuslaš Ornana gordneráidnensadjái. 2Salomo álggahii huksema ráđđenáiggis njealját jagi nuppi mánus.

33,3 guhttalogi állana, guoktelogi állana sullii 30 mehtera ja 10 mehtera.Go Salomo huksii Ipmila viesu, de son bijai dáid mihtuid: Daid guhkkodahkan šattai guhttalogi állana – boares állanmihtu mielde – ja govdodahkan guoktelogi állana. 43,4 guoktelogi állana sullii 10 mehtera.Tempela ovdahálla lei seammá govdat go tempel, guoktelogi állana, ja dan allodat lei guoktelogi állana. Son govččai dan siskkil čielga golliin. 5Son skoađastii tempelhálla sypressamuorain maid son govččai fiidnámus golliin, ja son hervii seinniid pálbma- ja viđjegovvosiiguin. 63,6 Parvajim báiki Davvi-Arabias, beakkán gollis dihte.Son čiŋahii tempelhálla divrras geđggiiguin, ja golli lei buktojuvvon Parvajimis. 7Tempelhálla ja dan bielkkát, šielmmát, seainnit ja uvssat gokčojuvvojedje golliin, ja seinniide gohppojuvvojedje kerubat.

83,8 guhttačuođi taleantta sullii 20 520 kilo.De Salomo ráhkadii basimus boaššu. Dan govdodat lei seammá go tempela govdodat, guoktelogi állana, ja dan guhkkodat lei guoktelogi állana. Dan gokčamii son anii guhttačuođi taleantta buoremus golli. 93,9 vihttalogi šekela sullii 570 grámma.Gollenávllit dedde vihttalogi šekela. Maiddái bajit sálaid seinniid son govččai golliin. 10

3,10
2 Mos 25,18
Basimus boššui son ráhkadii guokte leikejuvvon keruba mat gokčojuvvojedje golliin. 113,11 guoktelogi állana, vihtta állana sullii 10 mehtera ja 2,5 mehtera.Kerubaid sojiid guhkkodat lei oktiibuot guoktelogi állana. Nuppi keruba nubbi soadji lei vihtta állana guhku ja olii tempela seaidnái, ja nubbi soadji mii maid lei vihtta állana guhku, guoskkai nuppi keruba soadjái. 12Maiddái nuppi keruba nubbi soadji lei vihtta állana guhku ja olii tempela seaidnái, ja nubbi soadji mii maid lei vihtta állana guhku, guoskkai nuppi keruba soadjái. 13Nu kerubaid lebbes sojiid guhkkodat lei oktiibuot guoktelogi állana. Kerubat čužžo tempelhállii muođuid. 14
3,14
2 Mos 26,31
Ovdaloavdaga Salomo duddjohii ruksesalit, purpurrukses, karmosinrukses ja vilges láiggis, ja son divttii hervet dan kerubaiguin.

15

3,15
1 Gon 7,15–22
3,15 golbmalogivihtta állana, vihtta állana sullii 17,5 mehtera ja 2,5 mehtera.Tempela ovdii Salomo duddjohii guokte bácci. Goabbáge bázzi lei golbmalogivihtta állana alu, ja bázzeoaivvit ledje vihtta állana alu. 16Son duddjohii viđjjiid, čeabetviđjjiid láhkásaččaid, ja bijai daid bajimužžii bácciid ala. Son duddjohii maid čuođi granáhtaehpela mat giddejuvvojedje viđjjiide. 173,17 Jakin, Boas >1 Gon 7,21.Son ceggii bácciid tempela ovdii, nuppi olgeš ja nuppi gurut beallái. Olgeš beale bácci namman son bijai Jakin ja gurut beale bácci namman Boas.

4

Tempela biergasat

41

4,1
2 Mos 27,1č
4,1 guoktelogi állana, logi állana sullii 10 mehtera ja 5 mehtera.Salomo duddjohii bronsaáltára man guhkkodat lei guoktelogi állana, govdodat guoktelogi állana ja allodat logi állana.

2

4,2
1 Gon 7,23–50
4,2 Mearran >1 Gon 7,23. logi állana, vihtta állana, golbmalogi állana sullii 5 mehtera, 2,5 mehtera ja 15 mehtera.De son leikehii jorba áldása mii gohčoduvvui mearran. Dat lei áibbas jorbat, ja dan čađamihttu ravddas ravdii lei logi állana. Dan allodat lei vihtta állana ja birramihttu golbmalogi állana. 3Dan ravdda vuolde ledje vuokságovat guoktin ráidun, ja dat ledje leikejuvvon oktanaga mearain. 4Mearra orui guoktenuppelohkái vuovssá alde; golbma ledje davás guvlui, golbma oarjjás guvlui, golbma lulás guvlui ja golbma nuorttas guvlui. Mearra orui vuovssáid alde, ja daid maŋŋegeažit ledje sisa guvlui. 54,5 golbmaduhát bata sullii 109 200 lihttera.Meara ávnnas lei giehtaloabu asu, ja dan ravda lei juhkanlihti ravdda hápmásaš, dego lotuslieđi giera. Mearra gesii golbmaduhát bata.

6Salomo duddjohii maid logi gievnni ja bijai dain vihtta áldása olgeš ja vihtta gurut beallái. Dain galggai doidit boaldinoaffarruvjjiid. Mearra lei báhpaid basadeami várás.

7

4,7
2 Mos 25,31
Salomo ráhkadii gollis maid logi lámpájuolggi dakkárin go dat galge ja bijai daid tempelhállii, vihtta olgeš ja vihtta gurut beallái.

8Salomo ráhkadii logi beavddi ja bijai daid tempelhállii, vihtta olgeš ja vihtta gurut beallái. Son duddjohii gollis maid čuođi oaffarbollu.

9Salomo huksii báhpaid ovdašilju ja stuorra tempelšilju ja dan uvssaid; uvssaid son govččai bronssain.

10Meara son bijai tempela olgeš beallái, nuorttaslulás guvlui.

11Hiram duddjui báđiid, gutnagoaivvuid ja oaffarbolluid. Son gárvvistii daid biergasiid maid son galggai duddjot gonagas Salomoi Ipmila tempela várás: 12guokte bácci, guokte jorbalágán bázzeoaivvi, guokte bárggaldaga gokčat dan guokte bázzeoaivvi; 13njeallječuođi granáhtaehpela dan guovtti bárggaldahkii, guokte granáhtaehpelráiddu goappáge bárggaldahkii gokčat dan guokte bázzeoaivvi, 14logi beavddi ja daidda logi gievnni, 15meara ja guoktenuppelohkái vuovssá dan vuollái 16ja báđiid, gutnagoaivvuid ja gáffaliid. Buot biergasat maid meašttir Hiram duddjui gonagas Salomoi Hearrá tempela várás, ledje dahkkojuvvon gellojuvvon bronssas. 17Gonagas leikehii daid láiráfuorpmain Jordanleagis, Sukkota ja Saretana gaskkas. 18Salomo duddjohii dakkár biergasiid nu ollu ahte daidda adnojuvvon bronsa ii lean mihtideames.

19Salomo duddjohii maid buot eará tempela biergasiid: golleáltára, oaffarláibebevddiid, 20gollelámpájulggiid goara ovdii ja daid lámppáid mat galge cahkkehuvvot nugo lei mearriduvvon, 21liđiid, lámppáid ja gollebasttaid, visot čielga gollis, 22ja vel niibbiid, oaffarbolluid, gohpuid ja dollalihtiid, buot datnai čielga gollis. Maiddái basimus boaššu uksa, dan uksalahkit ja tempelhálla uvssat, gokčojuvvojedje golliin.