Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
26

Ussia Juda gonagassan

26126,1 Ussia 2 Gon 14,21 lea Asarja. >2 Gon 15,1.Juda álbmot dagai Amasja maŋŋil gonagassan su bártni Ussia, gii dalle lei guhttanuppelotjahkásaš. 2Ussia máhcahii Eilata fas Judai ja nannii dan. Dalle Amasja lei juo mannan vuoiŋŋadit áhčiidis lusa.

3Ussia lei guhttanuppelotjahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis vihttalogiguokte jagi. Su eadni lei jerusalemlaš Jekolja. 4

26,4
25,3
Ussia dagai dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin, aiddo nugo su áhčči Amasja lei dahkan. 5Ussia bálvalii Ipmila nu guhká go Sakarja elii, danin go Sakarja oahpahii su ballat Ipmilis. Ja nu guhká go son bálvalii Hearrá, de Ipmil attii sutnje lihku.

6Ussia vulggii soahtat filistalaččaiguin ja gaikkodii Gata, Jabne ja Ašdoda gávpotmuvrraid. Dasto son huksii gávpogiid Ašdoda guvlui ja eará sajiide filistalaččaid eatnamii. 7Ipmil gii veahkehii su soahtat filistalaččaiguin, veahkehii su maiddái soahtat Gerara arabialaččaiguin ja meunlaččaiguin. 8Ammonlaččat gárte máksit vearu Ussiai. Son šattai nu fámolažžan ahte bekkii gitta Egypta rádjái. 926,9 muvračiega poarta nuortabeali muvrras; vrd. Neh 3,19.24.Ussia huksii Jerusalemii toartnaid Čiehkapoartta, Leahkepoartta ja muvračiega buohta, ja dainna lágiin son nannii daid. 10Son huksii toartnaid maiddái meahccái ja čuolai ollu arvegáivvuid, danne go sus ledje Šefelas ja alážis ollu oamit. Váriin ja šattolaš báikkiin sus ledje bealdobargit ja viidnegárdebargit, danin go son ráhkistii eananbargguid.

11Ussias lei hárjánan soahteveahka mii lei juhkkojuvvon ossodagaide. Čálli Jeiel ja hoavda Maaseja geahčadeigga soahteveaga ja lohke dan Hananja, muhtun gonagasa oaivámučča, geahčus. 12Soahteveagaossodagaid oaivámužžan ledje sohkaoaivámuččat, sii ledje guokteduhát guhttačuođi. 13Sii jođihedje golbmačuođičiežaduhát vihttačuođi olbmá, gearggusin soahtat gonagasa ovddas vašálaččain. 14Ussia hágai soahtevehkii galbbaid ja sáittiid, ruovdegahpiriid ja ruovdebáiddiid, dávggiid ja šleaŋgguid. 15Jerusalemis son bijai toartnaide ja muvračiegaide čehpet hutkojuvvon soahteráhkkanusaid, maiguin sáhtii báhčit njuolaid ja bálkut stuorra geđggiid. Ussia bekkii viidát, danin go son oaččui ovddolaš veahki, ja son šattai hui fámolažžan.

16Muhto go Ussia lei šaddan fámolažžan, de son čeavllui ja suddudišgođii. Son hilggui Hearrá, Ipmilis, ja manai Hearrá tempelii boaldit suovvasiid suovasáltára alde. 17

26,17
1 Muit 6,10
Dalle báhppa Asarja manai dohko su maŋis, ja sus ledje mielde gávccilogi Hearrá báhpa, buohkat jálus olbmát. 18
26,18
4 Mos 18,7
Sii manne čuožžut gonagas Ussia ovdii ja dadje: “Ussia, don it oaččo boaldit suovvasiid Hearrái. Dan ožžot dahkat dušše báhpat, Arona bártnit, geat leat basuhuvvon dan várás. Mana olggos tempelis! Don leat meannudan julggalaččat, iige dat šatta dutnje gudnin Hearrá Ipmila ovddas.” 19Ussia geas lei juo suovaslihtti gieđas, moaráhuvai ja bealkkihii báhpaid. Muhto dalle, báhpaid oaidnut, Hearrá tempela suovasáltára guoras, su gállui iđii spihtáldávda. 20Go bajimusbáhppa Asarja ja eará báhpat jorggihedje Ussiai čalmmiid, de sii oidne ahte sus lei spihtáldávda gállus, ja sii ádje su hoahpus eret. Ieš son maid gáhčai beassat olggos, danin go Hearrá lei časkán su. 21
26,21
3 Mos 13,46
2 Gon 15,5–7
Gonagas Ussia buozai spihtáldávdda gitta jápminbeaivvis rádjái. Spihtálažžan son gárttai ássat sierra viesus, iige son ožžon mannat Hearrá tempelii. Su bárdni Jotam stivrii hoava ja eatnama álbmoga.

22

26,22
Jes 1,1
Ussia áiggi dáhpáhusaid, álggu rájes gitta loahpa rádjái, čálii muitui profehta Jesaja, Amosa bárdni. 23Ussia manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui áhčiidis lahka muhto gonagasaid hávdesaji olggobeallái, danin go son lei spihtálaš. Su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Jotam.

27

Jotam Juda gonagassan

271

27,1
2 Gon 15,32–38
Jotam lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktenuppelohkái jagi. Su eadni lei Jeruša, Sadoka nieida. 2
27,2
26,416
Jotam dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin, aiddo nugo su áhčči Ussia lei dahkan, muhto son ii bahkken áhčis láhkái Hearrá tempelii oaffaruššat. Álbmot goit meannudii ain boasttoláhkái. 327,3 Ofela muvrra gávpotmuvra mii lei Kedronleagi guvlui, tempelguovllu lulábealde. >33,14.Jotam huksii Hearrá tempela Bajit poartta ja nannii Ofela muvrra. 4
27,4
26,10
Son huksii gávpogiid Juda várreeatnamii, ja vuovdeguovlluide son huksii ladniid ja toartnaid. 527,5 čuođi taleantta, logiduhát kora sullii 3420 kilo ja 3 640 000 lihttera.Son soađai ammonlaččaid gonagasain ja vuittii su, ja ammonlaččat šadde dan jagi máksit sutnje čuođi taleantta silbba, logiduhát kora nisu ja logiduhát kora bivggi. Seammá ollu ammonlaččat mákse sutnje maiddái nuppi ja goalmmát jagi. 6Jotam šattai fámolaš stivrejeaddjin, danne go son álo vádjolii Hearrá, Ipmilis, geainnu.

7Mii muđui lea muitalit Jotamis, buot su sođiin ja eará doaimmain, lea čállojuvvon Israela ja Juda gonagasaid girjái. 8Son lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guhttanuppelohkái jagi. 9Jotam manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui Davida gávpogii. Su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Ahas.

28

Ahas Juda gonagassan

281

28,1
2 Gon 16,1–4
Ahas lei guoktelogijahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guhttanuppelohkái jagi. Son ii dahkan dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin, nugo su áhčči David lei dahkan. 2Son vádjolii Israela gonagasaid geainnuid ja dagai maid leikejuvvon govaid Baal-ipmiliidda. 3
28,3
5 Mos 18,9č
28,3 bijai … mannat dola čađa čujuha oskkoldatlaš virrui go sii oaffarušše mánáid. >5 Mos 18,10.Son oaffarušai Ben-Hinnoma leagis ja bijai bártniidis mannat dola čađa daid álbmogiid fasttes vieruid mielde, maid Hearrá lei ádján eret israellaččaid ovddas. 4
28,4
1 Gon 14,23
2 Gon 17,10
Son maid oaffarušai ja bolddii suovvasiid oaffarbáikkiin ja dieváin ja juohke rudnes muora vuolde.

5

28,5
2 Gon 16,5
Jes 7,1eč
Hearrá, su Ipmil, attii su aramealaččaid gonagasa gihtii, ja aramealaččat časke su. Sii válde hui ollu su olbmáid fáŋgan ja dolvo sin Damaskusii. Hearrá attii su maiddái Israela gonagasa gihtii, ja son vuoittáhalai sutnje bahás. 628,6 Pekah Davviriikka gonagas; gč. 2 Gon 15,27.Pekah, Remalja bárdni, gottii ovtta beaivvis čuođiguoktelogiduhát jálus soahteolbmá Judas. Nu dáhpáhuvai danin go Juda álbmot lei hilgon Hearrá, áhčiidis Ipmila. 7Sikri, efraimlaš soahtesáŋgár, gottii gonagasa bártni Maaseja, bajimus eatnanhearrá Asrikama ja gonagasa lagamus olbmá Elkana. 8Israellaččat válde vieljaineaset fáŋgan guoktečuođiduhát olbmo, nissoniid, bártniid ja nieiddaid, ja sii rievidedje maiddái ollu sállaša ja dolvo dan Samariai.

9Samarias lei Hearrá profehta gean namma lei Oded. Son manai soahteveaga ovddal ja dajai soahteolbmáide: “Hearrá, din áhčiid Ipmil, lea moaráhuvvan Judai, ja danin son lea addán sin din gihtii. Muhto vašši mainna dii lehpet goddán sin, ollá gitta albmái. 10Ja dál dii vel áigubehtet bágget Juda ja Jerusalema olbmáid ja nissoniid iežadet šlávvan! Iigo leat nu ahte dii ieža lehpet rihkkon Hearrá, Ipmileattet, vuostá? 11Gullet dál mu ja vuolggahehket ruoktot fáŋggaid, vieljaideattet! Muđui Hearrá buolli moarri deaivida din.” 12Dalle loaiddastedje Efraima oaivámuččat Asarja, Johanana bárdni, Berekja, Mešillemota bárdni, Hiskia, Šalluma bárdni, ja Amasa, Hadlaja bárdni, daid ovdii geat ledje máhccamin soađis. 13Sii dadje: “Allet buvtte fáŋggaid deike! Min sivalašvuohta Hearrá ovddas lea stuoris ja Hearrá buolli moarri lea min badjelis. Áigubehtetgo dii vel lasihit min suttuid ja sivalašvuođa?” 14Dalle soahteolbmát luite fáŋggaid luovos ja guđđe sállaša oaivámuččaid ja oppa čoakkalmasa oaidnut. 15

28,15
Sát 25,21č
Rom 12,20
Olbmát geat namahuvvojedje dan doibmii, atne váras fáŋggaid. Sii bivttastedje sin geat ledje álás ja adde sidjiide sállašis biktasiid ja gápmagiid. Sii adde sidjiide borrat ja juhkat, vuide sin oljjuin ja loktejedje áseniid čielgái daid geat eai nagodan vázzit. De sii dolvo sin Jerikoi, Pálbmagávpogii, sin vieljaid lahka. Ieža sii máhcce Samariai.

16

28,16
2 Gon 16,7–20
Daid áiggiid gonagas Ahas bijai sáni Assyria gonagassii ja bivddii sus veahki, 17danin go maiddái edomlaččat ledje fallehan Juda, časkán dan soahteveaga ja váldán fáŋggaid. 18Filistalaččatnai ledje fallehan Juda gávpogiid Šefelas ja Negevis. Sii ledje váldán Bet-Šemeša, Ajalona ja Gederota, ja maiddái Soko, Timna ja dan birasbáikkiid ja Gimno ja dan birasbáikkiid ja ledje ássan daidda. 19Hearrá vuolidii Juda dan gonagasa Ahasa dihte, danin go Ahas lei dahkan Juda veaidaláđasin ja lei iešge leamaš oskkáldasmeahttun Hearrái. 2028,20 Tiglat-Pileser >2 Gon 15,19.Assyria gonagas Tiglat-Pileser vulggii deaivvadit suinna, muhto fallehiige su iige veahkehan. 21Vaikko Ahas válddii dávviriid Hearrá tempelis, gonagasa šloahtas ja eatnama oaivámuččain ja attii daid Assyria gonagassii, de son ii veahkehan su. 22Dan áiggige go Ahas áŧestuvvui sakka, de son ii jorgalan Hearrá beallái. 23Son oaffarušai Damaskusa ipmiliidda mat ledje vuoitán su, danin go son jurddašii: “Go aramealaččaid gonagasaid ipmilat leat veahkehan sin, de mun oaffarušan daidda, vai dat veahkehivčče munai.” Muhto dat šattai jorralussan sutnje ja oppa Israelii. 24Ahas čohkkii Ipmila tempela biergasiid ja cuvkii daid, dahpai tempela uvssaid ja dagai alccesis áltáriid Jerusalema juohke gáhtačihkii. 25Juohke Juda gávpogii son dagai oaffarbáikkiid vai beassá oaffaruššat eará ipmiliidda, ja nu son moaráhuhtii Hearrá, áhčiidis Ipmila.

26Mii muđui lea muitalit Ahasa áiggi dáhpáhusain ja buot su doaimmain, álggu rájes gitta loahpa rádjái, lea čállojuvvon Juda ja Israela gonagasaid girjái. 27

28,27
21,20
24,25
Ahas manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Jerusalemii, muhto ii gonagasaid hávdái. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Hiskia.