Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
25

Amasja Juda gonagassan

251

25,1
2 Gon 14,1–7
Amasja lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktelogiovcci jagi. Su eadni lei jerusalemlaš Joaddan. 2Amasja dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin, dattetge ii olles váimmus.

3Go Amasja gonagasvuohta lei nanusmuvvan, de son gottii dan olbmáguoktá geat leigga goddán gonagasa, su áhči. 4

25,4
5 Mos 24,16
Esek 18,19eč
Sudno mánáid son ii goit goddán. Das son doahttalii Mosesa lága mas Hearrá gohčču: “Alloset áhčit dubmejuvvo jápmimii mánáideaset eaige mánát áhčiideaset suttu dihte, muhto dubmejuvvos guhtege iežas suttu dihte.”

5Amasja čohkkii buot iežas riikka olbmáid ja bijai sin, sihke Juda ja Benjamina čeardda olbmáid, sogaid mielde juhkosiidda, maid duháhaoaivámuččat ja čuohtásaoaivámuččat jođihedje. De son geahčadii buot guoktelogijahkásaččaid ja das boarráseappuid. Sin lohku lei golbmačuođiduhát vearjoolbmá geat máhtte geavahit sáitti ja galbba. 625,6 čuđiin silbataleanttain sullii 3420 kilo.Sin lassin son bálkáhii Israelis čuđiin silbataleanttain čuođiduhát jálus soahteolbmá. 7Dalle su lusa bođii Ipmila olmmái ja dajai: “Gonagas, ale váldde mielddát israellaš soahteolbmáid, danin go Hearrá ii leat Israeliin iige guđiinge efraimlaččain. 8Vuolgge roahkkadit soahtat almmá sin haga, muđui Ipmil diktá du vuoittáhallat vašálažžii. Ipmilis lea fápmu sihke veahkehit ja duššadit.” 9Amasja jearai Ipmila olbmás: “Naba dat čuođi taleantta maid mun adden Israela soahtevehkii?” Ipmila olmmái dajai: “Hearrá sáhttá addit dutnje eambbo go dan.” 10Dalle Amasja čulddii eret dan joavkku mii lei boahtán Efraimis, ja gohčui sin mannat ruoktot. Sii suhtte sakka Juda olbmáide ja manne ruoktot buolli moaris.

1125,11 logiduhát Seira olbmá edomlaččat.Amasja roahkasmuvai ja doalvvui iežas soahteveaga Sálteleahkái. Doppe son časkkii logiduhát Seira olbmá. 12Juda olbmát válde fáŋgan velá logiduhát olbmá, dolvo sin báktečohkkii ja bálkestedje vuolás, nu ahte sii dušše. 13Muhto dat soahteolbmát geaid Amasja lei vuolggahan ruoktot ovdal go vulggii soahtat, fallehedje Juda gávpogiid Samaria rájes gitta Bet-Horona rádjái, godde golbmaduhát olbmá ja válde stuorra sállaša.

14

25,14
2 Gon 14,8–20
Go Amasja máhcai maŋŋil go lei časkán edomlaččaid, de son buvttii mielddis Seira ipmiliid. Son bijai daid alccesis ipmilin, rohkadalai daid ja bolddii daidda suovvasiid. 15
25,15
5 Mos 32,37č+
Dalle Hearrá moaráhuvai Amasjai ja vuolggahii su lusa profehta gii celkkii: “Manin don bálvalat ipmiliid mat eai máhttán gádjut iežaset olbmuid du gieđas?” 16Muhto go son lei sárdnumin, de Amasja dajai: “Gii lea dahkan du gonagasa ráđđeaddin? Heaitte sárdnumis, muđui don gottáhalat!” Dalle profehta heittii, muhto dajai vel: “Mun dieđán ahte Ipmil lea mearridan duššadit du, danin go don barggat nie itge gula mu neavvaga.”

17Go Amasja lei jearran ráđđeaddiinis neavvaga, de son bijai Israela gonagassii Joašii, Joahasa bárdnái, Jehu áddjubii, dán sáni: “Gávnnadeahkku muođus muhtui!” 18

25,18
Duop 9,14
Muhto Joaš, Israela gonagas, vástidii Amasjai: “Libanona gáskálas bijai Libanona sederii sáni: ‘Atte nieiddat áhkkán mu bárdnái!’ Muhto Libanona meahcispiret manne das ja dulbme gáskálasa. 19
25,19
26,16
Don čevllohalat go leat časkán edomlaččaid, ja dál don dáhtut oažžut eambbo gudni. Biso viesustat! Manin don bivddát lihkuhisvuođa? Don duššat ja Juda oktan duinna.” 20Muhto Amasja ii gullan su. Ipmil lei sállen dan nu, vai beassá addit Juda Joaša gihtii, danin go Juda lei bálvalan Edoma ipmiliid. 21Joaš, Israela gonagas, fallehii eatnama. Son ja Juda gonagas Amasja soahttáiga Bet-Šemešis mii gulai Juda eatnamii. 22Juda vuoittáhalai Israelii, ja dan soahteolbmát báhtaredje iešguhtege báikásis. 2325,23 gávpotmuvrra >2 Gon 14,13. njeallječuođi állana sullii 200 mehtera.Joaš válddii Bet-Šemešis fáŋgan Juda gonagasa Amasja, gii lei Joahasa bártni Joaša bárdni, ja doalvvui su Jerusalemii. Joaš gaikkodii gávpotmuvrra Efraimpoartta rájes Čiehkapoartta rádjái, njeallječuođi állana. 24Son válddii buot golli ja silbba ja visot biergasiid Ipmila tempelis, gos dat ledje Obed-Edoma geahčus, ja buot gonagasa šloahta dávviriid. Son válddii maiddái pántafáŋggaid ja máhcai dasto Samariai.

25Juda gonagas Amasja, Joaša bárdni, elii vihttanuppelohkái jagi Israela gonagasa Joaša, Joahasa bártni, jápmima maŋŋil. 26Mii muđui lea muitalit Amasjas, álggu rájes gitta loahpa rádjái, lea čállojuvvon Juda ja Israela gonagasaid girjái. 27

25,27
24,25
33,24
Maŋŋil go Amasja lei hilgon Hearrá, de su vuostá dahkkojuvvui Jerusalemis suollemas lihttu. Son báhtarii Lakišii, muhto su maŋŋái vuolggahuvvojedje olbmát, ja sii godde su dohko. 2825,28 Davida gávpogii Jorgalus čuovvu 2 Gon 14,20. ▶ Masorehtalaš teavsttas lea “Juda gávpogii”.Son buktojuvvui heasttačielggis Jerusalemii ja hávdáduvvui áhčiidis báldii Davida gávpogii.

26

Ussia Juda gonagassan

26126,1 Ussia 2 Gon 14,21 lea Asarja. >2 Gon 15,1.Juda álbmot dagai Amasja maŋŋil gonagassan su bártni Ussia, gii dalle lei guhttanuppelotjahkásaš. 2Ussia máhcahii Eilata fas Judai ja nannii dan. Dalle Amasja lei juo mannan vuoiŋŋadit áhčiidis lusa.

3Ussia lei guhttanuppelotjahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis vihttalogiguokte jagi. Su eadni lei jerusalemlaš Jekolja. 4

26,4
25,3
Ussia dagai dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin, aiddo nugo su áhčči Amasja lei dahkan. 5Ussia bálvalii Ipmila nu guhká go Sakarja elii, danin go Sakarja oahpahii su ballat Ipmilis. Ja nu guhká go son bálvalii Hearrá, de Ipmil attii sutnje lihku.

6Ussia vulggii soahtat filistalaččaiguin ja gaikkodii Gata, Jabne ja Ašdoda gávpotmuvrraid. Dasto son huksii gávpogiid Ašdoda guvlui ja eará sajiide filistalaččaid eatnamii. 7Ipmil gii veahkehii su soahtat filistalaččaiguin, veahkehii su maiddái soahtat Gerara arabialaččaiguin ja meunlaččaiguin. 8Ammonlaččat gárte máksit vearu Ussiai. Son šattai nu fámolažžan ahte bekkii gitta Egypta rádjái. 926,9 muvračiega poarta nuortabeali muvrras; vrd. Neh 3,19.24.Ussia huksii Jerusalemii toartnaid Čiehkapoartta, Leahkepoartta ja muvračiega buohta, ja dainna lágiin son nannii daid. 10Son huksii toartnaid maiddái meahccái ja čuolai ollu arvegáivvuid, danne go sus ledje Šefelas ja alážis ollu oamit. Váriin ja šattolaš báikkiin sus ledje bealdobargit ja viidnegárdebargit, danin go son ráhkistii eananbargguid.

11Ussias lei hárjánan soahteveahka mii lei juhkkojuvvon ossodagaide. Čálli Jeiel ja hoavda Maaseja geahčadeigga soahteveaga ja lohke dan Hananja, muhtun gonagasa oaivámučča, geahčus. 12Soahteveagaossodagaid oaivámužžan ledje sohkaoaivámuččat, sii ledje guokteduhát guhttačuođi. 13Sii jođihedje golbmačuođičiežaduhát vihttačuođi olbmá, gearggusin soahtat gonagasa ovddas vašálaččain. 14Ussia hágai soahtevehkii galbbaid ja sáittiid, ruovdegahpiriid ja ruovdebáiddiid, dávggiid ja šleaŋgguid. 15Jerusalemis son bijai toartnaide ja muvračiegaide čehpet hutkojuvvon soahteráhkkanusaid, maiguin sáhtii báhčit njuolaid ja bálkut stuorra geđggiid. Ussia bekkii viidát, danin go son oaččui ovddolaš veahki, ja son šattai hui fámolažžan.

16Muhto go Ussia lei šaddan fámolažžan, de son čeavllui ja suddudišgođii. Son hilggui Hearrá, Ipmilis, ja manai Hearrá tempelii boaldit suovvasiid suovasáltára alde. 17

26,17
1 Muit 6,10
Dalle báhppa Asarja manai dohko su maŋis, ja sus ledje mielde gávccilogi Hearrá báhpa, buohkat jálus olbmát. 18
26,18
4 Mos 18,7
Sii manne čuožžut gonagas Ussia ovdii ja dadje: “Ussia, don it oaččo boaldit suovvasiid Hearrái. Dan ožžot dahkat dušše báhpat, Arona bártnit, geat leat basuhuvvon dan várás. Mana olggos tempelis! Don leat meannudan julggalaččat, iige dat šatta dutnje gudnin Hearrá Ipmila ovddas.” 19Ussia geas lei juo suovaslihtti gieđas, moaráhuvai ja bealkkihii báhpaid. Muhto dalle, báhpaid oaidnut, Hearrá tempela suovasáltára guoras, su gállui iđii spihtáldávda. 20Go bajimusbáhppa Asarja ja eará báhpat jorggihedje Ussiai čalmmiid, de sii oidne ahte sus lei spihtáldávda gállus, ja sii ádje su hoahpus eret. Ieš son maid gáhčai beassat olggos, danin go Hearrá lei časkán su. 21
26,21
3 Mos 13,46
2 Gon 15,5–7
Gonagas Ussia buozai spihtáldávdda gitta jápminbeaivvis rádjái. Spihtálažžan son gárttai ássat sierra viesus, iige son ožžon mannat Hearrá tempelii. Su bárdni Jotam stivrii hoava ja eatnama álbmoga.

22

26,22
Jes 1,1
Ussia áiggi dáhpáhusaid, álggu rájes gitta loahpa rádjái, čálii muitui profehta Jesaja, Amosa bárdni. 23Ussia manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui áhčiidis lahka muhto gonagasaid hávdesaji olggobeallái, danin go son lei spihtálaš. Su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Jotam.

27

Jotam Juda gonagassan

271

27,1
2 Gon 15,32–38
Jotam lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktenuppelohkái jagi. Su eadni lei Jeruša, Sadoka nieida. 2
27,2
26,416
Jotam dagai dan mii lea riekta Hearrá čalmmiin, aiddo nugo su áhčči Ussia lei dahkan, muhto son ii bahkken áhčis láhkái Hearrá tempelii oaffaruššat. Álbmot goit meannudii ain boasttoláhkái. 327,3 Ofela muvrra gávpotmuvra mii lei Kedronleagi guvlui, tempelguovllu lulábealde. >33,14.Jotam huksii Hearrá tempela Bajit poartta ja nannii Ofela muvrra. 4
27,4
26,10
Son huksii gávpogiid Juda várreeatnamii, ja vuovdeguovlluide son huksii ladniid ja toartnaid. 527,5 čuođi taleantta, logiduhát kora sullii 3420 kilo ja 3 640 000 lihttera.Son soađai ammonlaččaid gonagasain ja vuittii su, ja ammonlaččat šadde dan jagi máksit sutnje čuođi taleantta silbba, logiduhát kora nisu ja logiduhát kora bivggi. Seammá ollu ammonlaččat mákse sutnje maiddái nuppi ja goalmmát jagi. 6Jotam šattai fámolaš stivrejeaddjin, danne go son álo vádjolii Hearrá, Ipmilis, geainnu.

7Mii muđui lea muitalit Jotamis, buot su sođiin ja eará doaimmain, lea čállojuvvon Israela ja Juda gonagasaid girjái. 8Son lei guoktelogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guhttanuppelohkái jagi. 9Jotam manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui Davida gávpogii. Su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Ahas.