Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
22

Ahasja Juda gonagassan

221

22,1
2 Gon 8,25–29
9,21–29
1 Muit 3,11
Jerusalema ássit dahke Jorama maŋŋil gonagassan Ahasja, su nuoramus bártni, danin go rievvárjoavku mii lei fallehan eatnama ovttas arabialaččaiguin, lei goddán boarráseappuid. Nu Jorama bárdni Ahasja šattai Juda gonagassan. 222,2 guoktelogiguovttejahkásaš Jorgalus čuovvu 2 Gon 8,26, ▶ masorehtalaš teavsttas lea “njealljelogiguovttejahkkásaš”.Ahasja lei guoktelogiguovttejahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis ovtta jagi. Su eadni lei Atalja, Omri nieida. 3Maiddái Ahasja vádjolii Ahaba soga geainnuid, danin go su eadni fillii rávvagiiddisguin su suddudit. 4Ahaba soga láhkái Ahasja dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin; go su áhčči lei jápmán, de Ahaba náli olbmot ledje su ráđđeaddin, ja dat gárttai sutnje heavvun. 522,5 Ramot Gileadis >1 Gon 22,3.Sii nevvo Ahasja vuolgit ovttas Israela gonagasain Joramiin, Ahaba bártniin, soahtat Hasaeliin, Arama gonagasain. Soai soahttáiga suinna Ramotis Gileadis, ja aramealaččat hávváduhtte Jorama.

622,6 Ahasja Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta. ▶ Masorehtalaš teavsttas lea “Asarja”.Joram máhcai Jisreelii buorránit háviin maid aramealaččat ledje časkán sutnje Ramotis, go son lei soahtamin Arama gonagasain Hasaeliin. Go son lei buohcamin Jisreelis, de Juda gonagas Ahasja, Jorama bárdni, bođii galledit su. 7Ipmil sállii dán galledeami šaddat Ahasja heavvun. Go Ahasja lei boahtán Jisreelii, de son vulggii Joramiin deaivvadit Jehuin, Nimši bártniin, gean Hearrá lei válljen duššadit Ahaba soga. 8

22,8
2 Gon 10,13č
Go Jehu lei ollašuhttimin Ahaba soga duomu, de son deaivvai Juda oaivámuččaid ja Ahasja vieljaid bártniid geat bálvaledje gonagasa, ja gottii sin. 9
22,9
2 Muit 17,3č
De son ohcagođii Ahasja, ja son gávdnui čiehkagasas Samarias. Son dolvojuvvui Jehu lusa ja goddojuvvui. De Ahasja hávdáduvvui. Su birra daddjojuvvui: “Sonhan lei Jošafata áddjut, ja Jošafat bálvalii Hearrá olles váimmus.”

Dál ii lean oktage Ahasja sogas gii sáhtii ráđđet riikka.

Atalja ráđđe Juda

10

22,10
2 Gon 11,1–3
Go Atalja, Ahasja eadni, gulai ahte su bárdni lei jápmán, de son mearridii duššadit oppa Juda gonagassoga. 11Muhto gonagasa nieida Jošabat válddii Ahasja bártni Joaša ja čiegai su, aiddo ovdal go gonagasa bártnit galge goddojuvvot. Son doalvvui Joaša ja su njamaheaddji oađđingámmárasas. Ahasja oabbá Jošabat gii lei gonagas Jorama nieida ja báhppa Jojada áhkká, čiegai Joaša Ataljas, ja nu Joaš ii gottáhallan. 12Guhtta jagi Joaš dollojuvvui čihkosis Ipmila tempelis, dan botta go Atalja ráđđii eatnama.

23

Atalja gottáhallá

231

23,1
2 Gon 11,4–16
Čihččet jagi Jojada roahkasmuvai dahkat lihtu muhtun čuohtásaoaivámuččaiguin. Sii ledje Asarja, Jerohama bárdni, Ismael, Johanana bárdni, Asarja, Obeda bárdni, Maaseja, Adaja bárdni, ja Elišafat, Sikri bárdni. 2Sii johte miehtá Juda ja čohkkejedje levilaččaid buot Juda gávpogiin ja vel Israela sogaid oaivámuččaid. Go sii ledje boahtán Jerusalemii, 3
23,3
2 Sam 7,12č
de oppa čoagganeapmi dagai Ipmila tempelis lihtu gonagasain. Jojada dajai sidjiide: “Dá lea gonagasa bárdni! Son galgá biddjojuvvot gonagassan, Hearráhan lea lohpidan bisuhit gonagasvuođa Davida sogas. 4Dahket ná: Goalmmátoassi báhpain ja levilaččain geat leat sabbahin bálvalanvuorus, fáktegohtet šielmmáid, 5goalmmátoassi fákte gonagasa šloahta ja goalmmátoassigis Jesodpoartta. Eará olbmot galget leat Hearrá tempela ovdašiljuin. 6Ii oktage oaččo mannat Hearrá tempelii earret báhpaid ja levilaččaid, geat leat bálvalanvuorus. Sii ožžot mannat sisa, danne go sii leat basuhan iežaset, muhto eará olbmot galget doahttalit Hearrá gildosa. 7Levilaččat galget čuoččastit gonagasa birra, iešguhtege vearju gieđas. Juohkehaš gii bođeš tempelii, galgá goddojuvvot. Levilaččat galget leat gonagasa luhtte, gosa son ain manná.”

8Levilaččat ja oppa Juda álbmot dahke nugo báhppa Jojada lei gohččon. Juohke oaivámuš čohkkii olbmáidis, sihke daid geat sabbahin álggahedje fáktavuoru ja daid geat loahpahedje fáktavuoru, danne go báhppa Jojada ii luoitán daid juhkosiid vuolgit. 9Báhppa Jojada attii čuohtásaoaivámuččaide sáittiid, galbbaid ja njuollaskuohpuid mat ledje gullan gonagas Davidii ja ledje dál tempelis. 10Son bijai buot olbmáid, iešguđege vearju gieđas, čuožžut gonagasa suodjin ráiddus mii manai tempela lulleseainnis áltára guora gitta tempela davveseainni rádjái. 11

23,11
5 Mos 17,18eč
1 Sam 10,24
1 Gon 1,2539
De gonagasa bárdni buktojuvvui ovdan, su oaivái biddjojuvvui kruvdnu ja sutnje addojuvvojedje gonagasvuođa mearkkat. Jojada ja su bártnit vuide su gonagassan, ja oppa álbmot čuorvvui: “Ellos gonagas!”

12Go Atalja gulai álbmoga viehkamin ja čuorvumin rámádusa gonagassii, de son vulggii Hearrá tempelii álbmoga lusa. 13

23,13
4 Mos 10,10
23,13 stoalppu luhtte >2 Gon 11,14. gaikkodii biktasiiddis morraša dahje suorganeami mearkan. ▶ moraštanvierut.Doppe son oinnii gonagasa čuožžumin stoalppu luhtte uvssa guoras ja oaivámuččaid ja dorvebossuid su birra. Oppa álbmot ávvudii, dorvvet čudje ja lávlut jođihedje čuojanasaideasetguin máidnunlávluma. Dalle Atalja gaikkodii biktasiiddis ja čurvii: “Beahtus, beahtus!” 14Báhppa Jojada gohčui čuohtásaoaivámuččaid: “Dolvot su olggos ráidduid gaskka ja goddet juohkehačča gii vikkaš čuovvut su.” Son lei oainnat gieldán goddimis Atalja Hearrá tempelii. 15
23,15
Neh 3,28
Jer 31,40
Soahteolbmát dohppejedje Atalja, dolvo su Heastapoartta ráigge gonagasa šlohttii ja godde su dohko.

16

23,16
2 Gon 11,17–20
15,12
Jojada, álbmot ja gonagas dahke lihtu ja čatnasedje leat álo Hearrá álbmot. 17Dasto oppa olmmošjoavku manai Baala tempelii ja gaikkodii dan. Sii cuvko moallun áltáriid ja ipmilgovaid ja godde Baala báhpa Mattana áltáriid ovdii. 18
23,18
1 Muit 24,3eč
Jojada bijai báhpaid ja levilaččaid Hearrá tempelii doaimmahit daid bargguid maid David lei mearridan sidjiide. Sii galge oaffaruššat tempelis boaldinoaffariid Hearrái, nugo lea mearriduvvon Mosesa lágas, ja dahkat dan illudemiin ja lávlumiin Davida rávvagiid mielde. 19Jojada bijai fávttaid Hearrá tempela poarttaide, vai ii oktage gii muhtin siva geažil lei šaddan buhtismeahttumin, beasašii boahtit sisa. 20
23,20
Esra 9,2
De Jojada rávkkai mielddis čuohtásaoaivámuččaid, hearráid, álbmoga ráđđejeddjiid ja oppa álbmoga ja doalvvui gonagasa Hearrá viesus Bajit poartta bokte gonagasa vissui. Doppe sii čohkánahtte gonagasa riikka truvdnui. 21Álbmot ávvudii, ja gávpogis lei ráfi.

Atalja sii godde mihkiin.

24

241

24,1
2 Gon 12,1–16
Joaš lei čiežajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis njealljelogi jagi. Su eadni lei beeršebalaš Sibja. 2Nu guhká go báhppa Jojada elii, de Joaš dagai dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin. 3Jojada válddii sutnje guokte áhká, ja Joašii riegádedje bártnit ja nieiddat.

Joaš divuha tempela

4Joaš mearridii divvut Hearrá viesu. 5Son čohkkii báhpaid ja levilaččaid ja dajai sidjiide: “Mannet Juda gávpogiidda ja čohkkejehket israellaččain ruđa Ipmileattet tempela jahkásaš divuhusaid várás. Dahket dan ájahalakeahttá.” Levilaččat goit ájahalle. 624,6 vearu bassibáikái; vrd. 2 Mos 30,11–16. duođaštusa goađi dás tempel. >2 Mos 38,21.Dalle gonagas rávkkai lusas bajimusbáhppa Jojada ja jearai sus: “Manin don it leat atnán fuola das ahte levilaččat čohkkešedje Judas ja Jerusalemis dan vearu maid Hearrá bálvaleaddji Moses ja Israela searvegoddi leat gohččon čohkket duođaštusa goađi várás?” 7Ipmilmeahttun Atalja bártnit ledje bahkken Ipmila tempelii ja velá oaffaruššan Baal-ipmiliidda buot Hearrá tempela bassi attáldagaid.

8Gonagas gohčui duddjot bumbbá ja bidjat dan Hearrá tempela poartta olggobeallái. 9Juda ja Jerusalema ássiide almmuhuvvui ahte buohkat galge buktit Hearrái vearu maid Ipmila bálvaleaddji Moses meahcis lei mearridan Israelii. 10Buot oaivámuččat ja oppa álbmot šadde illui ja bidje vearu bumbái, ja bumbá dievai. 11Gonagas lei gohččon levilaččaid ain dárkkistit bumbbá, ja go sii oidne ahte das lei ollu ruhta, de gonagasa čálli ja bajimusbáhpa bearráigeahčči bođiiga ja gurriiga bumbbá ja bijaiga dan fas sadjásis. Nu dahkkojuvvui beaivvis beaivái, ja ruhta čoggui ollu. 12Gonagas ja Jojada attiiga ruđaid olbmáide geat jođihedje Hearrá tempela divvunbargguid, ja sii láigohedje geađgečulliid ja snihkkáriid ja maiddái ruovde- ja veaikerávdiid divvut tempela. 13Bargit álggahedje barggu ja divvugohte vahágiid. Sii dahke Ipmila tempela dakkárin go dat álggus lei leamaš ja vel buoridedjege dan. 14Go sii ledje geargan, de sii dolvo gonagassii ja Jojadai ruđaid mat ledje báhcán. Dain duddjojuvvojedje Hearrá tempelii biergasat ipmilbálvalusa ja oaffaruššama várás, lihtit ja eará golle- ja silbabiergasat. Boaldinoaffarat oaffaruššojuvvojedje Hearrá tempelis beaivválaččat nu guhká go Jojada elii.

15Jojada jámii boarisin ja beivviin gallánan. Son lei čuođigolbmalogijahkásaš go jámii. 16Son hávdáduvvui Davida gávpogii gonagasaid báldii, danin go son lei dahkan ollu Israela ovdii ja Ipmila ja su tempela ovdii.

17Jojada jápmima maŋŋil bohte Juda oaivámuččat gudnejahttit gonagasa, ja gonagas guldalii sin. 18Sii hilgo Hearrá tempela, áhčiideaset Ipmila ássansaji, ja bálvališgohte Ašera-čuolddaid ja eahpeipmiliid. Sin rihkkosa dihte Ipmil moaráhuvai Judai ja Jerusalemii. 19Vaikko son vuolggahii sin lusa profehtaid jorgalit sin fas Hearrá lusa, de sii eai guldalan profehtaid várrehusaid.

20

24,20
15,2
Ipmila vuoigŋa devddii Sakarja, báhppa Jojada bártni. Son loaiddastii álbmoga ovdii ja dajai: “Ná cealká Ipmil: ‘Manin dii rihkkubehtet Hearrá báhkkomiid? Dat buktá didjiide lihkohisvuođa.’ Go dii lehpet hilgon Hearrá, de songe hilgu din.” 21
24,21
Matt 23,35
Olmmošjoavku dagai lihtu Sakarja vuostá, ja gonagas gohčui geađgádit su jámas Hearrá tempela ovdašilljui. 22Gonagas Joaš ii muitán man ollu buriid Sakarja áhčči Jojada lei dahkan sutnje, muhto gottihii su bártni. Jámedettiinis Sakarja dajai: “Hearrá oaidná ja mávssaha.”

23Jahkemolsašumis aramealaš soahteveahka soahttái Joašiin. Dat bahkkii Judai ja Jerusalemii ja gottii buot álbmoga oaivámuččaid, ja sálaš vuolggahuvvui Arama gonagassii Damaskusii. 24Vaikko aramealaččat ledje dušše uhca soahtejovkkoš, de Hearrá attii dan gihtii Israela stuorra soahteveaga, danin go israellaččat ledje hilgon Hearrá, áhčiideaset Ipmila. Nu aramealaččat ollašuhtte Joaša ráŋggáštusa.

25

24,25
2 Gon 12,20č
2 Muit 21,20
Joaš lei bahás hávváduvvan, go aramealaččat vulge. Dalle su lagamus olbmát lihtodedje mávssahit sutnje báhppa Jojada bártni sorpmi ja godde su su iežas seŋgii. Nu Joaš jámii. Son hávdáduvvui Davida gávpogii, muhto ii gonagasaid hávdái. 26Dat geat lihtodedje su vuostá ledje Sabad, ammonlaš nissona Šimata bárdni, ja Josabad, moablaš nissona Šimrita bárdni. 27
24,27
2 Gon 12,21
Joaša bártnit, dat ollu profehtasánit su vuostá ja Ipmila viesu divvun, buot dát lea čállojuvvon gonagasaid girjji lasáhusgirjái. Su bárdni Amasja šattai gonagassan su maŋŋil.