Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

Jošafat bihtá vašálaččainis

201Muhtin áiggi geažes moablaččat ja ammonlaččat ja ovttas singuin muhtun meunlaččat soahttájedje Jošafatiin. 220,2 Meara Jápmamearra.Jošafatii muitaluvvui: “Meara duohken Edomis lea boahtimin stuorra soahteveahka du vuostá. Dat lea juo Haseson Tamaris.” Haseson Tamar lea seammá go En-Gedi. 3Dalle gonagas ballái ja jorgalii Hearrá beallái ja gulahii fásttu oppa Judai. 4Juda olbmot čoagganedje jearrat neavvaga Hearrás. Buot Juda gávpogiin olbmot bohte rohkadallat Hearrá.

5Jošafat čuoččastii Juda ja Jerusalema ássiid ovdii geat ledje čoagganan Hearrá tempela ođđa ovdašilljui, 6

20,6
1 Muit 29,12
2 Muit 14,11
ja dajai: “Hearrá, min áhčiid Ipmil! Don leat Ipmil gii ásat almmis ja ráđđet buot máilmmi riikkaid. Du gieđas lea fápmu ja váldi, iige oktage sáhte bihtit dus. 7
20,7
Jes 41,8
Jak 2,23
Don, min Ipmil, ádjet dán eatnama ássiid eret álbmogat Israela ovddas, ja addet dan agálaš áigái ustibat Abrahama nállái. 8Dán eatnamii sii ásse, ja deike sii huksejedje du nama várás tempela, ja sii dadje: 9
20,9
6,24eč
‘Jos min deaivida lihkuhisvuohta, ráŋggášteaddji miehkki, rohttudávda dahje nealgi, de mii čuoččastit dán tempela ovdii, du ovdii, danne go dát tempel lea du nama ássansadji. Du mii čuorvut heađisteamet, ja don gulat ja veahkehat min.’ 10
20,10
5 Mos 2,4–19
Dál deike leat boahtimin ammonlaččat, moablaččat ja Seirváriid olbmot. Don it suovvan israellaččaid mannat sin eatnamiid čađa dalle go ledje boahtimin Egyptas, muhto israellaččat garve sin eatnamiid eaige duššadan sin. 11Dál sii áigot mávssahit midjiide nu ahte vigget ádjit min eret du iežat eatnamis maid don leat addán midjiide opmodahkan. 12
20,12
Sál 123,1č
Min Ipmil, ráŋggáš don sin! Mii eat biđe dan stuorra soahteveagas mii falleha min, eatge dieđe maid galggašii dahkat. Dutnje mii geahččat.”

13Oppa Juda álbmot čuoččui Hearrá muođuid ovddas, velá sin nissonat ja mánážatge. 14Dalle Hearrá vuoigŋa devddii levilaš Jahasiela, go son lei čuožžumin gasku čoakkalmasa. Son lei Asafa soga olmmoš, Sakarja bárdni; su áddjá lei Benaja, su áhčči Jeiel ja su Mattanja. 15

20,15
5 Mos 20,1–4
Jahasiel dajai: “Gullet, oppa Juda álbmot, Jerusalema ássit ja gonagas Jošafat! Ná cealká didjiide Hearrá: Allet suorgan alletge bala dan stuorra soahteveagas, danne go dát soahti ii leat din, muhto Ipmila. 16Mannet sin vuostá ihttin! Sii bohtet bajás Sisa vieltti, ja dii gávnnadehpet singuin dan ávžži gierragis mii lea Jeruela meahci ravddas. 17
20,17
2 Mos 14,13+
Muhto allet soahttá. Čužžot fal jaska ja gehččet, mo Hearrá veahkeha din. Juda ja Jerusalema ássit, allet suorgan alletge bala, muhto mannet ihttin sin vuostá! Hearrá lea dinguin.” 18Dalle Jošafat gopmirdii muođut eatnamii, ja maiddái buot Juda ja Jerusalema ássit luoitádedje eatnamii Hearrá muođuid ovdii rohkadallat su, 19ja levilaččat Kehata sogas, Koraha maŋisboahttit, čuožžiledje ja máidno Hearrá, Israela Ipmila, hui alla jienain.

20

20,20
Jes 7,9
Árrat maŋit iđida sii vulge Tekoa meahci guvlui. Go sii ledje vuolgimin, de Jošafat loaiddastii ovdan ja dajai: “Gullet mu, Juda álbmot ja Jerusalema ássit! Luhttet Hearrái, Ipmilasadet, dalle ii oktage biđe dis. Luhttet su profehtaide, dalle didjiide geavvá bures.” 21
20,21
1 Muit 16,34
Sál 136,1eč
Go son lei ráđđádallan álbmogiin, de son bijai soahteveaga ovddabeallái lávluid geat bassi čikŋabiktasat gárvun galge máidnut Hearrá ja lávlut: “Giitet Hearrá, su árbmugasvuohta bistá agálaččat!”

22

20,22
Sál 18,4
Go lávlut ávvudišgohte ja máidnugohte Hearrá, de Hearrá moivii ammonlaččaid, moablaččaid ja Seirváriid olbmuid geat ledje vuolgán soahtat Judain, nu ahte sii vuoittáhalle. 23Ammonlaččat ja moablaččat fallehedje Seirváriid olbmáid ja goddigohte sin. Go sii ledje duššadan Seira olbmuid, de sii goddigohte guhtet guimmiideaset. 24Go Juda soahteolbmát bohte várddobáikái meahcceravdii ja gehčče vašálaččaid soahteveaga guvlui, de sii oidne doppe dušše gahččan olbmuid. Ii oktage lean beassan báhtui. 25Jošafat ja su olbmát vulge rievidit ja gávdne hui ollu omiid, biergasiid, biktasiid ja divrras gálvvuid. Sii ožžo nu ollu sállaša ahte eai nagodan fievrridit dan eret. Rievideapmi bisttii golbma beaivvi, nu stuoris lei sálaš. 2620,26 Máidnunleahki Tekoa lulábealde; manná Jápmamerrii En-Gedi lahka.Njealját beaivvi sii čoagganedje Máidnunleahkái ja máidno doppe Hearrá. Dan dihte dat báiki gohčoduvvui Máidnunleahkin, ja danin dat gohčoduvvo veláge.

27

20,27
1 Sam 18,6
Juda ja Jerusalema olbmát máhcce, Jošafat njunnošis, Jerusalemii illudemiin ja ávvudemiin, danne go Hearrá lei časkán sin vašálaččaid. 28Sii bohte Jerusalemii ja Hearrá tempelii, ja hárppat, lyrat ja dorvvet čudje. 29
20,29
17,10+
Buot riikkat dohppehalle ballui go dat gulle, mo Hearrá lei soahtan Israela vašálaččaiguin. 30
20,30
14,6
15,15
Jošafata riikkas lei dál muossi, ja su Ipmil attii sutnje ráfi juohke guovllus.

31

20,31
1 Gon 22,41–49
Nu Jošafat ráđđii Juda. Son lei golbmalogiviđajahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis guoktelogivihtta jagi. Su eadni lei Asuba, Šilhi nieida. 32Jošafat vádjolii áhčis Asa luottaid iige spiehkastan dain, muhto dagai dan mii lei riekta Hearrá čalmmiin. 33Dattetge oaffarbáikkit eai jávkaduvvon, iige álbmot vel bálvalan olles váimmus áhčiideaset Ipmila.

34

20,34
19,2
Mii muđui lea muitalit Jošafata áiggi dáhpáhusain, vuosttamuččas maŋimužžii, lea čállojuvvon Jehu, Hanani bártni, muitalussii mii lea váldojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái.

35Maŋŋelis Juda gonagas Jošafat searvadii Israela gonagasain Ahasjain, vaikko Ahasja elii ipmilmeahttumit. 3620,36 Taršiš >9,21.Jošafat searvadii suinna hukset skiippaid mat borjjastivčče Taršišii. Skiippat huksejuvvojedje Esjon-Geberis. 37

20,37
16,7
Dalle marešalaš Elieser, Dodava bárdni, einnostii Jošafatii: “Danin go don leat searvadan Ahasjain, de Hearrá cuvke dan maid leat huksen.” Ja skiippat cuovkanedje eaige ollen Taršišii.

21

211

21,1
2 Gon 8,16–24
1 Muit 3,11
Jošafat manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja son hávdáduvvui áhčiidis báldii Davida gávpogii. Su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Joram.

Joram Juda gonagassan

221,2 Israela gonagasa Israel lea dán oktavuođas Lulliriika (Juda); muđui namma adnojuvvo eanemusat Davviriikka birra; vrd. v. 6 ja 13.Jorama vieljat ledje Asarja, Jehiel, Sakarja, Mikael ja Šefatja. Sii buohkat ledje Israela gonagasa Jošafata bártnit. 3Sin áhčči lea addán sidjiide ollu attáldagaid, silbba, golli ja divrras dávviriid ja velá ladnegávpogiid Judas. Muhto gonagasvuođa son attii Joramii, danin go Joram lei vuosttašriegádeaddji.

4Go Joram lei čohkánan áhčis truvdnui ja nannen gonagasvuođas, de son gottii buot vieljaidis ja soames Israela oaivámuččaid. 5Joram lei golbmalogiguovttejahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis gávcci jagi. 6

21,6
2 Gon 16,3
Son vádjolii Israela gonagasaid geainnuid. Sus lei áhkkán Ahaba nieida, ja Ahaba soga láhkái son dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. 7
21,7
2 Sam 7,12eč
1 Gon 2,4
11,36
Hearrá ii dattetge dáhtton duššadit Davida soga, danin go son lei dahkan lihtu Davidiin ja lohpidan guođđit Davidii ja su nállái lámppá agálaš áigái. 8Jorama áigge Edom stuimmáskii Juda vuostá ja válljii alccesis gonagasa. 9Dalle Joram lihkkasii oaivámuččaidisguin ja soahtevovnnaidisguin ihkku ja časkkii edomlaččaid, geat ledje birastahttán su ja soahtevovdnaoaivámuččaid. 10Edom goit beasai Juda gieđas iige stuimmi maŋŋil šat lean Juda válddis. Seammá áigge maiddái Libna stuimmáskii Juda vuostá, danin go Joram lei hilgon Hearrá, áhčiidis Ipmila. 11Joram ráhkadii oaffarbáikkiid Juda gávpogiidda, fillii Jerusalema ássiid bálvalit eahpeipmiliid ja hohkahii Juda jorraleapmái.

12De Joram oaččui profehta Elias dákkár reivve: “Ná cealká Hearrá, áhčát Davida Ipmil: ‘Don it leat vádjolan áhčát Jošafata itge Juda gonagasa Asa geainnuid, 13muhto leat vádjolan Israela gonagasaid geainnuid ja fillen Juda ja Jerusalema ássiid bálvalit eahpeipmiliid Ahaba soga láhkái. Don leat goddán vieljaidat, áhčát bártniid, geat ledje buorebut go don. 14Dan dihte Hearrá časká garrasit du álbmoga, du bártniid, du áhkáid ja buot du opmodaga. 15Du iežat giksin šaddá garra dávda, siskelušbuozalvas mii maŋimuš oažžu du čoliid boahtit olggos.’”

16Hearrá bođđii Jorama vuostá filistalaččaid ja daid arabialaččaid geat ásse nubialaččaid lahka. 17Sii fallehedje Juda, bahkkejedje eatnamii ja válde buot mii lei gonagasa šloahtas. Sii dolvo maiddái gonagasa bártniid ja áhkáid, nu ahte sutnje bázii dušše Joahas, nuoramus bárdni. 18Buot dan maŋŋil Hearrá časkkii Jorama buorránmeahttun siskelušbuozalvasain. 19

21,19
16,14
Loahpas, moatti jagi geažes, su siskilušat bohte olggos buozalvasa geažil, ja son jámii gáfat bákčasiidda. Álbmot ii cahkkehan dola su gudnin, nugo lei dahkan su áhčiid gudnin.

20

21,20
24,25
Joram lei golbmalogiguovttejahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis gávcci jagi. Go son jámii, de ii oktage váillahan su. Son hávdáduvvui Davida gávpogii, muhto ii gonagasaid hávdái.

22

Ahasja Juda gonagassan

221

22,1
2 Gon 8,25–29
9,21–29
1 Muit 3,11
Jerusalema ássit dahke Jorama maŋŋil gonagassan Ahasja, su nuoramus bártni, danin go rievvárjoavku mii lei fallehan eatnama ovttas arabialaččaiguin, lei goddán boarráseappuid. Nu Jorama bárdni Ahasja šattai Juda gonagassan. 222,2 guoktelogiguovttejahkásaš Jorgalus čuovvu 2 Gon 8,26, ▶ masorehtalaš teavsttas lea “njealljelogiguovttejahkkásaš”.Ahasja lei guoktelogiguovttejahkásaš go šattai gonagassan, ja son ráđđii Jerusalemis ovtta jagi. Su eadni lei Atalja, Omri nieida. 3Maiddái Ahasja vádjolii Ahaba soga geainnuid, danin go su eadni fillii rávvagiiddisguin su suddudit. 4Ahaba soga láhkái Ahasja dagai dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin; go su áhčči lei jápmán, de Ahaba náli olbmot ledje su ráđđeaddin, ja dat gárttai sutnje heavvun. 522,5 Ramot Gileadis >1 Gon 22,3.Sii nevvo Ahasja vuolgit ovttas Israela gonagasain Joramiin, Ahaba bártniin, soahtat Hasaeliin, Arama gonagasain. Soai soahttáiga suinna Ramotis Gileadis, ja aramealaččat hávváduhtte Jorama.

622,6 Ahasja Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta. ▶ Masorehtalaš teavsttas lea “Asarja”.Joram máhcai Jisreelii buorránit háviin maid aramealaččat ledje časkán sutnje Ramotis, go son lei soahtamin Arama gonagasain Hasaeliin. Go son lei buohcamin Jisreelis, de Juda gonagas Ahasja, Jorama bárdni, bođii galledit su. 7Ipmil sállii dán galledeami šaddat Ahasja heavvun. Go Ahasja lei boahtán Jisreelii, de son vulggii Joramiin deaivvadit Jehuin, Nimši bártniin, gean Hearrá lei válljen duššadit Ahaba soga. 8

22,8
2 Gon 10,13č
Go Jehu lei ollašuhttimin Ahaba soga duomu, de son deaivvai Juda oaivámuččaid ja Ahasja vieljaid bártniid geat bálvaledje gonagasa, ja gottii sin. 9
22,9
2 Muit 17,3č
De son ohcagođii Ahasja, ja son gávdnui čiehkagasas Samarias. Son dolvojuvvui Jehu lusa ja goddojuvvui. De Ahasja hávdáduvvui. Su birra daddjojuvvui: “Sonhan lei Jošafata áddjut, ja Jošafat bálvalii Hearrá olles váimmus.”

Dál ii lean oktage Ahasja sogas gii sáhtii ráđđet riikka.

Atalja ráđđe Juda

10

22,10
2 Gon 11,1–3
Go Atalja, Ahasja eadni, gulai ahte su bárdni lei jápmán, de son mearridii duššadit oppa Juda gonagassoga. 11Muhto gonagasa nieida Jošabat válddii Ahasja bártni Joaša ja čiegai su, aiddo ovdal go gonagasa bártnit galge goddojuvvot. Son doalvvui Joaša ja su njamaheaddji oađđingámmárasas. Ahasja oabbá Jošabat gii lei gonagas Jorama nieida ja báhppa Jojada áhkká, čiegai Joaša Ataljas, ja nu Joaš ii gottáhallan. 12Guhtta jagi Joaš dollojuvvui čihkosis Ipmila tempelis, dan botta go Atalja ráđđii eatnama.