Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Hanna máidnunlávlla

21

2,1
Luk 1,47
Hanna rohkadalai:

Mu váibmu ávvuda Hearrás,

son lokte mu oaivvi ceaggut.

Mun boagustan vašálaččaidan,

mun illudan, go don bestet mu.

2

2,2
2 Mos 15,11
Sál 18,3
Ii oktage leat bassi dego Hearrá,

earret du ii leat oktage,

min Ipmil okto lea nana bákti.

3Heitet čeavlás rámpostallamiid,

luhpet čeavlás sániin,

danin go Hearrá lea Ipmil gii diehtá buot,

son vihkke juohke dagu.

4Sáŋgáriid dávgi doddjo,

muhto veajuheamit

boahkánastet iežaset fámuin.

5

2,5
Luk 1,53
Dat geat ledje gallánan

fertejit bálvalit vai ožžot láibbi,

dat geat nelgo eai šat nealggo.

Sahkuheapme oažžu čieža bártni,

mánnás nisu ástá.

6

2,6
5 Mos 32,39+
Hearrá vuolggaha jápmima

ja dahká eallin,

son doalvu vuolás jábmiidáibmui

ja buktá doppe bajás.

7Hearrá dahká geafin

ja dahká rikkisin,

son vuolida ja son alida.

8

2,8
Sál 113,7č
Luk 1,52
Son čuoččáldahttá heaju muolddas

ja lokte geafi rábáhis,

addá sutnje saji oaivámuččaid gaskii

ja diktá su čohkkát gudnesajis.

Eatnama vuođđudusathan

gullet Hearrái,

daid ala son lea bidjan máilmmi.

9Son várjala oskkáldasaidis lávkkiid,

muhto ipmilmeahttumat duššet

seavdnjadassii.

Iežas fámus ii oktage leat gievra.

10

2,10
7,10
Sál 18,1489,25
132,17
Dat geat vuostálastet Hearrá,

cuvkejuvvojit

go Alimus jupmá almmis.

Hearrá dubme buot eatnamiid.

Gonagassasis son addá gievravuođa,

son lokte iežas vuidojuvvon gonagasa

ráđđensoappi.

Eli bártniid bahávuohta

11

2,11
3,1
Elkana máhcai ruktosis Ramai, ja bártnáš bázii báhppa Eli lusa bálvalit Hearrá. 122,12 Eli bártnit Hofni ja Pinehas; gč. 1,3.Muhto Eli bártnit leigga bahás olbmát eabage jearran Hearrá dáhtu. 13
2,13
5 Mos 18,3
Báhpain lei álbmoga ektui dákkár vuoigatvuohta: Álo go muhtun buvttii njuovvanoaffara ja lei vuoššamin bierggu, de báhpa bálvaleaddji bođii golmmasuorat gáffal gieđas 14ja čuggii ruitui, bánnui, báhtái dahje ruhkkui; buot maid gáffal gesii bajás, báhppa oaččui váldit alccesis. Nu sii dahke buot israellaččaide geat bohte Šiloi. 15
2,15
3 Mos 3,3eč
Muhtumin eai háhppehan oppa boaldit buoiddige, go báhpa bálvaleaddji juo bođii ja dajai dasa gii lei oaffaruššamin: “Atte dal bassinbierggu báhppii; son ii váldde dus vuššon bierggu, muhto njuoska bierggu.” 16
2,16
3 Mos 3,3eč
Go nubbi vástidii: “Vuos ferte boaldit buoiddi, váldde dasto maid dáhtut”, de báhpa bálvaleaddji dajai: “Ii fal nu; atte bierggu dállánaga, muđui mun válddán dan veagal.” 17Nuorra olbmát suddudeigga sakka Hearrá muođuid ovddas, go soai ná badjelgeahčaiga Hearrá oaffarattáldagaid.

18Muhto Samuel bálvalii Hearrá; bártnážin juo son anii beallemasefoda. 19Juohke jagi su eadni goarui sutnje uhca oalgebiktasačča ja válddii dan fárrui go manai boatnjáinis oaffaruššat jahkásaš oaffara. 20Dalle Eli buressivdnidii Elkana ja su áhká ja dajai: “Vare Hearrá attášii dutnje dán nissonis máná dan bártni sadjái gean son lea addán Hearrái.” De soai manaiga fas ruoktot. 21Hearrá muittii Hanna, ja Hanna riegádahtii vel golbma bártni ja guokte nieidda. Muhto bártnáš Samuel stuorui Hearrá luhtte.

22

2,22
2 Mos 38,8
Eli lei dál hui boaris. Go son gulai mo su bártnit láhttiiga israellaččaiguin ja mo soai vealláiga daid nissoniiguin geat bálvaledje almmustusgoađi uvssa guoras, 23de son dajai sudnuide: “Manne doai dahkabeahtti diekkáriid? Mun gulan buot olbmuin ahte dudno meanut leat bahát. 24Alli nu daga, bártniidan! Dudnos ii leat buorre beaggin Hearrá álbmoga gaskkas. 25Jos olmmoš sudduda nuppi vuostá, de Ipmil sáhttá soabahit, muhto jos olmmoš sudduda Hearrá vuostá, de gii dalle sáhttá soabahit?” Muhto soai eaba gullan áhčiska, danne go Hearrá dáhtui diktit sudno jápmit. 26
2,26
Luk 2,52
Muhto bártnáš Samuel stuorui ja lei illun Hearrái ja olbmuide.

27De bođii Eli lusa Ipmila olmmái ja dajai sutnje: Ná cealká Hearrá: Mun almmustuvven áhčát sohkii go sii ledje Egyptas farao šlávvan 28

2,28
2 Mos 28,1eč
Buot Israela čearddain mun válljejin du soga bálvalit mu báhppan, oaffaruššat mu áltára alde, cahkkehit oaffardola ja atnit efoda mu muođuid ovddas. Ja du sohkii mun adden buot israellaččaid dollaoaffariid. 29Manin don dalle badjelgeahčat mu oaffariid ja attáldagaid? Don gudnejahtát bártniidat eambbo go mu, go dii buoidudehpet iežadet buoremusain das maid mu álbmot Israel oaffaruššá.

30

2,30
Mal 2,9
Dan dihte cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun lean oktii lohpidan du sohkii ja du áhči sohkii ahte dii oažžubehtet álo bálvalit mu muođuid ovddas. Muhto dál mun cealkkán ahte nu ii eisege šatta. Mun gudnejahtán daid geat gudnejahttet mu, muhto dat geat badjelgehččet mu, vuoliduvvojit. 31
2,31
1 Gon 2,27
Bohtet beaivvit goas mun doaján du ja du áhči soga eallinfámu, nu ahte ii oktage du sogas eale boarisin. 322,32 gáđaštemiin Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas. Sátni váilu ▶ Qumrana giehtačállosis ja ▶ Septuagintas.Don geahčat gáđaštemiin juohkehažžii gii beassá leat ávkin Israelii, muhto du sogas ii eale oktage boarisin. 33Mun in áiggo duššadit buot du olbmuid geat bálvalit mu áltáris, nu ahte du čalmmit čáskkašedje ja du eallinmokta sonašii. Muhto buohkat geat riegádit du vissui, jápmet báres agis. 34
2,34
4,11
Dat mii deaivida du bártniid Hofni ja Pinehasa, šaddá dutnje mearkan: Soai goappašagat jápmiba ovttahat beaivvi. 35
2,35
1 Gon 2,2735
Mun válljen alccesan oskkáldas báhpa gii bargá mu miela ja dáhtu mielde, ja su sohka bálvala bistevaččat báhppan mu vuoidan gonagasa muođuid ovddas. 36
2,36
2 Gon 23,9
Buohkat geat báhcet du sogas bohtet dalle gearjidit sus ruđa ja láibbi, ja sii dadjet: “Divtte mu veahkehit báhpabargguin, vai mun fidnen láibebihtáža borrat.”

3

Hearrá almmustuvvá Samuelii

31

3,1
Am 8,11
Nuorra Samuel bálvalii Hearrá Eli luhtte. Dan áigge Hearrá sártnui olbmuide hárve, ja oainnáhusat ledje uhccán. 2
3,2
4,15
De oktii Eli lei veallámin sajistis. Son lei nu čalmmehuvvan ahte illá šat oinnii. 33,3 Ipmila lámpá lámpá mii lei bassibáikkis.Ipmila lámpá ii lean velá čáskaduvvon, ja Samuel lei veallámin Hearrá tempelis, gos Ipmila árka lei. 4Dalle Hearrá čuorvvui Samuela. Samuel vástidii: “Dás mun lean,” 5viegai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Muhto Eli vástidii: “In mun rávkan du. Mana fas veallánit.” De Samuel máhcai sadjásis. 6Hearrá čuorvvui ođđasis: “Samuel!” Samuel čuožžilii, manai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Muhto Eli vástidii: “Bártnážan, in mun rávkan du. Mana fas veallánit!” 7Samuel ii velá dovdan Hearrá, iige Hearrá lean velá sárdnon sutnje. 8De Hearrá čuorvvui Samuela goalmmát geardde. Samuel čuožžilii, manai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Dalle Eli ipmirdii ahte Hearrá lei čurvon bártnáža, 9ja son dajai Samuelii: “Mana fas veallánit. Jos muhtun vel čuorvu du, de vástit ná: Sártno, Hearrá, du bálvaleaddji gullá.” De Samuel manai fas veallánit sadjásis.

10Dalle Hearrá bođii, orustii su ovdii ja čuorvvui dego ovddit háviidge: “Samuel, Samuel!” Dalle Samuel vástidii: “Sártno, du bálvaleaddji gullá.” 11

3,11
2 Gon 21,12
Hearrá celkkii Samuelii: “Mun dagan Israelis dakkár dagu ahte juohkehaččas gii dan gullá, goappašagat bealjit čudjet. 12
3,12
2,27eč
Dan beaivvi mun dagan Elii ja su sohkii buot maid lean áitán dahkat. Buot ollašuvvá, álggu rájes gitta loahpa rádjái. 13Mun lean dieđihan sutnje ahte mu duopmu su soga vuostá bissu fámus agálaš áigái, dan vearredagu dihte maid son dagai go son ii ráŋgon bártniidis, vaikko diđii ahte soai badjelgeahčaiga mu. 14Dan dihte mun lean vurdnon ahte eai oaffarat eaige attáldagat goassege soabat Eli soga suddovealggi.”

15Samuel veallái sajistis iđida rádjái ja rabai de Hearrá viesu uvssaid. Son ii duostan muitalit Elii iežas oainnáhusa, 16muhto Eli rávkkai su: “Samuel, bártnážan!” “Dás mun lean,” Samuel vástidii. 17Eli jearai: “Maid son sártnui dutnje? Ale fal čiega dan mus. Ipmil ráŋggáštehkos du dál ja álo, jos don čiegat mus sánige buot das maid son sártnui dutnje.” 18

3,18
2 Sam 10,12
Dalle Samuel muitalii sutnje buot iige čiehkan maidege, ja Eli dajai: “Son lea Hearrá. Son dahká maid atná buorrin.”

19

3,19
1 Mos 39,2
Jos 21,45
Go Samuel stuorui, de Hearrá lei suinna ja divttii buot su sániid ollašuvvat. 203,20 Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái oppa Israela čearddaid eanan, davvin gitta lulás. Gč. Duop 20,1.Nu oppa Israel, Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái, oahpai diehtit ahte Samuelii lei oskkilduvvon doaibmat Hearrá profehtan. 21Hearrá almmustuvai ain Šilos ja almmuhii doppe sánis Samuelii.

4

414,1 Afek gávpot Sarona jalgadasas, Karmelvári lulábealde.Ja Samuela sátni bođii oppa Israelii.

Filistalaččat váldet Hearrá lihtuárkka

Israellaččat vulge soahtat filistalaččaiguin. Sii dahke siidda Eben Esera lahka, ja filistalaččat luoitaledje Afekii. 2Filistalaččat divvo iežaset soahtan ládje Israela vuostá, ja šattai garra soahti. Israel vuoittáhalai filistalaččaide, ja soahtešilljui gahčče sullii njealljeduhát olbmá. 3

4,3
4 Mos 10,35
Go soahteveahka máhcai siidii, de Israela vuorrasat dadje: “Manne Hearrá lea diktán min vuoittáhallat filistalaččaide odne? Vižžot Hearrá lihtuárkka Šilos, vai dat lea min luhtte ja gádju min min vašálaččaid gieđas.” 4
4,4
2 Sam 6,2
Sál 80,2
Sii bidje sáni Šiloi ja vieččahedje Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, lihtuárkka, su gean truvnnu kerubat guddet. Ipmila lihtuárkka mielde bođiiga goappašagat Eli bártnit, Hofni ja Pinehas.

5Go Hearrá lihtuárka bođii siidii, de oppa Israel bajidii dakkár ávvučuorvasa ahte eanan doarggistii. 6Filistalaččat gulle čuorvasa ja dadje: “Mii stuorra ávvučuorvasiid gullo hebrealaččaid siiddas?” Go sii ožžo diehtit ahte Hearrá lihtuárka lei boahtán siidii, 7de sii suorganedje ja dadje: “Siidii lea boahtán muhtun ipmil. Vuoi min! Dákkár ii leat dáhpáhuvvan goassege ovdal. 8

4,8
2 Mos 14,1eč
4,8 ipmila Hebreagiel sátni elohim, mii mearkkaša “ipmil”, lea máŋggaidlogus, muhto jorgaluvvo dattetge dábálaččat ovttaidlohkun.Vuoi min! Gii gádju min dan veagalaš ipmila gieđas? Dathan lea dat ipmil gii časkkii egyptalaččaid meahcis buotlágán givssiiguin. 9
4,9
Duop 13,1
Muhto roahkasmuvvet ja lehket olbmát, filistalaččat, amadet šaddat bálvalit hebrealaččaid, nugo sii leat bálvalan din. Sohtet dego olbmát!” 10De filistalaččat fallehedje, ja israellaččat vuoittáhalle ja báhtaredje, juohkehaš báikásis. Heavvu šattai hui stuorisin, ja Israelis gahčče golbmalogiduhát olbmá. 11Ipmila árka váldojuvvui, ja Hofni ja Pinehas, Eli bártniguovttos, gottáhalaiga.

124,12 gaikkodan … oaivvi ala morraša mearka. Vrd. 1 Mos 37,29; Job 2,12. ▶ moraštanvierut.Muhtun Benjamina čeardda olmmái viehkalii soahtešiljus ja bođii seammá beaivvi Šiloi. Son lei gaikkodan biktasiid ja botkkuhan muoldda oaivvi ala. 13Eli gii lei hui leaboheapme Ipmila árkka dihte, lei čohkkámin stuolustis poartaguoras geidnui čalmmiid. Go olmmái ollii gávpogii ja muitalii mii lei dáhpáhuvvan, de oppa gávpot bárgugođii. 14Eli gulai bárguma ja jearai: “Maid mearkkaša dat šlápma?” Olmmái viegai Eli lusa muitalit sutnje ságaid. 15Eli lei ovccilogigávcci jagi boaris, ja su čalmmit ledje smáiton, nu ahte son ii šat oaidnán. 16Olmmái dajai sutnje: “Mun boađán soahtešiljus, mun báhtarin doppe odne.” Eli jearai: “Mo lea geavvan, bártnážan?” 17Olmmái vástidii: “Israel lea báhtaran filistalaččain, ja ollu olbmot leat gahččan. Maiddái du bártniguovttos, Hofni ja Pinehas, leaba jápmán, ja Ipmila árka lea váldojuvvon.” 18Go son namahii Ipmila árkka, de Eli gahčai stuolustis poartta gurrii sealggálassii, nu ahte su niski doddjui ja son jámii dasgo son lei boaris ja lossat. Son lei leamaš dalle Israela duopmárin njealljelogi jagi.

19Eli mannji, Pinehasa áhkká, lei áhpeheapmin ja lahka riegádahttináiggi. Go son gulai ahte Ipmila árka lei váldojuvvon ja ahte su vuohppa ja boadnji leigga jápmán, de son dohppehalai ávttaide ja gahčai eatnamii ja riegádahtii. 20

4,20
1 Mos 35,17
Go son lei lahka jámi, de dat nissonat geat ledje veahkeheamen su, dadje: “Ale bala, don leat riegádahttán bártni.” Muhto son ii vástidan iige beroštan sin ságain. 21
4,21
Sál 78,61
4,21 Hearvásvuohta Hearrá hearvásvuohta lea čadnon lihtuárkii. Vrd. v. 4; Sál 132,8. Hearvásvuohta lea gáidan Nu čilgejuvvo namma Ikabod.Son bijai bárdnái nama Ikabod ja dajai: “Hearvásvuohta lea gáidan Israelis” – dainna son oaivvildii Ipmila árkka, mii lei váldojuvvon, ja vuohpas ja boatnjis. 22Son dajai: “Hearvásvuohta lea gáidan Israelis, danin go Ipmila árka lea váldojuvvon.”