Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
28

281Daid áiggiid filistalaččat čohkkejedje soahteveagaideaset vai besset soahtat Israeliin, ja Akiš dajai Davidii: “Almma don dieđát ahte don ja du olbmát fertebehtet vuolgit muinna soahtái?” 2David vástidii Akišii: “De dieđán. Dál don beasat oaidnit maid du bálvaleaddji dahká.” Akiš dajai: “Dalle mun bijan du iežan bissovaš heaggafáktan.”

Saul jábmiid mánideaddji luhtte En-Doris

3

28,3
2 Mos 22,18
3 Mos 19,31
Samuel lei jápmán, ja oppa Israel lei doallan váidalusaid ja hávdádan su Ramai, su ruovttugávpogii. Saul lei ádján eatnamis einnosteddjiid ja jábmiid mánideddjiid.

4Filistalaččat čoagganedje, manne Šunemii ja luoitaledje dohko. Dalle Saul čohkkii oppa Israela, ja sii luoitaledje Gilboavárrái. 5Go Saul oinnii filistalaččaid soahteveaga, de son ballái nu ahte su váibmu doarggistii sakka. 628,6 urim bassi bierggas mii adnojuvvui vuorbádeapmái dalle go dáhtto diehtit Ipmila dáhtu. >2 Mos 28,30. ▶ urim ja tummim.Son jearai Hearrás ráđi, muhto Hearrá ii vástidan sutnje, ii nieguin, ii urima iige profehtaid bokte. 728,7 En-Dor gávpot Manasse eatnamis. Gč. Jos 17,11.Dalle Saul dajai bálvaleddjiidasas: “Ohcet munnje nissona gii máhttá mánidit jábmiid, de mun manan su lusa jearrat neavvaga.” Olbmát vástidedje: “En-Doris lea nisson gii máhttá mánidit jábmiid.” 8Saul gárvodii eará biktasiid vai olbmot eai dovddaše su, ja vulggii mátkái guvttiin olbmáin. Sii bohte nissona lusa ihkku, ja Saul siđai: “Mánit munnje jábmi ja einnos munnje, mánit dan gean mun namuhan dutnje.” 9Nisson vástidii: “Almma don dieđát maid Saul lea dahkan? Son lea jávkadan einnosteddjiid ja jábmiid mánideddjiid eatnamis. Manne don vikkat giellat mu ja goddit mu?” 10Muhto Saul vuortnui: “Nu duohta go Hearrá eallá, ii mihkkege sivaid deaivva du dán áššis.” 11Nisson jearai: “Gean mu galggan mánidit?” Saul vástidii: “Mánit munnje Samuela.” 12Go nisson oinnii Samuela, de son biškkádii ja dajai Saulii: “Manne don behttet mu? Donhan leat Saul!” 13Muhto gonagas dajai: “Ale bala! Maid don oainnát?” Nisson vástidii: “Mun oainnán muhtun ipmila láhkásačča badjáneamen eatnamis.” 14Saul jearai: “Makkár son lea oaidnit?” Nisson vástidii: “Doppe badjána boares olmmái. Son lea gárvodan oalgebiktasa.” Dalle Saul ipmirdii ahte dat lei Samuel, ja son čippostii ja gopmirdii eatnamii muođuid.

15Samuel dajai Saulii: “Manin don muosehuhttet mu ja rávket mu?” Saul vástidii: “Mun lean stuorra áŧestusas. Filistalaččat sohtet muinna, ja Ipmil lea gáidan mus iige šat vástit munnje, ii profehtaid bokte iige nieguin. Mun rávken du vai don muitalivččet maid mun galggan dahkat.” 16Samuel dajai: “Manin don mus jearat ráđi, go juo Hearrá lea gáidan dus ja šaddan du vašálažžan? 17

28,17
15,28
Hearrá lea dahkan dutnje nugo son celkkii mu bokte: Son lea rohtten gonagasvuođa du gieđas ja addán dan nubbái, Davidii. 18Don it doahttalan Hearrá itge dahkan amaleklaččaide dan maid su moarri gáibidii. Dan dihte Hearrá dahká dál dutnje dán. 19Hearrá addá du ja Israela filistalaččaid gihtii, ja ihttin don ja du bártnit lehpet mu luhtte. Ja Hearrá addá maiddái Israela soahteveaga filistalaččaid gihtii.”

20Dallánaga go Saul gulai Samuela sániid, de son ravggai eatnamii olles guhkkodahkasis. Son lei vuoimmehuvvan, danin go son ii lean muosáhan borramuša geažos beaivvis iige geažos ijas. 21Nisson bođii Saula lusa, ja go son oinnii ahte Saul lei sakka suorganan, de son dajai sutnje: “Mun, du bálvaleaddjinisson, jeagadin du ja bidjen iežan heakkavárrii go dahken maid don gohččot mu dahkat. 22Guldal dál dongis iežat bálvaleaddjinissona ja divtte mu bidjat du ovdii láibebihtá. Bora, vai dus leat vuoimmit mátkki várás.” 23Muhto Saul biehttalii ja dajai: “Mun in bora.” Muhto go sihke su olbmát ja nisson ávžžuhedje su borrat, de son dagai nugo sii dadje, lihkai eatnamis ja čohkánii seŋgii. 24Nissonis lei viesus buoiduduvvon gálbi, ja dan son njuovai hoahpus. De son válddii jáffuid, duhppii daid ja láibbui suvrutkeahtes láibbiid. 25Nisson bijai borramuša Saula ja su olbmáid ovdii, ja go sii ledje borran, de sii vulge dan seammá ija.

29

Akiš vuolggaha Davida ruoktot

29129,1 Afek >4,1. ádjaga jáhkkimis En-Harod Jisreela duolbadasas, Gilboavári vuolde.Filistalaččat čohkkejedje soahteveagaideaset Afekii, ja israellaččatgis ledje luoitalan ádjaga gurrii Jisreelii. 2Filistalaččaid oaivámuččat jođihedje guhtege čuođi dahje duhát olbmá joavkku, muhto David ja su olbmát bohte maŋimužžan ovttas Akišiin. 3

29,3
27,7
Filistalaččaid oaivámuččat jerre: “Mii dahkamušaid duoin hebrealaččain lea dáppe?” Akiš vástidii: “Dathan lea David gii bálvalii Saula, Israela gonagasa, muhto gii dál lea leamaš mu luhtte juo guhkit go jagi. Dan rájes go son searvvai muinna, de mus ii leat leamaš mihkkege láitámušaid su vuostá.” 4
29,4
1 Muit 12,19
Dalle soahteveaga oaivámuččat suhtte ja gohččo Akiša vuolggahit Davida ruoktot dan gávpogii maid lei sutnje addán. “Son ii oaččo soahtat ovttas minguin, sonhan sáhttá jorggihit min vuostá gaskan soađi. Mo son vel buorebut sáhttá oažžut hearrás buorremillii go dáid olbmáid oivviiguin? 5
29,5
18,7
Dáthan lea dat David gean birra nissonat lávlo dánssodettiin: Saul časkkii duháhiid, David logiidduháhiid.”

6Akiš rávkkai Davida ja dajai sutnje: “Nu duohta go Hearrá eallá, don leat luohtehahtti olmmái, ja mun liikon dasa ahte bálvalat mu soahteveagas. Mun in leat gávdnan dus maidege baháid dan beaivvi rájes go don bohtet mu lusa, muhto oaivámuččat eai luohte dutnje. 7Máhca dal ráfis, amat dahkat maidege mas filistalaš oaivámuččat hárdašuvvet.” 8David jearai Akišis: “Maid mun lean dahkan? Makkár moaitámušaid don leat fuobmán mus dan áiggis go mun lean bálvalan du, go juo mun in oaččo vuolgit soahtat hearrán ja gonagassan vašálaččaiguin?” 9

29,9
2 Sam 14,1720
19,27
Akiš vástidii Davidii: “Don oaččut leat vissis ahte mu čalmmiin don leat dego Ipmila eŋgel, muhto soahteveaga oaivámuččat eai suova du vuolgit soahtat ovttas minguin. 10Ihttin árrat galgabehtet nappo ráhkkanit vuolgit, don ja du hearrá bálvaleaddjit geat leat boahtán deike duinna. Vulget dallánaga go čuvggoda.” 11Árrat iđedis David ja su olbmát vulge ruoktot filistalaččaid eatnamii, muhto filistalaččat manne Jisreelii.

30

David mávssaha amaleklaččaide

30130,1 Siklag >27,6.Ovdal go David ja su olbmát guovtte beaivvi geažes ollejedje Siklagii, de amaleklaččat ledje fallehan Negeva ja Siklaga, váldán Siklaga ja boaldán dan. 2Nissoniid ja buot earáid geat doppe ledje, sii ledje váldán fáŋgan, sihke smávváid ja stuorráid. Sii eai lean goddán ovttage, muhto ledje váldán sin mielddiset ja de mannan. 3Go David ja su olbmát bohte Siklagii, de gávpot lei boldojuvvon ja sin áhkát, bártnit ja nieiddat ledje dolvojuvvon. 4Dalle David ja su olbmát čirrojedje ja čirro dassážii go eai šat nagodan čierrut. 5

30,5
27,3
Maiddái Davida guktot áhkát, jisreellaš Ahinoam ja Abigajil, karmellaš Nabala leaska, leigga váldojuvvon fáŋgan. 6David lei stuorra heađis: Olbmát áigo geađgádit su, danin go sii ledje moaráhuvvan bártniideaset ja nieiddaideaset dihte. Muhto David ozai fámu Hearrás, Ipmilisttis. 7
30,7
23,69
Son dajai báhppa Abjatarii, Ahimeleka bárdnái: “Buvtte efoda!” Abjatar buvttii efoda Davidii, 8
30,8
2 Sam 5,19
ja David jearai Hearrás: “Galggango mun doarridit dan rievvárjoavkku? Juvssango mun sin?” Hearrá vástidii: “Vuolgge doarridit sin! Don juvssat sin ja gájut fáŋggaid.”

930,9 Besorjohka Negevis, Beer Šeba lulá- ja oarjjabealde.Dalle David ja su guhttačuođi olbmá vulge ja bohte Besorjoga gáddái, ja muhtimat báhce dasa. 10David doarridii vašálačča njeljiinčuđiin olbmáin, muhto guoktečuođi ledje menddo vuoimmeheamit rasttildit joga, ja sii fertejedje orustit.

11Meahcis olbmát deive egyptalaš olbmá. Sii bukte su Davida lusa ja adde sutnje láibbi borrat ja čázi juhkat. 12Go son lei vel borran fiikongáhkkobihtá ja guokte rusingáhku, de son vuoimmáiduvai; son oainnat ii lean muosáhan borramuša iige juhkan golmma beaivái iige golmma idjii. 13David jearai sus: “Geasa don gulat, ja gos don boađát?” Olmmái vástidii: “Mun lean egyptalaš ja muhtun amaleklačča šlávva. Mu hearrá guđii mu go mun buohccájin golbma beaivvi dás ovdal. 1430,14 keretlaččat sáhttá leat filistalaččaid nubbi namma. Gč. Sef 2,5. kaleblaččat Jefunne bártni Kaleba sohka. Vrd. 4 Mos 32,12; Jos 14,6eč. Sii ásse Hebrona lahka, Jos 14,14.Mii speajaimet keretlaččaid Negeva, Juda Negeva ja kaleblaččaid Negeva ja bolddiimet Siklaga.” 15David jearai: “Ofelasttátgo mu dan rievvárjoavkku lusa?” Olmmái vástidii: “Vuortno munnje Ipmila nammii ahte it gotte mu itge atte mu mu hearrá gihtii, de mun ofelasttán du dan rievvárjoavkku lusa.” 16Go son lei ofelastán Davida dohko, de doppe sii oidne amaleklaččaid velohallamin juohke sajis. Sii ledje borramin ja juhkamin ja ávvudeamen dan stuorra sállaša maid ledje váldán filistalaččaid eatnamis ja Judas. 17David fallehii sin iđedisveaiggi ja gottii sin gitta eahkeda rádjái. Ii oktage beassan báhtui, earret njeallječuođi nuorra olbmá geat njuikejedje kamelaid čielgái ja báhtaredje.

18David gájui buot maid amaleklaččat ledje váldán, ja son gájui maiddái áhkásguovtto. 19Ii oktage váilon, ii smávis iige stuoris, eai bártnit eaige nieiddat, ii mihkkege sállašis iige das mii lei rieviduvvon; David buvttii ruoktot buot. 20Son válddii maid buot smávvaomiid ja stuorraomiid. Dat geat vuojehedje omiid, čurvo: “Dát lea Davida sálaš!”

21Go David máhcai dan guoktečuohtása lusa geat ledje leamaš menddo vuoimmeheamit čuovvut su ja geaid son lei guođđán Besorjoga gáddái, de sii bohte su ja su olbmáid ovddal. David manai olbmáidisguin sin lusa ja dearvvahii sin ustitlaččat, 22muhto muhtin bahás ja suohpáhis olbmát geat ledje Davida fárus, čurvo: “Go juo sii eai vuolgán minguin, de mii eat atte sidjiide oasi dan sállašis maid mii gájuimet. Váldoset áhkáset ja mánáideaset ja mannoset geidnoseaset!” 23David dajai sidjiide: “Ii nu, vieljaidan! Dii ehpet oaččo nu dahkat dainna maid Hearrá lea addán midjiide. Son lea várjalan min ja addán min gihtii rievváriid geat ledje fallehan min. 24

30,24
4 Mos 31,27
Gii berošta das maid dii dadjabehtet? Dat gii orru gálvvuid luhtte galgá oažžut seammá oasi go dat gii manná soahtat. Buohkat galget oažžut oasiset.” 25Dan beaivvi David dagai dan njuolggadussan ja oaivadussan Israelis, ja nu dat lea velá odnege.

26Go David lei ollen Siklagii, de son vuolggahii osiid sállašis Juda vuorrasiidda, iežas čeardda olbmuide, ja cealkkihii: “Dá lea didjiide attáldat, oassi dan sállašis maid mun válden Hearrá vašálaččain.” 2730,27 Muhtun gávpogat mat dás namuhuvvojit leat Negevis, Hebrona lulábealde.Son vuolggahii attáldagaid daidda geat ásse Betelis, Ramotis Negevis, Jattiris, 28Aroeris, Sifmotis, Eštemoas 29ja Rakalis, daidda geat ásse jerahmeellaččaid ja kenlaččaid gávpogiin, 30Hormas, Bor-Ašanis, Atakis 31ja Hebronis ja buot báikkiin gos son lei vádjolan olbmáidisguin.