Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
25

David ja Abigajil

251

25,1
7,17
Samuel jámii, ja oppa Israel čoagganii čierrut su. Son hávdáduvvui ruovttubáikásis Ramai.

Dasto David lei manai Paranmeahccái. 225,2 Karmel >15,12.Maonis ásai muhtun olmmái geas ledje oapmeealut Karmelis. Son lei hui rikkis; sus ledje golbmaduhát sávzza ja duhát gáicca. Son lei dál beaskideamen sávzzaidis Karmelis. 3Olbmá namma lei Nabal, ja su áhkká lei Abigajil. Abigajil lei jierbmás ja fávrros nisu, muhto olmmái gii gulai Kaleba sohkii, lei roavis ja bahá. 4Go David oaččui gullat meahcis ahte Nabal lei beaskideamen sávzzaidis, 5de son vuolggahii logi nuorra olbmá mátkái ja dajai sidjiide: “Mannet Karmelii Nabala lusa. Celket sutnje dearvvuođaid mus 6ja dadjet: Mun sávan lihku ja buori dutnje ja du bearrašii ja buot dasa mii dus lea. 7Mun lean gullan ahte don leat dál beaskidahttimin sávzzaid. Du guođoheaddjit leat leamaš ovttas minguin, muhto mii eat leat muosehuhttán sin iige sis leat láhppon mihkkege oppa dan áiggis go sii leat leamaš Karmelis. 825,8 ávvubeaivvi Go olbmot beaskidedje sávzzaid, de sii dolle maiddái ávvudeami, ja eaiggát hálidii čájehit iežas árvvasvuođa. Vrd. 2 Sam 13,23eč.Jeara olbmáinat, siinai sáhttet muitalit dan dutnje. Danin mun bivddán du váldit bures vuostá mu olbmáid, siihan leat boahtán ávvubeaivvi. Atte bárdnásat Davidii ja bálvaleddjiidasat mii dus fal liigu.”

9Go Davida olbmát bohte Nabala lusa, de sii celke dearvvuođaid Davidis ja báhce vuordit vástádusa. 10Muhto Nabal jearai: “Gii lea David, gii Isaja bárdni? Dáláš áiggiid nu eatnat šlávat leat báhtaran iežaset isidiin. 11Válddášingo mun iežan láibbi ja čázi ja omiid maid lean njuovvan beaskideddjiidasan, ja attášin olbmuide geat bohtet dieđe gos?” 12Olbmát jorggihedje, máhcce Davida lusa ja muitaledje buot maid Nabal lei dadjan. 13David dajai olbmáidasas: “Čatnet miehki boahkánii, juohke olmmái!” Sii dahke nu, ja maiddái David čanai miehki boahkánii. Sullii njeallječuođi olbmá vulge Davidiin Karmelii, dan botta go guoktečuođi olbmá báhce orrut gálvvuid luhtte.

14Muhtun bálvaleaddji muitalii Abigajilii, Nabala áhkkái: “David vuolggahii áirasiid deike meahcis dearvvahit min isida, muhto son dušše belkkii sin. 15Almmatge dat olbmát leat leamaš hui ustitlaččat midjiide, sii eai leat muosehuhttán min iige mis leat láhppon mihkkege dan áiggis go mii leat leamaš singuin seammá guovlluin. 16Sii leat leamaš min birra muvran ijatbeaivái oppa dan áiggi maid mii guođoheimmet smávvaomiid sin lahkosiin. 17Smiehta dal dárkilit maid sáhtát dahkat! Duopmu lea vissásii mearriduvvon min isidii ja buot su olbmuide. Son ieš lea nu suohpáheapme ahte suinna ii ábut sárdnut.” 1825,18 vihtta seamihtu sullii 60 lihttera.Abigajil čohkkii hoahpus guoktečuođi láibbi, guokte viidneseahka, vihtta sávzzagoruda, vihtta seamihtu bassojuvvon gortniid, čuođi rusingáhku ja guoktečuođi fiikongáhku, ja daid son noađuhii áseniid čielgái. 19De son dajai bálvaleddjiidasas: “Mannet mu ovdal, mun boađán dakka din maŋis!” Muhto isidasas Nabalii son ii jietnadan maidege. 20Go son lei riidemin áseniin váris vuolás, de bođii David olbmáidisguin fáhkka su njeaiga. 21David lei jurddašan: “Mun lean duššás várjalan dán olbmá opmodaga meahcis, nu ahte das ii leat láhppon mihkkege. Son lea mávssahan buori baháin. 22

25,22
Rut 1,17
Ipmil ráŋggáštehkos mu dál ja álo, jos mun divttán ovttage su olbmáin eallit ihttiđida rádjái!”

23Go Abigajil oinnii Davida, de son njiejai hoahpus ásena čielggis, gopmirdii eatnamii muođuid ja dearvvahii su gudnejahttimiin. 24Son luoitádii Davida julggiid ovdii ja dajai: “Visot lea mu sivva, hearrá! Divtte dattetge iežat bálvaleaddjinissona sárdnut dutnje, ja guldal mii mus lea dadjat. 25Ale beroš dan suohpáhis Nabalis, hearrá! Makkár namma, dakkár olmmái. Nabal lea su namma, ja jallavuohta sus leage. Mun, du bálvaleaddjinisson, in oppa oaidnánge daid olbmáid geaid ledjet vuolggahan, 26muhto nu duohta go Hearrá eallá, ja nu duohta go don ieš ealát, hearrá, de Hearrá lea hehtten du geassimis varravealggi badjelasat ja veahkeheames ieš iežat. Vare du vašálaččaide ja daidda geat dáhttot dutnje bahá, geavašii dego Nabalii! 27Váldde vuostá dán attáldaga maid du bálvaleaddjinisson lea buktán dutnje, hearrá, ja atte dan daidda olbmáide geat leat duinna du mátkkiin. 28

25,28
18,17
Atte ándagassii iežat bálvaleaddjinissona rihkkuma! Hearrá áigu ráhkadit dutnje bissovaš viesu, danin go don soađat Hearrá sođiid, itge don šatta sivalažžan vearrivuhtii nu guhká go ealát. 29Jos muhtun doarrida du ja áigu goddit du, de Hearrá, du Ipmil, suodjala du heakka dego divrras geađggi, muhto du vašálaččaid heakka son bidjá šleŋgui ja šleŋge eret. 30Go Hearrá dahká dutnje buot buori maid lea lohpidan, ja bidjá du Israela ráđđejeaddjin, 31de don, hearrá, it dárbbaš cuiggodit iežat itge dovdat bahča miela danin go livččet golggahan vigihis vara ja veahkehan ieš iežat. Muhto go Hearrá dahká dutnje buori, de muitte iežat bálvaleaddjinissona, hearrá!” 32David dajai Abigajilii: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá, Israela Ipmil, gii vuolggahii du mu ovddal! 33Buressivdniduvvon lehkos du jierpmálašvuohta, ja buressivdniduvvon don ieš gii odne leat hehtten mu geassimis varravealggi badjelasan ja veahkeheames ieš iežan! 34Muhto nu duohta go Hearrá, Israela Ipmil, eallá, son gii lea hehtten mu dahkamis dutnje baháid: Jos don it livčče boahtán hoahpus mu ovddal, de ihttin čuvggodeapmái Nabalii ii livčče báhcán oktage olmmái!” 35De David válddii maid Abigajil lei buktán, ja dajai: “Máhca ruktosat ráfis! Mun lean guldalan du ja dagan nugo don bivdet.”

36Go Abigajil bođii ruoktot, de Nabal lei doallamin guossemállásiid mat livčče dohkken gonagassii. Nabal lei hui arvvot ja sakka gárremiin, danin Abigajil ii muitalan sutnje maidege ovdal iđida. 37Muhto iđđedis go Nabal lei čielgan, de Abigajil muitalii sutnje dáid fearaniid. Dalle Nabala váibmu stirddui, ja son njaŋgasii dego geađgi. 38Sullii logi beaivvi geažes Hearrá časkkii Nabala, ja son jámii.

39Go David gulai ahte Nabal lei jápmán, de son dajai: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá! Son ráŋggáštii Nabala dan hiddjádusa geažil maid mun šadden gillát. Hearrá hehttii mu dahkamis bahá ja divttii Nabala bahávuođa boahtit su iežas oaivái.”

De David vuolggahii áirasiid bivdit Abigajila áhkkánis. 40Davida bálvaleaddjit bohte Abigajila lusa Karmelii ja dadje: “David vuolggahii min deike viežžat du su áhkkán.” 41Dalle Abigajil gopmirdii eatnamii muođuid ja dajai: “Mun lean su bálvaleaddjinisson; suova mu šaddat su šlávvanissonin gii basan hearrán bálvaleddjiid julggiid.” 42De Abigajil ráhkkanii hoahpus mátkái, čohkkedii ásena čielgái ja vulggii oktan viđain bálvaleaddjinissoniin Davida áirasiid mielde, ja son šattai Davida áhkkán.

43

25,43
2 Sam 3,2
David lei váldán áhkkán maiddái jisreellaš Ahinoama, nu ahte sus ledje dál guokte áhká. 44
25,44
18,20č
2 Sam 3,13č
Muhto Saul lei addán nieiddas Mikala, Davida vuosttaš áhká, gallimlaš Paltii, Lajiša bárdnái.

26

David seastá fas Saula heakka

261

26,1
23,19
Sál 54,2
Saula lusa Gibeai bohte muhtun siflaččat geat muitaledje: “David čiehkádallá Hakilaváris Ješimona buohta.” 2
26,2
24,3
Dalle Saul válddii mielde golbmaduhát israellaš válljusoahteolbmá ja vulggii Sifmeahccái ohcat Davida. 3Saul luoitalii geaidnogurrii Hakilavárrái Ješimona buohta.

Muhto David orui meahcis. Go son fuobmái ahte Saul lei boahtán dohko su maŋŋái, 4de son vuolggahii iskkadeddjiid ja oaččui diehtit ahte Saul duođaid lei boahtán. 5Dalle David lihkkasii mátkái ja bođii dan báikái gosa Saul lei luoitalan, ja oinnii gokko Saul ja su soahteveagaoaivámuš Abner, Nera bárdni, leigga oađđimin. Saul lei oađđimin gasku siidda, ja soahteolbmát ledje luoitalan su birra. 6David jearai hetlaš Ahimelekis ja Seruja bártnis Abišajis, Joaba vieljas: “Goabbá dudnos vuolgá muinna duohko Saula siidii?” Abišai vástidii: “Mun vuolggán.”

7Ihkku David ja Abišai manaiga soahteveaga lusa. Saul lei oađđimin gasku siidda, oaivvi guoras sáiti mii lei čuggejuvvon eatnamii, ja Abner ja soahteolbmát ledje oađđimin su birra. 8

26,8
24,5
Abišai dajai Davidii: “Ipmil lea odne addán du vašálačča du gihtii. Divtte mu rehttet su sáittiin eatnamii ovttat gearddis, nuppes dan ii dárbbaš dahkat!” 9
26,9
24,7
Muhto David dajai Abišajii: “Ale gotte su! Gii lea ráŋggáškeahttá sáhttán bajidit gieđa Hearrá vuoidan olbmá vuostá?” 10
26,10
31,4
David dajai vel: “Nu duohta go Hearrá eallá, Hearrá ieš časká su; jogo son jápmá go su áigi boahtá, dahje son gahččá soađis. 11Hearrá várjalehkos mu bajideames gieđa Hearrá vuoidan olbmá vuostá! Muhto váldde sáitti su oaivvi guoras ja vel čáhcelihti, ja de moai vulge.” 12
26,12
1 Mos 2,21
David válddii ieš Saula oaivvi guoras sáitti ja čáhcelihti, ja de soai vulggiiga. Ii oktage oaidnán sudno, ii oktage fuomášan maidege iige oktage morihan. Buohkat ođđe, dainna go Hearrá lei oađđáhan sin losses nahkáriidda.

13Go David lei boahtán rastá nuppi beallái, de son čuoččastii várrealážii guhkkin eret siiddas. 14Doppe son čuorvvui soahtevehkii ja Abnerii, Nera bárdnái: “Gulatgo don mu, Abner?” Abner vástidii: “Gii leat don gii čuorvvut gonagassii?” 15David dajai Abnerii: “Almma don leat olmmái gean veardásaš ii leat Israelis? Manin don dalle it gozihan hearrát, gonagasa, go siidii bođii eske muhtin olmmái goddit gonagasa, du hearrá? 16Ii leat buorre dat maid don leat dahkan. Nu duohta go Hearrá eallá, dii lehpet ánssášan jápmima go ehpet gozihan hearrádet, Hearrá vuoidan olbmá. Geahča dál, gos dál leat gonagasa sáiti ja čáhcelihtti mat ledje su oaivvi guoras!” 17

26,17
24,17
Saul dovdái Davida jiena ja čuorvvui: “Leago dat du jietna, bárdnán David?” David vástidii: “Dat lea mu jietna, mu hearrá ja gonagas.” 18
26,18
20,1
Son dajai vel: “Manin don doarridat bálvaleaddját, hearrá? Maid mun lean dahkan? Makkár bahái mun lean sivalaš? 1926,19 bálvalit eará ipmiliid Jurdda lei ahte olmmoš sáhtii bálvalit Hearrá dušše “Hearrá iežas eatnamis”. Gč. 2 Gon 5,17.Mu hearrá gonagas, guldal dál mii du bálvaleaddjis lea dadjat: Jos Hearrá lea bođđen du mu vuostá, de soažžut su oaffariin. Muhto jos olbmot leat dan dahkan, de Hearrá garuhehkos sin! Dál sii leat ádján mu eret ja biehttalan mu ássamis Hearrá eatnamis, ja sii dadjet: Mana bálvalit eará ipmiliid! 20
26,20
24,15
Muhto allos mu varra golggahuvvo eatnamii guhkkin Hearrá muođuid ovddas, vaikko Israela gonagas lea vuolgán bivdit mulágán lahppá, nugo bealdovuoncát bivdojuvvojit váris.” 21Dalle Saul dajai: “Mun lean dahkan vearrut. Máhca ruoktot, bárdnán David! Mun in áiggo dahkat dutnje šat baháid, go juo don atnet mu heakka alla árvvus odne. Mun lean jallošan ja rihkkon stuorrát.” 22David vástidii: “Geahča, dá lea du sáiti, gonagas. Vuolggat olbmá deike rastá viežžat dan! 23Hearrá bálkkaša juohke olbmo vuoiggalašvuođa ja oskkáldasvuođa. Hearrá attii du odne mu gihtii, muhto mun in dáhtton bajidit gieđa Hearrá vuoidan olbmá vuostá. 24Nugo du heagga lea odne leamaš munnje mávssolaš, nu lea mu heagga mávssolaš Hearrá čalmmiin, ja son beastá mu buot heađis.” 25Dalle Saul dajai Davidii: “Leage buressivdniduvvon, bárdnán David! Don dagat stuorra daguid, ja juohke ášši maid dagat, menestuvvá dutnje.” Nu David vulggii doppe, ja Saul máhcai ruktosis.

27

David filistalaččaid luhtte

271David jurddašii: “Muhtin beaivvi mun almmatge šattan Saula gihtii. Buoremus maid sáhtán dahkat, lea báhtarit filistalaččaid eatnamii. Dalle Saul gártá heaitit ohcamis mu miehtá Israela, ja mun lean beassan su gieđas.” 2

27,2
21,10
27,2 guđainčuđiin olbmáin Septuagintas ja ▶ Qumrana giehtačállosis lea “njeljiinčuđiin olbmáin”. Gč. 22,2.Nu David lihkkasii mátkái oktan guđainčuđiin olbmáin geat ledje suinna, ja manai Gata gonagasa Akiša, Maoka bártni, lusa. 3
27,3
25,42č
David ja su olbmát ásse Akiša lusa, juohkehaš bearrašiinnis, David guvttiin áhkáinis, jisreellaš Ahinoamiin ja karmellaš Abigajiliin, Nabala leaskkain. 4Go Saul gulai ahte David lei báhtaran Gatii, de son heittii ohcamis su.

5David dajai Akišii: “Jos mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de divtte mu ássat muhtin boaittobeale gávpogii. Manne mun, du bálvaleaddji, ásašin du luhtte gonagasa gávpogis?” 627,6 Siklag gávpot Beer Šeba davábealde, filistalaččaid eatnama rájá alde.Seammá beaivvi Akiš attii sutnje Siklaga, ja danin Siklag lea šaddan Juda gonagasaid opmodahkan gitta otná beaivvi rádjái.

7David ásai filistalaččaid eatnamis jagi ja njeallje mánu. 827,8 gešurlaččaid >Jos 13,2. Šur >1 Mos 16,7.David ja su olbmát manne dávjá rievideamen gešurlaččaid, girselaččaid ja amaleklaččaid. Dat álbmogat ásse guovlluin mat ollet Telamis Šurii ja gitta Egypta rádjái. 9Go David stajidii eatnama, de son ii guođđán heggii ovttage dievddu iige nissona, muhto smávvaomiid ja stuorraomiid, áseniid ja kamelaid ja biktasiid son válddii mielde álo, ja de son máhcai Akiša lusa. 10Go Akiš de jearai: “Gos dii lehpet odne stajidan?” de David lávii vástidit: “Juda Negevis” dahje “jerahmeellaččaid Negevis” dahje “kenlaččaid Negevis”. 11David ii goassege diktán ovttage dievddu iige nissona báhcit heggii, nu ahte sii livčče sáhttán boahtit Gatii. Dasgo son jurddašii: “Sii sáhttet muitalit maid mun lean dahkan.” Dat lei Davida vuohki oppa dan áiggi go son ásai filistalaččaid eatnamis. 12Muhto Akiš luhtii Davidii ja jurddašii: “Dál su iežas álbmot Israel vissásit vašuha su, ja son šaddá bálvalit mu nu guhká go eallá.”