Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
23

David Keilas

23123,1 Keila gávpot Adullama lulábealde.Davidii muitaluvvui ahte filistalaččat ledje fallehan Keila ja ledje dál stajideamen gordneráidnensajiid. 2Dalle David jearai Hearrás: “Vuolggángo mun fallehit filistalaččaid?” Hearrá vástidii: “Vuolgge fallehit filistalaččaid ja gájo Keila.” 3Muhto Davida olbmát dadje: “Mis lea doarvái ballamuš dáppe Judas. Galgatgo mii vuolgit velá Keilai filistalaččaid soahteveagaid vuostá?” 4David jearai Hearrás velá oktii, ja Hearrá vástidii: “Vuolgge Keilai, mun attán filistalaččaid du gihtii.” 5Dalle David ja su olbmát vulge Keilai ja fallehedje filistalaččaid, válde sis omiid ja časke sin ollásit. Nu David gájui Keila olbmuid. 6

23,6
22,20
23,6 efod.Go Abjatar, Ahimeleka bárdni, lei báhtarettiin boahtán Davida lusa Keilai, de sus lei efod mielde.

7Go Saulii muitaluvvui ahte David lei mannan Keilai, de son jurddašii: “Ipmil lea addán su mu gihtii. Son lea mannan gávpogii mas leat poarttat ja smarttit. Dál son lea čákŋan gillii!” 8Saul rávkkai oppa soahteveagas čoahkkái vai beassá vuolgit Keilai birastahttit Davida ja su olbmáid. 9Muhto go David árvidii ahte Saulis ledje bahás áigumušat, de son gohčui báhppa Abjatara buktit efoda. 10Ja David rohkadalai: “Hearrá, Israela Ipmil, mun lean gullan ahte Saul áigu boahtit Keilai ja duššadit gávpoga mu dihte. 11Addetgo Keila ráđđejeaddjit mu su gihtii? Boahtágo Saul deike, nugo du bálvaleaddji lea gullan? Hearrá, Israela Ipmil, vástit bálvaleaddjásat!” Hearrá vástidii: “Son boahtá.” 12David jearai vel: “Addetgo Keila ráđđejeaddjit mu ja mu olbmáid Saula gihtii?” Hearrá vástidii: “Addet.” 13Dalle David vulggii Keilas oktan olbmáidisguin, geat ledje sullii guhttačuođi, ja sii johtaledje gosa ain heivii. Go Saul gulai ahte David lei beassan báhtui Keilas, de son ii vuolgánge.

David ja Saul meahcis

1423,14 Sifmeahcci Hebrona lulábealde.David orui Sifmeahci várrealážiin. Saul ozai su geažos áigge, muhto Ipmil ii diktán Davida šaddat su gihtii. 15Go David lei orrumin Horšas Sifmeahcis, de son gulai ahte Saul lei vuolgán goddit su. 16Muhto Saula bárdni Jonatan bođii Davida lusa Horšai ja arvvosmahtii su Ipmila nammii. 17Son dajai: “Ale bala! Mu áhčči Saul ii fáhte du. Don šattat Israela gonagassan, ja mun šattan du lagamus olmmájin. Dan diehtá maiddái mu áhčči Saul.” 18

23,18
18,3
De soai dagaiga lihtu Hearrá čalmmiid ovddas. David bázii orrut Horšai, muhto Jonatan máhcai ruktosis.

19

23,19
26,1
Muhtin Sifa olbmát bohte Saula lusa Gibeai ja muitaledje: “David čiehkádallá min luhtte Horša várrealážiin, Hakilaváris lullelis Ješimona. 20Boađe goas dáhtut, gonagas, de mii veahkehit du gávdnat su.” 21Saul vástidii: “Hearrá buressivdnidehkos din, go dii árkkálmastibehtet mu! 22Mannet ja háhket eambbo dieđuid ja gulaskuddet, gos son johtala ja geat leat oaidnán su doppe. Son lea gul hui juonalaš. 23Gávnnahehket guđe čiehkádansajis son lea! Bohtet dasto mu lusa go dis leat vissis dieđut, de mun vuolggán din fárrui. Jos son lea dán eatnamis, de mun gal ozan su Juda juohke čiegas!” 2423,24 Maonmeahcci Sifa lulábealde (v. 14).Nu sii vulge Saula ovdalis Sifii.

David ja su olbmát ledje dalle Maonmeahcis lullelis Ješimona. 25Go son gulai ahte Saul lei boahtimin olbmáidisguin ohcat su, de son njiejai bávttis mii lei Maonmeahcis. Saul gulai dan ja vulggii Maonmeahccái doarridit Davida.

26Saul manai nuppe beale vári, David ja su olbmátgis nuppe beale. David geahččalii beassat Saulis báhtui, muhto Saul ja su olbmát ledje measta birastahttimin Davida ja su olbmáid ja dohppemin sin. 27Dalle bođii Saula lusa áirras ja dajai: “Máhca hoahpus! Filistalaččat leat fallehan eatnama.” 28Dalle Saul heittii doarrideames Davida ja vulggii filistalaččaid vuostá. Danin dat báiki gohčoduvvo Earrobáktin.

24

David seastá Saula heakka

24124,1 En-Gedi “Gihcceája”, báiki Jápmameara oarjjabealde.David vulggii doppe ja orrui En-Gedi várrealážiidda. 2Go Saul máhcai soahtamis filistalaččaiguin, de sutnje muitaluvvui ahte David lei En-Gedi meahcis. 3

24,3
26,2
Saul válddii mielddis golbmaduhát olbmá geaid son lei válljen oppa Israelis, ja vulggii nuortalii Várregáicabávttiid ohcat Davida ja su olbmáid. 4Go son bođii sávzagárddiid lusa mat ledje geaidnoguoras, de son manai das muhtin bákteráigái gálgat earániiddis. Muhto siskkimuččas bákteráiggis čohkkájedje David ja su olbmát. 5
24,5
26,8
Olbmát dadje Davidii: “Dál lea boahtán beaivi man birra Hearrá lea cealkán: Mun attán du vašálačča du gihtii, daga sutnje maid dáhtut.” Dalle David manai ja čuohpastii bihtá Saula oalgebiktasa healmmis. 6
24,6
2 Sam 24,10
Muhto Davida váibmui čuzii dat ahte son lei čuohppan bihtá Saula oalgebiktasa healmmis, 7
24,7
26,923
2 Sam 1,14
ja son dajai olbmáidasas: “Hearrá várjalehkos mu dahkamis dákkáriid gonagassasan, Hearrá vuoidan olbmái, ja bajideames gieđa su vuostá; sonhan lea olmmái gean Hearrá lea vuoidan.” 8David ráŋggui olbmáidis iige suovvan sin fallehit Saula.

Go Saul lei vuolgán bákteráiggis ja manai ain ovddos, 9de Davidge bođii olggos bákteráiggis ja čurvii sutnje: “Mu hearrá ja gonagas!” Go Saul jorggihii geahččat, de David čippostii ja gopmirdii eatnamii muođuid. 10Son dajai Saulii: “Manne don guldalat olbmuid geat dadjet ahte mun geahččalan vahágahttit du? 11Odne don leat oaidnán iežat čalmmiiguin ahte Hearrá attii du mu gihtii bákteráiggis. Mu olbmát ávžžuhedje mu goddit du, muhto mun sesten du heakka, danin go mun jurddašin: Mun in lokte gieđa iežan hearrá vuostá, sonhan lea olmmái gean Hearrá lea vuoidan. 12

24,12
20,1
Geahča dal, áhččán, dás mu gieđas lea bihttá du oalgebiktasa healmmis. Go mun čuohpastin dan du oalgebiktasis inge goddán du, de das don fertet ipmirdit ahte mun in leat sivalaš mange bahái. Mun in leat rihkkon du vuostá, muhto don bivdalat mu heakka ja dáhtut goddit mu. 13
24,13
1 Mos 16,5Sál 35,23+
Hearrá galgá dubmet mu ja du gaskkas. Hearrá mávssaha dutnje dan maid don leat rihkkon mu vuostá, muhto mun in dutnje guoskka. 14Dološ sátnevájashan dadjá: ‘Bahá boahtá bahás olbmuin’. Mun in guoskka dutnje! 15
24,15
26,20
2 Sam 9,8
Gean maŋŋái Israela gonagas lea vuolgán, gean don doarridat? Jápma beatnaga, lahpesduona! 16Muhto Hearrá lea duopmár, dubmejehkos son munno vuoigatlaččat! Son oaidná ja ovddida mu ášši ja veahkeha mu oažžut vuoigatvuođa du vuostá.”

17

24,17
26,17
Go David lei geargan sárdnumis, de Saul dajai: “Bárdnán David, almma dat lea du jietna?” Ja Saul čirrui 18ja dajai Davidii: “Don leat buoret go mun. Don leat dahkan munnje bures, vaikko mun lean dahkan dutnje bahás. 19Odne don leat čájehan ahte dáhtut munnje buori, go it goddán mu, vaikko Hearrá lei addán mu du gihtii. 20Go muhtin deaivá vašálaččas, de son ii divtte su mannat ráfis. Vare Hearrá mávssášii dutnje buriin dan maid don leat dahkan munnje odne! 21
24,21
13,14
Dál mun dieđán ahte don šattat gonagassan ja ahte don doalat Israela gonagasvuođa nannosit gieđas. 22De vuortno dál munnje Hearrá nammii ahte it duššat mu náli itge sihko mu nama áhččán sogas.” 23Go David lei vurdnon sutnje, de Saul máhcai ruktosis, ja David ja su olbmát manne várrealážiidda.

25

David ja Abigajil

251

25,1
7,17
Samuel jámii, ja oppa Israel čoagganii čierrut su. Son hávdáduvvui ruovttubáikásis Ramai.

Dasto David lei manai Paranmeahccái. 225,2 Karmel >15,12.Maonis ásai muhtun olmmái geas ledje oapmeealut Karmelis. Son lei hui rikkis; sus ledje golbmaduhát sávzza ja duhát gáicca. Son lei dál beaskideamen sávzzaidis Karmelis. 3Olbmá namma lei Nabal, ja su áhkká lei Abigajil. Abigajil lei jierbmás ja fávrros nisu, muhto olmmái gii gulai Kaleba sohkii, lei roavis ja bahá. 4Go David oaččui gullat meahcis ahte Nabal lei beaskideamen sávzzaidis, 5de son vuolggahii logi nuorra olbmá mátkái ja dajai sidjiide: “Mannet Karmelii Nabala lusa. Celket sutnje dearvvuođaid mus 6ja dadjet: Mun sávan lihku ja buori dutnje ja du bearrašii ja buot dasa mii dus lea. 7Mun lean gullan ahte don leat dál beaskidahttimin sávzzaid. Du guođoheaddjit leat leamaš ovttas minguin, muhto mii eat leat muosehuhttán sin iige sis leat láhppon mihkkege oppa dan áiggis go sii leat leamaš Karmelis. 825,8 ávvubeaivvi Go olbmot beaskidedje sávzzaid, de sii dolle maiddái ávvudeami, ja eaiggát hálidii čájehit iežas árvvasvuođa. Vrd. 2 Sam 13,23eč.Jeara olbmáinat, siinai sáhttet muitalit dan dutnje. Danin mun bivddán du váldit bures vuostá mu olbmáid, siihan leat boahtán ávvubeaivvi. Atte bárdnásat Davidii ja bálvaleddjiidasat mii dus fal liigu.”

9Go Davida olbmát bohte Nabala lusa, de sii celke dearvvuođaid Davidis ja báhce vuordit vástádusa. 10Muhto Nabal jearai: “Gii lea David, gii Isaja bárdni? Dáláš áiggiid nu eatnat šlávat leat báhtaran iežaset isidiin. 11Válddášingo mun iežan láibbi ja čázi ja omiid maid lean njuovvan beaskideddjiidasan, ja attášin olbmuide geat bohtet dieđe gos?” 12Olbmát jorggihedje, máhcce Davida lusa ja muitaledje buot maid Nabal lei dadjan. 13David dajai olbmáidasas: “Čatnet miehki boahkánii, juohke olmmái!” Sii dahke nu, ja maiddái David čanai miehki boahkánii. Sullii njeallječuođi olbmá vulge Davidiin Karmelii, dan botta go guoktečuođi olbmá báhce orrut gálvvuid luhtte.

14Muhtun bálvaleaddji muitalii Abigajilii, Nabala áhkkái: “David vuolggahii áirasiid deike meahcis dearvvahit min isida, muhto son dušše belkkii sin. 15Almmatge dat olbmát leat leamaš hui ustitlaččat midjiide, sii eai leat muosehuhttán min iige mis leat láhppon mihkkege dan áiggis go mii leat leamaš singuin seammá guovlluin. 16Sii leat leamaš min birra muvran ijatbeaivái oppa dan áiggi maid mii guođoheimmet smávvaomiid sin lahkosiin. 17Smiehta dal dárkilit maid sáhtát dahkat! Duopmu lea vissásii mearriduvvon min isidii ja buot su olbmuide. Son ieš lea nu suohpáheapme ahte suinna ii ábut sárdnut.” 1825,18 vihtta seamihtu sullii 60 lihttera.Abigajil čohkkii hoahpus guoktečuođi láibbi, guokte viidneseahka, vihtta sávzzagoruda, vihtta seamihtu bassojuvvon gortniid, čuođi rusingáhku ja guoktečuođi fiikongáhku, ja daid son noađuhii áseniid čielgái. 19De son dajai bálvaleddjiidasas: “Mannet mu ovdal, mun boađán dakka din maŋis!” Muhto isidasas Nabalii son ii jietnadan maidege. 20Go son lei riidemin áseniin váris vuolás, de bođii David olbmáidisguin fáhkka su njeaiga. 21David lei jurddašan: “Mun lean duššás várjalan dán olbmá opmodaga meahcis, nu ahte das ii leat láhppon mihkkege. Son lea mávssahan buori baháin. 22

25,22
Rut 1,17
Ipmil ráŋggáštehkos mu dál ja álo, jos mun divttán ovttage su olbmáin eallit ihttiđida rádjái!”

23Go Abigajil oinnii Davida, de son njiejai hoahpus ásena čielggis, gopmirdii eatnamii muođuid ja dearvvahii su gudnejahttimiin. 24Son luoitádii Davida julggiid ovdii ja dajai: “Visot lea mu sivva, hearrá! Divtte dattetge iežat bálvaleaddjinissona sárdnut dutnje, ja guldal mii mus lea dadjat. 25Ale beroš dan suohpáhis Nabalis, hearrá! Makkár namma, dakkár olmmái. Nabal lea su namma, ja jallavuohta sus leage. Mun, du bálvaleaddjinisson, in oppa oaidnánge daid olbmáid geaid ledjet vuolggahan, 26muhto nu duohta go Hearrá eallá, ja nu duohta go don ieš ealát, hearrá, de Hearrá lea hehtten du geassimis varravealggi badjelasat ja veahkeheames ieš iežat. Vare du vašálaččaide ja daidda geat dáhttot dutnje bahá, geavašii dego Nabalii! 27Váldde vuostá dán attáldaga maid du bálvaleaddjinisson lea buktán dutnje, hearrá, ja atte dan daidda olbmáide geat leat duinna du mátkkiin. 28

25,28
18,17
Atte ándagassii iežat bálvaleaddjinissona rihkkuma! Hearrá áigu ráhkadit dutnje bissovaš viesu, danin go don soađat Hearrá sođiid, itge don šatta sivalažžan vearrivuhtii nu guhká go ealát. 29Jos muhtun doarrida du ja áigu goddit du, de Hearrá, du Ipmil, suodjala du heakka dego divrras geađggi, muhto du vašálaččaid heakka son bidjá šleŋgui ja šleŋge eret. 30Go Hearrá dahká dutnje buot buori maid lea lohpidan, ja bidjá du Israela ráđđejeaddjin, 31de don, hearrá, it dárbbaš cuiggodit iežat itge dovdat bahča miela danin go livččet golggahan vigihis vara ja veahkehan ieš iežat. Muhto go Hearrá dahká dutnje buori, de muitte iežat bálvaleaddjinissona, hearrá!” 32David dajai Abigajilii: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá, Israela Ipmil, gii vuolggahii du mu ovddal! 33Buressivdniduvvon lehkos du jierpmálašvuohta, ja buressivdniduvvon don ieš gii odne leat hehtten mu geassimis varravealggi badjelasan ja veahkeheames ieš iežan! 34Muhto nu duohta go Hearrá, Israela Ipmil, eallá, son gii lea hehtten mu dahkamis dutnje baháid: Jos don it livčče boahtán hoahpus mu ovddal, de ihttin čuvggodeapmái Nabalii ii livčče báhcán oktage olmmái!” 35De David válddii maid Abigajil lei buktán, ja dajai: “Máhca ruktosat ráfis! Mun lean guldalan du ja dagan nugo don bivdet.”

36Go Abigajil bođii ruoktot, de Nabal lei doallamin guossemállásiid mat livčče dohkken gonagassii. Nabal lei hui arvvot ja sakka gárremiin, danin Abigajil ii muitalan sutnje maidege ovdal iđida. 37Muhto iđđedis go Nabal lei čielgan, de Abigajil muitalii sutnje dáid fearaniid. Dalle Nabala váibmu stirddui, ja son njaŋgasii dego geađgi. 38Sullii logi beaivvi geažes Hearrá časkkii Nabala, ja son jámii.

39Go David gulai ahte Nabal lei jápmán, de son dajai: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá! Son ráŋggáštii Nabala dan hiddjádusa geažil maid mun šadden gillát. Hearrá hehttii mu dahkamis bahá ja divttii Nabala bahávuođa boahtit su iežas oaivái.”

De David vuolggahii áirasiid bivdit Abigajila áhkkánis. 40Davida bálvaleaddjit bohte Abigajila lusa Karmelii ja dadje: “David vuolggahii min deike viežžat du su áhkkán.” 41Dalle Abigajil gopmirdii eatnamii muođuid ja dajai: “Mun lean su bálvaleaddjinisson; suova mu šaddat su šlávvanissonin gii basan hearrán bálvaleddjiid julggiid.” 42De Abigajil ráhkkanii hoahpus mátkái, čohkkedii ásena čielgái ja vulggii oktan viđain bálvaleaddjinissoniin Davida áirasiid mielde, ja son šattai Davida áhkkán.

43

25,43
2 Sam 3,2
David lei váldán áhkkán maiddái jisreellaš Ahinoama, nu ahte sus ledje dál guokte áhká. 44
25,44
18,20č
2 Sam 3,13č
Muhto Saul lei addán nieiddas Mikala, Davida vuosttaš áhká, gallimlaš Paltii, Lajiša bárdnái.