Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
20

David ja Jonatan

201David báhtarii Rama Najotis. Son bođii Jonatana lusa ja dajai: “Maid baháid mun lean dahkan? Makkár rihkkosa dahje vearrivuođa mun lean dahkan áhčát vuostá, go son bivdá mu heakka?” 2Jonatan vástidii: “Ii leat nu, it don eisege jáme! Mu áhččihan ii goassege daga maidege, ii stuorráid iige smávváid, almmá muitalkeahttá munnje. Manne son galggašii čiehkat mus dán? Ii dat sáhte leat duohta.” 3Muhto David vástidii vuordnumiin: “Du áhčči diehtá bures ahte don liikot munnje, ja son jurddaša: ‘Jonatan ii oaččo diehtit dán, amas šaddat morrašii. Nu duohta go Hearrá eallá, ja nu duohta go don ieš ealát, dušše lávki lea mu ja jápmima gaskkas.’” 4Jonatan dajai Davidii: “Mun dagan du ovddas buot maid siđat.” 5

20,5
4 Mos 28,11
Dalle David dajai: “Ihttin lea mánočalbmebeaivvi feasta, ja dalle mun galggašin čohkkát gonagasa beavddis. Muhto suova mu baicce čiehkádit meahccái eahkeda rádjái. 6Jos du áhčči ohcala mu, de daja sutnje: ‘David ánui mus lobi finadastit ruovttugávpogisttis Betlehemis, danin go doppe su sohka doallá dál jahkásaš oaffarfeastta.’ 7Jos gonagas duhtá vástádussii, de mun sáhtán leat oadjebas. Muhto jos son moaráhuvvá, de das don dieđát ahte son lea mearridan dahkat munnje baháid. 8Daga ná munnje, bálvaleaddjásat, go juo leat dahkan muinna ustitvuođalihtu Hearrá nammii. Muhto jos mun lean suddudan, de gotte don mu! Ale fal guođe mu áhčát gihtii.” 9Jonatan vástidii: “In goassege! Jos mun fuobmán ahte mu áhčči lea áigumin dahkat dutnje baháid, de mun muitalan dan dutnje.” 10David jearai: “Gii dieđiha munnje, jos du áhčči addá garra vástádusa?” 11Jonatan dajai dalle Davidii: “Vuolgu meahccái!” Ja soai vulggiiga ovttas.

12Jonatan dajai Davidii: “Hearrá, Israela Ipmila, vehkiin mun ihttin geahččalan gávnnahit maid mu áhčči áigu. Son gal suige dáhttu dutnje buori, muhto jos ii, de mun bijan dutnje sáni vai beasat diehtit dan. 13

20,13
Rut 1,17
Hearrá ráŋggáštehkos mu dál ja álo, jos mu áhčči áigu dahkat dutnje bahá, inge mun muital dan dutnje inge veahket du beassat báhtarussii ja mannat ráfis. Vare Hearrá livččii duinna, nugo son lea leamaš áhčiinan! 14Don fertet leat munnje árpmolaš nu guhká go mun ealán, nugo Hearrá lea árpmolaš, ja go mun jámán, 15de leage álo árpmolaš mu sohkii. Go Hearrá duššada eatnamis buot Davida vašálaččaid, 16de vare Jonatana namma ii sihkkojuvvošii, muhto bisošii oktan Davida sogain! Vare Hearrá mávssahivččii Davida vašálaččaide!” 17
20,17
18,3
De Jonatan nannii velá oktii váliin iežas ráhkisvuođa Davidii, danin go son ráhkistii su; son anii Davida seammá ráhkisin go iežas heakka.

18Jonatan dajai vel: “Ihttin lea mánočalbmebeaivvi feasta, ja don ohcaluvvot go du sadji lea guorus. 19Mana de don beaivvi dan báikái gosa čiehkádit ovddit háve, ja čohkán dievá vuollái. 20Mun bážán golbma njuola dan guvlui dego livččen báhčaleamen dilkui, 21ja vuolggahan bártnáža ohcat njuolaid. Jos mun dajan bártnážii: ‘Njuolla lea dábbelis du, váldde dan’, de don sáhtát boahtit oidnosii ja leat oadjebas; dalle ii leat mihkkege váraid, nu duohta go Hearrá eallá. 22Muhto jos mun dajan bártnážii: ‘Njuolla lea dobbelis du’, de vuolgge dalle báhtui, Hearrá dáhttu du vuolgit. 23Maid moai letne lohpidan goabbat guoibmáseame, de dan Hearrá gohccá agálaččat.” 24Nu David čiehkádii meahccái.

Mánočalbmebeaivvi feasta bođii, ja gonagas čohkánii beavdái borrat. 25Son čohkkái dábálaš sajistis seaidneguoras, ja Jonatan čohkkái aiddo su buohta. Abner čohkkái Saula bálddas, muhto Davida sadji lei guorus. 26Saul ii jietnadan maidege dan beaivvi, danin go son jurddašii: “Sutnje lea várra dáhpáhuvvan juoga, nu ahte son lea buhtismeahttun. Son lea vissásit buhtismeahttun.” 27Muhto go Davida sadji lei guorus maiddái feastta maŋit beaivvi, de Saul jearai bártnistis Jonatanis: “Manin Isaja bárdni ii leat boahtán mállásiidda, ii ikte iige odne?” 28Jonatan vástidii: “David ánui mus lobi mannat Betlehemii. 29Son dajai: ‘Divtte mu vuolgit, min sohka doallá oaffarfeastta gávpogis, ja mu viellja lea sihtan mu boahtit. Jos don anát mu iežat ustibin, de divtte mu mannat dearvvahit vieljaidan.’ Danin son ii leat boahtán gonagasa beavdái.” 30Dalle Saul moaráhuvai Jonatanii ja čuorvvui sutnje: “Don nággáris fuorránissona čivga! Munhan dieđán ahte don jođát Isaja bártniin heahpadin alccesat ja heahpadin fuorráeadnásat. 31Nu guhká go Isaja bárdni duolbmá dán eatnama, de don it šatta gonagassan. Bija jur dállán áirasa viežžat su! Dál son gal jápmá!” 32Jonatan jearai: “Manin son galgá jápmit? Maid baháid son lea dahkan?” 33

20,33
18,11
Dalle Saul loktii sáitti ja áittii rehttet su, ja Jonatan ipmirdii ahte su áhčči lei mearridan goddit Davida. 34Son vulggii beavddis buolli moaris. Son ii borran feasttas dan maŋit beaivvi maidege, danin go son lei morrašis Davida dihte ja áhčis hiddjideaddji sániid dihte.

35Iđedis Jonatan manai meahccái dan áigái maid lei lihtodan Davidiin, ja son válddii mielddis bártnáža. 36Son dajai bártnážii: “Viega viežžat njuolaid maid mun bážán!” Bártnáš viehkalii, ja Jonatan bážii njuola su badjel. 37Ja go bártnáš lei boahtimin dasa gokko Jonatana njuolla lei gahččan, de Jonatan čurvii sutnje: “Almma njuolla lea dobbelis du? 38Viega johtilit, ale orus!” Bártnáš válddii njuola ja máhcai isidis lusa. 39Iige bártnáš vihkon maidege, danin go dušše Jonatan ja David diđiiga maid sánit mearkkašedje. 40Jonatan attii dasto vearjjuid bártnážii ja gohčui su doalvut daid gávpogii. 41Go bártnáš lei mannan, de David bođii čiehkádansajistis dievá vuolde ja gopmirdii golmma geardde gitta eatnamii. Soai cummisteigga goabbat guoimmiska ja čieruiga, ja David čierui hui garrasit. 42Jonatan dajai Davidii: “Mana ráfái! Moai letne vurdnon goabbat guoibmáseame Hearrá nammii ahte Hearrá duođašta munno ja munno náliid gaskasaš lihtu agálaš áigái.” 43Nu David vulggii, ja Jonatan máhcai gávpogii.

21

David Nobis

21121,1 Nob báiki Jerusalema nuorttabealde, Oljovári lahka. Doppe Eli soga báhpain lei bassibáiki maŋŋil go Šilo tempel billašuvai. Gč. Jes 10,32.David manai báhppa Ahimeleka lusa Nobii. Ahimelek bođii su ovddal leaboheapmin ja jearai: “Manin don leat okto? Manin dus ii leat oktage fárus?” 2David vástidii: “Gonagas vuolggahii mu mohkkái, ja son gilddii mu muitaleames geasage makkár mohkkái son lea mu vuolggahan ja maid mun galggan dahkat. Mun lean muitalan olbmáidasan gos mii deaivvadit. 3Jos dus deaivá leat biebmu sadjosis, de atte munnje vihtta láibbi dahje mii dáppe juo leažžá.” 4

21,4
3 Mos 24,5eč
Báhppa dajai Davidii: “Mus ii leat dábálaš láibi, dušše bassi láibi – go fal du olbmát eai leat guoskan nissoniidda.” 5David vástidii: “Eai leat, nissonat leat leamaš earuhuvvon mis, nugo álo go mun lean vuolgán soahtái. Ja jos olbmáid gálvvut juo dábálaččat leat basuhuvvon, de dat leat velá eambbo basuhuvvon odne.” 6
21,6
Matt 12,3č
Dalle báhppa attii sutnje bassi láibbi, danin go das ii lean eará láibi go oaffarláibbit mat ledje váldojuvvon Hearrá muođuid ovddas dalle go varas láibbit ledje biddjojuvvon daid sadjái. 7
21,7
22,9
Sál 52,2
Doppe lei dan beaivvi Hearrá muođuid ovddas okta Saula olbmáin, edomlaš Doeg, gii lei Saula guođoheddjiid oaivámuš. 8David jearai Ahimelekis: “Almma dus lea sáiti dahje miehkki dáppe? Mun in fidnen fárrui miehki inge eará vearjjuid, danin go gonagasa áššis lei nu hoahppu.” 9Báhppa vástidii: “Dáppe lea filistalaš Goljata miehkki, dan olbmá gean don goddet Elaleagis. Dat lea efoda duohken biktasii gissojuvvon. Váldde dan, jos dáhtut. Eará miehkki dáppe ii leat.” David dajai: “Ii leat nubbi dan veardásaš! Atte dan munnje.”

David gonagas Akiša luhtte

10

21,10
Sál 56,1
Seammá beaivvi David báhtarii ain Saulis ja manai Akiša, Gata gonagasa, lusa. 11
21,11
18,7
Akiša olbmát dadje gonagassaseaset: “Almma dát lea David, dan eatnama gonagas? Suhan nissonat dánsedettiin rámidedje: Saul časkkii duháhiid, David logiidduháhiid.” 12David gulai maid sii dadje, ja son ballái sakka Akišis, Gata gonagasas. 13
21,13
Sál 34,1
Danin son dahkaluttai mielaheapmin ja bieđai go sii lahkanedje sutnje, cázodii gávpotpoartta uvssaide ja divttii solssiid golgat skávžžáidis sisa. 14Akiš dajai olbmáidasas: “Diihan oaidnibehtet ahte olmmái lea mielaheapme. Manne dii buvttiidet su mu lusa? 15Váilotgo mus mielaheamit, go juo suge buvttiidet deike seahkidit mu ovdii? Galggašin go mun dakkára luoitit vissosan?”

22

Saul goddá Noba báhpaid

22122,1 Adullam gávpot Šefelas. Vrd. 1 Mos 38,1; Jos 15,35.David vulggii Gatis ja báhtarii Adullama bákteráigái. Go su vieljat ja oppa su bearaš gulle dan, de sii manne dohko su lusa. 2Su lusa čoagganedje buotlágán heađálaš, vealggáiduvvan ja bahčagan olbmot, ja son riemai sin oaivámužžan. Sutnje serve sullii njeallječuođi olbmá. 3Doppe David manai Mispei Moabis ja ánui Moaba gonagasas: “Suova mu áhči ja eatni orrut du luhtte dassážii go mun oainnán maid Ipmil áigu dahkat munnje.” 422,4 várreladnis Davida báhtaranbáiki, Adullama lahka.Son guđii vánhemiiddis Moaba gonagasa lusa, ja soai ásaiga gonagasa luhtte nu guhká go David lei várreladnis. 5

22,5
Sál 63,1
Muhto profehta Gad dajai Davidii: “Ale šat oro várreladnis, muhto vuolgge Juda eatnamii.” Dalle David vulggii ja orrui Heretvuovdái.

6Saul lei čohkkámin Gibeas dievás tamariskamuora vuolde sáiti gieđas, ja buot su olbmát ledje čuožžumin su birra. De Saulii muitaluvvui ahte muhtumat ledje oaidnán Davida ja su olbmáid. 7

22,7
8,14
Saul dajai daidda olbmáide geat ledje das: “Gullet, benjaminlaččat! Gáddibehtetgo dii ahte Isaja bárdni addá didjiidenai bealdduid ja viidnegárddiid ja bidjá din duháhaoaivámužžan ja čuohtásaoaivámužžan? 8
22,8
18,3
Diihan lehpet buohkat dahkan lihtu mu vuostá! Ii oktage dis leat dieđihan munnje ahte mu bárdni lea dahkan lihtu Isaja bártniin. Ii oktage dis leat viššan muitalit munnje ahte mu bárdni lea bođđen mu iežan bálvaleaddji juonastit mu vuostá.” 9
22,9
21,7
Dalle dajai Edomlaš Doeg gii lei okta Saula njunušolbmáin: “Mun oidnen Isaja bártni boahtimin Nobii Ahimeleka, Ahituba bártni, lusa. 10
22,10
21,69
Ahimelek jearai sutnje neavvaga Hearrás, nistii su ja attii sutnje velá filistalaš Goljata miehki.”

11Dalle Saul vieččahii báhppa Ahimeleka, Ahituba bártni, ja oppa su soga, Noba báhpaid. Go sii bohte gonagasa ovdii, 12de Saul dajai: “Gula, Ahituba bárdni!” Ahimelek vástidii: “Maid don dáhtut, hearrá?” 13Saul dajai sutnje: “Manne doai leahppi dahkan lihtu mu vuostá, doai Isaja bártniin? Don leat addán sutnje láibbi ja miehki ja jearran sutnje neavvaga Ipmilis, vai son beassá čuožžilit mu vuostá ja vuođgŋit mu, nugo dilli dál lea!” 14

22,14
18,27
Ahimelek vástidii gonagassii: “Leago buot du bálvaleddjiin oktage nu oskkáldas go David, gonagasa vivva, du heaggafávttaid oaivámuš ja árvvus adnojuvvon olmmái du viesus? 15Inhan mun dál vuosttaš geardde jearran Ipmilis sutnje neavvaga. Allos gonagas sivahallo mu dahje mu soga, danin go mun in diehtán dán áššis maidege.” 16Muhto gonagas dajai: “Don ráŋggáštuvvot jápmimiin, Ahimelek, don oktan oppa sogainat.” 17De gonagas dajai heaggafávttaidasas geat ledje čuožžumin das su birra: “Lávkejehket ovdan ja goddet Hearrá báhpaid! Siinai leat Davida beali. Vaikko sii dihte ahte son lei báhtareamen, de sii eai almmuhan dan munnje.” Muhto gonagasa olbmát eai dáhtton loktet gieđa Hearrá báhpaid vuostá. 1822,18 efoda báhpabivttas. ▶ efod.Dalle gonagas gohčui Doega: “Lávke don ovdan ja gotte báhpaid!” Ja edomlaš Doeg dagai nu; dan beaivvi son gottii gávccilogivihtta olbmá geat buohkat atne efoda. 19
22,19
15,3
Maiddái Noba, báhpaid gávpoga, Saul duššadii mihkiinis, ja miehkki gottii doppe dievdduid ja nissoniid, mánáid ja njammimánáid, vuovssáid, áseniid ja sávzzaid.

20

22,20
23,6
Dušše okta Ahituba bártni Ahimeleka bártniin beasai báhtarussii. Su namma lei Abjatar. Son báhtarii Davida lusa 21ja muitalii ahte Saul lei goddán Hearrá báhpaid. 22David dajai Abjatarii: “Dalle juo go edomlaš Doeg lei doppe dan beaivvi, de mun árvidin ahte son muitala Saulii. Mun lean sivalaš buot du fulkkiid jápmimii. 23Oro mu luhtte, ale bala! Dat gii bivdá du heakka, bivdá munai heakka. Mu luhtte don leat buori dorvvus.”