Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

Samuel riegáda

11

1,1
1 Muit 6,2733eč
1,1 Ramatajimis Rama Efraimis, (gč. v. 19); Ođđa testamenttas gávpoga namma lea Arimatea gč. Matt 27,57. Sufa eatnama Ramatajimis, Efraima várreeatnamis, ásai olmmái gean namma lei Elkana. Son gulai Efraima čerdii, ja su áhčči lei Jeroham, Elihu bárdni. Elihu áhčči lei Tohu ja su áhčči lei Suf. 2Elkanas ledje guokte áhká. Nuppi namma lei Hanna ja nuppigis Peninna. Peninnas ledje mánát, muhto Hanna lei mánáheapme.

3

1,3
2 Mos 23,17
Duop 21,19
1,3 Šilo >Jos 18,1. Elkana manai juohke jagi iežas ruovttugávpogis Šiloi rohkadallat ja oaffaruššat Hearrái, Almmiveagaid Ipmilii. Doppe Eli guokte bártni, Hofni ja Pinehas, bálvaleigga báhppan. 4
1,4
5 Mos 12,18
Go Elkana lei oaffaruššamin, de son attii áhkkásis Peninnai ja buot su bártniide ja nieiddaide oasi oaffarbierggus, 5
1,5
1 Mos 29,31+
ja Hannaige son attii oasi. Son anii dattetge Hanna ráhkkáseabbon, vaikko Hearrá lei buđđon su goaŧu. 6
1,6
1 Mos 16,4č
Muhto nubbi áhkká, Peninna, hárddii ja givssidii ovtto Hanna das ahte Hearrá lei buđđon su goaŧu. 7Nu dáhpáhuvai jagis jahkái: Juohke háve go Hanna manai Hearrá vissui, de Peninna givssidii su, nu ahte son čierui iige dáhtton borrat. 8Dalle su boadnji Elkana dajai sutnje: “Manin don čierut, Hanna, itge bora? Manin don leat morrašis? Almma mun leat dutnje buoret go logi bártni?”

9Oktii go sii ledje geargan borramis oaffarmállásiid Šilos, de Hanna loaiddastii Hearrá muođuid ovdii. Báhppa Eli lei čohkkámin stuolus Hearrá tempela uksastoalppu guoras. 10Morrašis Hanna rohkadalai Hearrá ja čierui bahččagit. 11

1,11
4 Mos 6,5Luk 1,48
1,11 iige ráhkenniibi goassege boađe Vrd. nasiralohpádusa, 4 Mos 6,1–8. Nasiralohpádusa čanas lea vel čielgaset ▶ Septuagintas, mas lea teaksta “Viinni ja garra juhkamuša son ii oaččo juhkat, ja ii goassege …” >1,22.Son dagai dán lohpádusa: “Hearrá, Almmiveagaid Ipmil! Jos don geahčat iežat bálvaleaddjinissona vártnuhisvuođa beallái, muittát mu itge vajáldahte mu muhto attát munnje bártni, de mun attán su dutnje oppa su eallinahkái, iige ráhkenniibi goassege boađe su oaivái.” 12Son rohkadalai Hearrá guhká, ja Eli dárkui su baksamiid lihkastagaid. 13Hanna oainnat rohkadalai jávohaga; dušše su baksamat lihkadedje, muhto jietna ii gullon. Danin Eli gáttii su leat gárremiin 14ja dajai sutnje: “Man guhká don áiggut leat gárrenoaivvis? Doama čielgat!” 15Muhto Hanna vástidii: “Ii nu, hearrážan, in mun leat juhkan viinni inge garra juhkamuša. Mun lean nisson geas lea bahča moraš, ja mun golggahin váibmon Hearrá muođuid ovdii. 16Ale ane iežat bálvaleaddjinissona fuones nissonin, dušše iežan stuorra morraša ja váimmu bákčasa dihte mun rohkadallen ná guhká.” 17Dalle Eli dajai: “Mana ráfái! Israela Ipmil addá dutnje dan maid leat sus ánuhan.” 18Hanna vástidii: “Vare du bálvaleaddjinisson gávnnašii árpmu du čalmmiin!” De son vulggii, borai iige lean šat morrašis.

19Árrat iđedis sii lihkke ja rohkadalle Hearrá muođuid ovddas. De sii máhcce Ramai. Go Elkana de veallái áhkáinis Hannain, de Hearrá muittii Hanna. 20

1,20
1 Mos 16,11
1,20 Samuel Namma sulastahttá dajaldaga “Ipmil lea gullan”.Ovdal go jahki lei dievvan, de son lei šaddan áhpeheapmin ja riegádahttán bártni. Son bijai bárdnásis nama Samuel ja dajai: “Hearrás mun su ánuhin.”

Samuel dolvojuvvo Šilo bassibáikái

21Go Elkana fas lei vuolgimin oppa bearrašiinnis Šiloi oaffaruššat Hearrái jahkásaš oaffara ja iežas lohpádusoaffara, 221,22 Qumrana giehtačálus lasiha “ja mun dagan su nasiran agálaččat, nu guhká go son eallá”. Gč. 1,11.de Hanna ii dáhttonge vuolgit fárrui, muhto dajai boadnjásis: “Go mun lean botkehan bártnáža, de mun doalvvun su Hearrá muođuid ovdii, ja doppe son oažžu orrut oppa eallinagis.” 23Elkana vástidii sutnje: “Daga maid anát buoremussan. Oro ruovttus dassážii go leat botkehan bártnáža. Vare Hearrá divttášii šaddat nu go don dajat.”

Hanna orui ruovttus ja njamahii bártnis dassážii go botkehii su. 24

1,24
4 Mos 15,8eč
1,24 efa su. 36 l. 1,24–25 golmmajahkásaš vuoksá Masorehtalaš teavsttas lea “golbma vuovssá”. Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta ja ▶ Qumrana giehtačállosa.Go son lei botkehan bártnis, de son vulggii Elkanain doalvut su Hearrá vissui Šiloi, ja sudnos lei fárus golmmajahkásaš vuoksá, efa veardde jáffut ja viidneseahkka. Áhčči oaffarušai njuovvanoaffara Hearrái, nugo son lávii dahkat juohke jagi, 25ja njuovai vuovssá. Hanna, bártni eadni, doalvvui bártni Eli lusa 26ja dajai: “Gula mu, hearrá! Nu duohta go don ealát, hearrá, de mun lean dat nisson gii čužžon dás du luhtte rohkadallamin Hearrá. 27Dán bártni mun ánuhin, ja Hearrá lea addán munnje maid mun bivden sus. 28Dál mun attán su ruoktot Hearrái. Son gullá Hearrái nu guhká go eallá.”

De sii rohkadalle doppe Hearrá.

2

Hanna máidnunlávlla

21

2,1
Luk 1,47
Hanna rohkadalai:

Mu váibmu ávvuda Hearrás,

son lokte mu oaivvi ceaggut.

Mun boagustan vašálaččaidan,

mun illudan, go don bestet mu.

2

2,2
2 Mos 15,11
Sál 18,3
Ii oktage leat bassi dego Hearrá,

earret du ii leat oktage,

min Ipmil okto lea nana bákti.

3Heitet čeavlás rámpostallamiid,

luhpet čeavlás sániin,

danin go Hearrá lea Ipmil gii diehtá buot,

son vihkke juohke dagu.

4Sáŋgáriid dávgi doddjo,

muhto veajuheamit

boahkánastet iežaset fámuin.

5

2,5
Luk 1,53
Dat geat ledje gallánan

fertejit bálvalit vai ožžot láibbi,

dat geat nelgo eai šat nealggo.

Sahkuheapme oažžu čieža bártni,

mánnás nisu ástá.

6

2,6
5 Mos 32,39+
Hearrá vuolggaha jápmima

ja dahká eallin,

son doalvu vuolás jábmiidáibmui

ja buktá doppe bajás.

7Hearrá dahká geafin

ja dahká rikkisin,

son vuolida ja son alida.

8

2,8
Sál 113,7č
Luk 1,52
Son čuoččáldahttá heaju muolddas

ja lokte geafi rábáhis,

addá sutnje saji oaivámuččaid gaskii

ja diktá su čohkkát gudnesajis.

Eatnama vuođđudusathan

gullet Hearrái,

daid ala son lea bidjan máilmmi.

9Son várjala oskkáldasaidis lávkkiid,

muhto ipmilmeahttumat duššet

seavdnjadassii.

Iežas fámus ii oktage leat gievra.

10

2,10
7,10
Sál 18,1489,25
132,17
Dat geat vuostálastet Hearrá,

cuvkejuvvojit

go Alimus jupmá almmis.

Hearrá dubme buot eatnamiid.

Gonagassasis son addá gievravuođa,

son lokte iežas vuidojuvvon gonagasa

ráđđensoappi.

Eli bártniid bahávuohta

11

2,11
3,1
Elkana máhcai ruktosis Ramai, ja bártnáš bázii báhppa Eli lusa bálvalit Hearrá. 122,12 Eli bártnit Hofni ja Pinehas; gč. 1,3.Muhto Eli bártnit leigga bahás olbmát eabage jearran Hearrá dáhtu. 13
2,13
5 Mos 18,3
Báhpain lei álbmoga ektui dákkár vuoigatvuohta: Álo go muhtun buvttii njuovvanoaffara ja lei vuoššamin bierggu, de báhpa bálvaleaddji bođii golmmasuorat gáffal gieđas 14ja čuggii ruitui, bánnui, báhtái dahje ruhkkui; buot maid gáffal gesii bajás, báhppa oaččui váldit alccesis. Nu sii dahke buot israellaččaide geat bohte Šiloi. 15
2,15
3 Mos 3,3eč
Muhtumin eai háhppehan oppa boaldit buoiddige, go báhpa bálvaleaddji juo bođii ja dajai dasa gii lei oaffaruššamin: “Atte dal bassinbierggu báhppii; son ii váldde dus vuššon bierggu, muhto njuoska bierggu.” 16
2,16
3 Mos 3,3eč
Go nubbi vástidii: “Vuos ferte boaldit buoiddi, váldde dasto maid dáhtut”, de báhpa bálvaleaddji dajai: “Ii fal nu; atte bierggu dállánaga, muđui mun válddán dan veagal.” 17Nuorra olbmát suddudeigga sakka Hearrá muođuid ovddas, go soai ná badjelgeahčaiga Hearrá oaffarattáldagaid.

18Muhto Samuel bálvalii Hearrá; bártnážin juo son anii beallemasefoda. 19Juohke jagi su eadni goarui sutnje uhca oalgebiktasačča ja válddii dan fárrui go manai boatnjáinis oaffaruššat jahkásaš oaffara. 20Dalle Eli buressivdnidii Elkana ja su áhká ja dajai: “Vare Hearrá attášii dutnje dán nissonis máná dan bártni sadjái gean son lea addán Hearrái.” De soai manaiga fas ruoktot. 21Hearrá muittii Hanna, ja Hanna riegádahtii vel golbma bártni ja guokte nieidda. Muhto bártnáš Samuel stuorui Hearrá luhtte.

22

2,22
2 Mos 38,8
Eli lei dál hui boaris. Go son gulai mo su bártnit láhttiiga israellaččaiguin ja mo soai vealláiga daid nissoniiguin geat bálvaledje almmustusgoađi uvssa guoras, 23de son dajai sudnuide: “Manne doai dahkabeahtti diekkáriid? Mun gulan buot olbmuin ahte dudno meanut leat bahát. 24Alli nu daga, bártniidan! Dudnos ii leat buorre beaggin Hearrá álbmoga gaskkas. 25Jos olmmoš sudduda nuppi vuostá, de Ipmil sáhttá soabahit, muhto jos olmmoš sudduda Hearrá vuostá, de gii dalle sáhttá soabahit?” Muhto soai eaba gullan áhčiska, danne go Hearrá dáhtui diktit sudno jápmit. 26
2,26
Luk 2,52
Muhto bártnáš Samuel stuorui ja lei illun Hearrái ja olbmuide.

27De bođii Eli lusa Ipmila olmmái ja dajai sutnje: Ná cealká Hearrá: Mun almmustuvven áhčát sohkii go sii ledje Egyptas farao šlávvan 28

2,28
2 Mos 28,1eč
Buot Israela čearddain mun válljejin du soga bálvalit mu báhppan, oaffaruššat mu áltára alde, cahkkehit oaffardola ja atnit efoda mu muođuid ovddas. Ja du sohkii mun adden buot israellaččaid dollaoaffariid. 29Manin don dalle badjelgeahčat mu oaffariid ja attáldagaid? Don gudnejahtát bártniidat eambbo go mu, go dii buoidudehpet iežadet buoremusain das maid mu álbmot Israel oaffaruššá.

30

2,30
Mal 2,9
Dan dihte cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun lean oktii lohpidan du sohkii ja du áhči sohkii ahte dii oažžubehtet álo bálvalit mu muođuid ovddas. Muhto dál mun cealkkán ahte nu ii eisege šatta. Mun gudnejahtán daid geat gudnejahttet mu, muhto dat geat badjelgehččet mu, vuoliduvvojit. 31
2,31
1 Gon 2,27
Bohtet beaivvit goas mun doaján du ja du áhči soga eallinfámu, nu ahte ii oktage du sogas eale boarisin. 322,32 gáđaštemiin Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas. Sátni váilu ▶ Qumrana giehtačállosis ja ▶ Septuagintas.Don geahčat gáđaštemiin juohkehažžii gii beassá leat ávkin Israelii, muhto du sogas ii eale oktage boarisin. 33Mun in áiggo duššadit buot du olbmuid geat bálvalit mu áltáris, nu ahte du čalmmit čáskkašedje ja du eallinmokta sonašii. Muhto buohkat geat riegádit du vissui, jápmet báres agis. 34
2,34
4,11
Dat mii deaivida du bártniid Hofni ja Pinehasa, šaddá dutnje mearkan: Soai goappašagat jápmiba ovttahat beaivvi. 35
2,35
1 Gon 2,2735
Mun válljen alccesan oskkáldas báhpa gii bargá mu miela ja dáhtu mielde, ja su sohka bálvala bistevaččat báhppan mu vuoidan gonagasa muođuid ovddas. 36
2,36
2 Gon 23,9
Buohkat geat báhcet du sogas bohtet dalle gearjidit sus ruđa ja láibbi, ja sii dadjet: “Divtte mu veahkehit báhpabargguin, vai mun fidnen láibebihtáža borrat.”

3

Hearrá almmustuvvá Samuelii

31

3,1
Am 8,11
Nuorra Samuel bálvalii Hearrá Eli luhtte. Dan áigge Hearrá sártnui olbmuide hárve, ja oainnáhusat ledje uhccán. 2
3,2
4,15
De oktii Eli lei veallámin sajistis. Son lei nu čalmmehuvvan ahte illá šat oinnii. 33,3 Ipmila lámpá lámpá mii lei bassibáikkis.Ipmila lámpá ii lean velá čáskaduvvon, ja Samuel lei veallámin Hearrá tempelis, gos Ipmila árka lei. 4Dalle Hearrá čuorvvui Samuela. Samuel vástidii: “Dás mun lean,” 5viegai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Muhto Eli vástidii: “In mun rávkan du. Mana fas veallánit.” De Samuel máhcai sadjásis. 6Hearrá čuorvvui ođđasis: “Samuel!” Samuel čuožžilii, manai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Muhto Eli vástidii: “Bártnážan, in mun rávkan du. Mana fas veallánit!” 7Samuel ii velá dovdan Hearrá, iige Hearrá lean velá sárdnon sutnje. 8De Hearrá čuorvvui Samuela goalmmát geardde. Samuel čuožžilii, manai Eli lusa ja dajai: “Dás mun lean; almma don rávket mu?” Dalle Eli ipmirdii ahte Hearrá lei čurvon bártnáža, 9ja son dajai Samuelii: “Mana fas veallánit. Jos muhtun vel čuorvu du, de vástit ná: Sártno, Hearrá, du bálvaleaddji gullá.” De Samuel manai fas veallánit sadjásis.

10Dalle Hearrá bođii, orustii su ovdii ja čuorvvui dego ovddit háviidge: “Samuel, Samuel!” Dalle Samuel vástidii: “Sártno, du bálvaleaddji gullá.” 11

3,11
2 Gon 21,12
Hearrá celkkii Samuelii: “Mun dagan Israelis dakkár dagu ahte juohkehaččas gii dan gullá, goappašagat bealjit čudjet. 12
3,12
2,27eč
Dan beaivvi mun dagan Elii ja su sohkii buot maid lean áitán dahkat. Buot ollašuvvá, álggu rájes gitta loahpa rádjái. 13Mun lean dieđihan sutnje ahte mu duopmu su soga vuostá bissu fámus agálaš áigái, dan vearredagu dihte maid son dagai go son ii ráŋgon bártniidis, vaikko diđii ahte soai badjelgeahčaiga mu. 14Dan dihte mun lean vurdnon ahte eai oaffarat eaige attáldagat goassege soabat Eli soga suddovealggi.”

15Samuel veallái sajistis iđida rádjái ja rabai de Hearrá viesu uvssaid. Son ii duostan muitalit Elii iežas oainnáhusa, 16muhto Eli rávkkai su: “Samuel, bártnážan!” “Dás mun lean,” Samuel vástidii. 17Eli jearai: “Maid son sártnui dutnje? Ale fal čiega dan mus. Ipmil ráŋggáštehkos du dál ja álo, jos don čiegat mus sánige buot das maid son sártnui dutnje.” 18

3,18
2 Sam 10,12
Dalle Samuel muitalii sutnje buot iige čiehkan maidege, ja Eli dajai: “Son lea Hearrá. Son dahká maid atná buorrin.”

19

3,19
1 Mos 39,2
Jos 21,45
Go Samuel stuorui, de Hearrá lei suinna ja divttii buot su sániid ollašuvvat. 203,20 Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái oppa Israela čearddaid eanan, davvin gitta lulás. Gč. Duop 20,1.Nu oppa Israel, Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái, oahpai diehtit ahte Samuelii lei oskkilduvvon doaibmat Hearrá profehtan. 21Hearrá almmustuvai ain Šilos ja almmuhii doppe sánis Samuelii.