Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

101

10,1
15,1
10,1 Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta. ▶ Masorehtalaš teaksta lea “Samuel válddii oljobohttala, leikii oljju Saula oaivái, cummistii su ja dajai: ‘Hearrá lea vuoidan du iežas opmodaga oaivámužžan.’”Samuel válddii oljobohttala, leikii oljju Saula oaivái, cummistii su ja dajai: “Hearrá lea vuoidan du iežas álbmoga Israela oaivámužžan. Don oaččut ráđđet Hearrá álbmoga, ja don gájut álbmoga buot dan vašálaččain. Ja dát lea mearka das ahte Hearrá lea vuoidan du iežas álbmoga oaivámužžan: 2
10,2
1 Mos 35,19
1 Sam 9,5
Go don odne vuolggát mu luhtte, de don deaivvat guokte olbmá Rakela hávddi lahka Selsahis Benjamina eatnamis. Soai muitaleaba dutnje ahte ásendámmát maid ozus don leat leamaš, leat gávdnon ja ahte du áhčči ii šat oppa muittege daid. Dál son balaha dudno ja smiehttá maid sáhtášii dahkat bártnis ovddas. 3Go don vuolggát dás ja boađát Tabora terebintta lusa, de doppe don deaivvat golbma olbmá geat leat mannamin Ipmila lusa Betelii. Ovttas leat golbma gihci, nuppis golbma láibbi ja goalmmádisgis viidneseahkka. 410,4 guokte láibbi Septuagintas ja ▶ Qumrana giehtačállosis lea “guokte oaffarláibbi”.Sii dearvvahit du ja addet dutnje guokte láibbi, ja don galggat váldit daid sis. 510,5 Gibea Saula ruovttubáiki, Jerusalema davábealde. Gč. v. 26.Dasto don boađát Ipmila Gibeai gos filistalaččaid fáldi ássá. Go don boađát gávpogii, de deaivvat profehtajoavkku mii lea boahtimin oaffarbáikkis. Hárpa ja rumbu, njurggonas ja lyra čuojahuvvojit sin ovddas, ja sii ieža leat profehtalaš lihkahusain. 6
10,6
Duop 3,10+
Dalle Hearrá vuoigŋa boahtá du badjelii, ja donnai šattat profehtalaš lihkahusaide ja earáhuvat nubbin olmmožin. 7
10,7
2 Sam 7,3
Go don oainnát dáid mearkkaid, de daga dan mii dalle du mielas orru riekta, dasgo Ipmil lea duinna. 8
10,8
13,8
10,8 Gilgal gávpot Jordanleagis, deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19.Mana dasto mu ovdal Gilgalii. Mun boađán dohko du lusa oaffaruššat boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid. Vuordde čieža beaivvi dassážii go mun boađán ja muitalan dutnje maid don galggat dahkat.”

9Go Saul jorggihii vuolgit Samuela luhtte, de Ipmil nuppástuhtii su váimmu, ja buot dát mearkkat ollašuvve dan beaivvi. 10Go Saul bođii Gibeai, de su ovddal bođii profehtajoavku. Dalle Ipmila vuoigŋa bođii su badjelii, ja son šattai profehtalaš lihkahusaide ovttas singuin. 11

10,11
19,24
Go dat geat dovde Saula ovddežis, oidne ahte son lei lihkahusain ovttas profehtaiguin, de sii dadje guhtet guimmiidasaset: “Mii lea dáhpáhuvvan Kiša bárdnái? Leago Saulge profehta?” 12Ja muhtun dan báikki olmmái dajai: “Gii dalle lea sin áhčči?” Nu šattai dajahussan: “Leago Saulge profehta?”

13Go profehtalaš lihkahusat ledje vássán, de Saul manai ruoktot. 14

10,14
14,50
Saula čeahci jearai sus, gos son ja su bálvá leigga leamaš. Saul vástidii: “Ásendámmáid ozus, muhto go dat eai dihtton gostege, de moai manaime Samuela lusa.” 15Su čeahci dajai: “Muital goit munnje maid son dajai dudnuide!” 16Saul vástidii: “Son muitalii munnuide ahte ásendámmát ledje gávdnon.” Muhto dan maid Samuel lei sárdnon gonagasvuođa hárrái, Saul ii muitalan čeahcásis.

17Samuel gohčui israellaččaid boahtit Hearrá lusa Mispai. 18Doppe son dajai álbmogii: “Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun bukten Israela Egyptas ja besten din sihke egyptalaččain ja buot eará riikkain mat sorde din. 19

10,19
8,7
Muhto dál dii lehpet hilgon Ipmileattet gii lea gádjon din buot heđiin ja áŧestusain, go dii lehpet dáhtton gonagasa ráđđet iežadet. Loaiddastehket dál Hearrá muođuid ovdii čearddaid mielde ja sogaid mielde.”

20Samuel gohčui buot Israela čearddaid boahtit ovdan, ja vuorbi deaivvai Benjamina čerdii. 21De son gohčui Benjamina čeardda boahtit ovdan sogaid mielde, ja vuorbi deaivvai Matri sohkii. Maŋimustá vuorbi deaivvai Saulii, Kiša bárdnái. Sii ohce su, muhto go eai gávdnan, 22de sii jerre vel Hearrás, leigo Saul boahtán. Hearrá vástidii: “Son lea čiehkádan gálvvuid sisa.” 23

10,23
9,2
De sii vihke viežžamin su doppe, ja go son čuoččui olbmuid gaskkas, de son lei oaivvi guhkit go buot earát. 24
10,24
1 Gon 1,2539
2 Gon 11,12
2 Muit 23,11
Sál 72,15
Samuel dajai álbmogii: “Dá dii oaidnibehtet olbmá gean Hearrá lea válljen. Ii oppa álbmogis leat oktage su veardásaš.” De oppa álbmot bajidii ávvučuorvasa: “Ellos gonagas!”

25

10,25
5 Mos 17,18eč
Jos 24,26eč
10,25 Hearrá muođuid ovdii bassibáikái, gosa sii dávjá rádje deaŧalaš čállosiid. Gč. 2 Gon 22,8.Samuel almmuhii álbmogii gonagasa vuoigatvuođaid ja čálii daid girjái ja vurkii dan Hearrá muođuid ovdii. De son vuolggahii álbmoga ruoktot, iešguđege báikásis. 26Saulge manai ruktosis Gibeai, ja su mielde manne muhtun soahteolbmát geaid Ipmil lei rávkan. 27
10,27
11,12–14
10,27–11,1 Dát oassi muitalusas váilu eanaš giehtačállosiin, muhto lea ▶ Qumrana giehtačállosis. Juvddálaš historjáčálli Josefus dovddai maid dán oasi.Muhto muhtun bahádáhtolaš olbmát badjelgehčče Saula ja dadje: “Mo dát olmmái sáhttá gádjut min?” Eaige sii addán sutnje attáldagaid.

Nahaš, ammonlaččaid gonagas, sorddii gadlaččaid ja rubenlaččaid. Son čuggii sis olgeš čalmmi, iige Israelis lean gáddju. Jordaneanu nuppi beallái eai lean báhcán israellaččat geain Nahaš, ammonlaččaid gonagas, ii livčče čuggen olgeš čalmmi. Muhto čiežaduhát olbmá ledje birgehan iežaset ammonlaččaid gieđas, ja sii bohte Jabešii Gileadis.

11

Saul vuoitá ammonlaččaid

11111,1 Mánu geažes Jorgalus čuovvu ▶ Qumrana giehtačállosa ja ▶ Septuaginta.Mánu geažes ammonlaš Nahaš fallehii Jabeša Gileadis ja birastahtii gávpoga. Jabeša olbmot dadje sutnje: “Daga minguin lihtu, de mii bálvalit du.” 2Ammonlaš Nahaš vástidii sidjiide: “Mun dagan dinguin lihtu dainna eavttuin ahte beasan čugget dis buohkain olgeš čalmmi, ja nu hiddjidit oppa Israela.” 3Jabeša vuorrasat dadje sutnje: “Atte midjiide čieža beaivvi, vai mii sáhttit bidjat sáni miehtá Israela. Jos ii oktage boađe veahkehit min, de mii vuollánit dutnje.” 4Go áirasat bohte Saula Gibeai ja muitaledje mii lei dáhpáhuvvan, de buohkat čirrojedje. 5Saul lei aiddo dalle boahtimin bealddus vuovssáidisguin. Son jearai: “Mii álbmogis heahtin, manne buohkat čirrot?” Sii muitaledje sutnje maid Jabeša olbmot ledje dadjan. 6

11,6
Duop 3,10+
Go Saul gulai dan, de Ipmila vuoigŋa bođii su badjelii, ja su moarri cahkiidii. 7Son čuohpadii vuoksápára bihttán, bijai áirasiid doalvut bihtáid miehtá Israela ja cealkkihii: “Ná dahkkojuvvo dan vuovssáide gii ii vuolgge soahtat ovttas Sauliin ja Samueliin.” Dalle álbmot dohppehalai Hearrá ballui, ja sii vulge oktan olmmájin. 8Go Saul geahčadii sin Besekis, de israellaččat ledje golbmačuođiduháha ja Juda olbmát golbmalogiduháha. 9Son dajai áirasiidda: “Celket Jabeša olbmuide Gileadis: Ihttin go beaivváš goardá báhkkasepmosit, de dii gáddjojuvvobehtet.” Go áirasat máhcce Jabešii ja muitaledje dan, de olbmot illosedje. 10Muhto ammonlaččaide Jabeša olbmot dadje: “Ihttin mii vuollánit didjiide. Dalle dii beassabehtet dahkat midjiide maid dáhttubehtet.”

11Maŋit beaivvi Saul jugii álbmoga golmma soahtejovkui, ja iđitgohcinvuorus sii bahkkejedje ammonlaččaid soahtesiidii. Go beaivi lei báhkkaseamos, de ammonlaččat ledje časkojuvvon. Dat geat báhce heggii, biđgejuvvojedje oalát, ja sii hádjánedje gii ain gosage.

12

11,12
10,27
Dalle álbmot dajai Samuelii: “Geat ledje dat geat eai dáhtton Saula min gonagassan? Buktet sin deike, de mii goddit sin.” 13
11,13
14,45
2 Sam 19,22č
Muhto Saul dajai: “Odne ii goddojuvvo oktage, danne go odne Hearrá lea gádjon Israela.” 14Ja Samuel dajai álbmogii: “Vulgot Gilgalii ođasmahttit gonagasvuođa.” 15De oppa álbmot vulggii Gilgalii, ja doppe sii dahke Saula gonagassan Hearrá muođuid ovddas. Sii oaffarušše doppe maiddái searvevuođaoaffariid Hearrái, ja Saul ja buot israellaččat dolle stuorra ávvudeami.

12

Samuela earrosáhka

121

12,1
8,722
Samuel sártnui oppa álbmogii: “Mun lean dahkan buot maid dii dáhtuidet mu dahkat, ja lean bidjan gonagasa ráđđet din. 2Dás maŋás gonagas jođiha din. Mun ieš lean boaris ja čurggodan, ja mu bártnit leaba din gaskkas. Nuorravuođa rájes gitta dán beaivvi rádjái mun lean jođihan din 3
12,3
4 Mos 16,15
ja čuoččun dál dás. Buktet váidalusaideattet mu vuostá Hearrá muođuid ovddas ja dan ovddas gean son lea vuoidan. Gean vuovssá mun lean váldán? Gean ásena mun lean váldán? Gean mun lean vuolidan dahje soardán? Geas mun lean váldán duolgguid dahje pántta? Muitalehket, de mun buhtten daid didjiide!” 4Sii vástidedje: “It don leat vuolidan itge soardán min. It don leat váldán geasge maidege.”

5

12,5
Duop 11,10+
Dalle Samuel dajai: “Odne Hearrá lea duođašteaddji ovttas dainna gean son lea vuoidan ahte dii ehpet leat gávnnahan mu sivalažžan masage.” Álbmot vástidii: “Son lea duođašteaddji.” 6Samuel dajai vel: “Hearrá lea duođašteaddji, son gii attii didjiide Mosesa ja Arona ja buvttii din áhčiid Egyptas. 7Loaiddastehket dál ovdan, de mun Hearrá muođuid ovddas cuoiggun didjiide Hearrá oskkáldas daguid maid son lea dahkan didjiide ja din áhčiide. 8
12,8
1 Mos 46,6
2 Mos 3,10
4,14eč
Jos 24,5
Go Jakob lei boahtán Egyptii, de din áhčit čurvo Hearrái. Son vuolggahii Mosesa ja Arona geat buvttiiga din áhčiid Egyptas, ja divttii sin ássat deike. 9
12,9
Duop 2,14+
Muhto sii vajáldahtte Hearrá, Ipmileaset, ja dalle son attii sin Sisera, Hasora soahteveagaoaivámučča gihtii, filistalaččaid gihtii ja Moaba gonagasa gihtii, ja sii buohkat sohte Israeliin. 10
12,10
Duop 10,1015
12,10 Baal-ipmiliid ja Astarte-ipmiliid Baal, ▶ Astarte.De din áhčit čurvo Hearrái ja dadje: Mii leat suddudan, mii leat hilgon Hearrá ja bálvalan Baal-ipmiliid ja Astarte-ipmiliid. Beastte min min vašálaččain, de mii bálvalit du. 11
12,11
Duop 6,11eč32
11,1eč
1 Sam 7,8eč
12,11 Bedan Septuagintas lea “Barak” (Duop 4,6). Samuel Muhtun boares jorgalusain lea “Samson” (Duop 13–16).Dalle Hearrá vuolggahii Jerubbaala ja Bedana ja Jefta ja Samuela ja besttii din din vašálaččain, ja nu dii beasaidet ássat oadjebassan. 12
12,12
8,19
Muhto go dii oinniidet ahte Ammona gonagas Nahaš lei falleheamen din, de dii bođiidet mu lusa ja dáhtuidet gonagasa ráđđet iežadet. Ja dattetge Hearrá, din Ipmil, lea din gonagas. 13Dás lea dál gonagas gean dii dáhtuidet, ja Hearrá lea bidjan su ráđđet din. 14Jos dii álo ballabehtet Hearrás, bálvalehpet su ja gullabehtet su jiena ehpetge nággáruša su sáni vuostá, de Hearrá lea dinguin ja din gonagasain. 15
12,15
5 Mos 1,26
Duop 2,15
Muhto jos dii ehpet gula su jiena, muhto nággáruššabehtet su gohččumiid vuostá, de Hearrá giehta deaivá didjiide ja din gonagassii.

16Dál dii beassabehtet geahččat iežadet čalmmiiguin stuorra oavddu maid Hearrá dahká. 17Mun čuorvvun Hearrá, ja vaikko lea nisorádjanáigi, de son vuolggaha bajána ja arvvi. Dihtet dalle ja ipmirdehket ahte dii suddudeiddet sakka Hearrá vuostá, go ánuidet alcceseattet gonagasa.”

18Samuel čuorvvui Hearrá, ja Hearrá vuolggahii bajána ja arvvi dan beaivvi, nu ahte buohkat balle stuorrát Hearrás ja Samuelis. 19Sii dadje: “Rohkadala min ovddas Hearrá, Ipmilat, vai mii, du bálvaleaddjit, eat jámáše, vaikko mii lasiheimmet suttuidasamet dange bahá ahte ánuimet alcceseamet gonagasa.” 20Dalle Samuel oadjudii álbmoga: “Allet bala! Dii gal dagaidet dan bahá, muhto allet dan dihte gáidda Hearrás, muhto bálvalehket su oppa váimmus. 21

12,21
5 Mos 4,28+
Allet gáidda sus alletge bálval guoros eahpeipmiliid mat eai sáhte veahkehit eaige gádjut, danin go dat leat aivve guorusvuohta. 22Iežas stuorra nama dihte Hearrá ii hilggo iežas álbmoga; sonhan lea atnán buorrin dahkat din iežas álbmogin. 23Ja mun ieš suddudivččen sakka Hearrá vuostá, jos heaittášin rohkadallamis din ovddas. Mun oahpahan didjiide dan mii lea buorre ja riekta. 24Ballet fal Hearrás ja bálvalehket su oskkáldasat ja oppa váimmus! Muitet daid stuorra daguid maid son lea dahkan didjiide! 25Muhto jos dii ain dahkabehtet dan mii lea bahá, de dii duššabehtet oktan gonagasaineattet.”