Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
9

Saul boahtá Samuela lusa

91Benjamina čearddas lei rikkis ja fámolaš olmmái gean namma lei Kiš. Su áhčči lei Abiel, Serora bárdni. Serora áhčči lei Bekorat, ja su áhčči benjaminlaš Afiah. 2

9,2
10,23
2 Sam 14,25
Kišis lei bárdni gean namma lei Saul. Son lei nuorra ja ebmos olmmái, Israelis ii lean ebmot olmmái go Saul. Son lei oaivvi guhkit go buot earát.

3Oktii Saula áhči Kiša ásendámmát láhppojedje. Kiš dajai bárdnásis Saulii: “Váldde bálvvá mielddát ja vuolgge ohcat ásendámmáid.” 4Dat guovttos manaiga Efraima várreeatnama čađa ja Šališa eatnama čađa, muhto eaba gávdnan áseniid. Soai manaiga maid Šaalima eatnama čađa, muhto eai ásenat lean doppege. De soai manaiga Benjamina eatnama čađa, muhto eaba gávdnan áseniid. 5Go soai leigga boahtán Sufa eatnamii, de Saul dajai bálvái gii sus lei mielde: “Vuolgu ruoktot, muđui áhčči balahišgoahtá munno eambbo go ásendámmáid.” 6Muhto bálvá dajai: “Don gávpogis ássá beakkán Ipmila olmmái. Buot maid son einnosta, dáhpáhuvvá. Vuolgu dohko, son máhttá muitalit gosa moai galge mannat.” 7

9,7
4 Mos 22,7
1 Gon 14,3
Saul dajai bálvái: “Muhto jos moai manne dohko, de mii munnos lea addit sutnje? Dasgo láibi lea nohkan munno lávkkain, iige munnos leat mihkkege eará maid addit Ipmila olbmái. Mii munnos livččii?” 89,8 silbašekelnjealjádas sullii 2,8 grámma.Muhto bálvá dajai Saulii: “Mus lea silbašekelnjealjádas. Dan mun attán Ipmila olbmái, ja de son muitala gosa moai galge mannat.” 9
9,9
4 Mos 24,4
Go israellaččat dovle bivde rávvaga Ipmilis, de sii dadje: “Bohtet, vulgot oaidni lusa!” Dat gii dál gohčoduvvo profehtan, gohčoduvvui dovle oaidnin. 10Saul dajai bálvái: “Buorre, nu maid dahke.” De soai manaiga gávpogii gos Ipmila olmmái lei.

11

9,11
1 Mos 24,11
2 Mos 2,16
Go soai leigga goargŋumin luohká gávpogii, de soai deaivvaiga muhtun nieiddaid geat ledje boahtimin viežžat čázi. Soai jearaiga sis: “Leago oaidni dáppe?” 12Nieiddat vástidedje: “De lea, son lea dáppe. Muhto doabmi! Son lea aiddo boahtán deike, danin go álbmogis lea odne oaffarfeastta dievás. 13Go mannabeahtti gávpogii, de deaivabeahtti su ovdal go son manná mállásiidda oaffarbáikái. Olbmot eai boradišgoađe ovdal go son lea boahtán ja buressivdnidan oaffara. Easkka das maŋŋil guossit boradišgohtet. Manni dállánaga, aiddo dál doai sáhttibeahtti deaivat su.” 14Soai vulggiiga gávpogii, ja seammás go soai olliiga dohko, de Samuel gii lei mannamin oaffarbáikái, bođii sudno ovddal.

15Beaivvi ovdal go Saul bođii, de Hearrá lei almmuhan dan Samuelii ja cealkán: 16

9,16
2 Mos 3,7
“Ihttin dán muttos beaivvi mun vuolggahan du lusa muhtin benjaminlaš olbmá. Don galggat vuoidat su mu álbmoga Israela oaivámužžan. Son beastá mu álbmoga filistalaččaid gieđas, danin go mun lean oaidnán iežan álbmoga heađi ja gullan dan bárguma.”

17Go Samuel oinnii Saula, de Hearrá celkkii sutnje: “Die lea dat olmmái gean mun oaivvildin. Son oažžu ráđđet mu álbmoga.” 18Saul manai Samuela lusa portii ja dajai: “Muital munnje gos oaidni ássá.” 19Samuel vástidii: “Mun lean oaidni. Mana mu ovddas oaffarbáikái, de oažžubeahtti odne boradit muinna. Ihttin árrat don beasat vuolgit, ja dalle mun muitalan dutnje maid dáhtut diehtit. 20Ale balat ásendámmáid mat láhppojedje dus golbma beaivvi dás ovdal; dat leat gávdnon. Almma buot mii lea sávvanveara Israelis, gártá dutnje ja du sohkii?” 21

9,21
15,17
Muhto Saul dajai: “Munhan gulan Benjamina čerdii mii lea uhcimus Israela čearddain, ja mu sohka lea heajumus Benjamina čearddas. Manin don dalle sártnut munnje nu?”

22Samuel doalvvui Saula ja su bálvvá vissui ja bijai sudno čohkkát boaššumussii gussiid gaskii. Das ledje sullii golbmalogi olbmá. 23Samuel dajai málesteaddjái: “Buvtte dál dan bierggu maid mun adden dutnje ja gohččon bidjat sierranassii.” 24Málesteaddji válddii čoarbbeali ja biehčama ja bijai daid Saula ovdii. Samuel dajai: “Geahča, maid mun ledjen bidjan sierranassii. De bora! Dat biddjojuvvui sierranassii dutnje dán feastta várás.” Nu Saul boradii Samueliin dan beaivvi. 25

9,25
5 Mos 22,8
Dasto soai máhcaiga oaffarbáikkis gávpogii. Saulii láhče oađđinsaji dáhki ala, 26ja son veallánii nohkkat. Go iđedisguovssu badjánii, de Samuel čurvii Saulii dáhki ala: “Lihka! Mun mieđuštan du mátkái.” Saul lihkai, ja soai manaiga ovttas olggos. 27Go soai leigga ollen gávpotravdii, de Samuel dajai Saulii: “Gohčo bálvvá mannat munno ovdal.” Go bálvá lei mannan, de Samuel dajai: “Orus oanehassii, de mun muitalan dutnje maid Ipmil lea cealkán.”

10

101

10,1
15,1
10,1 Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta. ▶ Masorehtalaš teaksta lea “Samuel válddii oljobohttala, leikii oljju Saula oaivái, cummistii su ja dajai: ‘Hearrá lea vuoidan du iežas opmodaga oaivámužžan.’”Samuel válddii oljobohttala, leikii oljju Saula oaivái, cummistii su ja dajai: “Hearrá lea vuoidan du iežas álbmoga Israela oaivámužžan. Don oaččut ráđđet Hearrá álbmoga, ja don gájut álbmoga buot dan vašálaččain. Ja dát lea mearka das ahte Hearrá lea vuoidan du iežas álbmoga oaivámužžan: 2
10,2
1 Mos 35,19
1 Sam 9,5
Go don odne vuolggát mu luhtte, de don deaivvat guokte olbmá Rakela hávddi lahka Selsahis Benjamina eatnamis. Soai muitaleaba dutnje ahte ásendámmát maid ozus don leat leamaš, leat gávdnon ja ahte du áhčči ii šat oppa muittege daid. Dál son balaha dudno ja smiehttá maid sáhtášii dahkat bártnis ovddas. 3Go don vuolggát dás ja boađát Tabora terebintta lusa, de doppe don deaivvat golbma olbmá geat leat mannamin Ipmila lusa Betelii. Ovttas leat golbma gihci, nuppis golbma láibbi ja goalmmádisgis viidneseahkka. 410,4 guokte láibbi Septuagintas ja ▶ Qumrana giehtačállosis lea “guokte oaffarláibbi”.Sii dearvvahit du ja addet dutnje guokte láibbi, ja don galggat váldit daid sis. 510,5 Gibea Saula ruovttubáiki, Jerusalema davábealde. Gč. v. 26.Dasto don boađát Ipmila Gibeai gos filistalaččaid fáldi ássá. Go don boađát gávpogii, de deaivvat profehtajoavkku mii lea boahtimin oaffarbáikkis. Hárpa ja rumbu, njurggonas ja lyra čuojahuvvojit sin ovddas, ja sii ieža leat profehtalaš lihkahusain. 6
10,6
Duop 3,10+
Dalle Hearrá vuoigŋa boahtá du badjelii, ja donnai šattat profehtalaš lihkahusaide ja earáhuvat nubbin olmmožin. 7
10,7
2 Sam 7,3
Go don oainnát dáid mearkkaid, de daga dan mii dalle du mielas orru riekta, dasgo Ipmil lea duinna. 8
10,8
13,8
10,8 Gilgal gávpot Jordanleagis, deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19.Mana dasto mu ovdal Gilgalii. Mun boađán dohko du lusa oaffaruššat boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid. Vuordde čieža beaivvi dassážii go mun boađán ja muitalan dutnje maid don galggat dahkat.”

9Go Saul jorggihii vuolgit Samuela luhtte, de Ipmil nuppástuhtii su váimmu, ja buot dát mearkkat ollašuvve dan beaivvi. 10Go Saul bođii Gibeai, de su ovddal bođii profehtajoavku. Dalle Ipmila vuoigŋa bođii su badjelii, ja son šattai profehtalaš lihkahusaide ovttas singuin. 11

10,11
19,24
Go dat geat dovde Saula ovddežis, oidne ahte son lei lihkahusain ovttas profehtaiguin, de sii dadje guhtet guimmiidasaset: “Mii lea dáhpáhuvvan Kiša bárdnái? Leago Saulge profehta?” 12Ja muhtun dan báikki olmmái dajai: “Gii dalle lea sin áhčči?” Nu šattai dajahussan: “Leago Saulge profehta?”

13Go profehtalaš lihkahusat ledje vássán, de Saul manai ruoktot. 14

10,14
14,50
Saula čeahci jearai sus, gos son ja su bálvá leigga leamaš. Saul vástidii: “Ásendámmáid ozus, muhto go dat eai dihtton gostege, de moai manaime Samuela lusa.” 15Su čeahci dajai: “Muital goit munnje maid son dajai dudnuide!” 16Saul vástidii: “Son muitalii munnuide ahte ásendámmát ledje gávdnon.” Muhto dan maid Samuel lei sárdnon gonagasvuođa hárrái, Saul ii muitalan čeahcásis.

17Samuel gohčui israellaččaid boahtit Hearrá lusa Mispai. 18Doppe son dajai álbmogii: “Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun bukten Israela Egyptas ja besten din sihke egyptalaččain ja buot eará riikkain mat sorde din. 19

10,19
8,7
Muhto dál dii lehpet hilgon Ipmileattet gii lea gádjon din buot heđiin ja áŧestusain, go dii lehpet dáhtton gonagasa ráđđet iežadet. Loaiddastehket dál Hearrá muođuid ovdii čearddaid mielde ja sogaid mielde.”

20Samuel gohčui buot Israela čearddaid boahtit ovdan, ja vuorbi deaivvai Benjamina čerdii. 21De son gohčui Benjamina čeardda boahtit ovdan sogaid mielde, ja vuorbi deaivvai Matri sohkii. Maŋimustá vuorbi deaivvai Saulii, Kiša bárdnái. Sii ohce su, muhto go eai gávdnan, 22de sii jerre vel Hearrás, leigo Saul boahtán. Hearrá vástidii: “Son lea čiehkádan gálvvuid sisa.” 23

10,23
9,2
De sii vihke viežžamin su doppe, ja go son čuoččui olbmuid gaskkas, de son lei oaivvi guhkit go buot earát. 24
10,24
1 Gon 1,2539
2 Gon 11,12
2 Muit 23,11
Sál 72,15
Samuel dajai álbmogii: “Dá dii oaidnibehtet olbmá gean Hearrá lea válljen. Ii oppa álbmogis leat oktage su veardásaš.” De oppa álbmot bajidii ávvučuorvasa: “Ellos gonagas!”

25

10,25
5 Mos 17,18eč
Jos 24,26eč
10,25 Hearrá muođuid ovdii bassibáikái, gosa sii dávjá rádje deaŧalaš čállosiid. Gč. 2 Gon 22,8.Samuel almmuhii álbmogii gonagasa vuoigatvuođaid ja čálii daid girjái ja vurkii dan Hearrá muođuid ovdii. De son vuolggahii álbmoga ruoktot, iešguđege báikásis. 26Saulge manai ruktosis Gibeai, ja su mielde manne muhtun soahteolbmát geaid Ipmil lei rávkan. 27
10,27
11,12–14
10,27–11,1 Dát oassi muitalusas váilu eanaš giehtačállosiin, muhto lea ▶ Qumrana giehtačállosis. Juvddálaš historjáčálli Josefus dovddai maid dán oasi.Muhto muhtun bahádáhtolaš olbmát badjelgehčče Saula ja dadje: “Mo dát olmmái sáhttá gádjut min?” Eaige sii addán sutnje attáldagaid.

Nahaš, ammonlaččaid gonagas, sorddii gadlaččaid ja rubenlaččaid. Son čuggii sis olgeš čalmmi, iige Israelis lean gáddju. Jordaneanu nuppi beallái eai lean báhcán israellaččat geain Nahaš, ammonlaččaid gonagas, ii livčče čuggen olgeš čalmmi. Muhto čiežaduhát olbmá ledje birgehan iežaset ammonlaččaid gieđas, ja sii bohte Jabešii Gileadis.

11

Saul vuoitá ammonlaččaid

11111,1 Mánu geažes Jorgalus čuovvu ▶ Qumrana giehtačállosa ja ▶ Septuaginta.Mánu geažes ammonlaš Nahaš fallehii Jabeša Gileadis ja birastahtii gávpoga. Jabeša olbmot dadje sutnje: “Daga minguin lihtu, de mii bálvalit du.” 2Ammonlaš Nahaš vástidii sidjiide: “Mun dagan dinguin lihtu dainna eavttuin ahte beasan čugget dis buohkain olgeš čalmmi, ja nu hiddjidit oppa Israela.” 3Jabeša vuorrasat dadje sutnje: “Atte midjiide čieža beaivvi, vai mii sáhttit bidjat sáni miehtá Israela. Jos ii oktage boađe veahkehit min, de mii vuollánit dutnje.” 4Go áirasat bohte Saula Gibeai ja muitaledje mii lei dáhpáhuvvan, de buohkat čirrojedje. 5Saul lei aiddo dalle boahtimin bealddus vuovssáidisguin. Son jearai: “Mii álbmogis heahtin, manne buohkat čirrot?” Sii muitaledje sutnje maid Jabeša olbmot ledje dadjan. 6

11,6
Duop 3,10+
Go Saul gulai dan, de Ipmila vuoigŋa bođii su badjelii, ja su moarri cahkiidii. 7Son čuohpadii vuoksápára bihttán, bijai áirasiid doalvut bihtáid miehtá Israela ja cealkkihii: “Ná dahkkojuvvo dan vuovssáide gii ii vuolgge soahtat ovttas Sauliin ja Samueliin.” Dalle álbmot dohppehalai Hearrá ballui, ja sii vulge oktan olmmájin. 8Go Saul geahčadii sin Besekis, de israellaččat ledje golbmačuođiduháha ja Juda olbmát golbmalogiduháha. 9Son dajai áirasiidda: “Celket Jabeša olbmuide Gileadis: Ihttin go beaivváš goardá báhkkasepmosit, de dii gáddjojuvvobehtet.” Go áirasat máhcce Jabešii ja muitaledje dan, de olbmot illosedje. 10Muhto ammonlaččaide Jabeša olbmot dadje: “Ihttin mii vuollánit didjiide. Dalle dii beassabehtet dahkat midjiide maid dáhttubehtet.”

11Maŋit beaivvi Saul jugii álbmoga golmma soahtejovkui, ja iđitgohcinvuorus sii bahkkejedje ammonlaččaid soahtesiidii. Go beaivi lei báhkkaseamos, de ammonlaččat ledje časkojuvvon. Dat geat báhce heggii, biđgejuvvojedje oalát, ja sii hádjánedje gii ain gosage.

12

11,12
10,27
Dalle álbmot dajai Samuelii: “Geat ledje dat geat eai dáhtton Saula min gonagassan? Buktet sin deike, de mii goddit sin.” 13
11,13
14,45
2 Sam 19,22č
Muhto Saul dajai: “Odne ii goddojuvvo oktage, danne go odne Hearrá lea gádjon Israela.” 14Ja Samuel dajai álbmogii: “Vulgot Gilgalii ođasmahttit gonagasvuođa.” 15De oppa álbmot vulggii Gilgalii, ja doppe sii dahke Saula gonagassan Hearrá muođuid ovddas. Sii oaffarušše doppe maiddái searvevuođaoaffariid Hearrái, ja Saul ja buot israellaččat dolle stuorra ávvudeami.