Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
5

Salomo ráhkkana hukset tempela

51

5,1
2 Sam 5,11
Tyrosa gonagas Hiram lei álo leamaš Davida ustit. Go son gulai ahte Salomo lei vuidojuvvon gonagassan áhčis maŋŋil, de son vuolggahii áirasiid Salomo lusa. 2
5,2
2 Muit 2,3eč
Salomo maiddái vuolggahii áirasiid Hirama lusa cealkit: 3“Don dieđát ahte mu áhčči David ii sáhttán hukset viesu Hearrá, iežas Ipmila, nammii daid sođiid geažil maid son soađai juohke bealde, dassážii go Hearrá bijai vašálaččaid su julggiid vuollái. 4Muhto dál Hearrá, mu Ipmil, lea addán munnje ráfi juohke bealde, ii oktage fallet mu iige mihkkege roasuid áitte. 5
5,5
2 Sam 7,13
1 Muit 22,10
Dan dihte mun huksegoađán dál viesu Hearrá, mu Ipmila, nammii, nugo Hearrá celkkii áhččásan Davidii: ‘Du bárdni gean mun bijan truvdnui du maŋŋil, hukse viesu mu nammii.’ 65,6 sidonlaččat foinikialaččaid dábálaš namahus. Gč. 16,31. ▶ foinikialaččat.Gohčo dál iežat olbmáid njeaidit munnje sederiid Libanonis. Mu olbmát barget ovttas du olbmáiguin, ja mun mávssán dutnje dan maid don siđat sidjiide bálkán. Donhan dieđát ahte min olbmuin ii oktage leat nu čeahppi njeaidit muoraid go sidonlaččat.”

7

5,7
2 Muit 2,12
Hiram illosii sakka go gulai Salomo sániid. Son dajai: “Dán beaivvi mun máinnun Hearrá gii lea addán Davidii viissis bártni ráđđet dán stuorra álbmoga.” 8Hiram bijai Salomoi dán vástádusa: “Mun lean ožžon sáni maid don cealkkihit munnje. Mun attán dutnje nu ollu sedermuora ja sypressamuora go dáhtut. 9Mu olbmát buktet daid Libanonis mearragáddái. Mun gohčun bidjat daid doppe lahttan ja buktit gosa don siđat. Doppe muorat luvvejuvvojit, ja don vieččahat daid. Atte de dongis munnje daid biebmošlájaid maid mun siđan iežan vissui borramuššan.” 10Nu Hiram divttii Salomo oažžut sedermuora ja sypressamuora nu ollu go dáhtui, 115,11 guoktelogiduhát kormihtu sullii 7,28 miljovnna lihttera. guoktelogi kormihtu sullii 7280 lihttera.ja Salomogis attii juohke jagi Hirama vissui borramuššan guoktelogiduhát kormihtu nisuid ja guoktelogi kormihtu fiinna oliivaoljju.

12Hearrá attii Salomoi viisodaga, nugo son lei lohpidan sutnje. Hirama ja Salomo gaskkas lei ráfi, ja soai dagaiga lihtu gaskaneaskka.

13Gonagas Salomo ásahii bargogeatnegasvuođa oppa Israelii. Libanonii vuolggahuvvojedje golbmalogiduhát bargogeatnegasa, 14dain logiduhát ain iežas vurrui ovtta mánnui. Sii barge Libanonis ovtta mánu ja orro de ruovttus guokte mánu. Adoniram lei bargogeatnegasaid bearráigeahččin. 15

5,15
2 Muit 2,218
Salomos ledje váriin čiežalogiduhát guorbmegeassi ja gávccilogiduhát geađgečuolli 16ja sis golbmaduhátgolbmačuođi hoavdda geaid fálddit gozihedje. 17Gonagas gohčui sin válljet stuorra geđggiid, vai tempela vuođđudus sáhtášii biddjojuvvot čullojuvvon geđggiin. 185,18 Gebal >Jos 13,5.Salomo ja Hirama huksejeaddjit ja Gebala olbmát gárvvistedje muoraid ja geđggiid anolažžan tempelhuksemii.

6

Salomo hukse tempela

61

6,1
2 Muit 3,1eč
Njealját ráđđenjagis nuppi mánus, sivmánus, Salomo huksegođii Hearrá tempela. Dalle lei njeallječuođigávccilogát jahki das go israellaččat vulge Egyptas. 26,2 állan lea sullii 50 sentte.Tempel maid gonagas Salomo huksii Hearrái, lei guhttalogi állana guhku, guoktelogi állana govddu ja golbmalogi állana alu. 3Tempelhálla ovdalatnja lei tempela láhkái guoktelogi állana govddu, ja dat olgonii logi állana tempela ovddabeallái. 4Salomo duddjui tempelii čeargalasihkkoniid main ledje gárpmat. 5Tempela olgoseaidnái son huksii gilgahuksehusa man veagas birra tempela ledje gámmárat tempelhálla ja goara buohta. 6Gilgahuksehusa vuolimus geardi lei vihtta, gaskkamus guhtta ja bajimus čieža állana govddu. Tempela olgoseaidnái ledje oainnat ráhkaduvvon liigebihtát, nu ahte seinniide ii dárbbašan dahkat giddenráiggiid. 7
6,7
5 Mos 27,6
Go tempel huksejuvvui, de adnojuvvojedje geađggit mat ledje čullojuvvon gárvvisin. Dan dihte tempela huksensajis ii gullon veahčira, meaisila iige eará ruovdebargoneavvu jietna. 8Gilgahuksehusa gaskkamus gearddi uksa lei tempela lulábealde. Gaskkamus geardái beasai bonjistráhpáid, nu maiddái das goalmmát geardái.

9

6,9
7,37
Nu Salomo huksii tempela gárvvisin ja skoađastii dan sederfielluiguin. 10Gilgahuksehus maid son lei huksen tempela birra, lei vihtta állana alu, ja dat lei giddejuvvon tempela seaidnái sederbielkkáiguin.

11Salomoi bođii dát Hearrá sátni: 12

6,12
2 Sam 7,13eč
“Don leat dál huksemin mu tempela. Jos don doahttalat mu mearrádusaid ja dagat maid mun lean gohččon, ja jos don doalat buot mu báhkkomiid ja vádjolat daid mielde, de mun ollašuhtán dan maid lohpidin áhččásat Davidii. 13
6,13
2 Mos 29,45
3 Mos 26,11
Mun ásan israellaččaid gaskkas, mun in goassege hilggo iežan álbmoga Israela.”

14Nu Salomo huksii tempela gárvvisin. 15Son skoađastii viesu seinniid siskkobeale sederfielluiguin láhtti rájes gitta dáhkkedoaresmuoraid rádjái, ja láhtti son skoađastii sypressafielluiguin. 16Guovttelogi állana geahčái maŋŋeseainnis son huksii sedermuoras seainni mii olii láhttis rohpái. Seainni duohkái bođii goarra, basimus boaššu, 17ja tempelhálla mii lei dan ovddas, lei njealljelogi állana guhku. 18Siskkil seainnit ledje skoađastuvvon sedermuorain masa ledje čuhppojuvvon šaddosat ja lieđit. Dat lei buot sedermuorra, geađgi ii oidnon gostege. 19Siskkimussii tempelii Salomo huksii goara Hearrá lihtuárkka várás. 20Goarra lei guoktelogi állana guhku, guoktelogi állana govddu ja guoktelogi állana alu. Salomo skoađastii dan čielga golliin, ja áltára son skoađastii sedermuorain. 21Salomo skoađastii oppa tempela siskkil, ja go son lei gollehan goara, de son sirrii dan golleviđjjiiguin. 22Son gollehii siskkil oppa tempela, dassážii go visot lei gollehuvvon, ja son gollehii maiddái áltára mii lei goara ovddas.

23

6,23
2 Mos 25,18–22
37,7–9
Gorrii son duddjui oliivamuoras guokte keruba. Daid allodat lei logi állana. 24Keruba nubbi soadjá lei vihtta állana guhku ja nu lei nubbige, logi állana soadjágeažis soadjágeahčái. 25Nubbi kerubage allodat lei logi állana; oktat mihttu ja oktat hápmi lei goappašagain. 26Nubbi keruba lei logi állana alu, ja nu lei nubbige. 27Salomo bijai kerubaid tempela siskkit latnjii. Daid soaját ledje leabbut; nuppi keruba soadjá guoskkai nuppi seaidnái, ja nuppi keruba soadjágis nuppi seaidnái, ja lanja gasku daid soaját guske soadjá soadjái. 28Son gollehii kerubaid.

29Buot viesu seinniide sihke siskkit ja olggut lanjas Salomo čuohpahii kerubaid, pálmmaid ja liđiid. 30Goappáge lanja láhtti son skoađastii golliin. 31Goara uksaráigái son duddjohii oliivamuoras duppaluvssa man beallát hábmejedje viđačiegaga. 32Oliivamuorrauvssa goabbáge beallái son čuohpahii kerubaid, pálbmagovvosiid ja liđiid ja skoađastii daid golliin; kerubat ja pálbmagovvosat skoađastuvvojedje dearpamiin. 33Seammá láhkái son duddjohii tempelhálla njealječiegat uksaráigái oliivamuoras bealláid 34ja sypressamuoras duppaluvssa. Dan goappáge bealis ledje guokte uksalahki maid sáhtii rahpat. 35Son čiŋahii daid čuhppojuvvon kerubaiguin, pálmmaiguin ja liđiiguin, ja govvosat skoađastuvvojedje golliin.

36Son huksii siskkit ovdašilju birra muvrra mas ledje čullojuvvon geađggit golmma gearddis ja daid alde sederbielkágeardi.

37Hearrá viesu vuođđudus biddjojuvvui Salomo njealját ráđđenjagi sivmánus, 38ja oktanuppelogát jagi gávccát mánus, bulmánus, tempel lei gárvvis juohke dáfus, ja das lei buot mii dasa gulai. Salomo huksii tempela čieža jagi.

7

Salomo hukse iežas viesu

71

7,1
6,38
9,10
Iežas viesu Salomo fidnii gárvvisin go lei huksen dan golbmanuppelohkái jagi.

27,2 Sederšloahta stuorra hálla mas ledje stoalpput sedermuoras ja mii lei dego vuovdi. állana >6,2.Son huksii Sederšloahta mii lei čuođi állana guhku, vihttalogi állana govddu ja golbmalogi állana alu. Das ledje sederstoalpput njealljin ráidun, ja stoalppuid alde ledje sederbielkkát. 3Dáhkki lei sedermuoras, ja dat lei biddjojuvvon dáhkkedoaresmuoraid vehkii mat ledje stoalppuid alde. Dáhkkedoaresmuorat ledje oktiibuot njealljelogivihtta, vihttanuppelohkái ain ráiddus. 4Ihkkonat ledje golmma gearddis, guđege ráiddus ihkkon ihkkona buohta. 5Buot uvssat ja ihkkonat ledje njealječiegagat, ja ihkkonat ledje golmma ráiddus buohtalaga. 6Son huksii stoalpohálla mii lei vihttalogi állana guhku ja golbmalogi állana govddu, ja dan ovdii ovdahálla ja dan stoalppuid, ja buot dan ovdii vel goavddi. 7Son huksii maiddái truvdnohálla mii gohčoduvvui maiddái duopmohállan, dasgo doppe son dubmii. Dan seainnit láhttis robi rádjái ledje skoađastuvvon sedermuorain.

8

7,8
3,1
Dat viessu mas Salomo ieš áiggui ássat, lei ovdalanja duohken, seammá láhkái huksejuvvon muhto nuppi šiljus. Salomo huksii seammalágán viesu maiddái farao niidii gean son lei váldán áhkkán. 9Buot dát viesut vuođu rájes gitta bielkkáid rádjái ja olggumus oasi rájes gitta stuorra ovdašilju rádjái ledje huksejuvvon válljugeđggiin mat siskkobealde ja olggobealde ledje sahejuvvon mearremihttui. 10Vuođđudus lei biddjojuvvon válljugeđggiin, stuorra geđggiin mat ledje logi ja gávcci állana guhku. 11Daid alde ledje njealječiegat válljugeađggit ja vel sedermuorra.

12Stuorra šilju birra lei muvra mas ledje čullojuvvon geađggit golmma gearddis ja okta sederbielkágeardi. Seammalágán muvra lei maid Hearrá tempela ovdašilju ja siskkit ovdašilju birra.

Tempela bronsaduojit

13

7,13
2 Muit 2,13eč
Gonagas Salomo vieččahii Tyrosis Hiram-nammasaš olbmá. 14
7,14
2 Mos 31,3č
Su eadni lei leaska gii gulai Naftali čerdii, ja su áhčči tyroslaš veaikerávdi. Hiram lei erenoamáš čeahppi ja máhtii duddjot buotlágán veaikedujiid. Son bođii Salomo lusa, ja son duddjui buot maid gonagas siđai su duddjot. 15
7,15
2 Gon 25,17
2 Muit 3,15
7,15 bronssas guokte bácci tempela uvssa guoras. Gč. v. 21.Hiram duddjui bronssas guokte bácci. Dat ledje guktot gávccinuppelohkái állana alu ja daid birramihttu lei guoktenuppelohkái állana. Báccit ledje guovdnjasat, ja daid seainnit ledje njeallje suorpma asu. 16Son duddjui bronssas guokte bázzeoaivvi ja bijai daid bácciid gežiide. Goabbáge bázzeoaivi lei vihtta állana alu. 17Goappáge bázzeoaivvis lei bárggaldat mas ledje diehpit ja viđjjit. 18Son duddjui bárggaldagaid birra guokte granáhtaehpelráiddu gokčat bázzeoivviid, seammá ládje goappáge bázzeoaivái. 19Bázzeoivviid allodat lei njeallje állana, ja dat ledje hábmejuvvon lotuslieđi láhkásažžan. 20Goappáge bázzeoaivvi bárggaldaga birra ledje ráidun guoktečuođi granáhtaehpela.

217,21 Jakin, Boas Namat jáhkkimis mearkkašit “(Ipmil) dahká nanusin” ja “sus lea fápmu”.Salomo ceggii bácciid tempela ovdahállii. Dan bázzái maid son ceggii olgeš beallái, son bijai namman Jakin, ja gurut beale bázzái son bijai namman Boas. 22Bázzegeažit ledje lotusliđiid hápmásaččat. Nu ollašuvai bácciid duddjon.

23

7,23
2 Muit 4,2eč
7,23 mearran stuorra čáhcelihtti mii adnojuvvui juohkelágán buhtistanmeanuide. Vrd. 4 Mos 19.Hiram maid leikii jorba áldá mii gohčoduvvui mearran. Dat lei ravddas ravdii logi állana, dan allodat lei vihtta állana ja dan birramihttu lei golbmalogi állana. 24Dan birra, ravdda vuolábealde, ledje šattoshearvvat guoktin ráidun, logi ain állanis, ja dat ledje leikejuvvon oktanaga mearain. 25Mearra orui guoktenuppelohkái vuovssá alde. Golbma vuovssá gehčče davás, golbma oarjjás, golbma lulás ja golbma nuorttas guvlui. Daid maŋŋegeažit ledje vuostálagaid, ja mearra orui daid alde. 267,26 guokteduhát batmihtu sullii 72800 lihttera.Mearra lei giehtaloabu asu, ja dan ravda sojai olggos guvlui lotuslieđi hápmásaš geara ravdda láhkái. Mearra gesii guokteduhát batmihtu.

27Hiram duddjui maid logi bronsabeavddi. Buot beavddit ledje njeallje állana guhku, njeallje állana govddu ja golbma állana alu. 28Bevddiid ráhkadus lei dákkár: Dain lei rápma ja dan doarjjan doaresstákkut. 29Ráma alde ja maiddái doaresstákkuid alde ledje ledjon-, vuoksá- ja kerubagovvosat, ja ledjoniid ja vuovssáid vuollelis ledje derpojuvvon bárggaldagat. 30Guđege beavddis ledje njeallje bronsajuvlla ja bronsaáksilat, ja beavddi guđege njealji juolgái bárggaldagaid duogábeallái lei leikejuvvon čiehkastoalpu mii olii gievnni vuollái. 31Gievnni doarjjarápma lei guovdu hearvajorbadasa ja olii állana dan badjelii. Dat lei jorbbas ja dan čađamihttu lei beannot állana, ja dat lei leikejuvvon dego gievdnevuolušge. Dange ravddat ledje hervejuvvon govvosiiguin. Rápma lei njealječiegat, ii jorbbas.

32Beavddi njeallje juvlla ledje ráma vuolde, ja juvllaid doalanat ledje beavddis gitta. Guđege juvla lei beannot állana alu. 33Dat ledje vovdnajuvllaid láhkásaččat, ja daid doalanat, gierddut, bánit ja guovddážat ledje leikejuvvon bronssas. 34Njeallje stákku mat dorjo gievnni, ledje beavddi njealji čiegas, ja dat ledje leikejuvvon oktan bihttán bevddiin. 35Beavddi alde lei jorba aládus, állanbeale alu, ja beavddi badjeravddas ledje doalanat ja daid listtat. 36Duolba sajiide ledje gohppojuvvon kerubat, ledjonat ja pálmmat. 37Buot logi beavddi ledje leikejuvvon seammá láhkái, dat ledje ovttalágánat mihtu ja hámi dáfus.

38

7,38
2 Muit 4,6
7,38 njealljelogi batmihtu sullii 1456 lihttera.Hiram duddjui maid logi bronsagievnni. Juohke gievdni gesii njealljelogi batmihtu, ja daid čađamihttu lei njeallje állana. Son bijai ovtta gievnni guđege beavdái. 39
7,39
2 Muit 4,10
Vihtta beavddi biddjojuvvojedje tempela olgeš ja vihtta gurut beallái, ja mearra biddjojuvvui tempela olgeš beallái dan čihkii mii lei nuorttaslulás guvlui.

40

7,40
2 Mos 27,3
2 Muit 4,11eč
Hiram duddjui maid báđiid, gutnagoaivvuid ja oaffarbolluid. Son gárvvistii buot maid gonagas Salomo duddjohii Hearrá viesu várás: 41Guokte bácci, daid lotuslieđi hápmásaš bázzeoivviid ja guokte bárggaldaga gokčat bázzeoivviid, 42njeallječuođi granáhtaehpela dan guovtti bárggaldahkii, guokte granáhtaehpelráiddu goappáge bárggaldahkii gokčat lotuslieđi hápmásaš bázzeoivviid, 43logi beavddi ja daidda logi gievnni, 44áldá ja guoktenuppelohkái vuovssá dan vuollái, 45báđiid, gutnagoaivvuid ja oaffarbolluid. Buot dat gálvvut maid Hiram duddjui gonagas Salomoi Hearrá viesu várás, ledje gellojuvvon bronssas.

46Gálvvut leikejuvvojedje láiráfoarpmaid sisa mat ledje roggojuvvon eatnamii, ja gonagas leikehii daid Jordanleagis Sukkota ja Saretana gaskkas. 47Salomo bijai buot diŋggaid sadjáseaset. Daidda adnojuvvui nu mearihis ollu bronsa ahte dat ii lean vihkkemis.

48

7,48
2 Mos 25,23eč
Salomo duddjohii maid buot eará Hearrá tempela diŋggaid: golleáltára ja gollebeavddi man alde oaffarláibbit dollojuvvojedje, 49
7,49
2 Mos 25,31eč
2 Muit 4,7
vihtta gollelámpájuolggi olgeš ja vihtta gurut beallái goara ovdii, lieđđehearvvaid, lámppáid ja basttaid, visot gollis, 50ja vel lihtiid, niibbiid, oaffarbolluid, gohpuid ja dollalihtiid čielga gollis. Maiddái tempela siskkit lanja, basimus boaššu, uksa ja dan uksalahkit ja tempelhálla uvssat skoađastuvvojedje golliin.

51

7,51
2 Sam 8,10–12
2 Muit 5,1
Go gonagas Salomo lei gárvvistan buot dujiid maid son lei duddjohan Hearrá tempela várás, de son buvttii dohko buot gálvvuid maid su áhčči David lei basuhan Hearrái. Silbba, golli ja eará dujiid son bijai Hearrá viesu dávvirgámmáriidda.