Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

Gáranasat bibmet profehta Elia

171

17,1
Luk 4,25
Jak 5,17
17,1 Tišbe báiki Gileadis, Jordana nuorttabealde.Elia, Gileada Tišbe olmmoš, dajai Ahabii: “Nu duohta go Hearrá, Israela Ipmil, eallá, son gean mun bálvalan: Dáid jagiid ii šatta suoldni iige arvve muđui go jos mun gohčun.” 2Eliai bođii dasto dát Hearrá sátni: 3“Vuolgge dáppe, mana nuorttas guvlui ja čiehkát Keritávžái Jordana nuorttabeallái. 4Doppe don beasat juhkat jogažis, ja mun lean gohččon gáranasaid buktit dutnje borramuša.” 5Elia dagai nugo Hearrá lei gohččon. Son manai Keritávžái Jordana nuorttabeallái ja orrui dohko. 6Gáranasat bukte sutnje láibbi ja bierggu iđidiid eahkediid, ja son jugai jogažis.

Elia Sarepta leaskka luhtte

7Muhtun áiggi geažes jogaš goikkai, danin go oppa eatnamis ii lean arván. 8Eliai bođii dalle dát Hearrá sátni: 9

17,9
Luk 4,26
17,9 Sarepta gávpot Foinikias, Sidona lulábealde.“Mana Sareptai, mii lea Sidona lahka, ja orro dohko. Mun lean gohččon muhtun leaskanissona ealihit du doppe.”

10Elia vulggii Sareptai. Go son bođii gávpotportii, de das lei muhtun leaskanisson čoaggimin muoraid. Elia čuorvvui sutnje: “Viežžal munnje veaháš čázi, vai beasan juhkat.” 11Go nisson vulggii viežžat čázi, de Elia čuorvvui sutnje velá: “Buktil munnje maid láibebihtá.” 12

17,12
2 Gon 4,2
Muhto nisson vástidii: “Nu duohta go Hearrá, du Ipmil, eallá: Mus ii leat láibi, mus leat dušše čorpmadievva jáffut ruhkus ja uhcánaš olju lihtis. Mun lean čoaggimin dás muorrabihtáid, ja de mun manan ruoktot ráhkadit borramuša alccesan ja bárdnásan. De moai borre dan ja dasto jápme.” 13Elia dajai sutnje: “Ale bala! Mana ruoktot ja daga nugo leat dadjan, muhto ráhkat vuos munnje uhca gáhkoža ja buvtte dan deike. Ráhkat dasto juoidá alccesat ja bárdnásat. 14Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Jáfforuhkku ii guorran iige lihtis váillo olju gitta dan beaivvi rádjái go Hearrá diktá arvit eatnamii.” 15Leaskanisson manai ja dagai nugo Elia lei dadjan, ja sis buohkain lei borramuš guhkes áigái. 16Jáfforuhkku ii guorranan iige lihtis váilon olju. Geavai nu mo Hearrá lei sárdnon Elia bokte.

17Muhtun áiggi geažes buohccái nissona, viesu eamida, bárdni. Dávda šattai nu garasin ahte bárdni ii viimmat oppa vuoigŋange. 18Leaskanisson dajai Eliai: “Mii mus lea dahkamuššan duinna, Ipmila olmmái? Don leat boahtán deike muittuhit munnje mu suttu ja goddit mu bártni.” 19Elia dajai: “Atte bártnát munnje!” Son válddii bártni leaskka askkis, guttii su bajit latnjii gos ieš orui, ja vellehii su seaŋgasis. 20Son rohkadalai Hearrá ja dajai: “Hearrá, mu Ipmil! Áiggutgo don duođaid buktit lihkohisvuođa dán leskii gean luhtte mun orun, ja goddit su bártni?” 21

17,21
2 Gon 4,34
Apd 20,10
Son gopmulii golbmii bártni badjel ja rohkadalai: “Hearrá, mu Ipmil! Divtte heakka máhccat dán bártnážii!” 22Hearrá gulai Elia rohkadusa. Heagga máhcai bártnážii, ja son šattai eallin. 23
17,23
Luk 7,15
Joh 4,50
Elia válddii bártnáža ja buvttii su bajit lanjas vissui. Son attii su su eadnái ja dajai: “Geahča, du bárdni eallá!” 24Dalle nisson dajai Eliai: “Dál mun dieđán ahte don leat Ipmila olmmái, ja ahte Hearrá duođaid sárdnu du bokte.”

18

Elia ja Obadja

181

18,1
Jak 5,18
Golai guhkes áigi, badjel guokte jagi. De Eliai bođii dát Hearrá sátni: “Mana deaivvadit Ahabiin. Dasto mun divttán arvit eatnamii.” 2Elia vulggii Ahaba lusa.

Samarias nealgi lei garas. 3Ahab rávkkai lusas Obadja, gonagasa hoavvadoalli gii bálvalii Hearrá oskkáldasat. 4Dalle go Jesabel iskkai duššadit Hearrá profehtaid, de Obadja lei gádjon sis čuohtása. Son lei čiehkan sin guovtti bákteráigái, vihttalohkása goabbáige, ja lei fuolahan sidjiide borramuša ja juhkamuša. 5Ahab dajai Obadjai: “Mana geahčadit buot eatnama ádjagiid ja jogažiid. Moai soite gávdnat guohtuma ja nagodetne bisuhit heakkas heasttaid ja mulaid eange šatta loahpahit daid.” 6De soai juogadeigga eatnama gaskaneaskka, ja guktot vulggiiga geahčadit iežas oasi. Ahab vulggii ovtta geainnu, Obadjagis nuppi.

7Go Obadja lei dan mátkkis, de Elia bođii su ovddal. Go Obadja dovdái su, de son luoitádii eatnamii muđolassii ja dajai: “Dongo dat leat, mu hearrá Elia?” 8Elia vástidii: “Mun dat lean. Mana muitalit hearrásat ahte mun lean dáppe.” 9Obadja dajai: “Maid baháid mun lean dahkan, go don áiggut addit mu Ahaba gihtii ja diktit su goddit mu? 10Nu duohta go Hearrá, du Ipmil, eallá, de ii leat oktage álbmot iige oktage riika gos mu hearrá ii livčče diktán ohcat du. Go sii leat vástidan ahte don it lean doppe, de son lea bággen dan riikka ja dan álbmoga vuordnut ahte eai gávdnan du. 11Ja dál don gohčut mu mannat muitalit gonagassii ahte leat dáppe. 12

18,12
2 Gon 2,16
Muhto go mun lean vuolgán du luhtte, de Hearrá vuoigŋa doalvu du gii diehtá gosa. Ja go mun muitalan dan Ahabii, iige son gávnnage du, de son goddá mu. Ja liikká mun, du bálvaleaddji, lean ballan Hearrás gitta nuorravuođa rájes! 13Itgo don leat gullan maid mun dahken dalle go Jesabel iskkai goddit Hearrá profehtaid? Mun čihken čuođi profehta guovtti bákteráigái, vihttalohkása goabbáige, ja fuolahin sidjiide borramuša ja juhkamuša. 14Ja dál don gohčut mu mannat muitalit gonagassii ahte leat dáppe. Son goddá mu!” 15Muhto Elia vástidii: “Nu duohta go Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, eallá, son gean mun bálvalan: Odne juo mun deaivvadan gonagasain!”

Elia ja Baala profehtat Karmelis

16Obadja manai Ahaba lusa ja muitalii sutnje gos Elia lei. Ahab vulggii deaivvadit Eliain. 17Go Ahab oinnii Elia, de son dajai: “Diego don dal leat, don gii buvttát lihkuhisvuođa Israelii?” 18

18,18
16,31eč
Elia vástidii: “In mun buvtte lihkuhisvuođa Israelii, muhto don ja du áhči sohka, go dii lehpet hilgon Hearrá báhkkomiid ja bálvališgoahtán Baal-ipmiliid. 19Rávkka dál israellaččaid mu lusa Karmelvárrái, ja rávkka dohko maiddái Baala njeallječuođivihttalogi profehta ja Ašera njeallječuođi profehta geat borret Jesabela beavddis.”

20Ahab bijai sáni buot israellaččaide ja čohkkii profehtaid Karmelvárrái. 21

18,21
Jos 24,15
Duop 6,31
Doppe Elia loaiddastii álbmoga ovdii ja dajai: “Man guhká dii suoibubehtet goappašiid beliide? Jos Hearrá lea Ipmil, de vádjolehket su maŋis, jos Baal lea Ipmil, de vádjolehket su maŋis!” Muhto álbmot ii vástidan sutnje sánige. 22
18,22
19,10
Dalle Elia dajai sidjiide: “Mun lean Hearrá profehtain áidna gii lean báhcán heggii, muhto Baala profehtat leat njeallječuođivihttalogi. 23Buktet dal midjiide guokte vuovssá. Sii ožžot válljet dain alcceseaset nuppi, ruvjet dan ja bidjat ruvjjiid muoraid ala, muhto eai oaččo cahkkehit dola. Mun ráhkadan nuppi vuovssá ja bijan dan muoraid ala, muhto in cahkket dola. 24De dii čuorvubehtet iežadet ipmila, ja mun čuorvvun Hearrá. Dat gii vástida dolain, lea Ipmil.” Álbmot vástidii: “Lehkos nu!” 25Elia dajai Baala profehtaide: “Válljejehket alcceseattet nuppi vuovssá ja ráhkadehket dan vuos, diihan lehpet eanebut. Čurvot dasto ipmileattet, muhto allet cahkket dola.” 26
18,26
Hab 2,19
Profehtat válde vuovssá maid ledje ožžon, ja ráhkadedje dan. De sii čurvo Baala iđida rájes gitta gaskabeaivvi rádjái: “Baal, vástit midjiide!” Muhto ii gullon jietna, ii boahtán vástádus, vaikko sii njuiko áltára birra maid ledje ráhkadan. 27Gaskabeaivvi Elia bilkidii sin. Son dajai: “Čurvot jitnoseappot! Dasgo almmá son lea ipmil, son sáhttá šaddan jurdagiidda, dahje lea mannan gálgat earániiddis dahje vuolgán mátkái? Dahje son lea oađđimin ja ferte vuos gohccát.” 28
18,28
5 Mos 14,1
Profehtat čurvo velá jitnoseappot ja vieruset mielde sárggodedje iežaset mihkiiguin ja sáittiiguin, dassážii go varra golggai. 29
18,29
Sál 115,5eč
18,29 borramušoaffara oaffaruššojuvvui iđedis ja eahkedis, vrd. 2 Gon 3,20; 16,15. Dán oktavuođas dat lea eahketoaffar.Gaskabeaivvi maŋŋil sii šadde profehtalaš lihkahusaide mii lei gitta borramušoaffara áiggi rádjái. Muhto ii gullon jietna, ii boahtán vástádus, ii oidnon mearka.

30De Elia rávkkai álbmoga lusas, ja sii čoagganedje su birra. Son divui Hearrá áltára mii lei gaikojuvvon. 31

18,31
1 Mos 32,28
Jos 4,520
Son válddii guoktenuppelohkái geađggi, seammá ollu go Jakoba bártniid čearddat, su geasa Hearrá lei cealkán: “Du namma lea Israel.” 3218,32 guokte sea sullii 24 lihttera.Son huksii geđggiin áltára Hearrái ja goaivvui dan birra rokki mii livččii geassán guokte sea-mihtu gortni. 33Dasto son lánii áltára ala muoraid, ruvjii vuovssá ja bijai ruvjjiid muoraid ala. 34Son dajai: “Devdet njeallje ruhku čáziin ja golggahehket čázi boaldinoaffara ja muoraid ala.” De son dajai: “Dahket dan ođđasis!” Sii dahke nu. Son dajai: “Dahket dan velá oktii!” Sii dahke nugo son gohčui. 35Čáhci golggai áltára birra ja devddii velá rokkige.

36Borramušoaffara áigge profehta Elia loaiddastii álbmoga ovdii ja dajai: “Hearrá, Abrahama, Isaka ja Israela Ipmil! Divtte odne šaddat diehttevassii ahte don leat Ipmil Israelis ja ahte mun lean du bálvaleaddji ja lean dahkan buot dán, danin go don leat gohččon. 37Vástit munnje, Hearrá, vástit munnje, vai dát álbmot ipmirda ahte don, Hearrá, leat Ipmil! Vástit ja jorgal sin váimmu fas iežat beallái!” 38

18,38
3 Mos 9,24
2 Muit 7,1
Dalle gahčai Hearrá dolla vuolás. Dat lovttii oaffara ja muoraid, áltára geđggiid ja muoldda ja njoalui rokkis čázi. 39
18,39
Sak 13,9
Go álbmot oinnii dán, de buohkat bálkestahtte eatnamii muđolassii ja čurvo: “Hearrá lea Ipmil! Hearrá lea Ipmil!” 40
18,40
5 Mos 13,5
2 Gon 10,25
Elia dajai sidjiide: “Dohppejehket Baala profehtaid, allet luoitte ovttage báhtarussii!” Sii dohppejuvvojedje, ja Elia doalvvui sin vuolás Kišonjogašgáddái ja gottii sin dohko.

41Elia dajai Ahabii: “Vuolgge dal borrat ja juhkat, arvešávva juo gullo.” 42Ahab manai borrat ja juhkat. Muhto Elia goarkŋui Karmelvárrái, gopmirdii eatnamii ja bijai muođuid čippiid gaskii. 43Son dajai bálvásis: “Mana čohkkii ja geahča meara guvlui!” Bálvá manai, geahčadii ja dajai: “Ii oidno mihkkege.” Elia dajai: “Mana fas.” Elia dagai ná čieža geardde. 44Čihččet gearddis bálvá dajai: “Unna balvvaš, olbmá gieđa mahtosaš, badjána mearas.” Dalle Elia dajai: “Mana dadjat Ahabii ahte son geassasta heasttaidis ja vuoddjá dálán, vai arvi ii hehtte su.” 4518,45 Jisreel gávpot Gilboavári vuolde gos Ahab ásai (Samaria lahka, 21,18).Dan botta balvvat čáhpodahtte almmi, ja arvi šoallagođii. Ahab goarkŋui vovnnaidasas ja vuoddjái Jisreela guvlui. 46Hearrá fápmu devddii Elia, ja son giesai oalgebiktasa helmmiid alimiid birra ja viegai Ahaba ovddas oppa mátkki gitta Jisreela rádjái.

19

Elia Horebváris

191

19,1
18,40
Ahab muitalii Jesabelii buot maid Elia lei dahkan, ja mo son lei goddán mihkiin buot Baala profehtaid. 2Dalle Jesabel vuolggahii áirasa Elia lusa cealkit: “Ipmilat ráŋggáštehkoset mu dál ja álo, jos mun ihttin juo in daga dutnje seammá maid don leat dahkan profehtaide.” 3Elia ballái ja vulggii báhtarussii vai gádju heakkas. Son bođii Beer Šebai, mii gullá Judai, ja guđii bálvvás dohko. 4
19,4
Jona 4,3
19,4 ginstermiestaga gyvelmiestta. Dat addá dušše uhccán suoivana, danne go das leat uhca lasttažat.Ieš son manai ain ovtta beaivása meahccái, čohkánii ginstermiestaga vuollái ja sávai jápmit. Son dajai: “Dás lea galle, Hearrá! Váldde mu heakka, dasgo mun in leat buoret go mu áhčit.” 5Son veallánii ja nohkai das ginstermiestaga vuolde, dassá go eŋgel guoskkahii su ja dajai: “Lihka borrat!” 6Go son geahčastii, de su oaivvevuloža guoras lei gáhkku, báhkka geđggiid alde goikaduvvon, ja čáhcelihtti. Son borai ja jugai ja veallánii fas. 7Hearrá eŋgel bođii nuppádassii, guoskkahii su ja dajai: “Lihka borrat, muđui mátki šaddá dutnje ilá lossadin.” 8
19,8
2 Mos 3,1
24,18
34,28eč
Elia lihkai ja borai ja jugai. Borramuš attii sutnje áhpiid mannat njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija gitta Ipmila vári Horeba rádjái. 9
19,9
2 Mos 33,22
Doppe son manai bákteráigái ja orrui dasa idjii.

Ihkku Hearrá jearai Elias: “Elia, manne don leat dáppe?” 10

19,10
18,22
Sál 69,10
Rom 11,3
Son vástidii: “Mun lean čájehan buolli áŋgirvuođa du beales, Hearrá, Almmiveagaid Ipmil. Israellaččat leat hilgon du lihtu, gaikon du áltáriid ja goddán du profehtaid. Mun okto lean báhcán, ja dál sii áigot goddit muge.” 11
19,11
2 Mos 34,6
Hearrá celkkii: “Mana olggos ja čuožžil várrái Hearrá ovdii. Hearrá manná dakko du meaddel.” De bođii stuorra ja garra riđđu mii luddii váriid ja cuvkii bávttiid Hearrá muođuid ovddas, muhto Hearrá ii lean riđus. Riđu maŋŋil bođii eanandoarggástus, muhto Hearrá ii lean eanandoarggástusas. 12
19,12
Jes 29,6
Eanandoarggástusa maŋŋil bođii dolla, muhto Hearrá ii lean dolas. Dola maŋŋil bođii jaskes šuvva. 13
19,13
2 Mos 3,6
33,20eč
Go Elia gulai dan, de son govččai ámadaju oalgebiktasiinnis, manai olggos ja čuožžilii bákteráigenjálbmái.

De gullui jietna mii jearai: “Elia, manne don leat dáppe?” 14Son vástidii: “Mun lean čájehan buolli áŋgirvuođa du beales, Hearrá, Almmiveagaid Ipmil. Israellaččat leat hilgon du lihtu, gaikon du áltáriid ja goddán du profehtaid. Mun okto lean báhcán, ja dál sii áigot goddit muge.”

15

19,15
2 Gon 8,13
Dalle Hearrá celkkii Eliai: “Máhca ruoktot seammá geainnu man bohtet, ja mana meahccái Damaskusa lahka. Go boađát dohko, de galggat vuoidat Hasaela Arama gonagassan. 16
19,16
2 Gon 9,2č
19,16 Abel Mehola >Duop 7,22.Israela gonagassan galggat vuoidat Jehu, Nimši bártni, ja profehtan iežat maŋŋil Eliša, Šafata bártni, gii ássá Abel Meholas. 17Dan gii vealtá Hasaela miehkis, goddá Jehu, ja dan gii vealtá Jehu miehkis, goddá Eliša. 18
19,18
Rom 11,4
Muhto mun divttán báhcit Israelii čieža duháha, buohkaid geat eai leat sojaldahttán čippiid Baala ovdii ja geaid njálbmi ii leat cummistan Baala.”

Eliša rávkojuvvo profehtan

19Elia vulggii Horebis ja deaivvai Eliša, Šafata bártni, gii lei aitto jorgumin eatnama. Su ovddas bealddus ledje guoktenuppelohkái vuoksápára, ja son ieš jorggui eatnama maŋimuš vuoksápárain. Elia manai su meaddel ja suhppii iežas oalgebiktasa su ala. 20

19,20
Luk 9,61
Dalle Eliša guđii vuovssáid, viehkalii Elia maŋŋái ja dajai: “Divtte mu vuos cummistit eadnán ja áhččán earrodearvvuohtan, de mun čuovvulan du.” Elia vástidii: “Mana, muhto máhca dalán. Almma don ipmirdat maid mun lean dahkan dutnje?” 21Eliša máhcai beldui, válddii vuoksápára ja njuovai daid. Son vuoššai biergguid dolas maid lei ráhkadan geassáin, ja attii olbmuide borrat. De son čuovvulii Elia ja bálvališgođii su.