Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

161Jehui, Hanani bárdnái, bođii dát Hearrá sátni maid son galggai sárdnut Bašai: 2

16,2
14,7eč
“Vaikko mun bajidin du muolddas ja bidjen du iežan álbmoga Israela ráđđejeaddjin, de don leat vádjolan Jeroboama geainnuid ja fillen mu álbmoga Israela suddudit. Sii leat moaráhuhttán mu suttuideasetguin. 3Danin mun suohpalasttán eret Baša ja su soga; mun divttán geavvat su sohkii seammá ládje go Jeroboama, Nebata bártni, sohkii. 4Daid Baša sogas geat jápmet gávpogii, borret beatnagat, ja daid geat jápmet beldui, borret almmi lottit.”

5Mii muđui lea muitalit Bašas, su daguin ja olahusain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 6Baša manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Tirsai. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Ela.

7Hearrá sátni bođii Bašai ja su sohkii profehta Jehu, Hanani bártni, bokte: Dainna go son lei dahkan nu ollu mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja moaráhuhttán su daguidisguin, ja dainna go son lei goddán Jeroboama soga, de geavvá seammá ládje Bašai ja su sohkii.

Ela Israela gonagassan

8Juda gonagasa Asa guoktelogiguđát ráđđenjagi Ela, Baša bárdni, šattai Israela gonagassan. Son ráđđii Tirsas guokte jagi. 9

16,9
15,27
Su bálvaleaddji Simri gii hovdii beali soahtevovdnaveagas, dagai suollemas lihtu su vuostá. Oktii go Ela lei Tirsas iežas hoavvadoalli Arsa geahčen ja lei juhkan gárremiidda, 10de Simri bođii dohko ja časkkii su jámas. Simri šattai gonagassan Ela sadjái. Dat dáhpáhuvai Juda gonagasa Asa guoktelogičihččet ráđđenjagi. 11
16,11
14,10
Go Simri lei šaddan gonagassan ja lei čohkánan truvdnui, de son gottii oppa Baša soga. Son ii guođđán heggii ovttage Baša dievdobeale sogalačča, ii lagaš fuolkki iige ustiba. 12Simri duššadii oppa Baša soga, nugo Hearrá lei cealkán Bašai profehta Jehu bokte. 13Nu dáhpáhuvai Baša ja su bárdni Ela suttuid dihte maiguin soai leigga fillen israellaččaid suddudit. Duššálaš eahpeipmiliiddiskaguin soai moaráhuhtiiga Hearrá, Israela Ipmila. 14Mii muđui lea muitalit Elas ja su daguin, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái.

Simri Israela gonagassan

15Simri šattai gonagassan Juda gonagasa Asa guoktelogičihččet ráđđenjagi. Son ráđđii Tirsas čieža beaivvi. Soahteveahka lei dalle birastahttimin Gibbetona, filistalaččaid gávpoga. 16Go soahteveahka gulai ahte Simri lei dahkan suollemas lihtu ja goddán gonagasa, de oppa Israela soahteveahka dagai dan seammá beaivvi Israela gonagassan Omri, soahteveagaoaivámučča. 17Omri ja buot israellaččat vulge Gibbetonis ja birastahtte Tirsa. 18Go Simri oinnii ahte gávpot lei váldojuvvon, de son manai šloahta tordnii, buolláhii šloahta ja jámii dollanjuokčamiidda. 19Nu geavai su suttuid dihte. Go son lei vádjolan Jeroboama geainnuid, de son lei dahkan dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja fillen israellaččaid suddudit. 20Mii muđui lea muitalit Simris ja suollemas lihtus maid son dagai, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái.

21De Israela álbmot juohkásii guovtti oassái. Nubbi bealli doalai Tibni, Ginata bártni, beali ja dáhtui su gonagassan, nubbi bealli doalai Omri beali. 22Dat geat dolle Omri beali, vuite daid geat dolle Tibni, Ginata bártni, beali. Tibni jámii, ja Omri šattai gonagassan.

Omri Israela gonagassan

23Omri šattai Israela gonagassan Juda gonagasa Asa golbmalogivuosttaš ráđđenjagi, ja son ráđđii guoktenuppelohkái jagi. Go son lei ráđđen Tirsas guhtta jagi, 2416,24 Samaria lei dasto Davviriikka oaivegávpot nu guhká go riika bisui. >14,17. guvttiin silbataleanttain sullii 68 kilo.de son osttii Šemeris Samariavári guvttiin silbataleanttain. Son huksii várrái gávpoga ja gohčodii dan Samarian Šemera mielde, geasa várri lei gullan. 25Omri dagai dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin; son dagai eambbo bahá go buohkat geat ledje leamaš gonagassan su ovdal. 26Son vádjolii juohke láhkái Jeroboama, Nebata bártni, geainnuid ja dagai seammá suttuid maiguin Jeroboam lei fillen israellaččaid suddudit. Duššálaš eahpeipmiliiddisetguin israellaččat moaráhuhtte Hearrá, Ipmileaset. 27Mii muđui lea muitalit Omris, su daguin ja olahusain, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 28Omri manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui Samariai. Su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Ahab.

Ahab Israela gonagassan

29Ahab, Omri bárdni, šattai Israela gonagassan Juda gonagasa Asa golbmalogigávccát ráđđenjagi. Son ráđđii Israela Samarias guoktelogiguokte jagi. 30Ahab, Omri bárdni, dagai dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin, eambbo go buohkat geat ledje leamaš gonagassan su ovdal. 31Iige das galle ahte son vádjolii Jeroboama, Nebata bárdni, suttuin, son velá válddii áhkkán Jesabela, sidonlaččaid gonagasa Etbaala nieidda, ja bálvališgođii Baala ja rohkadalai dan. 32Son huksii Samaria gávpogii Baala tempela ja ceggii dohko Baalii áltára. 33Ahab ráhkadii maiddái ašeračuoldda, ja son moaráhuhtii Hearrá, Israela Ipmila, eambbo go buohkat geat su ovdal ledje leamaš Israela gonagassan.

34

16,34
Jos 6,26
Ahaba áigge betellaš Hiel huksii Jeriko ođđasit. Go son bijai gávpoga vuođu, de son massii vuosttašriegádeaddjis Abirama, ja go son ceggii poartta, de son massii nuoramus bártnis Seguba. Nu ollašuvai dat sátni maid Hearrá lei sárdnon Josva, Nuna bártni, bokte.

17

Gáranasat bibmet profehta Elia

171

17,1
Luk 4,25
Jak 5,17
17,1 Tišbe báiki Gileadis, Jordana nuorttabealde.Elia, Gileada Tišbe olmmoš, dajai Ahabii: “Nu duohta go Hearrá, Israela Ipmil, eallá, son gean mun bálvalan: Dáid jagiid ii šatta suoldni iige arvve muđui go jos mun gohčun.” 2Eliai bođii dasto dát Hearrá sátni: 3“Vuolgge dáppe, mana nuorttas guvlui ja čiehkát Keritávžái Jordana nuorttabeallái. 4Doppe don beasat juhkat jogažis, ja mun lean gohččon gáranasaid buktit dutnje borramuša.” 5Elia dagai nugo Hearrá lei gohččon. Son manai Keritávžái Jordana nuorttabeallái ja orrui dohko. 6Gáranasat bukte sutnje láibbi ja bierggu iđidiid eahkediid, ja son jugai jogažis.

Elia Sarepta leaskka luhtte

7Muhtun áiggi geažes jogaš goikkai, danin go oppa eatnamis ii lean arván. 8Eliai bođii dalle dát Hearrá sátni: 9

17,9
Luk 4,26
17,9 Sarepta gávpot Foinikias, Sidona lulábealde.“Mana Sareptai, mii lea Sidona lahka, ja orro dohko. Mun lean gohččon muhtun leaskanissona ealihit du doppe.”

10Elia vulggii Sareptai. Go son bođii gávpotportii, de das lei muhtun leaskanisson čoaggimin muoraid. Elia čuorvvui sutnje: “Viežžal munnje veaháš čázi, vai beasan juhkat.” 11Go nisson vulggii viežžat čázi, de Elia čuorvvui sutnje velá: “Buktil munnje maid láibebihtá.” 12

17,12
2 Gon 4,2
Muhto nisson vástidii: “Nu duohta go Hearrá, du Ipmil, eallá: Mus ii leat láibi, mus leat dušše čorpmadievva jáffut ruhkus ja uhcánaš olju lihtis. Mun lean čoaggimin dás muorrabihtáid, ja de mun manan ruoktot ráhkadit borramuša alccesan ja bárdnásan. De moai borre dan ja dasto jápme.” 13Elia dajai sutnje: “Ale bala! Mana ruoktot ja daga nugo leat dadjan, muhto ráhkat vuos munnje uhca gáhkoža ja buvtte dan deike. Ráhkat dasto juoidá alccesat ja bárdnásat. 14Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Jáfforuhkku ii guorran iige lihtis váillo olju gitta dan beaivvi rádjái go Hearrá diktá arvit eatnamii.” 15Leaskanisson manai ja dagai nugo Elia lei dadjan, ja sis buohkain lei borramuš guhkes áigái. 16Jáfforuhkku ii guorranan iige lihtis váilon olju. Geavai nu mo Hearrá lei sárdnon Elia bokte.

17Muhtun áiggi geažes buohccái nissona, viesu eamida, bárdni. Dávda šattai nu garasin ahte bárdni ii viimmat oppa vuoigŋange. 18Leaskanisson dajai Eliai: “Mii mus lea dahkamuššan duinna, Ipmila olmmái? Don leat boahtán deike muittuhit munnje mu suttu ja goddit mu bártni.” 19Elia dajai: “Atte bártnát munnje!” Son válddii bártni leaskka askkis, guttii su bajit latnjii gos ieš orui, ja vellehii su seaŋgasis. 20Son rohkadalai Hearrá ja dajai: “Hearrá, mu Ipmil! Áiggutgo don duođaid buktit lihkohisvuođa dán leskii gean luhtte mun orun, ja goddit su bártni?” 21

17,21
2 Gon 4,34
Apd 20,10
Son gopmulii golbmii bártni badjel ja rohkadalai: “Hearrá, mu Ipmil! Divtte heakka máhccat dán bártnážii!” 22Hearrá gulai Elia rohkadusa. Heagga máhcai bártnážii, ja son šattai eallin. 23
17,23
Luk 7,15
Joh 4,50
Elia válddii bártnáža ja buvttii su bajit lanjas vissui. Son attii su su eadnái ja dajai: “Geahča, du bárdni eallá!” 24Dalle nisson dajai Eliai: “Dál mun dieđán ahte don leat Ipmila olmmái, ja ahte Hearrá duođaid sárdnu du bokte.”

18

Elia ja Obadja

181

18,1
Jak 5,18
Golai guhkes áigi, badjel guokte jagi. De Eliai bođii dát Hearrá sátni: “Mana deaivvadit Ahabiin. Dasto mun divttán arvit eatnamii.” 2Elia vulggii Ahaba lusa.

Samarias nealgi lei garas. 3Ahab rávkkai lusas Obadja, gonagasa hoavvadoalli gii bálvalii Hearrá oskkáldasat. 4Dalle go Jesabel iskkai duššadit Hearrá profehtaid, de Obadja lei gádjon sis čuohtása. Son lei čiehkan sin guovtti bákteráigái, vihttalohkása goabbáige, ja lei fuolahan sidjiide borramuša ja juhkamuša. 5Ahab dajai Obadjai: “Mana geahčadit buot eatnama ádjagiid ja jogažiid. Moai soite gávdnat guohtuma ja nagodetne bisuhit heakkas heasttaid ja mulaid eange šatta loahpahit daid.” 6De soai juogadeigga eatnama gaskaneaskka, ja guktot vulggiiga geahčadit iežas oasi. Ahab vulggii ovtta geainnu, Obadjagis nuppi.

7Go Obadja lei dan mátkkis, de Elia bođii su ovddal. Go Obadja dovdái su, de son luoitádii eatnamii muđolassii ja dajai: “Dongo dat leat, mu hearrá Elia?” 8Elia vástidii: “Mun dat lean. Mana muitalit hearrásat ahte mun lean dáppe.” 9Obadja dajai: “Maid baháid mun lean dahkan, go don áiggut addit mu Ahaba gihtii ja diktit su goddit mu? 10Nu duohta go Hearrá, du Ipmil, eallá, de ii leat oktage álbmot iige oktage riika gos mu hearrá ii livčče diktán ohcat du. Go sii leat vástidan ahte don it lean doppe, de son lea bággen dan riikka ja dan álbmoga vuordnut ahte eai gávdnan du. 11Ja dál don gohčut mu mannat muitalit gonagassii ahte leat dáppe. 12

18,12
2 Gon 2,16
Muhto go mun lean vuolgán du luhtte, de Hearrá vuoigŋa doalvu du gii diehtá gosa. Ja go mun muitalan dan Ahabii, iige son gávnnage du, de son goddá mu. Ja liikká mun, du bálvaleaddji, lean ballan Hearrás gitta nuorravuođa rájes! 13Itgo don leat gullan maid mun dahken dalle go Jesabel iskkai goddit Hearrá profehtaid? Mun čihken čuođi profehta guovtti bákteráigái, vihttalohkása goabbáige, ja fuolahin sidjiide borramuša ja juhkamuša. 14Ja dál don gohčut mu mannat muitalit gonagassii ahte leat dáppe. Son goddá mu!” 15Muhto Elia vástidii: “Nu duohta go Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, eallá, son gean mun bálvalan: Odne juo mun deaivvadan gonagasain!”

Elia ja Baala profehtat Karmelis

16Obadja manai Ahaba lusa ja muitalii sutnje gos Elia lei. Ahab vulggii deaivvadit Eliain. 17Go Ahab oinnii Elia, de son dajai: “Diego don dal leat, don gii buvttát lihkuhisvuođa Israelii?” 18

18,18
16,31eč
Elia vástidii: “In mun buvtte lihkuhisvuođa Israelii, muhto don ja du áhči sohka, go dii lehpet hilgon Hearrá báhkkomiid ja bálvališgoahtán Baal-ipmiliid. 19Rávkka dál israellaččaid mu lusa Karmelvárrái, ja rávkka dohko maiddái Baala njeallječuođivihttalogi profehta ja Ašera njeallječuođi profehta geat borret Jesabela beavddis.”

20Ahab bijai sáni buot israellaččaide ja čohkkii profehtaid Karmelvárrái. 21

18,21
Jos 24,15
Duop 6,31
Doppe Elia loaiddastii álbmoga ovdii ja dajai: “Man guhká dii suoibubehtet goappašiid beliide? Jos Hearrá lea Ipmil, de vádjolehket su maŋis, jos Baal lea Ipmil, de vádjolehket su maŋis!” Muhto álbmot ii vástidan sutnje sánige. 22
18,22
19,10
Dalle Elia dajai sidjiide: “Mun lean Hearrá profehtain áidna gii lean báhcán heggii, muhto Baala profehtat leat njeallječuođivihttalogi. 23Buktet dal midjiide guokte vuovssá. Sii ožžot válljet dain alcceseaset nuppi, ruvjet dan ja bidjat ruvjjiid muoraid ala, muhto eai oaččo cahkkehit dola. Mun ráhkadan nuppi vuovssá ja bijan dan muoraid ala, muhto in cahkket dola. 24De dii čuorvubehtet iežadet ipmila, ja mun čuorvvun Hearrá. Dat gii vástida dolain, lea Ipmil.” Álbmot vástidii: “Lehkos nu!” 25Elia dajai Baala profehtaide: “Válljejehket alcceseattet nuppi vuovssá ja ráhkadehket dan vuos, diihan lehpet eanebut. Čurvot dasto ipmileattet, muhto allet cahkket dola.” 26
18,26
Hab 2,19
Profehtat válde vuovssá maid ledje ožžon, ja ráhkadedje dan. De sii čurvo Baala iđida rájes gitta gaskabeaivvi rádjái: “Baal, vástit midjiide!” Muhto ii gullon jietna, ii boahtán vástádus, vaikko sii njuiko áltára birra maid ledje ráhkadan. 27Gaskabeaivvi Elia bilkidii sin. Son dajai: “Čurvot jitnoseappot! Dasgo almmá son lea ipmil, son sáhttá šaddan jurdagiidda, dahje lea mannan gálgat earániiddis dahje vuolgán mátkái? Dahje son lea oađđimin ja ferte vuos gohccát.” 28
18,28
5 Mos 14,1
Profehtat čurvo velá jitnoseappot ja vieruset mielde sárggodedje iežaset mihkiiguin ja sáittiiguin, dassážii go varra golggai. 29
18,29
Sál 115,5eč
18,29 borramušoaffara oaffaruššojuvvui iđedis ja eahkedis, vrd. 2 Gon 3,20; 16,15. Dán oktavuođas dat lea eahketoaffar.Gaskabeaivvi maŋŋil sii šadde profehtalaš lihkahusaide mii lei gitta borramušoaffara áiggi rádjái. Muhto ii gullon jietna, ii boahtán vástádus, ii oidnon mearka.

30De Elia rávkkai álbmoga lusas, ja sii čoagganedje su birra. Son divui Hearrá áltára mii lei gaikojuvvon. 31

18,31
1 Mos 32,28
Jos 4,520
Son válddii guoktenuppelohkái geađggi, seammá ollu go Jakoba bártniid čearddat, su geasa Hearrá lei cealkán: “Du namma lea Israel.” 3218,32 guokte sea sullii 24 lihttera.Son huksii geđggiin áltára Hearrái ja goaivvui dan birra rokki mii livččii geassán guokte sea-mihtu gortni. 33Dasto son lánii áltára ala muoraid, ruvjii vuovssá ja bijai ruvjjiid muoraid ala. 34Son dajai: “Devdet njeallje ruhku čáziin ja golggahehket čázi boaldinoaffara ja muoraid ala.” De son dajai: “Dahket dan ođđasis!” Sii dahke nu. Son dajai: “Dahket dan velá oktii!” Sii dahke nugo son gohčui. 35Čáhci golggai áltára birra ja devddii velá rokkige.

36Borramušoaffara áigge profehta Elia loaiddastii álbmoga ovdii ja dajai: “Hearrá, Abrahama, Isaka ja Israela Ipmil! Divtte odne šaddat diehttevassii ahte don leat Ipmil Israelis ja ahte mun lean du bálvaleaddji ja lean dahkan buot dán, danin go don leat gohččon. 37Vástit munnje, Hearrá, vástit munnje, vai dát álbmot ipmirda ahte don, Hearrá, leat Ipmil! Vástit ja jorgal sin váimmu fas iežat beallái!” 38

18,38
3 Mos 9,24
2 Muit 7,1
Dalle gahčai Hearrá dolla vuolás. Dat lovttii oaffara ja muoraid, áltára geđggiid ja muoldda ja njoalui rokkis čázi. 39
18,39
Sak 13,9
Go álbmot oinnii dán, de buohkat bálkestahtte eatnamii muđolassii ja čurvo: “Hearrá lea Ipmil! Hearrá lea Ipmil!” 40
18,40
5 Mos 13,5
2 Gon 10,25
Elia dajai sidjiide: “Dohppejehket Baala profehtaid, allet luoitte ovttage báhtarussii!” Sii dohppejuvvojedje, ja Elia doalvvui sin vuolás Kišonjogašgáddái ja gottii sin dohko.

41Elia dajai Ahabii: “Vuolgge dal borrat ja juhkat, arvešávva juo gullo.” 42Ahab manai borrat ja juhkat. Muhto Elia goarkŋui Karmelvárrái, gopmirdii eatnamii ja bijai muođuid čippiid gaskii. 43Son dajai bálvásis: “Mana čohkkii ja geahča meara guvlui!” Bálvá manai, geahčadii ja dajai: “Ii oidno mihkkege.” Elia dajai: “Mana fas.” Elia dagai ná čieža geardde. 44Čihččet gearddis bálvá dajai: “Unna balvvaš, olbmá gieđa mahtosaš, badjána mearas.” Dalle Elia dajai: “Mana dadjat Ahabii ahte son geassasta heasttaidis ja vuoddjá dálán, vai arvi ii hehtte su.” 4518,45 Jisreel gávpot Gilboavári vuolde gos Ahab ásai (Samaria lahka, 21,18).Dan botta balvvat čáhpodahtte almmi, ja arvi šoallagođii. Ahab goarkŋui vovnnaidasas ja vuoddjái Jisreela guvlui. 46Hearrá fápmu devddii Elia, ja son giesai oalgebiktasa helmmiid alimiid birra ja viegai Ahaba ovddas oppa mátkki gitta Jisreela rádjái.