Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
12

Riika juohkása

121

12,1
2 Muit 10,1eč
12,1 Sikem >1 Mos 12,6.Rehabeam vulggii Sikemii gosa oppa Israel lei boahtán dahkat su gonagassan. 2Jeroboam, Nebata bárdni, oaččui gullat dan. Son lei ain Egyptas gosa lei báhtaran gonagas Salomos. 3Dál son rávkojuvvui ruoktot. Jeroboam ja oppa Israela searvegoddi dadje Rehabeamii: 4“Du áhčči dagai min geassá lossadin. Geahpit don dál min garra bargonoađi ja lossa geassá maid du áhčči bijai min guoddit, de mii bálvalit du.” 5Rehabeam dajai sidjiide: “Mannet dál ja bohtet ođđasis guovtti beaivvi geažes.” De olbmot vulge.

6Gonagas Rehabeam jearai neavvaga vuorrasiin geat ledje bálvalan su áhči Salomo dalle go son lei ain eallimin. Rehabeam jearai: “Mo dii neavvubehtet mu vástidit álbmogii?” 7Sii vástidedje: “Jos don odne leat álbmoga bálvaleaddji ja dagat nugo sii dáhttot ja vástidat sidjiide ustitlaččat, de sii bálvalit du buot beivviid.” 8Muhto Rehabeam hilggui vuorrasiid neavvaga. Son jearai neavvaga nuorain geat ledje šaddan ovttas suinna ja ledje dál su bálvaleaddjin. 9Son jearai sis: “Mo dii neavvubehtet mu vástidit álbmogii? Sii leat bivdán mu geahpidit geassá maid mu áhčči bijai sin guoddit.” 10Dalle nuorat geat ledje šaddan ovttas suinna, dadje sutnje: “Dát álbmot dadjá dutnje ahte du áhčči bijai sin guoddit lossa geassá, ja bivdá du geahpedit dan. Daja álbmogii: ‘Mu čelččen lea gasit go áhččán alimat. 11Mu áhčči bijai din guoddit lossa geassá, muhto mun dagan dan ain losibun. Mu áhčči bagadii din spižáin, muhto mun bagadan din biikaroaiskkáin.’”

12Guovtti beaivvi geažes Jeroboam ja oppa álbmot bohte Rehabeama lusa, nugo gonagas lei gohččon. 13Gonagas vástidii sidjiide garra sániiguin. Son hilggui neavvaga maid lei ožžon vuorrasiin, 14ja sártnui álbmogii nugo nuorat ledje nevvon su: “Mu áhčči bijai din guoddit lossa geassá, muhto mun dagan dan ain losibun. Mu áhčči bagadii din spižáin, muhto mun bagadan din biikaroaiskkáin.” 15

12,15
11,31
Gonagas ii guldalan álbmoga; nu Hearrá lei dahkan vai ollašuvašii dat maid son lei sárdnon Jeroboamii, Nebata bárdnái, šilolaš Ahia bokte.

16

12,16
2 Sam 20,1
Go israellaččat oidne ahte gonagas ii guldalan sin, de sii vástidedje:

“Mii osiid mis lea Davidii?

Ii mis leat mihkkege oktasaččaid

Isaja bártniin.

Mannet ruoktot, israellaččat!

Geahča dal iežat viesu bearrái, David!”

De israellaččat manne ruoktot. 17Rehabeam šattai dušše daid israellaččaid gonagassan geat ásse Juda gávpogiin.

18

12,18
2 Sam 20,24
Go gonagas Rehabeam vuolggahii israellaččaid lusa Adorama, bargogeatnegasaid goziheaddji, de sii geađgádedje su jámas. Gonagas Rehabeam illá beasai vovnnaidasas ja báhtarii Jerusalemii.

19

12,19
11,11eč
Nu Israel hilggui Davida soga, ja nu lea leamaš gitta otná beaivvi rádjái.

Jeroboam Israela gonagassan

20Go israellaččat gulle ahte Jeroboam lei máhccan, de sii rávke su álbmotčoakkalmassii. Doppe sii dahke su Israela gonagassan. Dušše Juda čearda bisui oskkáldassan Davida sohkii.

21

12,21
2 Muit 11,1eč
Go Rehabeam bođii Jerusalemii, de son gohčui čoahkkái oppa Juda álbmoga ja Benjamina čeardda, čuođi gávccilogiduhát válljusoahteolbmá. Sii galge soahtat Israeliin ja máhcahit riikka Rehabeamii, Salomo bárdnái. 22Muhto Šemajai, Ipmila olbmái, bođii dát Hearrá sátni: 23“Daja Rehabeamii, Salomo bárdnái ja Juda gonagassii, ja Juda ja Benjamina čearddaide ja eará álbmogii: 24‘Ná cealká Hearrá: Allet vuolgge soahtat vieljaideattetguin, israellaččaiguin. Máhccet ruoktot, juohkehaš vissosis, danin go mun lean dagahan dan mii lea dáhpáhuvvan.’” Sii jeagadedje Hearrá sáni ja máhcce ruoktot, nugo Hearrá lei gohččon.

2512,25 Penuel >1 Mos 32,30.Jeroboam nannii Sikema Efraima várreeatnamis ja ásai dohko. De son fárrii Penuelii ja nannii dan. 26Muhto Jeroboam jurddašii: “Gonagasvuohta sáhttá vel máhccat Davida sohkii. 27Jos álbmot ain johtá Jerusalemis oaffaruššamin Hearrá tempelis, de sii jorgalit fas hearráset Rehabeama, Juda gonagasa, beallái. De mun gottáhalan, ja álbmot máhccá Rehabeama, Juda gonagasa, lusa.” 28

12,28
2 Mos 32,48
Gonagas smiehtai dán, ja son duddjohii guokte gollegálbbi. Son dajai álbmogii: “Dii lehpet dál juo galle johtán Jerusalemis. Israel, dá lea du Ipmil guhte buvttii du Egyptas!” 29
12,29
Duop 18,29č
12,29 Betel, Dan bassibáikkit lullin ja davvin Davviriikkas.Nuppi gollegálbbi son ceggii Betelii ja nuppigis Danii. 30
12,30
2 Mos 20,4
2 Gon 10,29
Dát ášši šattai suddun, danin go álbmot johtigođii gollegálbbiid luhtte Betelis ja Danis.

31

12,31
2 Muit 11,14č
13,9
Jeroboam huksii tempeliid oaffarbáikkiid ja bijai báhppan sahtedohko olbmuid álbmogis, vaikko sii eai gullan Levi čerdii. 3212,32 bassebeaivin seammá go lastagoahteávvudeapmi Judas, muhto Jeroboam válljii gávccát mánu čihččeda sadjái, v. 33. Vrd. 3 Mos 23,39; 1 Gon 8,2.65.Gávccát mánu vihttanuppelogát beaivvi son dagai bassebeaivin, ja álbmot ávvudii dan dego seammá bassebeaivvi Judas. Son goarkŋui Betela áltárii oaffaruššat gálbebázzái maid lei duddjohan. Báhpaid geaid son lei ásahan oaffarbáikkiid várás, son divttii bálvalit Betelis. 33Son goarkŋui Betela áltárii gávccát mánu vihttanuppelogát beaivvi, dan bassebeaivvi maid son lei ieš hutkan. Son doalai basiid israellaččaide ja goarkŋui áltárii cahkkehit oaffardola.

13

Hearrá gulaha duomu Betela áltárii

131Aiddo go Jeroboam lei čuožžumin áltára guoras ja cahkkeheamen oaffardola, de Betelii bođii Judas Ipmila olmmái gean Hearrá lei vuolggahan. 2

13,2
2 Gon 23,15eč
Son gulahii áltárii Hearrá duomu ja čuorvvui: “Áltár, áltár! Ná cealká Hearrá: Davida sohkii riegáda bárdni, Josia lea su namma. Dán áltára alde son oaffaruššá oaffarbáikkiid báhpaid geat cahkkehit dása oaffardola. Dán áltára alde boldojuvvojit vel olbmodávttit.” 3Son almmuhii maiddái mearkka: “Dát lea mearkan das ahte Hearrá lea sárdnon: Áltár luoddana, ja dan gunat bieđganit.” 4Go gonagas Jeroboam gulai daid sániid maiguin Ipmila olmmái gulahii duomu Betela áltárii, de son geigii gieđa áltára guoras ja dajai: “Dohppejehket su!” Dalle su geigejuvvon giehta ásttai, iige son nagodan rohttet dan šat ruoktot. 5Áltár luoddanii ja dan gunat bieđganedje, nugo Ipmila olmmái lei almmuhan Hearrá gohččuma mielde. 6
13,6
2 Mos 8,8eč
4 Mos 21,7
Dalle gonagas dajai Ipmila olbmái: “Soažžut Hearrá, du Ipmila, ja rohkadala mu ovddas, vai mun nagodan rohttet gieđa fas ruoktot.” Ipmila olmmái soažžudii Hearrá, ja gonagas sáhtii rohttet gieđa, ja dat šattai dakkárin go lei ovdal. 7Gonagas dajai Ipmila olbmái: “Vuolgge mu vissui boradit. Mun attán dutnje attáldaga.” 8
13,8
4 Mos 22,18
Muhto Ipmila olmmái dajai gonagassii: “Vaikko don attášit munnje beali opmodagastat, de mun in vuolgge duinna. Mun in bora láibbi inge juga čázi dán báikkis, 9danin go Hearrá lea gieldán dan mus. Son celkkii munnje: Ale bora láibbi, ale juga čázi alege máhca seammá geainnu man bohtet.” 10De son vulggii eará geainnu iige máhccan dan geainnu man lei boahtán Betelii.

Ipmila olbmá jeagohisvuohta ja ráŋggáštus

11Betelis ásai boares profehta. Su bártnit bohte ja muitaledje sutnje buot maid Ipmila olmmái lei dahkan Betelis dan beaivvi. Sii muitaledje áhččáseaset maiddái dan maid son lei dadjan gonagassii. 12Áhčči jearai: “Man geainnu son vulggii?” Bártnit bagadedje sutnje geainnu man Ipmila olmmái gii lei boahtán Judas, lei vuolgán. 13Áhčči dajai bártniidasas: “Sádelastet munnje ásena.” Sii sádelaste sutnje ásena, ja son čohkánii dan sealgái. 14Son vulggii Ipmila olbmá maŋŋái ja gávnnai su čohkkámin terebintta vuolde. Son jearai olbmás: “Leatgo don dat Ipmila olmmái gii bođii Judas?” “Lean,” olmmái vástidii. 15De profehta dajai sutnje: “Vuolgge mu vissui boradit muinna.” 16Muhto olmmái vástidii: “Mun in oaččo máhccat duinna. Mun in oaččo borrat láibbi inge juhkat čázi duinna dáppe. 17Hearrá lea cealkán munnje: Don it oaččo borrat láibbi, it juhkat čázi itge máhccat dan geainnu man bohtet.” 18De boaran dajai: “Mun lean profehta nugo donge. Eŋgel sártnui munnje dán Hearrá sáni: ‘Viečča su vissosat, vai son beassá borrat ja juhkat.’” Muhto dan son gielistii.

19Ipmila olmmái máhcai suinna ja borai láibbi ja jugai čázi su viesus. 20Go soai leigga čohkkámin beavddis, de Hearrá sátni bođii profehtii gii lei viežžan olbmá lusas. 21Son čuorvvui Ipmila olbmái gii lei boahtán Judas: “Ná cealká Hearrá: Don it leat doallan Hearrá sáni itge jeagadan Hearrá, du Ipmila, gohččuma. 22Don leat máhccan ja leat borran ja juhkan dan báikkis gos mun gilden du borramis ja juhkamis. Dan dihte du rumaš ii boađe áhčiidat hávdái.”

23Go Ipmila olmmái lei geargan borramis ja juhkamis, de boaran sádelasttii ásena profehtii gean lei viežžan lusas. 24

13,24
20,36
2 Gon 2,24
Olmmái vulggii, ja mátkkis ledjon rohkkáhii su ja gottii su. Su rumaš njaŋgái das geainnu alde. Ásen čuoččui rupmaša bálddas, ja ledjon čuoččui dan nuppe bealde. 25Olbmot manne dakko meattá ja oidne ahte geainnu alde njaŋgái rumaš ja ledjon čuoččui dan bálddas. Go sii bohte gávpogii gos boares profehta ásai, de sii muitaledje maid ledje oaidnán. 26Profehta gii lei máhcahan Ipmila olbmá mátkkis, gulai dan ja dajai: “Dat lea Ipmila olmmái gii ii jeagadan Hearrá gohččuma. Hearrá divttii ledjona váldit su, ja dat gaikkodii su jámas, aiddo nugo Hearrá lei sárdnon sutnje.” 27Son dajai bártniidasas: “Sádelastet munnje ásena”, ja sii dahke nu. 28Son vulggii ja gávnnai rupmaša njaŋgámin geainnu alde, ja ásena ja ledjona čuožžumin rupmaša bálddas. Ledjon ii lean borran rupmaša iige gaikkodan ásena. 29Profehta válddii Ipmila olbmá rupmaša, bijai dan ásena sealgái ja buvttii dan ruoktot. Son máhcai gávpogii vai beassá doallat váidalusaid ja hávdádit jábmi. 30
13,30
Jer 22,18
Son bijai rupmaša iežas hávdái, ja jábmái dollojuvvojedje váidalusat. Morašteaddjit čurvo: “Vuoi, vieljažan!” 31Go boaran lei hávdádan Ipmila olbmá, de son dajai bártniidasas: “Go mun jámán, de bidjet mu dan hávdái masa Ipmila olmmái lea hávdáduvvon. Bidjet mu dávttiid su dávttiid báldii. 32
13,32
2 Gon 23,15eč
Dat duopmu ollašuvvá maid Hearrá lei gohččon su gulahit Betela áltárii ja buot tempeliidda mat leat Samaria gávpogiid oaffarbáikkiin.”

33

13,33
2 Mos 28,41
1 Gon 12,31
Jeroboam ii jorgalan bahás geainnustis dán dáhpáhusage geažil. Son bijai ain oaffarbáikkiid báhppan sahtedohko olbmáid álbmogis. Son bijai oaffarbáikkiid báhppan juohkehačča gii dáhtui. 34Dat šattai Jeroboama sohkii suddun man dihte dat duššaduvvui ja sihkkojuvvui eret eatnama alde.

14

Jeroboam ja profehta Ahia

141Dan áigge Abia, Jeroboama bárdni, buohccái. 2

14,2
1 Sam 28,8
1 Gon 22,30
Jeroboam dajai áhkkásis: “Gárvot nu ahte ii oktage dovdda du Jeroboama áhkkán, ja vuolgge Šiloi. Doppe ássá profehta Ahia gii einnostii mu šaddat dán álbmoga gonagassan. 3Váldde mielde logi láibbi, muhtun gáhkuid ja honnetruhku ja mana su lusa, de son muitala dutnje mo bárdnái geavvá.” 4
14,4
11,29č
Jeroboama áhkká dagai nu. Son vulggii Šiloi ja bođii Ahia vissui. Ahia ii šat oaidnán maidege, danin go son lei čalmmehuvvan boarisvuođa geažil. 5Muhto Hearrá lei cealkán Ahiai: “Jeroboama áhkká lea boahtimin deike jearrat dus ráđi iežas bártni birra, danin go bárdni lea buozus. Sártno sutnje sániid maid mun attán dutnje. Son lea gárvodan dovdameahttumin.” 6Go Ahia gulai nissona vázzinskoabanasa, de son dajai: “Boađe sisa, Jeroboama áhkká! Manne don dahkaluttat eará olmmožin? Mus lea almmuhit dutnje garra sátni. 7
14,7
11,31
16,2
Mana dadjat Jeroboamii: Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun alidin du álbmoga gaskkas ja bidjen du álbmogan Israela ráđđejeaddjin. 8Mun gaikkihin gonagasvuođa Davida sogas ja adden dan dutnje. Muhto don it leat leamaš nugo mu bálvaleaddji David. Son doalai mu báhkkomiid ja vádjolii muinna oppa váimmustis. Son dagai dušše dan mii lei riekta mu čalmmiin. 9Don leat dahkan eambbo bahá go oktage eará ovdal du. Don leat ráhkadahttán alccesat leikejuvvon govaid ipmilin ja nu moaráhuhttán mu, ja don leat jorgalan munnje selggiid. 10
14,10
15,29
21,21
Dan dihte mun buvttán Jeroboama sohkii lihkuhisvuođa. Mun duššadan Israelis buot du soga olbmábeale, sihke stuorráid ja smávváid, ja mun suohpalasttán eret Jeroboama soga nugo muhkki suohpalastojuvvo visot eret. 11
14,11
16,4
Dan Jeroboama sogas gii jápmá gávpogii, borret beatnagat, ja dan gii jápmá meahccái, borret almmi lottit. Ná Hearrá lea sárdnon. 12Vuolgge dál ruktosat. Dan seammás go boađát gávpogii, de bárdni jápmá. 13Oppa Israel doallá sutnje váidalusaid ja mieđušta su hávdái. Dušše son Jeroboama sogas boahtá hávdái, danin go aivvestassii sus oppa Jeroboama sogas Hearrá, Israela Ipmil, lea oaidnán juogage buori. 14Muhto Hearrá čuoččáldahttá Israelii gonagasa gii duššada Jeroboama soga. Dat beaivi boahtá. 15
14,15
2 Gon 17,23
Hearrá časká Israela nu ahte dat suoibu nugo hoašša čázis. Son gaikkiha israellaččaid dan buori eatnamis maid son attii sin áhčiide. Son biđge sin don beallái Eufrata, danin go sii leat dahkan alcceseaset ašeračuolddaid ja moaráhuhttán Hearrá. 16Son hilgu Israela Jeroboama suttuid dihte ja daid suttuid dihte maid son lea fillen Israela dahkat.”

1714,17 Tirsa gávpot Sikema nuorttadavábealde. Davviriikka vuosttaš oaivegávpot. Vrd. 16,23č.Jeroboama áhkká vulggii ja máhcai Tirsai. Dan seammás go son lávkii iežas viesu šielmmá ala, de bárdni jámii. 18Son hávdáduvvui, ja oppa Israel moraštii su. Nu šattai duohtan dat maid Hearrá lei gohččon bálvaleaddjis profehta Ahia sárdnut.

1914,19 Israela gonagasaid muitalusaid girjái jahkegirjjit maid hoavva čálii (gč. 11,41), muhto mat maŋŋil leat duššan.Mii muđui lea muitalit Jeroboamis, su sođiin ja su stivrejumis, lea čállojuvvon Israela gonagasaid muitalusaid girjái. 20Jeroboam lei gonagassan guoktelogiguokte jagi. De son manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa, ja su maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Nadab.

Rehabeam Juda gonagassan

21

14,21
2 Muit 12,13
Rehabeam, Salomo bárdni, lei gonagassan Judas. Son lei njealljelogiovttajahkásaš go šattai gonagassan. Son ráđđii čiežanuppelohkái jagi Jerusalemis, dan gávpogis maid Hearrá lei válljen buot Israela čearddain iežas nama ássanbáikin. Su eadni lei ammonlaš Naama. 22Juda olbmot dahke dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Suttuideasetguin sii moaráhuhtte Hearrá velá eambbo go sin áhčit. 23
14,23
2 Gon 16,4
17,10
Sii huksejedje alcceseaset oaffarbáikkiid ja ceggejedje geađgebácciid ja ašeračuolddaid juohke alla dievvái ja juohke rudnes muora vuollái. 24
14,24
5 Mos 23,17
Eatnamis ledje maiddái tempelfuorát. Juda álbmot dagai seammá fastivuođaid go álbmogat maid Hearrá lei jávkadan israellaččaid ovddas.

25

14,25
11,40
2 Muit 12,2eč
Rehabeama viđát ráđđenjagi Šišak, Egypta gonagas, fallehii Jerusalema. 26
14,26
10,16č
Son válddii buot divrras dávviriid Hearrá viesus ja gonagasa viesus. Son válddii visot, maiddái buot gollegalbbaid maid Salomo lei duddjohan. 27Daid sadjái gonagas Rehabeam duddjohii bronsagalbbaid; daid son oskkildii heaggafávttaid oaivámuččaide geat fáktejedje gonagasa šloahta uvssa. 28Juohke háve go gonagas manai Hearrá vissui, de heaggafávttat gudde galbbaid ja dolvo daid fas heaggafávttaid latnjii.

29

14,29
2 Muit 12,15č
Mii muđui lea muitalit Rehabeamis su daguin, lea čállojuvvon Juda gonagasaid muitalusaid girjái. 30Rehabeama ja Jeroboama gaskkas lei soahti geažos áigge. 31Rehabeam manai vuoiŋŋadit áhčiidis lusa ja hávdáduvvui sin báldii Davida gávpogii. Su eadni lei ammonlaš Naama. Rehabeama maŋŋil gonagassan šattai su bárdni Abiam.