Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

Várrehus bálvaleames eahpeipmiliid

101

10,1
2 Mos 13,21č
14,22eč
10,1 áhčit áhčči.Vieljažiiddán, mun dáhtun din diehtit ahte min áhčit ledje buohkat balvva vuolde ja manne meara čađa. 2Sii buohkat ožžo balvvas ja mearas gástta Mosesa searvevuhtii. 3
10,3
2 Mos 16,435
Sál 78,24eč
Buohkat borre seammá vuoiŋŋalaš borramuša 4
10,4
2 Mos 17,5
Sál 78,15č
ja juhke seammá vuoiŋŋalaš juhkamuša. Sii juhke dan vuoiŋŋalaš bávttis mii jođii singuin, ja dat bákti lei Kristus. 5
10,5
4 Mos 14,29eč
Dattetge Ipmil hilggui sis eatnaša, siihan duššaduvvojedje meahccái.

6

10,6
4 Mos 11,4
Nu sii šadde midjiide ovdamearkan: Mii eat oaččo anistuvvat bahái, nugo sii anistuvve. 710,7 dánsugohte dánsun gollegálbbi birra, vrd. 2 Mos 32,6.19.Allet šatta eahpeipmiliid bálvaleaddjin, nugo muhtumat sis šadde. Čállojuvvonhan lea: Álbmot čohkánii borrat ja juhkat, ja de sii dánsugohte. 8
10,8
4 Mos 25,1eč
Allot furroš, nugo muhtumat sis furrošedje, ja nu sis gahčče ovtta beaivvis guoktelogigolbmaduháha. 9
10,9
4 Mos 21,5č
Allot geahččal Hearrá, nugo muhtumat sis geahččaledje; sii gottáhalle gearbmašiidda. 10
10,10
2 Mos 12,23
4 Mos 14,2eč
16,41eč
Alletge nimmor nugo muhtumat sis nimmoredje; sin gottii Duššadeaddji.

11

10,11
7,29+
Buot dat dáhpáhusat šadde midjiide ovdamearkan, ja dat leat muitaluvvon cuigehussan midjiide geat eallit maŋimuš áiggiid. 12
10,12
Rom 11,20
Dat gii gáddá leat čuožžumin, váruhehkos, amas jorralit. 13
10,13
Matt 6,131 Kor 1,9
Geahččalus mii din lea deaividan, ii leat dakkár maid olmmoš ii gierddaše. Ipmil lea oskkáldas, ii son divtte din geahččaluvvot áhpiideattet badjel. Go son sálle din šaddat geahččalussii, de son diktá maid šaddat nu ahte dii veadjibehtet dan gierdat.

14

10,14
1 Joh 5,21
Ráhkkásiiddán, allet nappo searvva bálvalit eahpeipmiliid. 15Mun sártnun didjiide nugo jierbmeolbmuide. Árvalehket ieža maid mun dajan. 16
10,16
Luk 22,17eč
1 Kor 11,23eč
10,16 Buressivdnádusa gearra okta gearain mas sii juhke go ledje ávvudeamen juvddálaččaid beassášmállásiid. Gč. 11,25.Buressivdnádusa gearra maid mii buressivdnidit, almma dat lea Kristusa vara searvevuohta? Láibi maid mii doadjalit, almma dat leat Kristusa rupmaša searvevuohta? 17
10,17
12,12+
Láibi lea okta, ja nu miige leat okta rumaš vaikko leat eatnagat, danin go mii buohkat šaddat servvolažžan dan ovtta láibái. 18
10,18
3 Mos 7,615
Jurddašehket Israela álbmoga: Almma dat geat borret oaffarbierggu, leat servvolaččat áltárii? 19
10,19
8,4
Maid mun dalle oaivvildan? Mun in oaivvil ahte eahpeipmiliidda oaffaruššojuvvon biergu livččii mihkkege, dahje ahte eahpeipmilat livčče mahkkege. 20
10,20
3 Mos 17,7
5 Mos 32,17
Mun oaivvildan ahte eahpeipmiliid bálvaleaddjit oaffaruššet bahás vuoiŋŋaide eaige Ipmilii, inge mun dáhto din leat servvolaččat bahás vuoiŋŋaide. 21
10,21
2 Kor 6,15č
Dii ehpet sáhte juhkat sihke Hearrá gearas ja bahás vuoiŋŋaid gearas, dii ehpet sáhte leat servvolaččat sihke Hearrá beavdái ja bahás vuoiŋŋaid beavdái. 22
10,22
5 Mos 32,21
Eat suige mii dáhto boktit Hearrá áŋgirvuođa? Leatgo mii mahkáš gievrrabut go son?

Oamedovdu ja friddjavuohta

23

10,23
6,12
Buot lea lobálaš – muhto ii buot leat ávkkálaš. Buot lea lobálaš – muhto ii buot duddjo buori. 24
10,24
Rom 15,2
Fil 2,4
Allos oktage bivdo iežas ávkki, muhto nuppi ávkki. 25Dii oažžubehtet borrat buot mii biergobuvddain lea vuovdimassii, ehpetge dárbbaš guorahallat maidege oamedovddu dihte. 26
10,26
Sál 24,1
Eanan ja buot mii das lea, gullá Hearrái. 27Jos muhtun eahpeoskkolaš bovde din ja dii dáhttubehtet mannat su guossái, de allet guorahala maidege oamedovddu dihte, muhto borret maid ihkinassii doppe didjiide fállet. 28
10,28
8,7eč
Muhto jos muhtun dadjá: “Dát lea oaffarbiergu”, de allet bora dan su dihte gii dajai, ja oamedovddu dihte. 29Mun in oaivvil du oamedovddu muhto dan nuppi olbmo oamedovddu. Manne nuppi olbmo oamedovdu dubmešii mu friddjavuođa? 30
10,30
1 Tim 4,3č
Jos mun giittán Ipmila das maid boran, manne mun dalle láitojuvvošin dan dihte mas mun giittán Ipmila? 31
10,31
Kol 3,17
Jogo dii nappo borrabehtet dahje juhkabehtet dahje maid ihkinassii barggažehpet, de dahket visot Ipmila gudnin. 32Allet vearránahte juvddálaččaid, allet greikalaččaid alletge Ipmila searvegotti. 33
10,33
Rom 15,2
1 Kor 9,19č
Mun iešnai barggan juohke dáfus dohkket buohkaide; mun in bivdde iežan ávkki, muhto eará olbmuid ávkki, vai sii bestojuvvojit.

11

111

11,1
4,16
Fil 3,17
Atnet mu ovdamearkan, nugo mun anán ovdamearkan Kristusa.

Nissonat searvegottis

211,2 oahpahusaid oktasaš oahpahus maid kristtalaččat ledje oahppan. Vrd. v. 23; 15,1. ▶ árbevierut.Mun rámidan din go dii álo muitibehtet mu ja doallabehtet daid oahpahusaid maid mun lean ovddidan didjiide. 3

11,3
3,23
Ef 5,23
Dii fertebehtet diehtit ahte Kristus lea juohke olbmá oaivi, olmmái lea nissona oaivi ja Ipmil lea Kristusa oaivi. 4Jos olmmái rohkadallá dahje profehtastallá gahpir oaivvis, de son heahppášuhttá oaivvis. 5Muhto jos nisson rohkadallá dahje profehtastallá rabas oivviid, de son heahppášuhttá oaivvis, dasgo dat lea seammá go son livččii čuohpahan vuovttaidis. 6Jos nisson ii govčča iežas oaivvi, de son sáhttá seammá bures čuohpahit vuovttaidis. Muhto jos nissonii lea heahpadin čuohpahit vuovttaidis dahje ráhkehit oaivvis, de son galgá gokčat oaivvi. 7
11,7
1 Mos 1,27
Olmmái ii oaččo gokčat oaivvi, danne go son lea Ipmila govva ja gudni, muhto nisson lea olbmá gudni. 8
11,8
1 Mos 2,21eč
Dasgo olmmái ii boahtán nissonis, muhto nisson olbmás, 9
11,9
1 Mos 2,18
iige olmmái sivdniduvvon nissona dihte, muhto nisson olbmá dihte. 10Danne nisson galgá atnit oaivvis vuoigatvuođa mearkka eŋgeliid dihte. 11Hearrá siste ii almmatge leat nisson almmá olbmá haga iige olmmái almmá nissona haga, 12danne go nugo nisson lea boahtán olbmás, nu olmmáige lea riegádan nissonis. Muhto buot lea boahtán Ipmilis.

13Árvalehket ieža: Heivego ahte nisson rohkadallá Ipmila gahperkeahttá? 14Almma luonduge oahpaha didjiide ahte olbmái guhkes vuovttat leat heahpadin, 1511,15 suokkan greikkagiel sátni mii dás adnojuvvo, sáhttá maid jorgaluvvot “bivttasin”, gč. Hebr 1,12.muhto nissonii gudnin. Guhkes vuovttat leat addojuvvon nissonii suokkan. 16Jos muhtumis lea miella nágget vuostá, de mun dajan sutnje ahte ii mis iige Ipmila searvegottiin muđuige leat eará vierru.

Hearrá bassi mállásat

17Go mun attán dáid neavvagiid, de mun ferten cuiggodit din das ahte din čoagganeamit leat didjiide ovdal vahágin go buorrin. 18

11,18
1,10eč
Vuosttažettiin mun lean gullan ahte searvegotti čoagganemiin dis lea soahpameahttunvuohta, ja muhtun muddui mun dan jáhkánge. 19
11,19
1 Joh 2,19
Din gaskkas gal fertejit leat sierrasearvvit, vai šaddá almmusin, guđemuččaide dis sáhttá luohttit. 20Din čoagganeamit eai leat Hearrá mállásiid rievttes návddašeamit, 2111,21 juohkehaš … borramušaid Bassi eahkedismállásat dollojuvvojedje dábálaš boradeami oktavuođas masa buohkat besse váldit oasi.danne go juohkehaš borrá iežas borramušaid, ja nu nubbi nealgu ja nubbigis juhkaluvvá. 22
11,22
Jak 2,5č
Ehpetgo dii sáhte borrat ja juhkat ruovttus? Vai badjelgeahččabehtetgo dii Ipmila searvegotti go heahppášuhttibehtet daid geain ii leat maid borrat? Maid mun galggašin dadjat didjiide? Galggašingo mun rábmot din? Dán áššis mun in din rábmo.

23

11,23
Matt 26,26ečLuk 22,19č
1 Kor 15,1+
11,23 Mun lean ožžon … oahpahan didjiide teknihkalaš dajaldat, juvddálaččaid oskku mielde. ▶ árbevierut.Mun lean ožžon Hearrás dan maid lean maiddái oahpahan didjiide: Hearrá Jesus, dan ija go son behttojuvvui, válddii láibbi, 24giittii Ipmila, doadjalii láibbi ja celkkii: “Dát lea mu rumaš mii addojuvvo din ovddas. Dahket dán, vai muitibehtet mu.” 25Seammá láhkái son válddii geara mállásiid maŋŋil ja celkkii: “Dát gearra lea ođđa lihttu mu varas. Nu dávjá go dii dan juhkabehtet, de dahket dan, vai muitibehtet mu.”

26

11,26
Matt 26,29
Nu dávjá go dii borrabehtet dán láibbi ja juhkabehtet dán geara, de dii gulahehpet Hearrá jápmima, dassážii go son boahtá. 27
11,27
Hebr 10,29
Danne dat gii borrá dán láibbi ja juhká Hearrá geara dohkkemeahttumit, sudduda Hearrá rupmaša ja vara vuostá. 28
11,28
2 Kor 13,5
Guorahallos juohkehaš iežas, ovdal go borrá dán láibbi ja juhká dán geara. 29Gii borrá ja juhká iige jurddaš ahte dat lea Jesusa rumaš, dat borrá ja juhká alccesis duomu. 30Dan dihte din gaskkas leat ollu heajut ja buohccit, ja eatnagat leat juo oađđán jápmimii. 31Jos mii guorahalašeimmet iežamet, de mii eat dubmejuvvoše. 32
11,32
Hebr 12,5eč
Go Hearrá dubme min, de dat lea midjiide bagadussan, vai mii eat dubmejuvvo oktanaga máilmmiin.

33Vieljažiiddán, go dii nappo čoagganehpet boradit, de vurdet guhtet guimmiideattet. 34Jos muhtun nealgu, de son galgá boradit ruovttus, vai din čoagganeamit eai buvtte didjiide duomu. Eará áššiin mun neavvun din dalle go boađán.

12

Bassi Vuoiŋŋa attáldagat

121Vieljažiiddán, mun dáhtun ahte dis lea diehtu Vuoiŋŋa attáldagaid birra. 2

12,2
Hab 2,18č
Gal 4,8
1 Tess 1,9
Almma muitibehtet mo dii geasáhalaidet gielahis eahpeipmiliid lusa dalle go ain leiddet báhkinat? 3
12,3
Fil 2,11
Dan dihte mun cealkkán čielgasit didjiide ahte ii oktage gii sárdnu Ipmila Vuoiŋŋas, sáhte dadjat: “Jesus lea garuhuvvon.” Iige oktage sáhte dadjat: “Jesus lea Hearrá”, earret go Bassi Vuoiŋŋas.

4

12,4
Rom 12,6eč
1 Kor 12,28eč
Ef 4,7eč
Árpmuattáldagat leat máŋggaláganat, muhto Vuoigŋa lea seammá. 5Bálvalusdoaimmat leat máŋggaláganat, muhto Hearrá lea seammá. 6Fámolaš dagut leat máŋggaláganat, muhto Ipmil lea seammá, son guhte duddjo buot ja buohkaid siste. 7
12,7
14,26
Ef 4,12
Juohkehažžii Vuoigŋa almmustuvvá nu ahte šaddá ávkin. 8Ovtta ja seammá Vuoiŋŋa fámus nubbi oažžu máhtu gaskkustit viisodaga, nubbigis máhtu gaskkustit dieđu, 9nubbái seammá Vuoigŋa addá oskku fámu, nubbáigis árpmuattáldaga buoridit, 10
12,10
Apd 2,4
1 Joh 4,1eč
muhtun oažžu fámu dahkat oavdudaguid, muhtun oažžu attáldaga profehtastallat, muhtun fas máhtu earuhit vuoiŋŋaid, muhtun attáldaga sárdnut gielaiguin, ja muhtun fas máhtu dulkot dakkár sárdnuma. 11
12,11
Rom 12,36
Buot dáid duddjo okta ja seammá Vuoigŋa gii juogada iešguhtiige su iežas attáldagaid nugo dáhttu.

Okta rumaš, máŋga lahtu

12

12,12
Joh 2,21
Rom 12,4č
1 Kor 10,16
Ef 1,23
4,16
Kol 1,18
3,15
Kristus lea nugo olbmorumaš mii lea okta ollisvuohta, muhto mas leat ollu lahtut; vaikko lahtut leat ollu, de dat almmatge ráhkadit ovtta rupmaša. 13
12,13
Gal 3,28Ef 2,14eč
Mii buohkat, leaččaimet dal juvddálaččat dahje greikalaččat, šlávat dahje friddja olbmot, leat gásttašuvvon oktan rumašin. Okta ja seammá Vuoigŋa lea dahkan min oktan, mii buohkat leat ožžon juhkat seammá Vuoiŋŋa.

14Rupmaša ii ráhkat dušše okta lahttu, muhto máŋga. 15Jos juolgi dajašii: “Go mun in leat giehta, de mun in gula rupmašii”, de dat liikká gullá rupmašii. 16Jos beallji dajašii: “Go mun in leat čalbmi, de mun in gula rupmašii”, de dat liikká gullá rupmašii. 17Jos oppa rumaš livččii dušše čalbmi, de gos dalle livččii gullu? Jos dat livččii dušše gullu, de gos dalle livččii haksin? 18Muhto Ipmil lea bidjan rupmašii buot sierra lahtuid nugo lea atnán buorrin. 19Jos buot livččii okta ja seammá lahttu, gos dalle livččii rumaš? 20Muhto dál leat ollu lahtut, muhto dušše okta rumaš.

21Čalbmi ii sáhte dadjat gihtii: “Mun in dárbbaš du”, iige oaivi julggiide: “Mun in dárbbaš dudno.” 22Jergo jorgut, aiddo dat rumašlahtut mat min mielas orrot leamen heajumusat, leat dárbbašlaččat. 23Mii addit eambbo gudni daidda rumašlahtuide maid eat ane beare gutnálažžan, ja gokčat hui šigolaččat daid rumašlahtuid main heahpanaddat. 24Šigolaš rumašlahtuid ii leat dárbbašlaš gokčat. Go Ipmil bijai lahtuid rumašin, de son attii heajut lahtuide eambbo gudni, 25vai rupmašis ii leat soahpameahttunvuohta, muhto lahtut atnet fuola guhtet guimmiineaset. 26

12,26
Rom 12,15
Jos okta lahttu gillá, de buot lahtut gillájit. Jos okta lahttu gudnejahttojuvvo, de buot lahtut illudit oktan dainna.

27

12,27
Rom 12,5
1 Kor 6,15
Ef 5,30
Dii lehpet Kristusa rumaš, ja iešguhtege dis lea dán rupmaša lahttu. 28
12,28
12,4
Ef 4,11č
Ipmil lea bidjan girkui vuosttažettiin muhtumiid apostalin, nuppádassii muhtumiid profehtan ja soapmásiid oahpaheaddjin. Muhtumiidda son lea addán fámu dahkat oavdduid, earrásiiddagis attáldaga buoridit, máhtu veahkehit nuppiid, máhtu bargat jođiheaddjin dahje máhtu sárdnut gielaiguin. 29Eai suige buohkat leat apostalat? Eai suige buohkat leat profehtat dahje oahpaheaddjit? Dahketgo buohkat oavdduid? 30Ii suige buohkain leat attáldat buoridit? Eai suige buohkat sártno gielaiguin dahje dulko dakkár sárdnuma? 31Muhto váinnuhehket stuorimus árpmuattáldagaid.

Dál mun čájehan didjiide buot buoremus geainnu.