Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
27

Soahteveaga ja čearddaid oaivámuččat

271Dás leat logahallojuvvon israellaččaid sohkaoaivámuččat, duháha- ja čuohtásaoaivámuččat ja hoavddat geat bálvaledje gonagasa ja atne fuola soahteveagajuhkosiin. Dát juhkosat bálvaledje vurrolagaid mánu ain hávil, ja guđege juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

2

27,2
2 Sam 23,8eč
Vuosttaš juhkosa mii bálvalii vuosttaš mánus, jođihii Jišbaal, Sabdiela bárdni; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá. 3Son lei Peresa soga olmmoš, ja vuosttaš mánus son lei iežas juhkosis buot oaivámuččaid hoavda.

4Ahoahlaš Dodai jođihii dan juhkosa mii bálvalii nuppi mánus; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá, ja Miklot lei okta jođiheddjiin.

5Benaja, bajimusbáhppa Jojada bárdni, jođihii dan juhkosa mii bálvalii goalmmát mánus; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá. 6

27,6
2 Sam 23,22eč
27,6 golbmalohkása >2 Sam 23,18.Benaja lei okta dan golmmalogi soahtesáŋgáris. Go son šattai dan golbmalohkása oaivámužžan, de su juhkosa jođiheaddjin šattai su bárdni Ammisabad.

7

27,7
2 Sam 2,18
Njealjádin, njealját mánus, lei Asael, Joaba viellja, ja su maŋŋil su bárdni Sebadja; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

8Viđádin, viđát mánus, lei oaivámužžan Šamhut, Seraha soga olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

9Guđádin, guđát mánus, lei tekoahlaš Ira, Ikkeša bárdni; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

10Čihččedin, čihččet mánus, lei peletlaš Heles, Efraima čeardda olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

11

27,11
2 Sam 21,18
Gávccádin, gávccát mánus, lei husalaš Sibbekai, Seraha soga olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

12Ovccádin, ovccát mánus, lei anatotlaš Abieser, Benjamina čeardda olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

13Logádin, logát mánus, lei netofalaš Mahrai, Seraha soga olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

14Oktanuppelogádin, oktanuppelogát mánus, lei piratonlaš Benaja, Efraima čeardda olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

15Guoktenuppelogádin, guoktenuppelogát mánus, lei netofalaš Heldai, Otniela soga olmmoš; su juhkosis ledje guokteloginjealljeduhát olbmá.

16Israela čearddaid oaivámuččat: Rubena čeardda oaivámuš lei Elieser, Sikri bárdni, Simeona čeardda oaivámuš lei Šefatja, Maaka bárdni, 17Levi čeardda oaivámuš lei Hašabja, Kemuela bárdni, Arona soga oaivámuš lei Sadok, 18Juda čeardda oaivámuš lei Elihu, Davida viellja, Isaskara čeardda oaivámuš lei Omri, Mikaela bárdni, 19Sebulona čeardda oaivámuš lei Jišmaja, Obadja bárdni, Naftali čeardda oaivámuš lei Jerimot, Asriela bárdni, 20Efraima čeardda oaivámuš lei Hosea, Asasja bárdni, Manasse nuppi čeardabeale oaivámuš lei Joel, Pedaja bárdni, 21Manasse nuppi čeardabeale oaivámuš, dan mii lei Gileadis, lei Jiddo, Sakarja bárdni, Benjamina čeardda oaivámuš lei Jaasiel, Abnera bárdni, 22ja Dana čeardda oaivámuš lei Asarel, Jerohama bárdni. Dát ledje Israela čearddaid oaivámuččat.

23

27,23
1 Mos 15,5
5 Mos 10,22
David ii lohkan daid geat ledje vuollil guoktelogijahkásaččat; sii ledje eatnat, danin go Hearrá lei lohpidan dahkat israellaččaid eatnagin dego almmi násttit. 24
27,24
2 Sam 24,15
Joab, Seruja bárdni, lei gal álggahan lohkama, muhto ii ollašuhttán dan, danin go Ipmila moarri deaividii Israela. Dan dihte álbmoga olmmošlohku ii leat čállojuvvon gonagas Davida muitalusaid girjái.

25Asmavet, Adiela bárdni, gozihii gonagasa vuorkkáid, ja Jonatan, Ussia bárdni, gozihii daid vuorkkáid mat ledje meahcis, gávpogiin, giliin ja ladnetoartnain. 26Esri, Keluba bárdni, gozihii bealdobargiid, 27ramalaš Šimi viidnegárddiid, šefamlaš Sabdi viidnevuorkkáid, 28gederlaš Baal Hanan Šefela oliivamuoraid ja meahccefiikonmuoraid ja Joaš oljorádjosiid. 29Saronlaš Šitrai gozihii stuorraomiid mat guhto Saronis, ja Šafat, Adlaja bárdni, stuorraomiid mat guhto legiin, 30ismaellaš Obil kamelaid, meronotlaš Jehdeja áseniid 31ja hagarlaš Jasis smávvaomiid. Sii buohkat ledje gonagas Davida opmodaga goziheaddjin.

32Davida ráđđeaddin lei su áhči viellja Jonatan, jierpmálaš olmmái ja gonagasa čálli, ja gonagasa bártniid bagadeaddjin lei Jehiel, Hakmona bárdni. 33

27,33
2 Sam 15,12
Maiddái Ahitofel lei gonagasa ráđđeaddin, ja ereklaš Hušai lei gonagasa lagamus olmmái. 34
27,34
2 Sam 8,16
Ahitofela maŋŋil ráđđeaddin leigga Jojada, Benaja bárdni, ja Ebjatar. Gonagasa soahteveagaoaivámužžan lei Joab.

28

Davida rávvagat tempelhuksema várás

281

28,1
1 Gon 8,17–21
1 Muit 17,1–1522,7–10
David rávkkai Jerusalemii buot Israela oaivámuččaid, čeardaoaivámuččaid, daid juhkosiid oaivámuččaid geat ledje gonagasa bálvalusas, duháha- ja čuohtásaoaivámuččaid, gonagasa ja su bártniid opmodaga ja omiid goziheddjiid ja vel hoavvaolbmáid, soahtesáŋgáriid ja buot roahkkadis soahteolbmáid. 2Gonagas David čuožžilii ja sártnui:

“Mu vieljat ja mu álbmot, gullet mu! Mun áigon hukset tempela Hearrá lihtuárkka ássansadjin ja Ipmileamet julggiid vuolušin, ja mun ledjen juo ráhkkanahttigoahtán huksema. 3

28,3
1 Gon 5,3
Muhto Ipmil celkkii munnje: ‘Don it oaččo hukset munnje tempela, dainna go don leat soahtan ollu ja golggahan ollu vara.’ 4
28,4
1 Mos 49,10
1 Sam 16,1–13
Hearrá, Israela Ipmil, lea goit áhččán bearrašis válljen mu leat Israela gonagassan agálaš áigái, danin go Israela jođiheaddjin son válljii Juda, Juda čearddas mu áhči bearraša, ja áhččán bártniin son válljii mu ja dagai mu Israela gonagassan. 5Ja buot mu bártniid gaskkas – dasgo Hearrá lea addán munnje ollu bártniid – son válljii bárdnán Salomo čohkkát Hearrá iežas álbmoga truvnnus ja ráđđet Israela.

6Son celkkii munnje ná: ‘Du bárdni Salomo hukse mu viesu ja mu ovdašiljuid. Su mun lean válljen iežan bárdnin, ja mun áiggun leat su áhčči. 7Mun nanosmahtán su gonagasválddi agálaš áigái, jos son ain doallá mu báhkkomiid ja lágaid, nugo dál dahká.’ 8Ja dál mun dajan oppa Israela, Hearrá searvegotti, čalmmiid ovddas ja Ipmileamet gullut: Dollet buot Hearrá, Ipmileattet, báhkkomiid ja váldet daid vuhtii, nu ahte dii oažžubehtet doalahit dán buori eatnama ja addit dan agálaš árbin mánáidasadet. 9

28,9
1 Mos 6,5
2 Muit 15,2
24,20
Jes 55,6
Ja don, bárdnán Salomo, dovddit áhčát Ipmila ja bálval su olles váimmus ja mieđis mielain, dasgo Hearrá suokkarda váimmuid ja dovdá jurdagiid ja viggamušaid. Jos don ozat Hearrá, de don gávnnat su, muhto jos don hilggut su, de son hilgu du agálaš áigái. 10Váldde vuhtii dán: Hearrá lea válljen aiddo du hukset tempela. Leage roahkkat ja álgge bargui!”

11

28,11
1 Gon 6,1–10
David attii bárdnásis Salomoi tempela ovdahálla, oppa tempelviesu, dávvirgámmáriid, badjesálaid ja siskkit lanjaid válddahusa ja vel dan lanja válddahusa gosa lihtuárka biddjojuvvošii. 12Son čilgii dárkilit, mo Ipmila vuoigŋa lei bagadan su válddahit Hearrá tempela ovdašiljuid ja buot lanjaid daid birra. Daidda galggai vuorkut tempela dávviriid ja bassi attáldagaid, 13ja dain báhpat ja levilaččat galge doaimmahit visot mii guoská tempelbálvalussii, ja seailluhit buot lihtiid mat adnojuvvojit Hearrá tempelis. 14David maid mearridii man ollu golli adnojuvvo buot lihtiide mat geavahuvvojit ipmilbálvalusas, ja man ollu silba adnojuvvo guđege lihttái, 15man ollu golli gollelámpájulggiide ja daid gollelámppáide, man ollu silba silbalámpájulggiide ja daid lámppáide, dan mielde mo guhtege lámpájuolgi adnojuvvo. 16David maiddái mearridii man ollu golli adnojuvvo guđege oaffarláibebeavdái ja man ollu silba silbabevddiide, 17man ollu čielga golli gáffaliidda, oaffarlihtiide ja gátnuide, man ollu golli guđege gollecearkái ja silba silbacearkái 18
28,18
1 Gon 6,23–28
ja man ollu čielga golli suovasáltárii. Son maiddái válddahii sutnje, makkárin galggai dahkat vovnnaid ja gollekerubaid maid lebbejuvvon soaját govččašedje Hearrá lihtuárkka. 19Buot dán, čálalaš válddahusaid buot das mii galggai dahkkojuvvot, David lei ožžon Hearrás.

20

28,20
5 Mos 31,6
David dajai bárdnásis Salomoi: “Leage roahkkat ja gievra ja álgge bargui! Ale bala alege šlunddo, danin go Hearrá Ipmil, mu Ipmil, lea duinna. Son ii hilggo du iige guođe du, muhto veahkeha du ollašuhttit buot mii dahkkojuvvo Hearrá tempelis. 21Du bálvalusas leat báhpaid ja levilaččaid juhkosat. Dat atnet fuola Ipmila tempela bargguin. Sii leat gergosat ja čeahpit veahkehit du buot bargguin, ja maiddái oaivámuččat ja oppa álbmot dahket dan maid don gohčut.”

29

Attáldagat tempelhuksema várás

291

29,1
22,5
Gonagas David sártnui oppa čoakkalmassii: “Mu bárdni Salomo gean Ipmil lea válljen, lea nuorra ja hárjánmeahttun, ja bargu lea stuoris. Dát viessu ii huksejuvvo olbmuide, muhto Hearrái Ipmilii. 2
29,2
22,14
Mun lean buot fámustan rábidan Ipmilan viesu várás golli gollebiergasiidda, silbba silbabiergasiidda, bronssa bronsabiergasiidda, ruovddi ruovdebiergasiidda ja muora muorrabiergasiidda, ja velá onyksa ja eará mávssolaš geđggiid, šelges ja girjás geđggiid, buotlágán divrras geđggiid ja hui ollu marmora. 3Danin go Ipmilan tempel lea munnje ráhkis, de mun attán dan lassin maid ovdal lean rábidan tempela várás, golli ja silbba iežan opmodagas: 429,4 Golbmaduhát taleantta, čiežaduhát taleantta sullii 102 600 kilo ja sullii 239 400 kilo.Golbmaduhát taleantta Ofira golli, ja čiežaduhát taleantta čielga silbba tempela seinniid skoađasteapmái, 5
29,5
2 Mos 35,4eč
golli dasa masa golli adnojuvvo, ja silba dasa masa silba adnojuvvo, buot bargguide maid duojárat dahket. Guhtemuš dis dáhttu dán beaivvi addit árvvas attáldaga Hearrái?”

6Israela čearddaid ja sogaid oaivámuččat, duháhaoaivámuččat ja čuohtásaoaivámuččat ja gonagasa bajimus virgeolbmát bukte dalle árvvas attáldagaid. 729,7 vihttaduhát taleantta, logiduhát dareikka sullii 171 000 kilo ja sullii 84 kilo. logiduhát, gávccinuppelotduhát, čuođiduhát taleantta sullii 342 000 kilo, 615 600 kilo ja 3 420 000 kilo.Sii adde tempela huksenbargui vihttaduhát taleantta golli, logiduhát dareikka, logiduhát taleantta silbba, gávccinuppelotduhát taleantta bronssa ja čuođiduhát taleantta ruovddi. 8Ja buohkat geain ledje divrras geađggit, adde daid Hearrá tempela dávvirgámmára goziheaddjái Jehielii gii lei Geršona soga olmmoš. 9Álbmot illudii das ahte olbmot ledje árvasat ja adde eaktodáhtolaččat attáldagaid Hearrái. Maiddái gonagas David illudii stuorrát.

David máidnu Hearrá

10David máinnui Hearrá oppa álbmoga ovddas: “Máidnojuvvon leat don, Hearrá, áhččámet Israela Ipmil, álo ja agálaččat! 11

29,11
Matt 6,13
Alm 4,11
5,12
Du, Hearrá, lea stuorisvuohta ja fápmu, hearvásvuohta, gudni ja allatvuohta, du lea buot mii lea almmis ja eatnama alde. Du lea riika, don leat alibun buot eará. 12
29,12
2 Muit 20,6
Dus boahtá riggodat ja gudni, don ráđđet buot. Du gieđas lea fápmu ja givrodat, don veaját dahkat stuorisin ja fámolažžan gean dáhtut. 13Ja dál mii giitit du, Ipmileamet, ja máidnut du hearvás nama. 14
29,14
2 Muit 2,6
Dasgo gii lean mun, ja mii lea mu álbmot? Mo mii ieža sáhtášeimmet addit dákkár eaktodáhtolaš attáldagaid? Dus mii leat ožžon visot, du gieđas lea boahtán buot maid mii addit dutnje. 15
29,15
3 Mos 25,23
Job 14,2
Sál 39,13
90,10
144,4
Hebr 11,13
Mii leat du luhtte guossit ja vierrásat, nugo buot min áhčit. Dego suoivvan lea min eallin eatnama alde, iige mis leat mihkkege doaivvuid. 16Hearrá, min Ipmil! Buot dát vallji maid mii leat rábidan, vai beassat hukset tempela du bassi nama gudnin, boahtá dus ja gullá dutnje. 17
29,17
Sál 7,10
Alm 2,23
Ipmilan, dál mun dieđán ahte don suokkardat váimmuid ja illudat vuoigatlašvuođa dihte. Vuiges mielain mun lean addán buot dán, ja dál mun illudan oaidnit ahte du álbmot mii lea dás, addá dutnje attáldagaidis eaktodáhtolaččat. 18Hearrá, áhčiideamet Abrahama, Isaka ja Israela Ipmil, bisut álo álbmogisttát dákkár miela, nu ahte dat dáhttu bissut álo du lahka! 19Atte bárdnásan Salomoi vuoiggalaš dáhtu doallat du báhkkomiid, lágaid ja mearrádusaid ja hukset dán tempela man huksema mun lean ráhkkanahttán.”

20Dasto David dajai oppa čoakkalmassii: “Máidnot Hearrá, Ipmileattet!” Ja oppa čoakkalmas máinnui Hearrá, áhčiideaset Ipmila. Sii gopmirdedje ja luoitádedje eatnamii Hearrá ja gonagasa ovdii.

Salomo šaddá gonagassan

21Maŋit beaivvi sii oaffarušše Hearrái njuovvanoaffariid ja boaldinoaffariid, duhát vuovssá, duhát viercca ja duhát lábbá oktan daid juhkamušoaffariiguin, hui ollu njuovvanoaffariid oppa Israela beales. 22

29,22
1 Gon 1,33eč
1 Muit 23,1
Dan beaivvi sii borre, juhke ja ledje ilus Hearrá muođuid ovddas. De sii dahke nuppi geardde Salomo, Davida bártni, gonagassan ja vuide su Hearrá álbmoga oaivámužžan, ja Sadoka sii vuide báhppan.

23Salomo čohkánii Hearrá truvdnui gonagassan áhčis Davida maŋŋil. Sutnje menestuvai ráđđet, ja oppa Israel jeagadii su. 24Buot oaivámuččat ja soahteolbmát ja buot gonagas Davida bártnit dovddastedje Salomo iežaset gonagassan. 25

29,25
2 Muit 1,1
Hearrá dagai Salomo stuorisin ja fámolažžan oppa Israela čalmmiin ja attii su gonagasvuhtii dakkár hearvásvuođa, mii ii leat leamaš ovttage Israela gonagasas ovdal su.

26David, Isaja bárdni, lei ráđđen oppa Israela. 27

29,27
1 Gon 2,11
Son lei Israela gonagassan njealljelogi jagi. Hebronis son ráđđii čieža jagi ja Jerusalemis golbmalogigolbma jagi. 28Son jámii alla agis, riggodagain ja gudniin gallánan, ja su maŋŋil šattai gonagassan su bárdni Salomo. 29Mii muđui lea muitalit gonagas Davida áiggi dáhpáhusain, álggu rájes gitta loahpa rádjái, lea čállojuvvon oaidni Samuela, profehta Natana ja oaidni Gada muitalusaid girjjiide. 30Dain leat muitalusat su ráđđejumis, su stuorra daguin ja buot das maid son ieš ja Israel ja eará riikkat vásihedje.