Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
19

David časká ammonlaččaid ja aramealaččaid

191

19,1
2 Sam 10,1–5
Go ammonlaččaid gonagas Nahaš jámii, de gonagassan šattai su bárdni. 2David dajai: “Mun dáhtun leat Hanunii seammá ustitlaš go su áhčči Nahaš lei munnje.” Son vuolggahii áirasiid jeđđet Hanuna su áhči jápmima geažil. Muhto go Davida olbmát bohte ammonlaččaid eatnamii Hanuna lusa jeđđet su, 3de ammonlaččaid oaivámuččat dadje Hanunii: “Gáttátgo don ahte David lea vuolggahan deike áirasiid dušše jeđđet du? Son lea vissásit vuolggahan sin diđoštit ja iskkadit du eatnama, vai beassá fallehit dan.” 4Dalle Hanun dohppii Davida áirasiid, ráhkehii sis vuovttaid ja skávžžáid ja čuohpahii sin biktasiid gaskat bađa ráje. De son luittii sin mannat. 5Go Davidii muitaluvvui mo áirasat ledje heahppášuhttojuvvon, de son vuolggahii olbmuid sin ovddal ja cealkkihii: “Orrot Jerikos dassá go din skávžžát leat fas guhkkon, ja máhccet easkka dalle.”

6

19,6
2 Sam 10,6–19
19,6 duhát taleantta sullii 34 200 kilo.Ammonlaččat ipmirdedje dál ahte sii ledje suhttadan Davida. Hanun ja ammonlaččat vuolggahedje duhát taleantta silbba, vai besset bálkáhit alcceseaset Naharajima ja Maaka aramealaččain ja sobalaččain soahtevovnnaid ja vovdnasoahteolbmáid. 719,7 Medeba gávpot Moaba alážis; gč. Jos 13,9.Sii láigohedje golbmalogiguokteduhát soahtevovnna ja vel Maaka gonagasa ja su soahteveaga. Dat johttájedje ja dahke soahtesiidda Medeba olggobeallái, ja maiddái ammonlaččat čoagganedje gávpogiinniset soahtat. 8Go David gulai dan, de son vuolggahii sin vuostá Joaba ja oppa soahteveagas, buot soahteolbmáid. 9Ammonlaččat bohte gávpogisttiset ja divvo iežaset soahtan láhkái gávpotpoartta ovdii, muhto gonagasat geat ledje boahtán veahkkin, ledje sierra joavkun dobbelaččas. 10Go Joab oinnii ahte vašálaččat áite su sihke ovddabeale ja maŋábeale, de son válljii Israela buoremus soahteolbmáid ja divui sin aramealaččaid vuostá. 11Eará soahteveaga son attii vielljasis Abišajii, ja sii divvo iežaset ammonlaččaid vuostá. 12Joab dajai: “Jos aramealaččat šaddet munnje menddo gievran, de boađe veahkehit mu, ja jos ammonlaččat šaddet dutnje menddo gievran, de mungis boađán veahkehit du. 13
19,13
1 Sam 3,18
Apd 21,14
Leage roahkkat! Soahttu duostilit iežame álbmoga ja Ipmileame gávpogiid beales, ja dahkos de Hearrá nugo lea buorre su čalmmiin.”

14De Joab olbmáidisguin fallehii aramealaččaid, ja sii báhtaredje sus. 15Go ammonlaččat oidne ahte aramealaččat báhtaredje, de siige báhtaredje Joaba vieljas Abišajis ja geassádedje gávpogasas. Joab máhcai Jerusalemii.

16Go aramealaččat oidne ahte sii ledje vuoittáhallan israellaččaide, de sii bidje sáni daidda aramealaččaide geat ásse don bealde Eufrata, ja bivde sin boahtit veahkkin. Sin njunnošis lei Šofak, Hadadesera soahteveagaoaivámuš. 17Go dat muitaluvvui Davidii, de son čohkkii buot Israela soahteolbmáid ja rasttildii Jordana, ja de son manai aramealaččaid vuostá ja divui soahteveagas soahtan láhkái. Aramealaččat maid divvo iežaset soahtan láhkái ja sohte Davidiin. 18Muhto sii šadde báhtarit israellaččain, ja David duššadii aramealaččain čiežaduhát soahtevovnna oktan vovdnasoahteolbmáiguin ja vel njealljelogiduhát vázzi soahteolbmá. Maiddái sin soahteveagaoaivámučča Šofaka son gottii. 19Go Hadadesera olbmát oidne ahte sii ledje vuoittáhallan israellaččaide, de sii dahke ráfi Davidiin ja vuollánedje sutnje. Das maŋŋil aramealaččat eai dáhtton šat veahkehit ammonlaččaid.

20

201

20,1
2 Sam 11,1
12,26–31
20,1 Rabba ammonlaččaid oaivegávpot, dálá Amman. ▶ ammonlaččat.Jagi geažes, dan áigge go gonagasat lávejedje vuolgit soahtat, Joab vulggii soahteveagainis stajidit ammonlaččaid eatnama ja birastahtii Rabba. David ieš bázii Jerusalemii, muhto Joab válddii Rabba ja duššadii dan.

220,2 taleantta sullii 34,2 kilo.David válddii ammonlaččaid gonagasa oaivvis gollekruvnnu. Dat lei gollis ja dettii ovtta taleantta, ja das lei mávssolaš geađgi. Dál dat šattai Davida oaivái. Son doalvvui gávpogis hui ollu sállaša. 3Gávpoga ássiid son bággii vuolgit eret ja bargat saháiguin, ruovdeguhkiiguin ja ákšuiguin. Ná David dagai buot ammonlaččaid gávpogiidda. De son máhcai Jerusalemii oppa soahteveagain.

Soahti filistalaččaiguin

4

20,4
2 Sam 21,18–22
Muhtin áiggi geažes šattai Geseris filistalaččaiguin soahti mas hušalaš Sibbekai gottii rafalaš Sippaja, ja filistalaččat vuoliduvvojedje. 5De šattai fas soahti filistalaččaiguin, ja Elhanan, Jaira bárdni, gottii Lahmi, gatlaš Goljata vielja, gean sáitenađđa lei gassat nugo gođabumme. 620,6 Rafa nális >2 Sam 21,16.Fastain lei soahti Gatis. Doppe lei hui stuorra olmmái geas ledje goappáge gieđas guhtta suorpma ja goappáge juolggis guhtta juolgesuorpma, oktiibuot guokteloginjeallje; sonnai lea Rafa nális. 7Son hiddjidii Israela, muhto Jonatan, Davida vielja Šima bárdni, gottii su. 8Nu gatlaš Rafa náli olbmot gottáhalle Davidii ja su olbmáide.

21

David logaha álbmoga

211

21,1
2 Sam 24,1–9
21,1 Sáhtán Hebreagiela mielde “vuostálasti”, “sivahalli”. Vrd. Job 1,6eč; Sak 3,1č. Dás ▶ Sáhtán adnojuvvo bahás fápmun mii čádjidahttá olbmuid suddui.Sáhtán čuožžilii Israela vuostá ja bođđii Davida lohkat israellaččaid. 2David gohčui Joaba ja soahteveaga oaivámuččaid: “Lohket israellaččaid Beer Šeba rájes gitta Dana rádjái. Almmuhehket munnje dasto sin logu.” 3Joab vástidii: “Vare Hearrá divttášii álbmogis lassánit čuođigeardásaččat! Eaigo sii buohkat leat du bálvaleaddjit, mu hearrá ja gonagas? Manne don de gáibidat dán, mu hearrá? Manne dahkat Israela sivalažžan?”

4Muhto gonagasa mearrádus geatnegahtii Joaba, ja son vulggii mátkái ja vádjolii miehtá Israela. De son máhcai Jerusalemii 5ja almmuhii gonagassii olmmošlohkama bohtosa: Israelis ledje miljovdna čuohteduhát hárjánan soahteolbmá ja Judasgis njeallječuođičiežalogiduháha. 6Joab ii goit lean lohkan Levi ja Benjamina čearddaid ovttas earáiguin, danin go son fasttášii gonagasa gohččuma. 7

21,7
2 Sam 24,10–17
Ipmil anii dán ášši bahán, ja son mearridii ráŋggáštit Israela. 8David dajai Ipmilii: “Mun suddudin stuorrát go dahken dán. Atte bálvaleaddjásat ándagassii! Mun lean jallošan sakka.” 9Hearrá sártnui Gadii, Davida oaidnái: 10“Mana dadjat Davidii: Ná cealká Hearrá: ‘Mun attán dutnje golbma molssaeavttu; vállje dain ovtta, de mun divttán dan čuohcit dutnje.’” 11Gad manai Davida lusa ja dajai: “Ná cealká Hearrá: Vállje dál: 12
21,12
2 Mos 12,1323
Bohtetgo golbma nealgejagi? Vai báhtarattatgo golbma mánu vašálaččainat itge vealtta sin miehkis? Vai luoittátgo Hearrá miehki, rohttudávdda, boahtit eatnamii golmma beaivái, nu ahte Hearrá eŋgel duššada miehtá Israela? Jurddaš dál ja daja maid mun vástidan sutnje gii vuolggahii mu.” 13
21,13
Váid 3,22
David dajai Gadii: “Mun lean stuorra heađis. Divtte mu gahččat Hearrá gihtii, dasgo su váibmoláđisvuohta lea stuoris. Olbmuid gihtii mun in dáhto gahččat.”

14De Hearrá divttii rohttudávdda boahtit Israelii, ja álbmogis jápme čiežalogiduhát olbmo. 1521,15 Ornan nubbi namma lea Aravna; gč. 2 Sam 24,16.De Ipmil vuolggahii eŋgela duššadit Jerusalema. Muhto go Hearrá oinnii eŋgela goddimin olbmuid, de son gáđai dán bahá ja celkkii duššadeaddji eŋgelii: “De lea galle! Rohtte gieđa ruoktot!” Hearrá eŋgel lei dalle čuožžumin jebuslaš Ornana gordneráidnensaji guoras. 1621,16 horstabiktasat roavva tekstiila mii lea duddjojuvvon guolggas, morraša dahje gáhtamuša mearka. ▶ moraštanvierut.Go David geahčastii, de son oinnii Hearrá eŋgela čuožžumin eatnama ja almmi gaskkas gieđas rohttejuvvon miehkki, mii lei geigejuvvon Jerusalema guvlui. Dalle David ja vuorrasat, horstabiktasat gárvun, bálkestahtte muđolassii eatnamii. 17David dajai Ipmilii: “Mun gohččon lohkat álbmoga. Munhan lean suddudan, mun lean dahkan boastut. Muhto dát mu sávzzat, maid dat leat dahkan? Hearrá, mu Ipmil, divtte iežat gieđa čuohcit munnje ja mu bearrašii, muhto bisset dán givssi čuohcimis iežat álbmogii!”

David hukse áltára Ornana gordneráidnensadjái

18

21,18
2 Sam 24,18–25
Hearrá eŋgel gohčui Gada bivdit Davida mannat hukset Hearrái áltára jebuslaš Ornana gordneráidnensadjái. 19David vulggii, nugo Gad lei gohččon su Hearrá nammii. 20Ornan lei njeljiin bártniinis ráidnemin nisuid. Go son jorggihii, de son oinnii eŋgela, ja su bártnit čiehkádedje. 21De Ornan áiccai Davida gii lei boahtimin su lusa. Ornan vulggii gordneráidnensajis ja luoitádii eatnamii Davida ovdii. 22David dajai sutnje: “Atte munnje gordneráidnensaji, vuovdde dan munnje olles haddái. Mun huksen dasa áltára Hearrái, vai giksi gáiddašii álbmogis.” 23Ornan dajai: “Váldde dan, mu hearrá ja gonagas, ja daga maid anát buorrin. Dá leat vuovssát boaldinoaffarin, gordneluvvenreagat boaldámuššan ja nisut borramušoaffarin. Buot dáid mun attán.” 24Muhto gonagas David dajai: “Ii nu, mun oasttán daid olles haddái. Mun in dáhto addit Hearrái dan mii lea du, inge oaffaruššat boaldinoaffara maid lean ožžon nuvttá.” 2521,25 guhttačuođi gollešekela sullii 68 kilo.David mávssii eatnamis Ornanii guhttačuođi gollešekela, 26
21,26
3 Mos 9,24+
huksii dasa áltára Hearrái ja oaffarušai boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid. Go son rohkadalai Hearrá, de Hearrá vástidii dolain mii bođii almmis boaldinoaffaráltárii. 27Ja Hearrá gohčui eŋgela nahkehit miehki dohppii. 28Go David oinnii ahte Hearrá lei gullan su rohkosa jebuslaš Ornana gordneráidnensajis, de son oaffaruššagođii das. 29Hearrá goahti maid Moses lei dahkan meahcis, ja boaldinoaffaráltár ledje dan áiggi Gibeona oaffarbáikkis. 30Muhto David ii arvan mannat dohko jearrat Ipmilis, dainna go son lei ballán nu sakka Hearrá eŋgela miehkis.